IV SA/Wa 501/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2014 r. ze skargi M. W. i W. W. na Wójta Gminy Z. w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2012 r., sygn. akt IV SA/WA 960/12 1. stwierdza przewlekłe prowadzenie postępowania po prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2012 r., sygn. akt IV SA/WA 960/12; 2. przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Wójtowi Gminy Z. grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych. W. W. i M. W. 7 lutego 2014 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Wójta Gminy Z. wyroku tego Sądu z 20 września 2012 r., wydanego w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 960/12, zarzucając jednocześnie przewlekłe prowadzenie przez Wójta Gminy Z. postępowania wszczętego wnioskiem Skarżących z 31 maja 2011 r. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku rekreacyjnego na cele mieszkaniowe jednorodzinne na działce ew. nr [...] w obrębie Z. w m. M. oraz wnosząc o wymierzenie temu organowi grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W uzasadnieniu skargi wskazano, że: - wyrokiem z 20 września 2012 r. Sąd uchylił w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z [...] marca 2012 r. i decyzję Wójta Gminy Z. z [...] stycznia 2012 r. z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego i dając wskazania co do dalszego postępowania; - po zwrocie akt do Wójta Gminy Z. wezwał on Skarżących do nadesłania kopii mapy zasadniczej, co zostało wykonane; organ ten wydał decyzję dopiero [...] maja 2013 r., która ponadto nie uwzględnia wskazówek Sądu co do dalszego postępowania; - powyższa decyzja została uchylona w całości przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z [...] lipca 2013 r.; - po zwrocie akt do Wójta Gminy Z. poinformował on Skarżących o wskazaniu nowego terminu rozpatrzenia sprawy z uwagi na znaczne jej skomplikowanie oraz bardzo dużą ilość spraw; pismem z 31 października 2013 r. wezwano Wójta Gminy Z. do usunięcia naruszenia prawa i wykonanie wyroku Sądu; organ ten wydał decyzję dopiero [...] listopada 2013 r.; decyzja ta również nie uwzględnia wskazówek Sądu co do dalszego postępowania; - powyższa decyzja została uchylona w całości przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z [...] stycznia 2014 r. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Z. wniósł o oddalenie skargi podnosząc, że: - po zwrocie akt z Sądu Skarżący byli wzywani do uzupełnienia braku formalnego wniosku, - niezastosowanie się przez organ do wskazówek Sądu co do dalszego postępowania może być zwalczane jedynie w drodze postępowania instancyjnego, a nie za pomocą skargi na niewykonanie wyroku. W piśmie procesowym z 11 czerwca 2014 r. (k. 51-56) Skarżący W. W. podtrzymał argumenty zawarte w skardze, zaś przy piśmie procesowym z 13 czerwca 2014 r. (k. 59) nadesłał kopie decyzji Wójta Gminy Z. z [...] kwietnia 2014 r. o umorzeniu postępowania, odwołania od tej decyzji oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z [...] czerwca 2014 r. o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i ustaleniu warunków zabudowy (k. 60-66). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jako zasadna podlega uwzględnieniu, ponieważ Wójt Gminy Z. przewlekle prowadził postępowanie po doręczeniu mu akt po wydaniu wyroku z 20 września 2012 r., co miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Uzasadnione jest tym samym wymierzenie mu grzywny. Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", w razie przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym akt strona może wnieść skargę, żądając wymierzenia organowi grzywny. Wyrok uchylający decyzje organów obu instancji zapadł 20 września 2012 r., a Wójt Gminy Z. akta sprawy otrzymał 7 lutego 2013 r. (k. 146 akt adm.). Organ ten był związany terminami załatwienia spraw określonymi w art. 35 § 1-3 i 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a." oraz zasadami wskazywania nowego terminu załatwienia sprawy określonymi w art. 36 § 1 i 2 K.p.a. Zgodnie z powyższymi przepisami: organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2). Tymczasem, podczas gdy pismo strony stanowiące odpowiedź na wezwanie do wykonania braku formalnego wniosku zostało doręczone organowi 25 lutego 2013 r. (k. 151 akt adm.), organ pismem z 27 marca 2013 r. (czyli ponad miesiąc od otrzymania odpowiedzi na wezwanie) wskazał nowy termin rozpatrzenia sprawy (do 17 maja 2013 r.) z uwagi na znaczne jej skomplikowanie oraz bardzo dużą ilość spraw, zaś decyzję wydał dopiero [...] maja 2013 r. Stanowi to zdaniem Sądu przewlekłość w prowadzeniu postępowania, która ma charakter rażącego naruszenia prawa, gdyż: - pismo wskazujące nowy termin rozpatrzenia sprawy zostało wydane z górą miesiąc po otrzymaniu przez organ odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braku formalnego wniosku, - w niniejszej sprawie - w sytuacji ponownego rozpatrywania sprawy - organ nie mógł zasadnie powołać się na jej skomplikowany charakter, jako że już raz była ona przedmiotem jego decyzji, - podstawą do wskazania nowego terminu rozpatrzenia sprawy nie może być duża ilość spraw wpływających do organu. Następnie, po uchyleniu przez organ odwoławczy decyzji z [...] maja 2013 r. akta sprawy doręczono Wójtowi Gminy Z. 21 sierpnia 2013 r. (k. 220 akt adm.). Organ w ciągu ponad miesiąca nie dokonał żadnej czynności procesowej, zaś pismem z 26 września 2013 r. (k. 221 akt adm.) wskazał nowy termin rozpatrzenia sprawy (do 29 listopada 2013 r.) z uwagi na znaczne jej skomplikowanie oraz bardzo dużą ilość spraw, zaś decyzję wydał dopiero [...] listopada 2013 r. W ten sposób organ ponownie naruszył, z podanych wyżej przyczyn, przepisy K.p.a. dotyczące terminowości rozpatrywania spraw. Z kolei, 28 lutego 2014 r. (k. 313 akt adm.) Wójt Gminy Z. otrzymał akta sprawy po uchyleniu przez organ odwoławczy decyzji z [...] listopada 2013 r. Jak wynika z dołączonej do akt sądowych kopii decyzji została ona wydana dopiero [...] kwietnia 2014 r., czym organ ponownie naruszył przepisy K.p.a. dotyczące terminowości rozpatrywania spraw. Wydanie zaś decyzji po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (art. 154 § 3 P.p.s.a.). Odnosząc się do argumentacji organu zawartej w odpowiedzi na skargę należy wskazać, że: - dla rozstrzygnięcia nie ma zasadniczego znaczenia okoliczność, że Skarżący byli wzywani do uzupełnienia braku formalnego wniosku, ponieważ odpowiedź na wezwanie nadesłali niezwłocznie, - zasadne jest stanowisko, że niezastosowanie się przez organ do wskazówek Sądu co do dalszego postępowania może być zwalczane jedynie w drodze postępowania instancyjnego, a nie za pomocą skargi na niewykonanie wyroku, ale nie miało to - z uwagi na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania - wpływu na rozstrzygnięcie. W tej sytuacji Sąd uznał, że organ przewlekle prowadził postępowanie po otrzymaniu 7 lutego 2013 r. akt sprawy z Sądu i miało to - w związku z okresem rozpatrywania sprawy związanym z wielokrotnym bezpodstawnym wskazywaniem nowych terminów załatwienia sprawy - charakter rażącego naruszenia prawa, o czym orzeczono w pkt 1 i 2 sentencji wyroku na podstawie art. 154 § 2 P.p.s.a. Organ uchybił obowiązkowi szczególnej staranności wobec okoliczności, że sprawa była rozpatrywana już wielokrotnie. Jej rozpatrzenie w najkrótszym terminie powinno oczywiście stanowić priorytet. W pkt 3 sentencji wyroku Sąd na podstawie art. 154 § 1 i § 6 P.p.s.a. wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1.000 zł, nie uwzględniając tym samym żądania Skarżących o wymierzenie mu grzywny w maksymalnej wysokości (dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów - art. 154 § 6 P.p.s.a.). Sąd uznał bowiem, że przy ustalaniu wysokości grzywny należy mieć na względzie nie tylko okres, w jakim organ przewlekle prowadził postępowanie i czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa, ale także jego możliwości finansowe. W niniejszej sprawie - z uwagi położenie gminy Z., liczbę mieszkańców i jej rozwój gospodarczy - są one ograniczone. Wymierzenie organowi grzywny w wysokości 1.000 zł będzie dla niego stosownie dolegliwe i może być wystarczające dla osiągnięcia celu sankcji - zdyscyplinowania organu administracji, gdy chodzi o terminowe załatwianie spraw.