IV SA/Wa 51/19
WyrokWSA w Warszawie2019-03-04
Skład orzekający: Alina Balicka, Anna Sękowska, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji dotyczące ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego, uznając, że nie istniał spór graniczny między stronami?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wyjaśniło w sposób wystarczający, czy w sprawie istniał spór graniczny. Brak jednoznacznego ustalenia tej kwestii uniemożliwia prawidłowe rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, które zgodnie z art. 152 k.c. co do zasady obciążają strony po połowie, chyba że istnieją uzasadnione wyjątki od tej reguły.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości. Wójt Gminy ustalił koszty i obciążył nimi obie strony po połowie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło to postanowienie, uznając, że nie było sporu granicznego i koszty powinny obciążać wnioskodawców. Skarżący D.K. i P.K. zarzucili SKO bezpodstawne przyjęcie braku sporu i wnieśli o uchylenie postanowienia SKO.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2018 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Alina Balicka Sędziowie Sędzia WSA Anna Sękowska (spr.) Sędzia WSA Tomasz Wykowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 4 marca 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. K. i P. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2018 r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego uchyla zaskarżone postanowienie
Postanowieniem z [...] listopada 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu zażalenia J. i W. W. na postanowienie Wójta Gminy [...] z [...] września 2018 r. uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i w pkt 1 ustaliło koszty postępowania rozgraniczeniowego w kwocie 4.380,00 zł, w pkt 2. ustaliło zobowiązanych do poniesienia kosztów: P. K. - w kwocie 2.190,00 zł, D. K. - w kwocie 2.190,00 zł, w pkt 3. uznało koszty postępowania rozgraniczeniowego obciążające P. K. za częściowo rozliczone w związku z dokonaniem 16 marca 2018r. wpłaty w kwocie 1.095,00 zł; w pkt 4. uznało koszty postępowania rozgraniczeniowego obciążające D. K. za częściowo rozliczone w związku z dokonaniem 16 marca 2018 r. wpłaty w kwocie 1.095,00 zł, w pkt 5. P. K. i D. K. zobowiązało do wpłaty brakujących części ustalonych kosztów w kwotach po 1.095,00 zł od każdego z nich, na pokrycie brakujących kosztów związanych z przeprowadzeniem postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonych w miejscowości [...] oznaczonych nr [...] i [...] w terminie 14 dni od daty otrzymania postanowienia.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał następujący stan faktyczny i prawny sprawy:
Wnioskiem z 2 lutego 2018 r. D. K. i P. K., reprezentowani przez pełnomocnika J. K., wnieśli o dokonanie rozgraniczenia stanowiącej ich własność nieruchomości położnej w miejscowości [...], oznaczonej w ewidencji gruntów numerem [...] z nieruchomością sąsiednią oznaczona numerem [...], stanowiącą własność J. i W. W.
Postanowieniem z [...] lutego 2018 r., znak [...] Wójt Gmin [...] wszczął postępowanie rozgraniczeniowe. Do przeprowadzenia rozgraniczenia organ upoważnił R. S., geodetę uprawnionego (uprawnienia nr [...]).
Postanowieniem z [...] marca 2018 r. organ I instancji zobowiązał strony do wpłaty zaliczek na pokrycie kosztów związanych z przeprowadzeniem postępowania rozgraniczeniowego: P. K. w kwocie 1.095 zł, D. K. w kwocie 1.095 zł oraz J. i W. R. małż. W. w kwocie 2.190 zł.
Dnia 16 marca 2018 r. D. K. i P. K. uiścili żądane zaliczki w kwotach po 1.095 zł na koszty postępowania rozgraniczającego.
Pismem z 26 marca 2018 r. J. i W. małż. W. wnieśli o umorzenie zaliczki na koszty postępowania rozgraniczeniowego, ewentualnie o wstrzymanie wykonania postanowienia z [...] marca 2018 r. do czasu zakończenia postępowania rozgraniczeniowego. Wniosek ten motywowali okolicznością ich trudnej sytuacji materialnej.
Przy piśmie z 27 czerwca 2018 r. geodeta przedstawił organowi I instancji protokół graniczny, w którym ustalił przebieg granicy pomiędzy nieruchomościami. Wójt Gminy [...] postanowieniem z [...] lipca 2018 r. zaopiniował pozytywnie przedstawioną dokumentacje dotyczącą rozgraniczenia działek nr [...] i [...]. Następnie, decyzją administracyjną z [...] sierpnia 2018 r. organ I instancji zatwierdził granice oznaczone i utrwalone na gruncie, pomiędzy położonymi w miejscowości [...] działkami: nr ewid. [...] stanowiącą współwłasność wnioskodawców D. K. i P. K., a nieruchomością sąsiednią oznaczoną nr [...] stanowiącą własność J. i W. małż. W. – zgodnie ze stanem wykazanym w protokole granicznym sporządzonym przez geodetę R. S. w dniu 23 czerwca 2018 r. i podpisanym przez obecnych na gruncie uczestników rozgraniczenia.
Postanowieniem z [...] września 2018 r. Nr [...], Wójt Gminy [...]: 1. ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego w kwocie 4.380,00 złotych, 2. ustalił zobowiązanych do poniesienia kosztów: P. K. - koszt w kwocie 1.095,00 złotych, D. K. koszt w kwocie 1.095,00 złotych, J. i W. małż. W. koszt w kwocie 2.190,00 złotych, 3 uznał koszty postępowania rozgraniczeniowego P. K. za rozliczone w związku z dokonaniem wpłaty w dniu 2017-03-16 kwoty w wys. 1.095,00 zł, 4 uznał koszty postępowania rozgraniczeniowego P. K. za rozliczone w związku z dokonaniem wpłaty w dniu 2017-03-16 w kwocie 1.095,00 zł, 5. J. i W. małż. W. zobowiązał do wpłaty ustalonych kosztów w kwocie 2.190,00 złotych na pokrycie kosztów związanych z przeprowadzeniem postępowania rozgraniczeniowego.
W uzasadnieniu organ I instancji przyjął, że zarówno w stadium administracyjnym, jak i sądowym, koszty postępowania rozgraniczeniowego obciążają strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości (z uwagi na ich interes w postępowaniu - art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.), według zasady wyrażonej w art. 152 k.c., tj. w częściach równych.
Organ wskazał także, że w sprawie niesporne jest, że postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte na wniosek J. K. działającej jako pełnomocnik współwłaścicieli nieruchomości D. K., P. K. A zatem istniał spór graniczny uzasadniający wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego, mającego na celu ustalenie przebiegu granic między spornymi działkami, stanowiącymi własność wnioskodawców i uczestników postępowania i zakończenie tego sporu. Spór ten został zakończony wydaniem ostatecznej decyzji tutejszego organu.
Wobec zakończenia postępowania rozgraniczeniowego na etapie administracyjnym organ administracji ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego, obciążając nimi obydwie strony sporu. Na wysokość ustalonych kosztów postępowania składają się jedynie czynności geodety ustalone na podstawie faktury nr [...] z 15 sierpnia 2018 roku, co jest zgodne z przepisem art. 263 § 1 k.p.a. Takie ustalenie kosztów postępowania i obciążenie nimi stron po połowie jest zgodne z zasadą, że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu i utrzymywaniu stałych znaków granicznych.
W dniu 24 września 2018 r. J. i W. małż. W. złożyli zażalenie na postanowienie z [...] września 2018 r, w którym zaskarżyli je w całości, podnosząc m. in., że ich zdaniem brak było w niniejszej sprawie sporu granicznego, gdyż ustalony przez geodetę w niniejszej sprawie stan granic odpowiadał dokumentom sporządzonym w latach 1997-1998.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] listopada 2018 r. uchyliło zaskarżone postanowienie i orzekło co do meritum sprawy jak wskazano powyżej.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że z wniosku inicjującego postępowanie w żaden sposób nie wynika, aby pomiędzy stronami istniał spór odnoszący się do przebiegu granicy pomiędzy działkami nr ewid. [...] i [...]. Również treść protokołu granicznego w ocenie organu nie wskazuje, aby strony pozostawały w sporze co do przebiegu granicy lub też granica nie była oznaczona na gruncie za pomocą właściwych znaków granicznych. Przebieg granicy geodeta ustalił bowiem na podstawie operatu technicznego nr [...] – [...] zawierającego protokół ustalenia granic, jak wynika natomiast z informacji wskazywanych przez J. i W. małż. W., przebieg granicy od czasu rozgraniczenia prowadzonego przez poprzednich właścicieli nieruchomości nie uległ zmianie. W trakcie czynności na gruncie geodeta odnalazł również istniejące znaki graniczne (w postaci granitowego słupka oraz metalowej rurki). Z treści protokołu granicznego wynika również, że będące przedmiotem postępowania nieruchomości rozdzielone są ogrodzeniem, które wzniesione zostało przez wnioskodawców i którego przebieg odpowiada granicy ustalonej zarówno w postępowaniu rozgraniczeniowym z 1997 r., jak również granicy ustalonej w niniejszej sprawie. W toku czynności podejmowanych przez geodetę żadna ze stron nie wskazywała także alternatywnego przebiegu granicy, niż przebieg wynikający z operatu nr [...], wyraźnie uwidoczniony na gruncie poprzez ogrodzenie oraz znaki graniczne.
Zdaniem Kolegium brak było podstaw do obciążania uczestników J. i W. małż. W. kosztami postępowania rozgraniczeniowego. W sprawie nie zostało bowiem wywiedzione, aby pomiędzy stronami istniał spór dotyczący przebiegu granicy pomiędzy działkami nr ewid. [...] i [...]. Na istnienie takiego sporu nie wskazuje w ocenie organu II instancji zarówno treść wniosku, jak też treść oświadczeń stron w toku postępowania. Natomiast J. i W. W. zarówno w treści zażalenia, jak też dalszych składanych w sprawie pism, jednoznacznie podnosili, że przebieg granicy nie był sporny. Brak było również w ocenie Kolegium potrzeby ponownego ustalenia granicy z uwagi na ich zatarcie, gdyż dokonujący czynności geodeta stwierdził istnienie na gruncie wyraźnych znaków granicznych. Ponadto, wnioskodawcy wznosząc istniejące ogrodzenie - posadowione na granicy ewidencyjnej - musieli znać przebieg granicy stwierdzonej tymi znakami. Tym samym, wszelkie zaistniałe w niniejszym postępowaniu koszty w ocenie organu winny obciążać wnioskodawców.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] listopada 2018 r. wnieśli D. K. i P. K., zarzucając bezpodstawne przyjęcie, że między stronami nie było sporu dotyczącego przebiegu granic, a tym samym uczestnicy nie mieli interesu w przeprowadzeniu tego postępowania, a także nie mają konieczności uczestniczenia w kosztach sprawy. Wskazali, że to uczestnicy J. i W. W. rozpoczęli spór między stronami w zakresie przebiegu granicy działek nr ew. [...] i [...] składając w 2016r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wniosek o kontrolę budynku w tym kontrolę jego położenia względem granicy między działkami, a tym samym powinni uczestniczyć w ½ części w kosztach postępowania.
Skarżący wnieśli o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] lub uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wskazaną w jej uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Zagadnieniem spornym, podlegającym rozpatrzeniu w sprawie jest poniesienie kosztów postępowania rozgraniczeniowego.
Na wstępie wskazać trzeba, że instytucja rozgraniczenia jest instrumentem prawnym służącym do ustalania granic nieruchomości gruntowych. Głównym źródłem regulacji w tym zakresie są art. 152-153 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. 2018, poz. 1025 ze zm.) zwanej dalej "k.c." oraz art. 29-37 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101, ze zm.) zwanej dalej "p.g.k.". Regulacja ta została zatem podzielona na dwie części należące do prawa cywilnego i administracyjnego.
Zgodnie z art. 152 k.c., właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych; koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie.
Procedura rozgraniczeniowa ma charakter co do zasady dwuetapowy. Pierwszy jej etap obejmuje postępowanie administracyjne, które jest wszczynane na wniosek albo z urzędu. Organem prowadzącym tę fazę postępowania jest wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Celem jest tutaj dokonanie rozgraniczenia na podstawie materiału dowodowego ograniczonego do dokumentów, znaków i śladów. Założeniem omawianej fazy postępowania jest zatem możliwie szybkie ustalenie granic według takich dowodów, które z uwagi na charakter sprawy są najpewniejsze, albo na podstawie zgody zainteresowanych. Drugi etap postępowania, który toczy się przed sądem powszechnym, zaczyna się jedynie wówczas, gdy strona niezadowolona z decyzji rozgraniczeniowej żąda przekazania sprawy sądowi albo gdy organ administracji umorzy postępowanie i przedstawi sprawę sądowi ze względu na brak podstaw do ustalenia granicy w postępowaniu administracyjnym (M. Balwicka - Szczyrba, G. Karaszewski, A. Sylwestrzak, Sąsiedztwo nieruchomości. Komentarz, LEX, WK, 2014).
Instytucja rozgraniczenia nieruchomości uregulowana została w rozdziale 6 p.g.k. Rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami.
Zagadnienia dotyczące ustalania opłat i kosztów w postępowaniach administracyjnych uregulowane zostały w przepisach działu IX Kodeksu postępowania administracyjnego zatytułowanego "Opłaty i koszty postępowania". Zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 ustaw z 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. 2018, poz. 2096 ze zm., dalej jako "k.p.a.") stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Jak wskazuje art. 264 § 1 k.p.a. jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej jest zobowiązany w drodze postanowienia ustalić wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia.
W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I OPS 5/06, CBOSA, wskazano, że "organ administracji publicznej orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 kpa, może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 152 Kodeksu cywilnego), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania".
Trzeba zauważyć, że treść tej uchwały nie oznacza dowolności stosowania art. 152 Kodeksu cywilnego w przypadku rozstrzygania o kosztach postępowania rozgraniczeniowego. Zdaniem składu orzekającego, należy stanąć na stanowisku, że podział kosztów administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego zgodnie z art. 152 i 153 k.c., czyli po połowie, jest zasadą – co wynika z uzasadnienia przywołanej uchwały, od której jednak – jak przyjęto w orzecznictwie – mogą wystąpić wyjątki. Na etapie administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego mogą być zarówno przypadki wystąpienia obiektywnych przesłanek uzasadniających jego wszczęcie, jak i ich brak. Stąd organy administracji publicznej zobowiązane są do wyjaśnienia, czy ustalanie przebiegu granicy w postępowaniu rozgraniczeniowym było w interesie obu stron postępowania, czy tylko jednej z nich (por. też wyrok WSA w Lublinie z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 356/13).
Postępowanie rozgraniczeniowe jest całością, na którą składa się postępowanie administracyjne i ewentualnie postępowanie sądowe, a wówczas w obu stadiach zastosowanie mają przepisy Kodeksu cywilnego. Orzeczenie o kosztach – jak zauważył NSA w wyroku z dnia 30 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2211/14, CBOSA - następuje zawsze na podstawie oceny stanu faktycznego sprawy i zgromadzonego w jej toku materiału dowodowego. Postanowienie, dotyczące kosztów postępowania powinno zatem uwzględniać rozstrzygnięcie organu co do meritum sprawy. W rezultacie, wydając orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania, organ musi zawsze brać pod uwagę, czy zachowanie strony (stron) uzasadnia obciążenie kosztami postępowania tylko jedną z nich czy wszystkie, a w tym ostatnim przypadku - w jakim stosunku (tamże).
W przedmiotowej sprawie Organ I instancji wskazał, że niesporne jest, iż postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte na wniosek J. K. działającej jako pełnomocnik w imieniu współwłaścicieli nieruchomości D. K. i P. K., a zatem istniał zatem spór graniczny uzasadniający wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego, mającego na celu ustalenie przebiegu granic między spornymi działkami, stanowiącymi własność wnioskodawców i uczestników postępowania i zakończenie tego sporu. Organ II instancji zaś w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] listopada 2018 r. zauważył, że w niniejszej sprawie, z treści wniosku inicjującego postępowanie w żaden sposób nie wynika, aby pomiędzy stronami istniał spół odnoszący się do przebiegu granicy pomiędzy działkami nr ewid. [...] i [...]. SKO nadmieniło także, że treść protokołu granicznego nie wskazuje, aby strony postępowania pozostawały w sporze co do przebiegu granicy (s. 5 postanowienia).
Organy winny zatem jednoznacznie ustalić, czy istniał spór graniczny, czy też w istocie granice pomiędzy działkami będącymi przedmiotem postępowania nie były sporne. Tymczasem SKO uchylając postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2018 r. oparło się jedynie na informacjach udzielonych w zażaleniu, natomiast ze skargi wynikają zgoła odmienne wnioski. Skarżący wskazali wprost, że był spór między stronami w zakresie przebiegu granicy między nieruchomościami [...] i [...] i nie jest prawdą, że uczestnicy J. i W. W. nie mieli interesu w przeprowadzeniu postępowania rozgraniczeniowego. Od ponad 2 lat między skarżącymi, a właścicielami działki [...] jest bardzo poważny spór dotyczący granicy usytuowania budynków na działkach względem granicy działek, odległości budynków i prawidłowości ich wybudowania . Spór ten rozpoczął się w 2016r. gdy uczestnicy J. i W. W. złożyli do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] pismo - zawiadomienie o dokonanie kontroli zgodności z przepisami prawa budowlanego istniejącego budynku zlokalizowanego na działce gruntu nr [...] położonej w [...] przy ul. [...]. Organ stwierdził - po dokonanej analizie, że budynek wybudowany został z istotnymi odstępstwami. Jeszcze w trakcie trwania w/w postępowania administracyjnego – w ocenie skarżacych jedyną prawną możliwością rozstrzygnięcia sporu było między innymi dokonanie rozgraniczenia między działkami tak aby prawnie została ustalona przez odpowiednie organy granica między działkami [...] i [...]. W dniu 02 lutego 2018r. został złożony w tym przedmiocie wniosek do Wójta Gminy [...]. Jak wskazali skarżący J. i W. W. nie protestowali przeciwko takiej decyzji nie zaskarżali jej – a wręcz przeciwnie byli tym postępowaniem bardzo zainteresowani, m.in. czynnie uczestnicząc w podejmowanych czynnościach, a w szczególności w czynnościach wykonywanych przez geodetę .
Wobec powyższego stwierdzić należy, że SKO, nie wyjaśniło istotnych okoliczności czy istniał spór, czy też nie. Nie zrobił tego również organ I instancji, wobec czego Kolegium powinno rozważyć uchylenie postanowienie organu I instancji celem dokonania postepowania wyjaśniającego, w odniesieniu do całokształtu okoliczności faktycznych, a nie wyłącznie w oparciu o oświadczenia jednej ze stron postępowania.
Wobec zakończenia postępowania rozgraniczeniowego na etapie administracyjnym organ I instancji ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego, obciążając nimi obydwie strony sporu, zgodnie z przepisem art. 263 § 1 k.p.a. Takie ustalenie kosztów postępowania i obciążenie nimi stron po połowie jest zgodne z zasadą, że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu i utrzymywaniu stałych znaków granicznych.
Podobne stanowisko prezentowane jest także w orzecznictwie. Przykładowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 30 stycznia 2017 r., sygn. III SA/Kr 1332/16 wskazał, że organ administracji publicznej orzekając na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. o kosztach postępowania rozgraniczeniowego powinien uwzględniać normę art. 152 k.c., co oznacza, że należy obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiednich nieruchomości, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. W postępowaniu administracyjnym ma zastosowanie norma materialnoprawna wynikająca z art. 152 k.c. zgodnie z którą właściciele gruntów sąsiadujących ponoszą koszty rozgraniczenia po połowie (w równych częściach). W postępowaniu rozgraniczeniowym wszczętym na wniosek właściciela jednej nieruchomości, właściciel sąsiedniej nieruchomości nie może skutecznie wywodzić, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic. Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży bowiem w interesie prawnym wszystkich właścicieli. Już sam fakt braku rozgraniczenia nieruchomości lub zaistnienia innej podstawy do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego prowadzi do konstatacji, że w interesie każdego z właścicieli nieruchomości, które nie są prawidłowo rozgraniczone, jest dokonanie rozgraniczenia (LEX, nr 2201745).
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał także, iż art. 152 k.c. stanowi podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia o kosztach rozgraniczenia, także w przypadku, gdy rozgraniczenie następuje w postępowaniu przed organem administracji publicznej. Organy nie mają uznaniowości w stosowaniu art. 152 k.c. Skoro w myśl tego przepisu koszty rozgraniczenia ponoszą właściciele sąsiadujących nieruchomości po połowie, to jest to reguła ich ponoszenia przez obie strony sporu bez względu na towarzyszące im zamiary w zainicjowaniu sporu granicznego i bez względu na sposób jego zakończenia (decyzją rozgraniczeniową rozstrzygającą sprawę co do istoty, aktem ugody czy też decyzją o jego umorzeniu wydaną w trybie art. 34 ust. 2 p.g.k.).Branie zaś udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że postępowanie to toczy się w interesie każdej ze stron postępowania. Interes prawny jest bowiem kategorią obiektywną. Twierdzenie, że posiada go jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania, bo postępowanie toczy się w jej interesie, gdyż to ona domaga się konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie, pozostałoby w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym (wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2018 r., I OSK 1744/17, LEX nr 2454610).
Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, w związku z 119 pkt 3 orzekł jak w sentencji wyroku .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło