IV SA/Wa 52/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-03-08
Skład orzekający: sędzia WSA Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie określenia wysokości należnej opłaty produktowej za 2009 rok, ze względu na ryzyko wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla spółki?Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżąca spółka uprawdopodobniła, że jej wykonanie może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wskazane przez spółkę okoliczności, takie jak trudna sytuacja finansowa wynikająca ze zmiany stanowiska organów podatkowych w zakresie VAT, brak możliwości uzyskania zwrotu nadpłaconego VAT, wysokie zadłużenie i ryzyko postawienia pozostałych rat kredytów w stan natychmiastowej wymagalności, a także brak płynności finansowej potwierdzony ujemnym saldem rachunku bankowego, wskazują na zasadność zastosowania art. 61 § 3 PPSA.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa określającą wysokość należnej opłaty produktowej za 2009 rok. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Spółka argumentowała, że zapłata kwoty wynikającej z decyzji spowodowałaby znaczną szkodę i trudne do odwrócenia skutki ze względu na jej trudną sytuację finansową, wynikającą m.in. ze zmiany stanowiska organów podatkowych w zakresie VAT, braku zwrotu nadpłaconego VAT, wysokiego zadłużenia i ryzyka postawienia rat kredytowych w stan natychmiastowej wymagalności.Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] S.A. z siedzibą w [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości należnej opłaty produktowej za 2009 rok postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.
Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia [...] września 2016r. nr [...] określił dla [...] S.A. z siedzibą w [...] wysokość należnej opłaty produktowej za 2009r. w kwocie 153.630 zł i zobowiązał do wpłaty na konto bankowe Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] niewniesionej opłaty produktowej w wysokości 153.630 zł wraz z należnymi odsetkami, które podlegają samodzielnemu obliczeniu oraz pouczył, że opłaty nieuiszczone podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji, decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Skargę na powyższą decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło [...] S.A. z siedzibą w [...].
W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżąca spółka wskazała, że za zasadnością wstrzymania przemawia trudna sytuacja finansowa spółki i postanowienia wiążących ją umów. Zapłata kwoty wynikającej z decyzji spowodowałaby znaczną szkodę i trudne (lub niemożliwe) do odwrócenia skutki, które nie mogłyby zostać usunięte poprzez późniejszy ewentualny zwrot zapłaconej kwoty na rzecz spółki w razie uchylenia decyzji przez Sąd. Obecna trudna sytuacja finansowa spółki wynika głównie z faktu,
że spółka skorygowała rozliczenia podatku VAT za 2011r., w wyniku czego zobowiązanie w tym podatku wzrosło o ponad milion złotych (plus ponad 500.000 zł odsetek). Wnioskodawca wskazał, że kwota wynikająca z decyzji wraz z należnymi odsetkami wynosi obecnie ponad 260.000 zł, przy czym jednocześnie toczy się identyczne postępowanie dotyczące opłaty produktowej za 2008r., w ramach którego kwota do zapłaty z odsetkami wynosi ponad 190.000 zł. Ewentualna kwota opłaty produktowej do zapłaty wynosiłaby więc faktycznie ponad 450.000 zł. Z powodu wzrostu obciążeń w VAT o ponad milion złotych, spółka nie dysponuje obecnie środkami na zapłatę opłaty produktowej. Konieczność korekty wynikała ze zmiany stanowiska organów podatkowych, co do zasad opodatkowania podatkiem VAT sprzedaży posiłków. W 2012r. spółka otrzymała interpretację indywidualną, z której wynikało, że sprzedaż posiłków "na wynos" oraz sprzedaż posiłków z dostawą opodatkowana jest 5% stawką podatku VAT. W dniu [...] czerwca 2016r. Minister Finansów wydał interpretację ogólną, w której stwierdził, że sprzedaż takich posiłków opodatkowana jest stawką 8%. Co więcej, Minister Finansów zakwestionował stosowaną dotychczas powszechnie przez przedsiębiorców z branży restauracyjnej (i akceptowaną przez organy podatkowe) klasyfikację takiej sprzedaży w świetle Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług. W konsekwencji, wydane dotychczas interpretacje indywidualne, mające za podstawę akceptowaną dotychczas klasyfikację sprzedaży posiłków, nie są honorowane przez organy. Skarżąca spółka podniosła, że na przestrzeni ostatnich kilku lat organy podatkowe kilkukrotnie kontrolowały rozliczenia podatkowe spółki, w tym rozliczenia w zakresie podatku VAT i nie kwestionowały stosowanej przez spółkę klasyfikacji omawianej sprzedaży oraz stosowanej względem niej 5% stawki podatku VAT. Zmiana podejścia organów do omawianego zagadnienia nastąpiła w czerwcu 2016r. W związku z opisaną zmianą stanowiska organów podatkowych, spółka otrzymała z Urzędu Kontroli Skarbowej zawiadomienie o zamiarze wszczęcia postępowania kontrolnego. Przed wszczęciem postępowania, chcąc uniknąć ewentualnego postępowania egzekucyjnego (które mogłoby zostać wszczęte w krótkim czasie z uwagi na zbliżający się termin przedawnienia zobowiązania podatkowego), spółka zdecydowała się skorygować deklaracje VAT za 2011r. zgodnie z "nowym" (niekorzystnym dla niej) stanowiskiem organów. Korekta skutkowała zwiększeniem kwoty zobowiązania podatkowego o ponad milion złotych (plus ponad 500.000 zł odsetek). Następnie spółka dokonała kolejnej korekty ("wracając" do poprzedniej kwoty), lecz organ nie zaakceptował tej korekty i wszczął wobec spółki postępowanie podatkowe, odmawiając zwrotu podatku VAT. Obecnie oczy się postępowanie w powyższej sprawie. Spółka jest pozbawiona przez organy podatkowe możliwości dysponowania środkami w wysokości ok. 700.000 zł (organ odmawia bowiem zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w tej kwocie zaliczając tę nadwyżkę na poczet zaległości za 2011r.). Głównie z tego powodu Spółka obecnie nie dysponuje środkami na zapłatę opłaty produktowej wynikającej z decyzji.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła również, że jest stroną umów kredytowych przewidujących, że w przypadku uchybienia płatności jednej z rat, pozostałe raty stawiane są w stan natychmiastowej wymagalności. Zapłata opłaty produktowej wiązałaby się z uchybieniem płatności rat kredytów, a zatem postawieniem w stan wymagalności pozostałych rat. W obecnej sytuacji finansowej spółki, nie byłaby ona w stanie spłacić wszystkich rat, co z kolei groziłoby złożeniem przez wierzycieli wniosków o ogłoszenie jej upadłości. Wskazała również, że w celu finansowania swojej działalności korzysta m.in. z kredytu udzielanego przez [...] S.A. w ramach umowy o limit wierzytelności z dnia [...] czerwca 2008r. Powyższa umowa, jak wynika z jej § 6, opiera się na regulaminie świadczenia usług kredytowych. Zgodnie z § 14 ust. 2 regulaminu w przypadku naruszenia umowy, bank uprawniony jest m.in. do wypowiedzenia umowy w całości lub części, skutkiem czego spółka zobowiązana jest do spłaty kredytu wraz z naliczonymi odsetkami oraz wszelkimi innymi kwotami należnymi bankowi z tytułu umowy najpóźniej do ostatniego dnia roboczego okresu wypowiedzenia. Jednym z przypadków naruszenia umowy jest niezapłacenie przez kredytobiorcę jakiejkolwiek kwoty należnej bankowi z tytułu umowy. W umowie kredytowej zawartej przez spółkę z [...] S.A. zawarty jest mechanizm, zgodnie z którym w przypadku uchybienia terminowi spłaty odsetek, spółka może być zobowiązana do wcześniejszej spłaty wszystkich wymagalnych wobec kontrahenta kwot. W obecnej sytuacji finansowej spółka nie byłaby w stanie spłacić całości odsetek należnych bankowi. W przypadku konieczności natychmiastowej zapłaty kwoty wynikającej z decyzji, spółka najprawdopodobniej nie byłaby w stanie spłacić bieżących odsetek wobec banku. Uchybienie płatności odsetek mogłoby skutkować wypowiedzeniem umowy kredytowej, a to z kolei wiązałoby się z niebezpieczeństwem utraty płynności finansowej, zaś utrata płynności i jej skutki nie mogłyby zostać zrekompensowane przez późniejsze ewentualne uchylenie decyzji i zwrot zapłaconej opłaty produktowej w kwocie wynikającej z decyzji wraz z odsetkami.
Ponadto spółka finansuje swoją działalność z licznych pożyczek zaciąganych od mniejszościowego akcjonariusza. Spółka zobowiązana jest do spłaty odsetek od tych pożyczek (10% od kwoty 1.100.000 zł) do końca roku kalendarzowego. Z zapisów umów wynika, że w przypadku, w którym z powodu złego stanu majątkowego spółki będzie wątpliwe, czy pożyczka zostanie zwrócona, pożyczkodawca ma prawo wypowiedzieć umowę i zażądać natychmiastowego zwrotu całej sumy pożyczki wraz z należnymi odsetkami.
Ponadto spółka jest związana licznymi umowami najmu lokali, jako najemca, w których prowadzi działalność w zakresie świadczenia usług restauracyjnych. Umowy najmu zawarte są na czas oznaczony i co do zasady nie mogą być rozwiązane przed upływem okresu, na który zostały zawarte. Jako, że w celu uregulowania opłaty produktowej spółka musiałaby istotnie zmniejszyć zatrudnienie, oznaczałoby to konieczność ograniczenia działalności, które jednak nie spowodowałoby zmniejszenia kosztów najmu lokali.
Spółka nie dysponuje składnikami majątkowymi o istotnej wartości, które mogłyby zostać szybko sprzedane celem uzyskania środków na zapłatę opłaty produktowej wynikającej z decyzji. Lokale, w których spółka prowadzi restauracje nie są jej własnością, lecz stanowią przedmiot najmu. Spółka nie dysponuje również majątkiem, który mógłby stanowić zabezpieczenie ewentualnego kredytu (pożyczki) zaciągniętego na zapłatę opłaty produktowej. Jedyny składnik majątkowy, tj. znak towarowy, który mógłby stanowić takie zabezpieczenie spółki, jest przedmiotem dwóch zastawów rejestrowych zabezpieczających zaciągnięty kredyt i pożyczkę.
Zasadność wstrzymania decyzji objętej wnioskiem argumentowano także tym, że aby uzyskać środki na zapłatę opłaty produktowej, spółka musiałaby istotnie ograniczyć koszty prowadzonej działalności. W tym celu konieczne byłoby zwolnienie dużej części pracowników. Spółka zatrudnia ponad 500 pracowników. Koszty wynagrodzeń z tytułu umów o pracę i umów zlecenia wynoszą ok. 1.000.000 zł miesięcznie, a zatem zwolnienie dużej grupy pracowników mogłoby przyczynić się w krótkim okresie do "zaoszczędzenia" kwoty równej należnej opłacie produktowej wynikającej z decyzji. Spółka zauważa jednak, że zwolnienie dużej grupy pracowników byłoby działaniem niepożądanym zarówno ze względu na interes publiczny, jak i na długofalowy interes spółki. Zwolnienie pracowników wymusiłoby ograniczenie zakresu prowadzonej działalności gospodarczej. W szczególności, z powodu mniejszej liczby pracowników, zmniejszyłby się potencjał restauracji (mniejsza liczba pracowników nie byłaby w stanie obsłużyć dotychczasowej liczby klientów). Powyższe nieuchronnie przełożyłoby się na zmniejszenie przychodów spółki. Zmniejszeniu przychodów nie towarzyszyłoby proporcjonalne zmniejszenie kosztów – jakkolwiek mniejsza liczba pracowników generowałaby niższe koszty pracownicze, ale inna bardzo istotna pozycja kosztowa, tj. koszt najmu lokali, w których prowadzone są restauracje, pozostałaby na podobnym poziomie. Co więcej, Spółka nie mogłaby wypowiedzieć umów najmu, ponieważ są one zawarte na czas określony, a możliwość ich wcześniejszego wypowiedzenia jest wyłączona.
