IV SA/Wa 487/16
PostanowienieWSA w Warszawie2018-08-08
Skład orzekający: Michał Majcher
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jaka jest podstawa prawna i wysokość wynagrodzenia dla adwokata ustanowionego z urzędu za zastępstwo prawne w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji, w sytuacji gdy prawo pomocy zostało cofnięte, a następnie przywrócone?Ratio decidendi
Wynagrodzenie dla adwokata ustanowionego z urzędu za zastępstwo prawne w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji, w sytuacji gdy prawo pomocy zostało cofnięte, a następnie przywrócone, powinno być ustalane na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Opłata ustalana jest w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej, z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy i nakładu pracy adwokata, a następnie podwyższana o podatek od towarów i usług.Stan faktyczny
Sprawa dotyczy wniosku adwokata D. K. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji. Adwokat został ustanowiony dla skarżącego Z. K. w sprawie dotyczącej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w przedmiocie zobowiązania do powrotu. Postępowanie przed WSA zakończyło się oddaleniem skargi, a następnie wniesiono skargę kasacyjną do NSA. W trakcie postępowania prawo pomocy zostało cofnięte, a następnie przywrócone. NSA oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokat D. K. ze środków budżetowych WSA w Warszawie kwotę 120 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz kwotę 27,60 zł stanowiącą 23% podatku od towarów i usług.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Michał Majcher po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat D. K. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw Schengen postanawia: przyznać adwokat D. K. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz kwotę 27,60 złotych (dwadzieścia siedem zł 60/100) stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług.
Postanowieniem z dnia 26 lutego 2016 r. Referendarz sądowy ustanowił w niniejszej sprawie dla Skarżącego adwokata, w ramach przyznania prawa pomocy.
W dniu 5 kwietnia 2016 r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] pełnomocnikiem Strony wyznaczyła adwokat D. K.
Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniesioną skargę. Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2016 r. przyznano pełnomocnikowi wynagrodzenie za pomoc udzieloną skarżącemu w postępowaniu przed sądem I. instancji.
Wyznaczona pełnomocnik w dniu 1 października 2016 r. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu. Zawarła w niej również wniosek o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że nie zostały opłacone w całości ani w części
Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2017 r. cofnięto Skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jednak w dniu 11 stycznia 2018 r. Sąd zmienił to postanowienie i nie cofnął prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 316/17, oddalił skargę kasacyjną. Z protokołu rozprawy przez NSA wynika, że ustanowiona pełnomocnik nie stawiła się na posiedzeniu sądu.
Referendarz sądowy zważył co następuje:
Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu zostały określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714).
W § 22 tego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości wskazano, że w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia (czyli przed dniem 2 listopada 2016 r.) należy stosować przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
W niniejszej sprawie postępowanie przed Sądem I. instancji zakończyło się w dniu 17 czerwca 2016 r. (data wyroku), zaś postępowanie przez NSA zostało wszczęte w dniu 1 października 2016 r. (data wniesienia skargi kasacyjnej).
Wobec tego w niniejszej sprawie, do ustalenie wysokości wynagrodzenia pełnomocnika za postępowanie przed sądem II. instancji będą miały zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1801).
Stosownie do § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia z 2015 r. - w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji opłata maksymalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, jeżeli sprawę prowadził ten sam adwokat w drugiej instancji, wynosi 50 % opłaty maksymalnej określonej w pkt 1 (tj. w sprawie niniejszej 480 zł), nie mniej niż 240 zł.
Zgodnie z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2 – 4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Jednak zgodnie z § 4 ust. 2 cyt. rozporządzenia ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.
W ocenie Referendarza w sprawie nie wystąpiły przesłanki uzasadniające podwyższenie opłaty za sporządzenie skargi kasacyjnej. Czynność ta nie wiązała się z ponadprzeciętnym nakładem pracy. Wobec tego opłatę należało ustalić w wysokości ½ opłaty maksymalnej wskazanej w § 21 ust.1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, czyli ½ opłaty wynoszącej 240 zł, co stanowi kwotę 120 zł. Kwota 240 zł stanowi bowiem opłatę maksymalną obliczoną jako 50 % kwoty 480 zł, co wynika z treści § 21 ust. 1 pkt pkt 2 lit. b w związku z pkt 1 lit. c.
Jednocześnie na podstawie § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia powyższą opłatę należało podwyższyć o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 250 § 1, art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., oraz § 21 ust. 1 pkt 2 lit b w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu orzeczono jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło