IV SA/Wa 498/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Michał Majcher po rozpoznaniu w dniu 7 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku opracowania dokumentacji geodezyjnej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy W dniu 23 kwietnia 2018 r. B. D. złożyła, na urzędowym formularzu, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie z jej skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku opracowania dokumentacji geodezyjnej. We wniosku Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i trójką małoletnich dzieci, jest właścicielką domu pow. 120 m2, właścicielką gospodarstwa rolnego o pow. 4,15 ha i współwłaścicielką (w 1/3) gruntu rolnego o pow. 1,13 ha. Jak oświadczyła nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Zadeklarowała, że gospodarstwo rolne przynosi roczny dochód w kwocie 8000 zł, zaś mąż zarabia 3500 zł miesięcznie. Jako zobowiązania i stałe wydatki wskazała: energia elektryczna – 200 zł, gaz – 40 zł, telefony – 170 zł, śmieci – 45 zł, ścieki – 100 zł leki – 150 zł, opłaty szkolne – 100 zł (razem 805 zł). W piśmie z dnia 21 maja 2018 r. wezwano B. D. do nadesłania, w terminie 14 dni: wyciągów z posiadanych przez nią i jej męża P. D. rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich sześciu miesięcy, w tym również rachunku na którego przelewane są płatności z tytułu dopłat bezpośrednich z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zaświadczenia od pracodawcy o wysokości zarobków P. D. – za ostanie 3 miesiące, kopii decyzji właściwego organu administracji określającej wysokość zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości/podatku rolnego za 2018 rok; kopii dokumentów (rachunków, dowodów wpłat, potwierdzeń przelewów) wskazujących wysokość, ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy, stałych opłat związanych z eksploatacją domu (np. opłat za energię elektryczną, wodę, opał itp.), a także kopii dokumentów wskazujących wysokość innych stałych, niezbędnych wydatków w gospodarstwie domowym, wyjaśnienia jakie zwierzęta hodowlane są utrzymywane w gospodarstwie oraz jaki osiąga dochód w związku z hodowlą tych zwierząt. W odpowiedzi na to wezwanie Skarżąca nadesłała m.in. kopie: nakazu płatniczego za nieruchomości gruntowe (497 zł za rok) faktury za wywóz nieczystości – 11 zł , faktur za telefon (od 9 do 123 zł), faktur za prąd – 209 zł, wpłat na KRUS – 399 zł, polis ubezpieczeniowych (średnio 70 zł), zawiadomienia o wysokości rat kredytu (do spłaty na dzień 1 kwietnia 2018 r. 79000 zł), zaświadczenie o dochodach P. D. z 28 maja 2018 r. (3486 zł), wyciąg z rachunku bankowego Skarżącej. W piśmie z dnia 4 czerwca 2018 r. poinformowała również, że hoduje 4 bukaty. Będą ono kwalifikowane do sprzedaży na przełomie 2018/2019 r. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – dalej zwanej Ppsa) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania mu prawa pomocy. Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2017 r., sygn. II OZ 25/17). Ponadto udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Dopiero gdy środki, którymi dysponuje wnioskodawca, okażą się niewystarczające, można wystąpić o przyznanie prawa pomocy. Oceniając możliwości płatnicze Skarżącej z uwzględnieniem osiąganych przez nią dochodów w połączeniu z ponoszonymi wydatkami oraz zgromadzonym majątkiem Referendarz sądowy uznał, że nie zostały spełnione przesłanki do przyznania Skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z ustalonego na podstawie formularz PPF oraz nadesłanych dokumentów stanu faktycznego wynika, że Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i trójką małoletnich dzieci. Rodzina utrzymuje się z dochodu osiąganego z gospodarstwa rolnego oraz wynagrodzenia męża Wnioskodawczyni – P. D. w wysokości ok. 3500 zł miesięcznie. Z nadesłanych wyciągów z rachunku bankowego Skarżącej wynika także, że otrzymuje świadczenie wychowawcze w kwocie 1500 zł, oraz zasiłek rodzinny w kwocie 73,88 zł. miesięcznie. Wobec tego rodzina Skarżącej ma do dyspozycji środki pieniężne w kwocie przekraczającej 5000 zł miesięcznie. Suma ta nie obejmuje środków pochodzących z prowadzonej produkcji rolnej. Skarżąca jest również beneficjentem środków pochodzących z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W 2018 r. tytułem rozwoju małych gospodarstw otrzymała 48000 zł z tej instytucji. Konieczne miesięczne wydatki podane przez Skarżącą wynoszą zaś 805 zł. Zestawiając zatem osiągany dochód z ponoszonymi wydatkami, nawet doliczając niewykazane przez Skarżącą koszty odzieży, wyżywienia, środków czystości, spłaty kredytu, należy stwierdzić, że brak jest podstaw do przyjęcia, że nie jest ona w stanie wygospodarować dodatkowych środków na sfinansowanie swojego udziału w niniejszym postępowaniu sądowym. Na obecnym etapie postępowania Skarżąca jest obowiązana do poniesienia wpisu sądowego w wysokości 200 zł (zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału IV z dnia 12 lutego 2018 r.). Wyłącznie na podstawie przedstawionych dokumentów można stwierdzić, że Skarżącej nie można zaliczyć do osób pozbawionych środków do życia, bądź posiadającej środki na zaspokajają tylko podstawowych potrzeb życiowych – a tylko takim może zostać przyznane prawo pomocy. Za nieuwzględnieniem wniosku o przyznanie prawa pomocy przemawia również to, że Skarżąca nie wykonała prawidłowo wezwania o nadesłanie dodatkowych dokumentów. Wezwanie z dnia 16 maja 2018 r. obejmowało również zobowiązanie do nadesłania wyciągów z posiadanych przez męża Wnioskodawczyni rachunków bankowych. Przyjmuje się bowiem, że dopiero wykazanie, iż ani samodzielnie, ani przy pomocy rodziny, strona postępowania nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, pozwala rozstrzygnąć o możliwości przyznania pomocy z budżetu państwa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2014 r., sygn. I FZ 407/14). Z nadesłanych dokumentów wynika, że mąż Skarżącej posiada konto bankowe w [...]. Uchylając się zatem od obowiązku nadesłania powyższych dokumentów Skarżąca również nie wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa orzeczono jak w sentencji.