Z uwagi na zmianę stanowiska organów podatkowych co do stawki VAT na sprzedaż posiłków, organy odmawiają spółce zwrotu nadwyżki naliczonego podatku VAT w kwocie ok. 700.000 zł. W swoich planach finansowych spółka zakładała, że uzyska zwrot podatku w powyższej (lub zbliżonej) kwocie. Brak zwrotu podatku poważnie komplikuje sytuację finansową Spółki, w tym obsługę jej zadłużenia. W przypadku, w którym Spółka musiałaby w najbliższym czasie wpłacić opłatę produktową w kwocie wynikającej z decyzji (oraz wynikającej z identycznej decyzji za 2008r. – w sumie ponad 450.000 zł) oznaczałoby to dodatkowe, nieprzewidziane obciążenie finansowe w wysokości ponad 1.150.000 zł. Takie obciążenie – o ile nie nastąpiłby nagły i nadzwyczajny wzrost obrotów spółki – uniemożliwi bieżącą spłatę zobowiązań pożyczkowych. To z kolei grozi wypowiedzeniem wszystkich (a nie tylko niespłaconej) umów pożyczek i koniecznością natychmiastowej spłaty wszystkich zobowiązań z nich wynikających. Spółka z całą pewnością nie byłaby w stanie w krótkim czasie spłacić wszystkich pożyczek zaciągniętych od akcjonariusza, co wiązałoby się z ryzykiem ogłoszenia upadłości spółki, a na pewno z ryzykiem złożenia wniosku o jej upadłość. Niewątpliwie już samo zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości wywołałoby szkodliwie skutki wizerunkowe dla spółki, które nie zostałyby naprawione poprzez późniejszy ewentualny zwrot opłaty produktowej.
Pełnomocnik skarżącej zaznaczył, że załączone do skargi umowy kredytowe i umowy pożyczki są umowami przykładowymi. Z tytułu wszystkich tego rodzaju umów Spółka jest zobowiązana do zapłaty w IV kwartale 2016 r. (pod koniec grudnia) ponad 120.000 euro odsetek, czyli ponad 540.000 zł. Ewentualna natychmiastowa wpłata opłaty produktowej wynikającej z decyzji uniemożliwi spłacenie przynajmniej części zobowiązań z tytułu odsetek i może skutkować negatywnymi konsekwencjami opisanymi wyżej i spowoduje, że spółka nie będzie w stanie spłacić wielu zobowiązań wobec wierzycieli. W takiej sytuacji wysoce prawdopodobne jest, że przynajmniej część wierzycieli, złoży wniosek o ogłoszenie upadłości spółki. Nawet w przypadku oddalenia takich wniosków, spowodują one nieodwracalną szkodę wizerunkową dla spółki. Ewentualne późniejsze uchylenie decyzji nie przywróci renomy, która bezsprzecznie zostałaby nadszarpnięta złożeniem przez wierzycieli wniosku o ogłoszenie upadłości.
Na potwierdzenie powyższego, do skargi dołączone zostały następujące dokumenty:
1) interpretacja indywidualna wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w [...] wobec spółki z dnia [...] lutego 2012r. nr [...];
2) interpretacja ogólna Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2016r. nr [...];
3) zawiadomienie o zamiarze wszczęcia postępowania kontrolnego z dnia [...] sierpnia 2016r. wystosowane przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wobec spółki;
4) uzasadnienie przyczyn złożenia korekt deklaracji VAT złożone przez spółkę do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w [...] w dniu [...] września 2016r.
5) postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w [...] o wszczęciu wobec spółki postępowania podatkowego w sprawie prawidłowości rozliczeń podatku VAT za 2011r. nr [...];
6) umowa o limit wierzytelności nr [...] z dnia [...] czerwca 2008r. między [...] S.A. a spółką wraz z aneksem nr [...] z dnia [...] czerwca 2016r.;
7) regulamin świadczenia usług kredytowych przez [...] S.A.;
8) 5 przykładowych umów pożyczek między spółką a jej mniejszościowym akcjonariuszem;
9) odpisy z rejestru zastawów potwierdzające ustanowienie zastawu rejestrowego na znaku towarowym spółki;
10) deklaracje ZUS P DRA spółki za lipiec, sierpień i wrzesień 2016r.;
11) listy umów o pracę i umów zlecenia z podsumowaniem kosztów tych umów dla spółki na ostatnich stronach (z zaznaczonymi w podsumowaniach kwot netto bez uwzględniania kosztu podatku dochodowego i składek ZUS);
12) umowa najmu z dnia [...] lipca 2013r. między [...] sp. z o.o. a spółką;
13) umowa najmu z dnia [...] marca 2006r. ze spółką [...] sp. z o.o. wraz z aneksem nr [...] z dnia [...] marca 2016r.;
14) zestawienie umów najmu lokali, w których spółka prowadzi restauracje.
W ocenie skarżącej, przedstawione wyżej okoliczności dowodzą, że wykonanie decyzji może skutkować negatywnymi i nieodwracalnymi konsekwencjami dla spółki, co przemawia za wstrzymaniem jej wykonania.
W dniu 23 stycznia 2017r. skarżący wniósł uzupełnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji wraz z załączonym dokumentem "Historia sald" za grudzień 2016r. obrazującym stan środków na początku ("Saldo otwarcia księgowe") i na końcu ("Saldo zamknięcia księgowe") każdego dnia grudnia 2016r. Jak wynika z zestawienia, stan rachunku przez cały miesiąc był ujemny. Skarżąca spółka podniosła, że powyższe wynika z faktu, że spółka korzysta z kredytu w rachunku bieżącym na podstawie umowy o limit wierzytelności zawartej z [...] S.A. Na podstawie umowy o limit wierzytelności spółka może korzystać z kredytu w zmiennej wysokości, co wynika z aneksu do umowy z [...] S.A., w chwili jego zawarcia kwota kredytu wynosiła 3 mln zł, a od września 2016r. jest systematycznie pomniejszana o 50.000 zł miesięcznie. Tym samym, obecnie (w styczniu 2017r.) limit kredytowy, z którego może korzystać spółka wynosi 2.800.000 zł i z każdym miesiącem będzie się zmniejszał o 50.000 zł. Innymi słowy, w styczniu 2017r. debet spółki w żadnym momencie nie może być większy niż 2.800.000 zł, a w grudniu 2016r. nie mógł być większy niż 2.850.000 zł. Jak wynika z załączonego zestawienia, zapłata 450.000 zł opłaty produktowej skutkowałaby przekroczeniem powyższego limitu (saldo otwarcia w dniach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] grudnia 2016r. było niższe niż 2.400.000 zł, a więc zapłata 450.000 zł spowodowałaby przekroczenie limitu wynikającego z umowy z bankiem). Jako, że przekroczenie kwoty debetu 2.850.000 zł było niemożliwe (bank nie wypłaciłby środków ponad ten limit), przy przedstawionym poziomie wydatków spółki niemożliwe było (i jest obecnie) dokonanie zapłaty opłaty produktowej. Spółka nie ma aktualnie własnych środków na zapłatę opłaty produktowej, a załączone zestawienie potwierdza, że nie jest możliwe ich wygospodarowanie nawet z kredytu udzielonego przez bank. Trzeba również mieć na względzie, że kredyt, którym dysponuje spółka z każdym miesiącem będzie coraz niższy. We wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji spółka wskazała, że uzyskanie środków na zapłatę opłaty produktowej wiązałoby się z koniecznością zwolnienia części pracowników lub wypowiedzeniem części wiążących spółkę umów najmu lokali, w których prowadzone są restauracje. Taka redukcja kosztów prowadziłaby jednak do wystąpienia znacznej szkody po stronie spółki oraz trudnych do odwrócenia skutków, a zatem przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania decyzji. Co istotne, zwrot nienależnie zapłaconej opłaty produktowej na skutek ewentualnego uchylenia decyzji przez sąd administracyjny, nie zrekompensowałby poniesionych przez spółkę szkód. Szeroką argumentację dotyczącą zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji zaprezentowaną w skardze, spółka w pełni podtrzymała.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718 ze zm.) – dalej p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania ma jednak charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w przypadku zaistnienia przesłanek enumeratywnie wymienionych w tym przepisie. Możliwość udzielenia ochrony tymczasowej została zatem ograniczona do wystąpienia przynajmniej jednej z dwóch przesłanek wymienionych w powołanym przepisie. Uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a.
