IV SA/Wa 495/17
PostanowienieWSA w Warszawie2018-01-29
Skład orzekający: Anna Szymańska, Agnieszka Wójcik, Alina Balicka, Małgorzata Małaszewska – Litwiniec, Grzegorz Rząsa, Aleksandra Westra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów orzekających w sprawie, uzasadniające ich wyłączenie od rozpoznania wniosku o wyłączenie?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziów został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie przedstawiła konkretnych, obiektywnych okoliczności wskazujących na realną wątpliwość co do bezstronności sędziów. Subiektywne przekonanie strony, niepoparte dowodami, nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego. Sędziowie złożyli oświadczenia o braku przesłanek do wyłączenia.Stan faktyczny
Prezes Stowarzyszenia Zwykłego złożył wniosek o wyłączenie trzech sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od orzekania w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy. Jako przyczynę wnioskodawca podał sposób prowadzenia rozprawy i wątpliwości co do bezstronności Sądu. Sędziowie złożyli oświadczenia o braku przesłanek do wyłączenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono wnioski o wyłączenie sędziów Małgorzaty Małaszewskiej – Litwiniec, Grzegorza Rząsy oraz Aleksandry Westry.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Wójcik Sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Prezesa Stowarzyszenia Zwykłego [...] z siedzibą w M. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Małgorzaty Małaszewskiej – Litwiniec, Grzegorza Rząsy oraz Aleksandry Westry od orzekania w sprawie ze skargi Stowarzyszenia Zwykłego [...] z siedzibą w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: 1. oddalić wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Małgorzaty Małaszewskiej – Litwiniec, 2. oddalić wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Grzegorza Rząsy, 3. oddalić wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Aleksandry Westry.
Na rozprawie w dniu 12 stycznia 2018 r. Prezesa Stowarzyszenia [...] z siedzibą w M. zwrócił się z wnioskiem o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Małgorzaty Małaszewskiej – Litwiniec, Grzegorza Rząsy oraz Aleksandry Westry od udziału w sprawie z skargi Stowarzyszenia Zwykłego [...] z siedzibą w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Strona skarżąca wskazała, że wnosi o wyłączenie (zmianę) składu sędziowskiego, z uwagi na sposób prowadzenia rozprawy i wątpliwości co do bezstronności Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6); dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3).
Przesłanki wyłączenia wymienione w art. 18 p.p.s.a. opierają się na związkach sędziego z przedmiotem lub podmiotami postępowania. Są to powiązania tego rodzaju, że niezależnie od odczuć osób występujących, czy odczuć samego sędziego, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga, by sędzia, co do którego zachodzą przesłanki z powołanego przepisu, nie orzekał w sprawie (por. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012 r., s. 230). W przepisie art. 19 p.p.s.a. ustawodawca ogólnie scharakteryzował zaś przyczynę wyłączenia sędziego przez odwołanie do stwierdzenia, że chodzi o okoliczność, która mogłaby wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego. Wyłączenie sędziego, czy to z mocy prawa, czy na wniosek (sędziego lub strony), ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych oraz nie mieli wcześniejszych związków z rozpoznawaną sprawą.
Ratio legis ww. przepisów sprowadza się więc do eliminowania pozaprawnych przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy (por. postanowienie NSA z 25 lipca 2012 r., sygn. II OZ 608/12, Lex nr 1282364). Podkreślić przy tym należy, że wątpliwość co do bezstronności sędziego, o której mowa w art. 19 p.p.s.a., powinna wynikać z uzasadnionych obiektywnych powodów. Wątpliwość ta powinna być realna, a nie potencjalna; nie wystarczy zatem samo subiektywne podejrzenie czy odczucie strony, co do braku bezstronności sędziego. Chodzi tu o udowodnienie zaistnienia takich powodów (okoliczności), będących w związku przyczynowym z osobą skarżącego lub też jego sprawą, a osobą sędziego, które uprawdopodabniają, że sędzia może okazać się nieobiektywny w swej ocenie.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że wnioskodawca nie przedstawił okoliczności, które stanowiłyby wystarczające przesłanki do wyłączenia ww. sędziów od rozpoznania sprawy IV SA/Wa 495/17. Złożenie niniejszego wniosku o wyłączenie (zmianę) składu sędziowskiego, z uwagi na sposób prowadzenia rozprawy i wątpliwości co do bezstronności Sądu, ma charakter generalny i nie zostało poparte konkretnymi, obiektywnymi okolicznościami oraz dowodami, wskazującymi na realną wątpliwość co do bezstronności tych sędziów. Subiektywne przekonanie wnioskodawcy odnośnie istnienia przyczyn wyłączenia sędziów, nie poparte żadnymi dowodami, nie może stanowić podstawy wyłączenia sędziego (por. postanowienie NSA z 25 września 2012 r., sygn. II OZ 798/12). Rozpoznawany wniosek nie zawiera zatem takiej argumentacji, która wskazywałaby na uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności ww. sędziów w rozpoznaniu sprawy IV SA/Wa 495/17.
Zgodnie z art. 22 p.p.s.a. wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. W oświadczeniach z dnia 29 stycznia 2018 r. sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Małgorzata Małaszewska - Litwiniec, Grzegorz Rząsa oraz Aleksandra Westra wskazali, że nie istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w sprawie, jak również nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 p.p.s.a. Oświadczenia pozwalają przyjąć uzasadnione przekonanie, że nie istnieją okoliczności, które wywołują uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności wymienionych sędziów (art. 19 p.p.s.a.).
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło