IV SA/Wa 508/13
WyrokWSA w Warszawie2013-06-25
Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Alina Balicka, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która została uchwalona z naruszeniem przepisów o uzgodnieniach z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska po istotnych zmianach projektowych, a także z naruszeniem zasad sporządzenia planu (brak wydzielenia linii rozgraniczających dla zbiornika wodnego i przeznaczenie go pod zabudowę), podlega stwierdzeniu nieważności?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podlega stwierdzeniu nieważności, jeśli została uchwalona z istotnym naruszeniem trybu sporządzania planu. Dotyczy to sytuacji, gdy po uzgodnieniu projektu planu z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska wprowadzono istotne zmiany projektowe, które mogą mieć negatywny wpływ na ochronę przyrody, a nie dokonano ponownych uzgodnień. Ponadto, naruszeniem zasad sporządzenia planu jest brak wydzielenia linii rozgraniczających dla terenów o różnym przeznaczeniu, w tym dla zbiornika wodnego, który powinien stanowić odrębny teren, a nie być traktowany jako dopuszczalny w ramach zabudowy mieszkaniowej i usługowej.Stan faktyczny
Wojewoda zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w G. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi K. w rejonie ul. [...] w zakresie dotyczącym jednostki terenowej MN/U. Zarzucono naruszenie przepisów o ochronie przyrody i planowaniu przestrzennym, w tym brak ponownych uzgodnień z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska po istotnych zmianach projektowych dotyczących zbiornika wodnego. Podniesiono również zarzut naruszenia przepisów dotyczących wydzielenia linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu oraz sporządzenia planu na mapie niezgodnej z państwowym zasobem geodezyjnym.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części tekstowej oraz graficznej, w zakresie dotyczącym jednostki terenowej MN/U, oraz orzekł, że uchwała w tej części nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Miejskiej w G. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części tekstowej oraz graficznej, w zakresie dotyczącym jednostki terenowej MN/U; 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała w części wskazanej w pkt 1 niniejszego wyroku nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Przedmiotem zaskarżenia przez Wojewodę [...], w związku z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591, ze zm.), była uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia [...] października 2012 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi K. w rejonie ul. [...] w Gminie G., zwana dalej Planem, w zakresie dotyczącym jednostki terenowej MN/U.
Uzasadniając żądanie stwierdzenia nieważności Planu w zakresie, w jakim dotyczy jednostki terenowej MN/U, Wojewoda [...] wywiódł, że został uchwalony z naruszeniem art. 23 ust. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 z późn. zm.), w związku z art. 17 pkt 6 lit. b tiret drugie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r. poz. 647 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o p.z.p. oraz art. 17 pkt 6 lit. a tiret trzecie ustawy o p.z.p. i art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z poźn. zm.), w związku z brakiem dokonania ponownych uzgodnień (i opinii) projektu planu miejscowego z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w W., po dokonaniu istotnych zmian projektowych.
Wojewoda [...] zaskarżonej uchwale, w jakiej dotyczy jednostki terenowej MN/U, zarzucił również naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 1 i pkt 3 ustawy o p.z.p., w związku z brakiem wydzielenia linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania, w odniesieniu do powierzchniowego zbiornika wodnego, położonego w granicach obszaru chronionego krajobrazu i przeznaczenie go pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i usługi. Zarzucił również naruszenie art. 16 ust. 1 zd. 1 ustawy o p.z.p. poprzez częściowe sporządzenie planu miejscowego na mapie, która nie stanowi urzędowej kopii mapy zasadniczej gromadzonej w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym.
Wojewoda [...] w uzasadnieniu skargi wskazał, że obszar objęty planem miejscowym, położony jest w całości w strefie ochrony urbanistycznej [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, powołanym rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2007 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...] z późn. zm.). Obszary chronionego krajobrazu, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody jest jedną z form ochrony przyrody i na podstawie art. 23 ust. 5 ustawy o ochronie przyrody, projekty wszystkich miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w części dotyczącej obszaru chronionego krajobrazu, wymagają uzgodnienia z właściwym regionalnym dyrektorem ochrony środowiska w zakresie ustaleń tych planów, mogących mieć negatywny wpływ na ochronę przyrody obszaru chronionego krajobrazu.
Z przedłożonej skarżącemu dokumentacji prac planistycznych, wynika, iż w przedmiotowej sprawie, sporządzający plan miejscowy Burmistrz G., pismem z dnia 10 lipca 2012 r. znak [...] zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z wnioskiem o dokonanie wymaganych uzgodnień oraz opinii. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. po rozpatrzeniu ww. wniosku organu wykonawczego gminy, pismem z dnia:
- [...] lipca 2012 r. znak: [...] wydał postanowienie, którym uzgodnił przedłożony projekt planu miejscowego, w wersji przekazanej, wraz z pismem z dnia 10 lipca 2012 r.; przedmiotowe postanowienie wpłynęło do Urzędu Miejskiego w G. w dniu 6 sierpnia 2012 r. i zostało zarejestrowane pod nr [...];
- [...] sierpnia 2012 r. znak: [...] pozytywnie zaopiniował przedłożony projekt planu miejscowego, w wersji przekazanej wraz z pismem z dnia 10 lipca 2012 r.;
- przedmiotowa opinia wpłynęła do Urzędu Miejskiego w G. w dniu [...] sierpnia 2012 r. i została zarejestrowana pod nr [...].
Oznacza to, iż wskazany powyżej organ w sposób skuteczny uzgodnił projekt planu miejscowego wraz z prognozą oddziaływania na środowisko w wersji, która została mu doręczona wraz z pismem Burmistrza z dnia 10 lipca 2012 r. znak: [...].
Dalej Wojewoda wskazał, że w obszarze objętym planem, w ramach jednostki terenowej MN/U znajduje się zbiornik wodny, który został w skarżonym planie miejscowym, określony mianem "powierzchniowego zbiornika wodnego". Skarżący dokonując, w ramach nadzoru, kontroli ww. aktu planistycznego z przepisami prawnymi stwierdził, iż pomiędzy rysunkiem projektu planu miejscowego przekazanym do uzgodnień a uchwalonym planem, doszło do istotnych zmian projektowych. Zmiany te dotyczą usytuowania, na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] z obrębu K., jednostka ewidencyjna G., linii brzegowej zbiornika wodnego (jednostka terenowa MN/U) oraz umiejscowienia nieprzekraczalnej linii zabudowy od ww. zbiornika. W efekcie wprowadzonych zmian projektowych doszło do "zmniejszenia" powierzchni zbiornika oraz zmiany usytuowania linii zabudowy, w taki sposób, iż umożliwia to realizację zabudowy kubaturowej na fragmencie zbiornika wodnego (zgodnie z wersją projektu planu miejscowego przekazaną do uzgodnień).
Wojewoda [...] przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w toku którego ustalił, że w dniu [...] sierpnia 2011 r. Rada Miejska w G., podejmując uchwałę Nr [...] w sposób skuteczny zainicjowała proces sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru części wsi K. w rejonie ul. [...]. Po zainicjowaniu procesu jego sporządzania, a więc z uchybieniem przepisu art. 14 ust. 5 ustawy o p.z.p., który obliguje do przygotowania właściwych materiałów geodezyjnych dla potrzeb opracowania planu miejscowego przed podjęciem uchwały przystąpieniowej, w dniu 28 września 2011 r. pozyskała z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w G. kopię mapy zasadniczej obszaru objętego planem wraz z terenem przyległym. Zdaniem skarżącego sam fakt, pozyskania materiałów po podjęciu uchwały, nie może jednak skutkować zastosowaniem sankcji określonej w art. 28 ustawy o p.z.p., bowiem tryb sporządzania planu rozpoczyna się wraz z podjęciem uchwały, wobec czego pozyskanie map uznać należy za czynność "przedproceduralną".
Z udostępnionej, przez Starostę G., mapy zasadniczej, znajdującej się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym wynika, iż na terenie działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] z obrębu K., znajduje się zbiornik wodny, którego zasięg na mapie zasadniczej, oznaczono linią ciągłą. Sporządzając plan miejscowy, organ wykonawczy początkowo uwzględnił fakt, istniejącego zbiornika, nawiązując do oznaczenia zawartego na mapie zasadniczej (choć przyznać należy, że zasięg tego zbiornika nie był tożsamy z treścią mapy zasadniczej pochodzącej z zasobu) poprzez oznaczenie linią przerywaną zasięgu "powierzchniowego zbiornika wodnego" (oznaczenie to przyporządkowano do grupy elementów informacyjnych), i taka wersja projektu planu miejscowego podlegała uzgodnieniom oraz opiniowaniu, w tym także z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w W. (RDOŚ).
Tymczasem po wysłaniu do uzgodnień (a także opinii) projektu planu miejscowego organ wykonawczy dokonał zasadniczych zmian na rysunku planu miejscowego w zakresie usytuowania linii brzegowej zbiornika wodnego, na terenie oznaczonym symbolem MN/U oraz umiejscowienia nieprzekraczalnej linii zabudowy od ww. zbiornika. W efekcie wprowadzonych zmian projektowych doszło do zmniejszenia" (zawężenia) powierzchni zbiornika oraz zmiany usytuowania linii zabudowy, w taki sposób, iż umożliwia on realizację zabudowy kubaturowej na terenie części zbiornika wodnego.
Wyjaśniając tę kwestię Burmistrz G. stwierdził, że w toku prac na projektem planu po wysłaniu projektu do uzgodnień i opiniowania -właściciel terenu zwrócił uwagę na rozbieżność pomiędzy oznaczoną na rysunku planu linią brzegową a stanem faktycznym. W związku z tym właściciel działki ewidencyjnej nr [...] zlecił uprawnionemu geodecie sporządzenie inwentaryzacji stanu faktycznego. Praca została wykonana w sierpniu 2012 r. Na podstawie wykonanej inwentaryzacji geodezyjnej naniesiono jako treść informacyjną planu "Powierzchniowe zbiorniki wodne". Organ wykonawczy, odpowiedzialny za sporządzenie planu nie ponowił czynności polegających na ponownym uzgodnieniu czy zaopiniowaniu projektu planu, powołując się przy tym na art. 19 ust. 1 ustawy o p.z.p. i wychodząc z założenia, iż "doprowadzenie linii brzegowej prywatnego zbiornika wodnego nie znajdującego się w ewidencji do zgodności ze stanem faktycznym nie wymaga ponownego uzgodnienia z organami właściwymi do uzgadniania i opiniowania projektu planu, w tym w szczególności z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska".
Wojewoda [...] nie zgodził się z tym stanowiskiem uważając, że dokonanie zmian projektowych polegających na delimitowaniu nowych "granic" zbiornika wodnego, uszczuplającego jego powierzchnię, a w konsekwencji umożliwienie, nowymi rozwiązaniami projektowymi, realizacji obiektów budowlanych w miejscu gdzie uprzednie rozwiązanie projektowe wyznaczało powierzchnię zbiornika wodnego, winno być znane organowi sprawującego, ż mocy ustawy o ochronie przyrody, kontrolę nad tą formą ochrony przyrody, w szczególności wobec faktu występowania na tym terenie powierzchniowego zbiornika wodnego, jak również zadrzewień śródpolnych i nadwodnych.
Dokonując zmian projektowych w trakcie trwania uzgodnień (i opiniowania) i nie ponawiając ich z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w W., w ocenie Wojewody, spowodowało istotne naruszenie trybu sporządzania planu miejscowego i tym samym zaistniała przesłanka do stwierdzenia nieważności uchwały w części, z powodu istotnego naruszenia trybu sporządzenia planu miejscowego.
Skarżący zwraca uwagę również na fakt, że organ wykonawczy gminy wskazuje, iż podstawą do dokonania zmian była inwentaryzacja geodezyjna zbiornika wykonana przez uprawnionego geodetę w sierpniu 2012 r., a więc w trakcie dokonywania uzgodnień oraz opiniowania projektu planu. Tymczasem z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wynika, iż w okresie od 1 stycznia 2011 r. do chwili obecnej:
- nie toczyło się postępowanie w sprawie ustalenia linii brzegowej dla zbiornika wodnego położonego na działce nr ew. [...] z obrębu K., w trybie art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r. poz. 145);
- nie wprowadzano żadnych zmian w treści mapy zasadniczej dla przedmiotowego terenu.
Dopiero w dniu 13 grudnia 2012 r. została zgłoszona praca geodezyjna polegająca na aktualizacji treści mapy zasadniczej. Termin wykonania tej aktualizacji to 31 grudzień 2012 r. Oznacza to, że rozpoczęcie procesu inwentaryzacji ww. zbiornika nastąpiło dopiero po skierowaniu przez skarżącego pism, z dnia 6 grudnia 2012 r., adresowanych do Burmistrza G., Starosty G. oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W., nie zaś w sierpniu 2012 r., jak twierdzi organ wykonawczy gminy. Zatem przedmiotowe zgłoszenie nastąpiło już po opublikowaniu w dniu [...] listopada 2012 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] kwestionowanego planu. W tej sytuacji zasadnym jest również poruszenie kwestii treści mapy na której sporządzono i w oparciu o którą uchwalono skarżony plan miejscowy. Skoro na rysunku uchwalonego planu miejscowego widnieje poświadczenie zgodności mapy z oryginałem przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zaś w zasobie zarówno przed, jak i po uchwaleniu planu miejscowego treść mapy zasadniczej nie zawierała nowej linii brzegowej zbiornika wodnego, oznacza to, iż plan nie został w praktyce sporządzony na urzędowej kopii mapy zasadniczej znajdującej się w państwowym zasobie geodezyjnym. Co więcej istnieje za to uzasadnione podejrzenie, iż to organ wykonawczy, jako sporządzający plan miejscowy, na podstawie nie zgłoszonej pracy geodezyjnej, co narusza art. 12 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, dokonał "wkartowania nowej treści" na kopii mapy zasadniczej, do czego nie był uprawniony, bowiem to starosta jest organem prowadzącym zasób.
Dokonując zmian projektowych w trakcie trwania uzgodnień (i opiniowania), w zakresie kluczowej, z punktu widzenia obszaru chronionego krajobrazu, kwestii zbiornika wodnego oraz występujących zadrzewień śródpolnych i nadwodnych, i nie ponawiając ich z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w W. doszło, zdaniem skarżącego, do istotnego naruszenia trybu sporządzania planu miejscowego, a tym samym istnieją przesłanki do zastosowania art. 28 ust. 1 ustawy o p.z.p., w zakresie terenu oznaczonego symbolem MN/U, na którym zbiornik ten się znajduje.
Ponadto oprócz istotnych naruszeń trybu sporządzania planu miejscowego, skarżący stoi na stanowisku, iż przy podejmowaniu przedmiotowej uchwały doszło również do naruszenia zasad jego sporządzenia.
Podejmując przedmiotową uchwałę naruszono art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy o p.z.p. oraz § 7 pkt 7 rozporządzenia w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym, projekt rysunku planu winien zawierać linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania. Rysunek planu, będący załącznikiem graficznym do uchwały, nie spełnia powyższych wymogów, gdyż nie oznaczono na nim powierzchniowego zbiornika wodnego. Wprawdzie jest dopuszczalne z punktu widzenia obowiązującego prawa takie określenie w planie miejscowym przeznaczenia terenów, które umożliwia realizację na tym samym terenie zadań o różnych funkcjach, wszakże pod jednym warunkiem, że wzajemnie sie one nie wykluczają. Skarżący, dokonał analizy treści oraz formy tj. sposobu zapisu, konstrukcji, samej uchwały, stwierdzając, iż w odniesieniu do ww. obszaru tak określone przeznaczenie terenu, wyklucza się wzajemnie. Na rysunku planu miejscowego, w ramach jednostki terenowej MN/U, stanowiącej tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usług, w grupie oznaczeń informacyjnych, wskazano "powierzchniowe zbiorniki wodne", których zasięg określono przy pomocy linii przerywanej koloru czarnego. Tak przedstawiony zasięg "powierzchniowych zbiorników wodnych" stał się podstawą do wyznaczenia 20 metrowej nieprzekraczalnej linii zabudowy od ww. zbiornika, a więc linii określającej najmniejszą dopuszczalną odległość ściany budynku ( § 4 ust. 1 pkt 4 uchwały). W istocie linia ta wskazuje obszar tzw. " ruchu budowlanego". Tereny zieleni i wód są innym rodzajem przeznaczenia, niż tereny przeznaczone pod zabudowę (np. mieszkaniową jednorodzinną), tereny te stanowią inne przeznaczenie, dla których obowiązują również odrębne zasady zagospodarowania, a zatem winny zostać wydzielone za pomocą linii rozgraniczającej. Co więcej przeznaczenia te wzajemnie się wykluczają. Zważyć bowiem należy, iż cały obszar objęty planem położony jest w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu ([...]OChK), dla którego obowiązują przepisy rozporządzenia w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, w tym m.in. obowiązują ustalenia dotyczące czynnej ochrony ekosystemów wodnych, poprzez nałożony obowiązek zachowania i ochrony zbiorników wód powierzchniowych wraz z pasem roślinności okalającej (§ 3 pkt 3 lit. a) oraz m.in. wprowadzonego zakazu: dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli służą innym celom niż ochrona przyrody lub zrównoważone wykorzystanie użytków rolnych i leśnych oraz racjonalna gospodarka wodna lub rybacka (§ 5 ust. 1 pkt 6), likwidowania naturalnych zbiorników wodnych, starorzeczy i obszarów wodnobłotnych (§5 ust. 1 pkt 7), lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 20 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej (§ 5 ust. 1 pkt 8) oraz likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych (§ 5 ust: 1 pkt 3).
Skarżący wskazał, że przedmiotowy plan miejscowy, winien odpowiadać m.in. przepisom art. 15 ust. 2 pkt 1, ust. 2 pkt 3, 7 i 9 ustawy o p.z.p., poprzez ich uwzględnienie zarówno w części tekstowej, jak i w części graficznej. Uwzględnienie powyższych przepisów powinno polegać na takim sporządzeniu planu w wyniku, którego powierzchniowy zbiornik wodny, winien stanowić samodzielny teren. Trudno bowiem uznać, iż teren zbiornika wodnego położonego na terenie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, który zgodnie z przytoczonymi powyżej przepisami rozporządzenia podlega szczególnej ochronie - i wraz z pasem 20 metrów od jego granic, winien zostać wyłączony z wszelkiej zabudowy, stanowi to samo przeznaczenie i ten sam sposób zagospodarowania co tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usług, na której plan dopuszcza realizację m.in. budynków mieszkalnych jednorodzinnych nie tylko w formie wolnostojącej, ale również bliźniaczej, jak i szeregowej.
Istotnym jest również fakt, który wynika z pisma Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W., że przeprowadzona przez ten organ analiza częściowo archiwalnych zdjęć satelitarnych oraz zdjęć aktualnych wskazuje, na zasypanie fragmentu zbiornika wodnego.
Rada Miejska w G. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie wskazując, że niedopełnienie kolejności działań przez organy gminy, polegające na tym, że najpierw uchwalono plan, a potem przystąpiono do procesu wprowadzania zmian na mapach zasadniczych nie skutkuje naruszeniem prawa przez uchwałę w sprawie planu miejscowego.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów ustawy o ochronie przyrody i rozporządzenia w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, przez pominiecie ponownego uzgodnienia projektu planu po zmianie granic stawu, należy stwierdzić, że nie jest to uchybienie istotne.
Rada Miejska w G. nie zgodziła się równie z zarzutem bezprawności włączenia terenu stawu do obszaru zabudowy. Rysunek planu zawiera wiążącą informację o położeniu stawu, nieprzekraczalne linie zabudowy ustalają zakaz zabudowy terenu zbiornika, jak również nadmiernego zbliżenia zabudowy do jego brzegów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591, ze zm.), po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Tryb uchwalania miejscowego planu jako aktu prawa miejscowego został szczegółowo uregulowany w art. 14-20 ustawy p.z.p. W orzecznictwie wypowiadany jest zgodny pogląd, że w żadnym wypadku nie jest możliwe odstąpienie od ustalonych zasad postępowania dotyczących uchwalania planu miejscowego oraz jego zmiany. Pominięcie trybu procedury planistycznej wyczerpuje znamiona istotnego naruszenia trybu sporządzania planu miejscowego, o jakich stanowi art. 28 ust. 1 ustawy o p.z.p., co z kolei przesądza o nieważności zaskarżonej uchwały w całości. Przy czym przez istotne naruszenie trybu postępowania należy rozumieć takie jego naruszenie, które prowadzi w konsekwencji do sytuacji, w której przyjęte ustalenia planistyczne są odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono trybu sporządzenia aktu planistycznego.
Ponieważ obszar objęty zaskarżoną uchwałą planistyczną położony jest w całości w strefie ochrony urbanistycznej [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu mają do niego zastosowanie przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2009 r., nr 151, poz. 1220, ze zm.). Art. 6 ust. 1 pkt 4 tej ustawy stanowi, że jedną z form ochrony przyrody jest obszar chronionego krajobrazu. Obszar chronionego krajobrazu obejmuje tereny chronione ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach, wartościowe ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem lub pełnioną funkcją korytarzy ekologicznych – art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. To powoduje, że projekty m.in. miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w części dotyczącej obszaru chronionego krajobrazu, wymagają uzgodnienia z właściwym regionalnym dyrektorem ochrony środowiska w zakresie ustaleń tych planów, mogących mieć negatywny wpływ na ochronę przyrody obszaru chronionego krajobrazu – art. 23 ust. 5 cyt. ustawy.
Zgodnie z art. 46 pkt 1 ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1277, ze zm.), projekt planu zagospodarowania przestrzennego wymaga przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko. Projekt tego dokumentu, wraz z prognozą oddziaływania na środowisko podlega opiniowaniu przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska – art. 54 ust. 1 w zw. z art. 57 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy.
Biorąc powyższe pod uwagę projekt planu miejscowego w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 17 pkt 6 lit. a tiret trzecie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 647, ze zm.) podlegał zaopiniowaniu przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. oraz na podstawie art. 17 pkt 6 lit. b tiret drugi ww. ustawy podlegał uzgodnieniu z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w W.
W toku procedury planistycznej Burmistrz G. wykonał ten obowiązek zwracając się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. pismem z dnia 10 lipca 2012 r. o dokonanie wymaganych uzgodnień i opinii. Z kolei Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. uzgodnił przedłożony projekt planu miejscowego w wersji przekazanej wraz z pismem z dnia 10 lipca 2012 r. oraz pismem z dnia 17 sierpnia 2012 r. zaopiniował przedłożony projekt planu miejscowego w wersji przekazanej wraz z pismem z dnia 10 lipca 2012 r.
Wojewoda [...] w skardze wykazał, że po uzgodnieniu i zaopiniowaniu projektu planu miejscowego wraz z prognozą oddziaływania na środowisko przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W., w projekcie planu zostały wprowadzone zmiany znajdujące się w zakresie zainteresowania organu ochrony środowiska. Zmiany te dotyczą usytuowania, na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] z obrębu K., jednostka ewidencyjna G., linii brzegowej zbiornika wodnego (jednostka terenowa MN/U) oraz umiejscowienia nieprzekraczalnej linii zabudowy od ww. zbiornika. W efekcie wprowadzonych zmian projektowych doszło do "zmniejszenia" powierzchni zbiornika oraz zmiany usytuowania linii zabudowy, w taki sposób, iż umożliwia to realizację zabudowy kubaturowej na fragmencie zbiornika wodnego (zgodnie z wersją projektu planu miejscowego przekazaną do uzgodnień).
Obowiązek ponowienia czynności planistycznych, o jakich mowa w art. 17 ustawy o p.z.p nie istnieje generalnie, tzn. nie można go odnieść do każdej sytuacji, w której doszło do zmiany w projekcie planu w wyniku uwzględnienia uwag (w przedmiotowej sprawie zmiana projektu planu została dokonana poza trybem zgłaszania uwag) . Musi być on analizowany w przypadku każdej zmiany osobno, przy uwzględnieniu za każdym razem osobno czynnika niezbędności.
Zbiornik wodny, którego zmianie uległa linia brzegowa, leży w strefie ochrony urbanistycznej [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, w którym zgodnie z § 5 rozporządzenia Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2007 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. [...], nr [...], poz. [...], ze zm.) wprowadzone zostały zakazy. Zakazy te dotyczą m.in.
• likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie wynikają one z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej i zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych;
• wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub utrzymaniem, budową, odbudową, naprawą lub remontem urządzeń wodnych;
• dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli służą innym celom niż ochrona przyrody lub zrównoważone wykorzystanie użytków rolnych i leśnych oraz racjonalna gospodarka wodna lub rybacka;
• likwidowania naturalnych zbiorników wodnych, starorzeczy i obszarów wodno-błotnych;
• lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 20m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej;
Ze skargi wynika, że zmiana linii brzegowej zbiornika wodnego usytuowanego na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] z obrębu K. mogła powstać poprzez zasypanie części tego zbiornika.
W tych okolicznościach sprawy, odstąpienie Burmistrza G. od ponownego przesłania zmienionego projektu planu miejscowego do uzgodnienia i opiniowania Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w W., należy uznać za istotne naruszenie trybu sporządzania planu miejscowego. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Wojewody [...], że wyznaczenie nowej linii brzegowej zbiornika wodnego wpłynęło na zmniejszenie nieprzekraczalnej linii zabudowy obowiązującej od tego zbiornika i tym samym umożliwiło realizację zabudowy na części zasypanego zbiornika wodnego. Okoliczności te z pewnością nie są obojętne dla organu odpowiedzialnego za ochronę przyrody w obszarze chronionego krajobrazu. Jak również wyjaśnienie przyczyn zmiany stanu faktycznego obszaru objętego planem miejscowym może nie być obojętne dla uzgodnienia zmienionego projektu planu miejscowego.