W przedmiotowej sprawie skarżąca spółka wykazała, że zachodzą przesłanki do udzielenia ochrony tymczasowej. Wstrzymanie wykonania decyzji objętej wnioskiem uzasadnione jest zarówno niebezpieczeństwem wyrządzenia skarżącej znacznej szkody, jak i trudnymi do odwrócenia skutkami. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006r., II SA/Bk 352/06, LEX nr 192964 oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2004r., GZ 138/04, LEX nr 281811 i z dnia 6 lutego 2009r., II FZ 39/09, LEX nr 489786 – wszystkie dostępne również na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jedną z przesłanek wstrzymania danego aktu lub czynności jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, przy czym ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną jest możliwe tylko w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy. Sąd stoi na stanowisku, że o znacznej szkodzie można mówić wówczas, kiedy rozmiar szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego jest większy niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju, a oceniając rozmiar ewentualnej szkody należy uwzględnić okoliczności obiektywne i subiektywne – indywidualne dotyczące strony. Przesłanka spowodowania trudnych do odwrócenia skutków obejmuje taką materię, którą niełatwo jest zmienić w razie wykonania aktu. Zatem musi być także rozważana w kontekście specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie. W doktrynie i orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że analizą objęte są wyłącznie argumenty podane przez stronę, toteż winny one być przekonujące, rzetelne i wiarygodne, i takie też argumenty zostały w sprawie podniesione i odpowiednimi dokumentami poparte. Obecna trudna sytuacja finansowa spółki wynika głównie ze zmiany stanowiska organów podatkowych co do wysokości stawki VAT dla sprzedaży dań "na wynos" oraz z dostawą do klienta przez placówki gastronomiczne. W 2012r. spółka otrzymała interpretację indywidualną z dnia [...] lutego 2012r., z której wynikało, że sprzedaż posiłków "na wynos" oraz sprzedaż posiłków z dostawą opodatkowana jest 5% stawką podatku VAT. W dniu [...] czerwca 2016r. Minister Finansów wydał interpretację ogólną, w której stwierdził, że sprzedaż takich posiłków opodatkowana jest stawką 8%. Co więcej, Minister Finansów zakwestionował – dotychczas akceptowaną przez organy podatkowe – klasyfikację takiej sprzedaży w świetle Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług. W konsekwencji, wydane dotychczas interpretacje indywidualne, mające za podstawę akceptowaną dotychczas klasyfikację sprzedaży posiłków, nie są honorowane przez organy. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, na przestrzeni ostatnich kilku lat organy podatkowe kilkukrotnie kontrolowały rozliczenia podatkowe spółki, w tym rozliczenia w zakresie podatku VAT, i nie kwestionowały stosowanej przez spółkę klasyfikacji omawianej sprzedaży oraz stosowanej względem niej 5% stawki podatku VAT. Zmiana w tym zakresie interpretacji przepisów prawa podatkowego przez organy podatkowe nastąpiła [...] czerwca 2016r. po wydaniu przez Ministra Finansów interpretacji ogólnej nr [...]. Wzrost obciążeń w VAT o ponad milion złotych (plus ponad 500.000 zł odsetek) spowodowało zachwianie płynności finansowej spółki. Spółka znalazła się w trudnej sytuacji finansowej, również i z tej przyczyny, że organy podatkowe odmawiają spółce zwrotu nadwyżki naliczonego podatku VAT w kwocie ok. 700.000 zł (z informacji podanych przez spółkę wynika, że postępowanie w tej sprawie jest w toku), zaliczając tę nadwyżkę na poczet zaległości za 2011r., podczas gdy w swoich planach finansowych spółka zakładała, że uzyska zwrot podatku w powyższej kwocie, tymczasem brak zwrotu tego podatku komplikuje sytuację finansową spółki, w tym obsługę jej zadłużenia. Według obliczeń skarżącej, kwota wynikająca z zaskarżonej decyzji wraz z należnymi odsetkami wynosi obecnie ponad 260.000 zł, przy czym jednocześnie toczy się identyczne postępowanie dotyczące opłaty produktowej za 2008r., w ramach którego kwota do zapłaty z odsetkami wynosi ponad 190.000 zł. Ewentualna kwota opłaty produktowej do zapłaty wynosiłaby więc ponad 450.000 zł.
W ocenie Sądu, skarżąca spółka, wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uzasadniła swoje żądanie w sposób wyczerpujący i uprawdopodobniła okoliczności, które przemawiają za wystąpieniem przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Okoliczności wskazane we wniosku mają charakter konkretny i zindywidualizowany i pozwalają ustalić, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne. Brak faktycznej i prawnej możliwości wywiązywania się z zawartych umów kredytowych przewidujących, że w przypadku uchybienia płatności jednej z rat, pozostałe raty stawiane są w stan natychmiastowej wymagalności, zaś zapłata opłaty produktowej wiązałaby się z uchybieniem płatności rat kredytów, grozić może postawieniem w stan wymagalności pozostałych rat, co oznaczałoby znaczną szkodę dla spółki. Z nadesłanego do akt sprawy dokumentu "Historia sald" za grudzień 2016r. wynika, że stan rachunku przez cały miesiąc był ujemny. Spółka korzysta z kredytu w rachunku bieżącym na podstawie umowy o limit wierzytelności zawartej z [...] S.A. Na podstawie umowy o limit wierzytelności spółka może korzystać z kredytu w zmiennej wysokości, co wynika z aneksu do umowy z [...] S.A., w chwili jego zawarcia kwota kredytu wynosiła 3 mln zł, a od września 2016r. jest systematycznie pomniejszana o 50.000 zł miesięcznie. Ponadto spółka nie dysponuje składnikami majątkowymi o istotnej wartości, które mogłyby zostać szybko sprzedane celem uzyskania środków na zapłatę opłaty produktowej wynikającej z decyzji. Lokale, w których spółka prowadzi restauracje nie są jej własnością, lecz stanowią przedmiot najmu. Spółka nie dysponuje również majątkiem, który mógłby stanowić zabezpieczenie ewentualnego kredytu czy pożyczki zaciągniętych na zapłatę opłaty produktowej. Jedyny składnik majątkowy jest znak towarowy, który mógłby stanowić takie zabezpieczenie spółki, jest on jednak przedmiotem dwóch zastawów rejestrowych zabezpieczających zaciągnięty kredyt i pożyczkę. Natychmiastowa wpłata opłaty produktowej wynikającej z decyzji objętej wnioskiem może uniemożliwić spłacenie przynajmniej części zobowiązań z tytułu odsetek i może spowodować, że spółka nie będzie w stanie spłacić wielu zobowiązań wobec wierzycieli, a nawet może skutkować ogłoszeniem upadłości. Natychmiastowa wpłata opłaty produktowej może więc prowadzić do wystąpienia okoliczności powołanych przez skarżącą we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i może uniemożliwić spółce prowadzenie działalności gospodarczej.
Biorąc więc pod uwagę faktyczne i prawne następstwa, jakie wiązałyby się z wykonaniem decyzji objętej wnioskiem, Sąd uznał, że brak wstrzymania wykonania wymienionej decyzji groziłby niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o czym stanowi w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło