IV SA/Wa 50/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Zyglewska Sędziowie Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.) Sędzia WSA Tomasz Wykowski po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. A. z 2 marca 2018 r. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Łukasza Krzyckiego, Iwony Owsińskiej-Gwiazdy, Anity Wielopolskiej od udziału w sprawie ze skargi Z. P. i S. P. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenie nieważności orzeczenia postanawia oddalić wniosek. K. A., uczestnik postępowania sądowego w sprawie skargi na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] kwietnia 2013 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia, pismem z 2 marca 2018 r. wniosła o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, tj. "składu orzekającego w niniejszej sprawie". W uzasadnieniu wniosku wskazano na wątpliwości co do bezstronności i rzetelności sędziów. Okolicznościami, które taką wątpliwość zrodziły u uczestniczki postępowania sądowego to uzyskane przez nią informacje, że jeden z sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie na gruncie pozasądowym (towarzyskim) wyraził pogląd o słuszności sposobu rozstrzygania spraw i interpretacji przepisów prawnych analogiczny do sposobu zastosowanego przez organ, który wydał niekorzystne dla stron rozstrzygnięcie w zaskarżonej decyzji. Ponadto uczestniczka wskazała, że dotarły do niej informacje, że podczas towarzyszkach spotkań z udziałem sędziów, w których uczestniczą także osoby sprawujące funkcje decyzyjne funkcje w Ministerstwie, jak również osoby biorące udział w wydaniu zaskarżonej decyzji (bądź też mające wpływ na jej treść w inny sposób) omawiane są kwestie związane z obowiązkami zawodowymi tychże osób, w tym związanymi ze sprawami, jakimi się zajmują. W ocenie uczestniczki postępowania powyższe okoliczności przesądzają o negatywnym wyniku całego postępowania. Uczestniczka postępowania wskazała również na fakt, że w przypadku czynności w sprawie realizowanych nie przez stronę, jak np. wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania zgłoszony 23 stycznia 2018 r. został rozpoznany w "ekspresowym tempie", a mianowicie 26 stycznia 2018 r. wydał postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania sądowego, stwarzając tym samym sytuację wysoce niekorzystną dla strony. Jednakże biorąc pod uwagę, że od momentu skierowania takiego wniosku do Sądu i jego doręczenie przebywa jeszcze długą drogę m.in. przez biuro podawcze, sekretariat itp., zaś obłożenie sprawami w sądzie jest znaczne to w dzisiejszych realiach tak szybkie rozstrzyganie w zasadzie nie jest technicznie możliwe i po prostu się nie zdarza. Uczestniczka postępowania wyraziła przekonanie, że sędziowie orzekający w sprawie nie są wolni od negatywnego emocjonalnego stosunku do strony, zaś ich nastawienie do rozpoznawanej sprawy jest ukierunkowane na rozstrzygnięcie jej tak, jak to uczynił organ wydając zaskarżoną decyzję, niezależnie od argumentów prezentowanych przez stronę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 19 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej "p.p.s.a."), niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności w danej sprawie. Instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję procesową, która ma na celu zapewnienie bezstronności i obiektywizmu w rozpoznaniu sprawy przez sąd w składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych związków z rozpoznawaną sprawą. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 p.p.s.a.). Strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana (art. 20 § 2 p.p.s.a.). Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny. W orzecznictwie sądów administracyjnych panuje pogląd, że fakt, iż strona nie akceptuje rozstrzygnięć procesowych sądu, zarządzeń wydawanych w toku postępowania, czy też pozostaje w subiektywnym przeświadczeniu o stronniczości bądź złej woli sędziego rozpatrującego jej sprawę czy też wszystkich sędziów danego sądu, nie może stanowić podstawy do wyłączenia sędziego. Przekonanie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie czy też stronniczo, nie jest przesłanką żądania jego wyłączenia. Strona może bowiem zwalczać nieprawidłowe jej zdaniem orzeczenie wydane przez sąd pierwszej instancji wykorzystując przysługujące jej środki odwoławcze (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 sierpnia 2009 r., II OZ 648/09, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanego wniosku, Sąd - mając na uwadze treść wniosku z 2 marca 2018 r. oraz zarządzenia z 26 stycznia 2018 r. o wyznaczeniu terminu rozprawy na 7 marca 2018 r. – uznał że wniosek o wyłączenie sędziów dotyczy sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w osobach: Łukasza Krzyckiego, Iwony Owsińskiej-Gwiazdy i Anity Wielopolskiej. Dalej Sąd stwierdził, że rozpoznawany wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Argumentacja K. A. zawarta we wniosku jest na tyle ogólnikowa, że trudno wywieść pomiędzy którym z ww. sędziów a którym pracownikiem (pracownikami) Ministerstwa istnieje relacja towarzyska, a tym bardziej aby uznać, że sam fakt pozostawania w tej relacji wskazywał o bezstronności sędziów w rozpoznaniu niniejszej sprawy. Za takie nie można uznać obaw uczestniczki postępowania co do poglądów ww. sędziów w sprawach o zbliżonym czy tożsamym stanie faktycznym sprawy. Wyraźnie należy zaakcentować, że ocena pracy sędziego pod kątem ewentualnych popełnionych przez niego uchybień przepisom prawa procesowego albo błędów w stosowaniu prawa materialnego należy do sądu wyższej instancji w ramach kontroli instancyjnej i nie stanowi przesłanki określonej w art. 19 p.p.s.a. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 28 sierpnia 1996 r., sygn. akt I PO 8/96, OSNAP 1997 r. nr 4, poz. 59). Za chybione Sąd uznał również wywody uczestniczki postępowania sądowego zawarte odnośnie okoliczności podjęcia zawieszonego postępowania. Okoliczności te nie uzasadniają słuszności twierdzeń K. A. o bezstronności ww. sędziów w rozpoznawanej sprawie. Przypomnieć należy, że postanowieniem z 3 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie sądowe z uwagi na śmierć uczestnika postępowania – K. P. Wydane rozstrzygnięcie wynikało z art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z kolei podjęcie zawieszonego postępowania postanowieniem z 26 stycznia 2018 r. było wynikiem pozyskania informacji z Sądu Rejonowego [...] w [...] o osobie spadkobiercy zmarłego uczestnika postępowania. Informacja ta wpłynęła do tut. Sądu 18 stycznia 2018 r. Dlatego wpływu na podjęcie zawieszonego postępowania nie miał wniosek z 23 stycznia 2018 r. innego uczestnika postępowania o podjęcie zawieszonego postępowania, który wpłynął do Sądu dopiero 29 stycznia 2018 r. Przy ocenie wniosku, Sąd miał na względzie oświadczenia złożone 6 marca 2018 r. przez sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, tj. Łukasza Krzyckiego, Iwony Owsińskiej-Gwiazdy, Anity Wielopolskiej. W oświadczeniach tych sędziowie wyjaśnili, że między nimi a żadną ze stron niniejszego postępowania nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 p.p.s.a. wyłączające któregokolwiek z sędziów od rozpoznania sprawy. Nie istnieją także inne okoliczności, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności (art. 19 p.p.s.a.). W konsekwencji Sąd stwierdził, że K. A. nie wykazała we wniosku żadnych konkretnych okoliczności, które poddawałyby w wątpliwość bezstronność ww. sędziów czy podważałyby wiarygodność złożonych przez nich oświadczeń. W tym stanie rzeczy Sąd działając na podstawie art. 22 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.