IV SA/Wa 530/06
WyrokWSA w Warszawie2006-06-28
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Marta Laskowska, Marian Wolanin
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej powinien zawiesić postępowanie w sprawie wymeldowania, gdy kwestia uprawnienia do wystąpienia z wnioskiem o wymeldowanie stanowi zagadnienie wstępne, które powinno zostać rozstrzygnięte przez sąd powszechny?Ratio decidendi
Organ drugiej instancji niezasadnie uznał, że tocząca się sprawa spadkowa po zmarłym członku spółdzielni nie czyni wnioskodawcy stroną postępowania o wymeldowanie. Rozstrzygnięcia sądów powszechnych w sprawach cywilnych stanowią prejudykat w sprawie administracyjnej o wymeldowanie, rozstrzygając zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W związku z tym, organ administracji miał obowiązek zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia sprawy przed sądem powszechnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. K. na decyzję Wojewody uchylającą decyzję Prezydenta W. o wymeldowaniu I. B. z pobytu stałego. Organ pierwszej instancji orzekł o wymeldowaniu, uznając, że I. B. nie zamieszkuje w lokalu. Organ drugiej instancji uchylił tę decyzję, stwierdzając, że E. K., który złożył wniosek o wymeldowanie, nie posiada tytułu prawnego do lokalu i nie jest stroną postępowania. E. K. w skardze podniósł, że ma interes prawny w sprawie.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska (spr.),, asesor WSA Marian Wolanin, Protokolant Anna Mruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania uchyla zaskarżoną decyzję
Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania I. B. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 uchylił decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2005 r. orzekającej o wymeldowaniu I. B. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. B. w W. i umorzył postępowanie w pierwszej instancji.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Po przeprowadzeniu na wniosek E. K. postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] października 2005 r. Prezydent W. orzekł o wymeldowaniu I. B. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. B. w W. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że choć I. B. zameldowana jest w przedmiotowym lokalu od urodzenia, to od 7 roku życia przebywa w Domu Dziecka w C. Odwołanie od tej decyzji wniosła I. B.
Organ drugiej instancji uzasadniając decyzję o uchyleniu decyzji Prezydenta W. i umorzeniu postępowania wskazał, że w postępowaniu przed organem pierwszej instancji nie wyjaśniono należycie kwestii czy E. K. ma przymiot strony w rozumieniu art.28 kpa. Nie posiada on bowiem tytułu prawnego do lokalu nr [...] przy ul. B. w W., który to lokal jest obecnie zajmowany przez niego bez tytułu prawnego. Członkiem Spółdzielni Mieszkaniowej "M." była K. P., która zmarła 31 sierpnia 2000 r., a sprawa spadkowa po niej jest w toku. Wyłącznie prawomocne orzeczenie sądu w tej mierze byłoby wiążące. W konsekwencji organ drugiej instancji stwierdził, że E. K. nie był uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem o wymeldowanie osób z przedmiotowego lokalu, gdyż nie posiada interesu prawnego względem tego lokalu. Zatem w sytuacji gdy E. K. nie jest stroną postępowania w rozumieniu art.28 kpa prowadzenie postępowania z jego wniosku jest bezprzedmiotowe.
Skargę na decyzję Wojewody [...] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. K.. W skardze wniósł o uchylenie decyzji Wojewody [...] i podniósł, że – jego zdaniem - ma interes prawny w przedmiotowym postępowaniu i jest osobą uprawnioną do występowania z wnioskiem o wymeldowanie osób z lokalu nr [...] przy ul. B. w W.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji (art.134 § 2 w/w ustawy).
Kontroli zaskarżonej decyzji należy dokonać badając przede wszystkim sytuację prawną skarżącego i rozważyć ją na tle dokonanych ustaleń faktycznych. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek wniosku skarżącego E. K. o wymeldowanie I. B. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. B. w W. Organ drugiej instancji uznał – bez przeprowadzania w tym zakresie postępowania dowodowego – że E. K. nie ma w niniejszej sprawie przymiotu strony w rozumieniu art.28 kpa i nie mógł skutecznie złożyć wniosku o wymeldowanie z lokalu nr [...] przy ul. B. w W.
Z akt sprawy administracyjnej wynika, że lokal nr [...] przy ul. B. należący do Spółdzielni Mieszkaniowej "M." jest obecnie zajmowany przez E. K. bez tytułu prawnego (k.21 akt administracyjnych). Członkiem spółdzielni była K. P., która zmarła 31 sierpnia 2000 r. Obecnie toczy się postępowanie spadkowe po K. P. – babce E. K.. Takiej treści zeznania złożył również przed organem pierwszej instancji E. K..
Organ drugiej instancji nie zasadnie uznał, że fakt toczącej się sprawy z wniosku E. K. nie czyni go stroną postępowania w przedmiocie o wymeldowanie, a wiążącym jest wyłącznie prawomocne orzeczenie sądu w tej mierze.
Uznać jednak należy, że rozstrzygnięcia sądu powszechnego w tego rodzaju sprawach cywilnych stanowią prejudykat w sprawie administracyjnej o wymeldowanie i zameldowanie. Rozstrzygają bowiem zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, przesądzając o istnieniu bądź nieistnieniu wymaganych administracyjnym prawem materialnym przesłanek wymeldowania i zameldowania oraz określą - jak w niniejszej sprawie – ewentualne prawo do wystąpienia z wnioskiem o wymeldowanie.
W konsekwencji powyższego Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę wobec dyspozycji art. 97 § 1 pkt 4 kpa, przewidującej obligatoryjność zawieszenia postępowania, uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.
Jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienie wstępne w rozumieniu powyższego przepisu zachodzi w sytuacji, gdy w ramach stanu faktycznego stanowiącego podstawę faktyczną rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej występuje jako jego element kwestia, której uprzednie rozstrzygnięcie warunkuje rozpatrzenie sprawy administracyjnej, gdy jednocześnie do rozstrzygnięcia tej kwestii nie jest właściwy organ administracji rozpoznający sprawę administracyjną, lecz inny organ lub sąd
( np. wyrok NSA z 8 listopada 2001 r. V SA 794/01.)
Należało zatem uznać, że koniecznością było zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy przed sądem powszechnym. Prawidłowe rozpoznanie sprawy w przedmiocie wymeldowania wymagało więc wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego.
Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło