IV SA/Wa 484/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2014 r. sprawy ze skargi E. S.A. z siedzibą w G. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącej E. S.A. z siedzibą w G. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Środowiska, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r., dalej również: "zaskarżone postanowienie", działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej "k.p.a.", stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez E. S.A. z siedzibą w G., dalej "E. S.A." lub "strona skarżąca", od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. w przedmiocie potwierdzenia nabycia przez [...] Park Narodowy z siedzibą w S. z mocy prawa, prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oraz prawa własności położonych na tej nieruchomości budynków i innych urządzeń oraz lokali, dalej "decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r.". W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Minister Środowiska wskazał, że na podstawie zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. ustalił, że decyzja ta została doręczona E. S.A. w dniu 11 października 2012 r. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg w dniu 12 października 2012 r. Ostatnim dniem do wniesienia odwołania był 25 października 2012 r. Wobec powyższego organ uznał, że skoro wniesiono odwołanie w dniu 26 października 2012 r. (data nadania w placówce pocztowej), to nastąpiło to z uchybieniem terminu, a zatem wniesione odwołanie jest bezskuteczne. Skargę na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2014 r. wniosła E. S.A. z siedzibą w G. Zaskarżonemu postanowieniu strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 129 § 2 k.p.a. w związku z art. 134 k.p.a. Strona skarżąca wywiodła, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. została wysłana listem poleconym nr [...] i doręczona w dniu 12 października 2012 r. Taką datę odbioru potwierdza wpis w książce korespondencyjnej strony skarżącej, adnotacje na decyzji oraz informacje ze strony internetowej Poczty Polskiej umożliwiające "Śledzenie przesyłek". Zdaniem strony skarżącej organ błędnie ustalił datę doręczenia decyzji, a w konsekwencji wydał zaskarżone postanowienie. W oparciu o tak sformułowane zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe Sąd w składzie orzekającym uznał, że zaskarżone postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2014 r. narusza przepisy prawa postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Podstawę prawną wydania zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 134 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Orzeczenie wydane w powyższym trybie w istocie zamyka stronie możliwość ponownego rozpoznania jej sprawy rozstrzygniętej przez organ pierwszej instancji przez odrębny organ administracji publicznej - czyli realizację zasady dwuinstancyjności postępowania mającą oparcie nie tylko w art. 15 ust. 1 k.p.a., ale przede wszystkim w art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Organ procedując na podstawie art. 134 k.p.a. winien wydać rozstrzygnięcie w oparciu o wnikliwą analizę okoliczności danej sprawy, w szczególności zbadać prawidłowość i datę doręczenia adresatowi zaskarżonego rozstrzygnięcia. W przypadku wątpliwości co do terminu wniesienia odwołania bądź niejasności co do sposobu jego wniesienia organ winien podjąć stosowne czynności wyjaśniające. Przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Doręczenie decyzji jest czynnością materialno-techniczną, z której dokonaniem prawo wiąże określone prawnie doniosłe skutki. Jednym z nich jest rozpoczęcie biegu terminu do dokonania określonej czynności procesowej, np. wniesienia odwołania. Kwestie doręczeń uregulowane zostały w dziale I - rozdział 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 39 k.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1529), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Formę sporządzania dokumentów pocztowych potwierdzających doręczenie przesyłki przez operatora pocztowego regulują przepisy ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe oraz wydane na jej podstawie rozporządzanie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz. U. 2013 r. poz. 545). Zgodnie z art. 3 pkt 23 ustawy Prawo pocztowe, przesyłka rejestrowana jest to przesyłka przyjęta za pokwitowaniem przyjęcia i doręczona za pokwitowaniem odbioru. Stosownie zaś do § 21 ust. 3 ww. rozporządzenia, pokwitowanie odbioru przesyłki rejestrowanej powinno zawierać czytelny podpis odbiorcy i datę odbioru. Powyższe regulacje mają na celu zapewnienie gwarancji poziomu jakości usług świadczonych przez operatora pocztowego i co do zasady określają obowiązki, do których stosowania zobligowany jest pracownik poczty dokonujący doręczenia, który wydając przesyłkę rejestrowaną powinien zadbać o jej prawidłowe podpisanie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1065/11, te orzeczenie i orzeczenia powołane poniżej dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że pocztowy dowód doręczenia przesyłki stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i ma charakter dokumentu prywatnego. Stwierdzony takim dokumentem fakt co do daty i osoby odbierającej przesyłkę ma charakter domniemania i podlega ocenie dokonywanej przez organ orzekający, wedle zasad oceny dowodów określonych przepisem art. 80 k.p.a. Charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki uzasadnia przyjęcie, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może zostać obalone przeciwdowodem (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2008 r. sygn. akt II GSK 555/08 i z dnia 6 października 2010 r. sygn. akt I OSK 1493/10). Przykładem powyższego może być sytuacja, gdy na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje inna data doręczenia niż wskazywana przez stronę. W takim przypadku organ winien wezwać stronę do wypowiedzenia się w tym przedmiocie i ewentualnego przedłożenia dowodów na poparcie swoich twierdzeń, a następnie dokonać ich oceny w trybie art. 80 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2328/10). Co do zasady możliwe jest ustalenie innej daty doręczenia decyzji niż wskazana na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, zwłaszcza gdy z okoliczności sprawy wynika, że została ona podana omyłkowo. O dacie doręczenia nie przesądza wyłącznie data umieszczona na dowodzie doręczenia. Data ta ma znaczenie wówczas, gdy w sprawie nie istnieją dowody wskazujące na inną datę doręczenia decyzji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1752/10). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd wskazuje, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru z którego wynika, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. została doręczona stronie skarżącej w dniu 11 października 2012 r. Natomiast E. S.A. w zarzutach rozpoznawanej skargi podniosła, że doręczenie powyższej decyzji nastąpiło w dniu 12 października 2012 r. i wskazała na dowody w tym zakresie, tj. wpis w książce korespondencyjnej strony skarżącej, adnotacje na doręczonej decyzji oraz informacje ze strony internetowej Poczty Polskiej "Śledzenie przesyłek". Wobec istnienia sporu co do daty doręczenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. Sąd uznał, że przyjęta przez organ – na podstawie pocztowego potwierdzenia odbioru - data doręczenia decyzji budzi wątpliwości. Trudno tym samym jednoznacznie wskazać, kiedy rozpoczął bieg termin do wniesienia odwołania, a w konsekwencji, że wniesienie tego środka zaskarżenia przez stronę skarżącą nastąpiło z przekroczeniem terminu. Przedwczesne zatem było wydanie postanowienia w trybie art. 134 k.p.a. W ocenie Sądu powyższe okoliczności faktyczne i prawne pozwalają stwierdzić, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy procesowe w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę Minister Środowiska zobowiązany będzie podjąć próbę ustalenia kiedy decyzja z dnia [...] października 2012 r. Wojewody [...] została doręczona E. S.A. Organ przeprowadzi postępowanie dowodowe w tym zakresie i podejmie czynności zmierzające do wyeliminowania zaistniałych wątpliwości (np. wystąpi o duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru). Organ oceni również, jaki walor dowodowy dla wyjaśnienia daty doręczenia decyzji organu pierwszej instancji ma wpis w książce korespondencyjnej E. S.A, adnotacje strony skarżącej na decyzji oraz informacje ze strony internetowej Poczty Polskiej "Śledzenie przesyłek". Stosownie do wyników tych ustaleń, organ stwierdzi zachowanie lub nie terminu do złożenia odwołania, a następnie wyda stosowne rozstrzygnięcie. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie pierwszym i drugim sentencji wyroku. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a.