IV SA/Wa 509/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. R. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy postanowienie Starosty W. nr [...] z dnia [...] października 2011 r. odmawiające wydania zaświadczenia potwierdzającego nabycie na własność w 1935 r. i utrzymywanie tej własności nieprzerwanie do 1990 r. przez J. S. - matkę J. S. - gospodarstwa rolnego w W. Gm. K. o powierzchni 7,71 ha, z czego 3,74 ha to grunty rolne . W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że dane ewidencji gruntów obrazują stan prawny i faktyczny wynikający z posiadanych przez organ dokumentów określonych przepisami prawa materialnego. Ewidencja gruntów nigdy nie obejmowała danych dotyczących gospodarstw rolnych i prowadzenie ewidencji gospodarstw rolnych nie należało do zadań organów ewidencyjnych. Organ ewidencyjny zaznaczył, że nie jest właściwy do wydania zaświadczeń o posiadaniu przez wnioskodawcę gospodarstwa rolnego. Organ odwoławczy wskazał, że z dokumentów ewidencji gruntów obrębu W. wynika, iż J. S., poprzedniczka prawna wnioskodawcy, była właścicielką nieruchomości o powierzchni 4,13 ha położonej w W. począwszy od daty uwłaszczenia w 1973 r. do dnia [...] kwietnia 1991 r., kiedy to przekazała działki stanowiące jej własność na rzecz swoich dzieci. Organ zaznaczył także, iż we wniosku emerytalnym J. S. potwierdziła, że wszystkie posiadane grunty (4.13 ha) zamierza przekazać następcy. Ponadto [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał także, że wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy przedłożoną przez skarżącego kopią "zaświadczenia" o powierzchni tego gospodarstwa, a posiadanymi przez organ dokumentami geodezyjnymi nie należy do obowiązków organu ewidencyjnego, w sytuacji gdy potrafi on udokumentować prawidłowość dokonanych w ewidencji wpisów, obrazujących kolejne zmiany. Na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. S.. Zarzucił wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem artykułów 6, 7, 8, 9, 10, 35, 124 § 2, 217 § 3, 218 Kpa. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że postanowienie organu I instancji zapadło po 52 dniach od daty przekazania wniosku, wobec czego doszło do naruszenia art. 217 § 3 Kpa. Zdaniem skarżącego, organ wprowadza go w błąd twierdząc, że nie posiada informacji i dokumentów archiwalnych potwierdzających fakt nabycia własności gospodarstwa w 1934 r. przez jego matkę, skoro dane te można było ustalić w trybie art. 220 i art. 218 ust. 2c i 2d Kpa. Zdaniem skarżącego, również postępowanie przed organem II instancji było prowadzono wadliwie i rażąco przewlekle. Ponadto zaskarżone postanowienie nie posiada pełnego uzasadnienia faktycznego i błędne uzasadnienie prawne. W szczególności nie odnosi się do zarzutów wadliwości postanowienia organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaświadczenie wydawane jest, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (art. 217 § 2 pkt 1 Kpa), lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 pkt 2 Kpa). Zgodnie z art. 218 § 1 Kpa w przypadkach, o których mowa w art. 217 Kpa organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Orzecznictwo sądów administracyjnych stoi na stanowisku, że zaświadczenie nie przyznaje, nie stwierdza, nie uznaje uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, lecz potwierdza istnienie uprawnienia lub obowiązku przyznanego lub potwierdzonego wcześniej w decyzji (konstytutywnej lub deklaratoryjnej) bądź w innym indywidualnym akcie prawnym. Organ może w zaświadczeniu potwierdzić, że dane uprawnienie lub obowiązek powstał z mocy samego prawa, ale dotyczy to tylko takiej sytuacji, gdy takie uprawnienie lub obowiązek wiąże się z uprzednim wydaniem określonej decyzji administracyjnej (o charakterze konstytutywnym). Ponadto zaświadczenie stanowi urzędowe potwierdzenie pewnego stanu rzeczy. Jeżeli zatem problematyka, której dotyczy żądanie strony jest sporna, wydanie zaświadczenia zgodnie z przedłożonym żądaniem nie jest możliwe. Jak wynika z akt sprawy pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. J. S. wniósł o wydanie zaświadczenia potwierdzającego nabycie na własność w 1934 r. przez jego matkę J. S. gospodarstwa rolnego w w. o powierzchni 7,71 ha i utrzymanie tej własności nieprzerwanie do 1990 r., ze wskazaniem, że 3,74 ha to grunty rolne i z precyzyjnym podaniem podstawy nabycia tej własności, numeru ewidencyjnego jej gospodarstwa, numerów i powierzchni poszczególnych działek, z wyszczególnieniem gruntów rolnych i lasów, adresu należącego do niej siedliska, ze wskazaniem działki, na której się ono znajdowało oraz daty jego powstania. Ewidencja gruntów i budynków, jak trafnie wskazały organy obu instancji, zawiera informacje wskazane w art. 20 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, tj. informacje dotyczące: 1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; 2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; 3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej. W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także: 1) właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części; 2) miejsce zamieszkania lub siedzibę osób wymienionych w pkt 1; 3) informacje o wpisaniu do rejestru zabytków; 4) wartość nieruchomości Natomiast z mocy art. 24 ust. 1 i 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów, zawiera informacje o gruntach, budynkach i lokalach, zaś informacje te są jawne. Analiza przytoczonych przepisów wskazuje, że ewidencja gruntów nie służy wyjaśnianiu stanu prawnego nieruchomości. Nie w takim celu została utworzona. Z dokumentów organu ewidencyjnego wynika, że J. S. stała się z mocy prawa właścicielką nieruchomości nr [...] o pow. 4,13 ha na podstawie aktu własności ziemi z [...] grudnia 1973 r. W 1991 r. darowała tę nieruchomość (która wcześniej została podzielona na mniejsze działki) swojej córce. Skoro rejestr ewidencji gruntów dla obrębu W. został założony w 1967 r., a J. S. została właścicielem przedmiotowej nieruchomości w 1973 r. organ ewidencyjny nie mógł uczynić zadość żądaniu skarżącego i wydać stosownego zaświadczenia, bowiem dokumenty znajdujące się w posiadaniu organów nie potwierdzają żądanego faktu. Należy mieć na względzie, że zaświadczenia są jedynie oświadczeniami wiedzy organu je prowadzącego, a istota zaświadczenia powoduje, że nie rozstrzyga ono o żadnych prawach lub obowiązkach, nie może również tworzyć nowej sytuacji prawnej. W ocenie Sądu niezasadne są podniesione w skardze zarzuty naruszenia przez organy art. 6, 7, 8, 9, 10, 35, 124 § 2, 217 § 3, 218 Kpa. Postępowanie o wydanie zaświadczenia doznaje bowiem pewnych ograniczeń w zakresie postępowania dowodowego. Co prawda art. 218 § 2 Kpa stanowi podstawę do przeprowadzenia przez organ, przed wydaniem zaświadczenia, postępowania wyjaśniającego, jednakże ogranicza się ono do "niezbędnego zakresu". Do postępowania tego nie znajdują zastosowania te same reguły, co do postępowania w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej, a w szczególności przepisy regulujące postępowanie dowodowe związane z dokonywaniem przez organ ustaleń faktycznych. Przyjęcie takiej koncepcji podyktowane zostało tym, by nie rozszerzać ponad niezbędną potrzebę zakresu aktów administracyjnych, które powstają w uproszczonej procedurze, gdyż nie jest wskazane zacieranie granic pomiędzy aktami informacji (zaświadczenia), a aktami ustalania i kształtowania stosunków prawnych (decyzje) (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt I OSK 630/10, publ. Lex nr 745278). Ponadto stwierdzić należy, że organ odwoławczy, choć lakonicznie odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, to uchybienie art. 107 § 3 Kpa z racji treści żądanego zaświadczenia i braku podstaw do jego wydania, nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Nie może zostać także uwzględniony zarzut naruszenia art. 218 ust. 2c i 2d Kpa, ponieważ w Kodeksie postępowania administracyjnego nie ma takiej jednostki redakcyjnej, co uniemożliwia odniesienie się do tego zarzutu. Nie jest także trafny zarzut dotyczący naruszenia przez organ odwoławczy art. 35 § 1 Kpa dotyczącego terminowości załatwienia sprawy. Zażalenie wpłynęło do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w dniu [...] listopada 2011 r. Złożone zostało bezpośrednio o organu odwoławczego, a nie do organu I instancji. Wniesione w ten sposób zażalenie organ odwoławczy zobowiązany był przekazać organowi I instancji, celem nadania mu prawidłowego biegu, co nastąpiło pismem z dnia [...] listopada 2011 r. Zażalenie wpłynęło do organu odwoławczego w dniu [...] grudnia 2011 r. i od tego dnia należało liczyć termin na załatwienie sprawy. Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. poinformowano skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie i wyznaczono nowy termin załatwienia sprawy. Sąd działając z urzędu nie dostrzegł również innych naruszeń prawa, które pozwalałyby uwzględnić skargę J. S.. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. z 2012 r. poz. 270 tekst jedn.) należało orzec jak w sentencji. W pkt 2 sentencji postanowiono na podstawie art. 250 cyt. ustawy oraz art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.).