Zasadą sporządzenia planu miejscowego, zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy p.z.p. jest sporządzenie go w skali 1:1000, z wykorzystaniem urzędowych kopii map zasadniczych albo w przypadku ich braku map katastralnych, gromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 100, poz. 1086) mapa zasadnicza to wielkoskalowe opracowanie kartograficzne, zawierające aktualne informacje o przestrzennym rozmieszczeniu obiektów ogólnogeograficznych oraz elementach ewidencji gruntów i budynków, a także sieci uzbrojenia terenu: nadziemnych, naziemnych i podziemnych. Skarżący w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalił, że w okresie od 1 stycznia 2011 r. do 21 grudnia 2012 r. nie były dokonywane żadne zmiany w treści mapy zasadniczej dla działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] z obrębu K. Pozwala to uznać za uzasadniony wniosek skarżącego, że Burmistrz G., sporządzając plan miejscowy w sposób nieuprawniony dokonał " wkartowania nowej treści" mapy zasadniczej w zakresie powierzchniowego zbiornika wodnego, zaś zmieniona treść mapy stanowiła podstawę do wyznaczenia zasięgu tego zbiornika wodnego, a tym samym wyznaczenia nieprzekraczalnej linii zabudowy. Powyższe świadczy, że plan miejscowy nie został sporządzony na kopii mapy zasadniczej zgromadzonej w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, co narusza zasadę sporządzania planu miejscowego w rozumieniu art. 28 ust. 1 ustawy p.z.p. na urzędowej kopii mapy zasadniczej wskazanej w art. 16 ust. 1 ww. ustawy.
Stosownie do art. 15 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy p.z.p. w planie miejscowym określa się obowiązkowo m.in.:
• przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania;
• zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego.
Obowiązek określenia w planie miejscowym przeznaczenia terenów oraz linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania wynika wprost z art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy p.z.p. W tym kontekście wskazać należy, że możliwe jest ustanowienie w planie miejscowym mieszanego przeznaczenia konkretnych terenów w zależności od ich specyfiki, bowiem art. 15 ust. 2 pkt 1 przywołanej ustawy nie wprowadza żadnych ograniczeń co do określenia rodzaju przeznaczenia terenu, a jedynie nakazuje określić linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2008 r., sygn. akt IIOSK 567/08). Zadaniem tychże linii jest wytyczenie terenu objętego ustalonym przeznaczeniem. Jeżeli w planie ustalono dla terenu różne przeznaczenie to powinno się je rozgraniczyć przez zamieszczenie na rysunku planu linii rozgraniczających (§ 7 pkt 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - Dz. U. Nr 164, poz. 1587).
Skarżący wskazał, że na rysunku planu miejscowego, w ramach jednostki terenowej MN/U, stanowiącej tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usług, w grupie oznaczeń informacyjnych, wskazano "powierzchniowe zbiorniki wodne", których zasięg określono przy pomocy linii przerywanej koloru czarnego.
Z kolei zgodnie z § 9 ust. 1 podstawowe barwne oznaczenia graficzne i literowe dotyczące przeznaczenia terenów, które należy stosować na projekcie rysunku planu miejscowego, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. Jako odrębne przeznaczenia terenów wyodrębniono m.in. tereny zabudowy mieszkaniowej, a w ramach tych terenów tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z oznaczeniem literowym MN. Wyodrębniono tereny zabudowy usługowej, a w ramach tych terenów tereny zabudowy usługowej z oznaczeniem literowym U. Jako odrębne przeznaczenie terenów wyodrębniono także tereny zieleni i wód, a w ramach tych terenów tereny wód powierzchniowych śródlądowych (rzeki, jeziora, stawy, strumienie, kanały) z oznaczeniem literowym WS.
Skoro tereny zieleni i wód są odrębnym rodzajem przeznaczenia, innym niż tereny przeznaczone pod zabudowę, czy to mieszkaniową, czy to usługową, to powinny zostać wydzielone za pomocą linii rozgraniczającej tereny o różnym przeznaczeniu. Zgodzić się należy ze skarżącym, że zakwalifikowanie powierzchniowego zbiornika wodnego jako przeznaczenia dopuszczalnego w ramach przeznaczenia podstawowego terenu jakim jest zabudowa mieszkaniowa i usługowa wzajemnie się wyklucza. Stąd też konieczność wydzielenia tych terenów liniami rozgraniczającymi.
Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło