IV SA/Wa 531/10
WyrokWSA w Warszawie2010-05-19
Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Jakub Linkowski, Kaja Angerman
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie stosunków wodnych na gruncie, które nie spowodowało szkody na gruncie sąsiednim, uzasadnia wydanie decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że do zastosowania art. 29 ust. 3 Prawa wodnego niezbędne jest wykazanie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie a szkodliwym oddziaływaniem na grunty sąsiednie. Sama możliwość naruszenia równowagi spływu wód opadowych lub możliwość zalania gruntów sąsiednich nie jest wystarczającym argumentem do wydania nakazu. W analizowanej sprawie brak było dowodów na wystąpienie szkody na gruncie sąsiednim.Stan faktyczny
Skarga dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta odmawiającą zobowiązania właściciela działki do przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Właściciel sąsiedniej działki zarzucał, że nawiezienie ziemi na działkę sąsiednią spowodowało podwyższenie jej terenu i utrudniło odpływ wód opadowych, co może prowadzić do zalania jego działki. Organy administracji obu instancji uznały, że brak jest dowodów na wystąpienie szkody na gruncie sąsiednim.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędzia WSA Kaja Angerman, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2010 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom - oddala skargę -
Decyzją z dnia [...] listopada 2009 roku, Nr [...] Burmistrz Miasta G. odmówił zobowiązania U. P. do przywrócenie stanu poprzedniego na działce o nr ew. [...] oraz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.
W uzasadnieniu decyzji Burmistrz Miasta G. stwierdził, że w dniu [...] października 2009 roku przeprowadzone zostały oględziny nieruchomości o nr ew. [...]. Podczas oględzin ustalono, że południowe części działek nr [...] i [...], na długości ok. 40 m charakteryzują się jednakowym poziomem gruntu. Spadek działek ukierunkowany jest w stronę ul. [...]. W dalszej części działki nr [...] następuje zaniżenie terenu w stosunku do działki nr [...]. Jest to spowodowane wywyższeniem środkowej części działki nr [...], powstałym na skutek rozplantowania ziemi pochodzącej z powstałego na tej działce stawu. W północnej części działki nr [...], w pobliżu ul. [...], w odległości ok. 2 m od granicy z działką nr [...] zalega ziemia zgarnięta z części działki nr [...]. Ziemia ta nie jest ukierunkowana w ten sposób, aby spływająca z niej woda deszczowa zalewała dz. nr [...]. W północnej części działki nr [...], w miejscu gdzie przepływa woda pochodząca ze stawu znajdującego się na działce nr [...], nie nastąpiły żadne zmiany na gruncie utrudniające odpływ tej wody. Spływ wody ze stawu jest tematem odrębnego postępowania administracyjnego.
Podczas oględzin E. K. oznajmił, że od maja 2009 roku był zastraszany przez J. M. i U. P., że zostanie dokonana wywózka ziemi na dz. nr [...] i w związku z tym zostanie zablokowany odpływ wody z jego działki, co spowoduje zalanie jego działki o nr ew. [...]. Dlatego też w pismach kierowanych do Urzędu Miasta G. oraz do Starostwa Powiatowego w G. zasygnalizował o zagrożeniu zasypania odpływu wody i podwyższeniu terenu, co do chwili obecnej podtrzymuje.
U. P. oznajmiła, że do chwili obecnej na działce nr [...] nie zrobiła nic, co by zakłóciło istniejący spływ wód. Ponadto nie zgadza się ze stwierdzeniem E. K., że był on zastraszany i obrażany przez nią oraz przez jej męża. W dniu [...] października 2009 roku do Urzędu Miasta G. zgłosił się H. A. i zeznał, że podczas przeprowadzonych oględzin dz. nr [...] w dniu [...] października 2009 roku zaobserwował, że prace, jakie były wykonywane
Sygn. akt IV SA/Wa 531/10
do tej pory na dz. nr [...] nie spowodowały utrudnienia spływu wód deszczowych oraz ze źródeł. Jednocześnie oznajmił, że każdorazowe podwyższenie działki nr [...] może powodować przetamowania i utrudnienia w odpływie wód a w konsekwencji podtapianie działek nr [...] i [...], wszelkie roboty ziemne prowadzone na działkach o charakterze stokowym, winny być poprzedzone projektem odwodnienia tego terenu. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że na działce nr [...] nie są dokonywane jakiekolwiek zmiany stanu wody szkodliwie wpływające na grunty sąsiednie i tym samym nie doszło do naruszenia art. 29 ustawy Prawo wodne.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył E. K., podnosząc zarzut naruszenia art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne oraz zarzut niepodjęcia kroków niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego, w szczególności decyzję podjęto bez ustalenia rzędnej niwelety działki.
Odwołujący się stwierdził, że U. P. dokonała nawiezienia ziemi na działkę o nr ew. [...] bez powiadomienia właściciela sąsiedniej działki o nr ew. [...] oraz Urzędu Miejskiego w G. samowolnie podwyższając poziom swojej działki. Odwołujący się stwierdził również, że organ administracji bez dokładnego wyjaśnienia sprawy orzekł ponad żądanie stron i a priori zwolnił U. P. od wykonania w przyszłości jakichkolwiek "urządzeń zapobiegających szkodom".
Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 roku, Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta G. z dnia [...] listopada 2009 roku.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku - Prawo wodne (t.j. z 2005 roku Dz.U. Nr 239 , poz. 2019 ze zm.) właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Stosownie do treści ust. 3 w/w przepisu, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.
Sygn. akt IV SA/Wa 531/10
Naruszenie przez właściciela nieruchomości stosunków wodnych powodujących szkodę na gruntach sąsiednich rodzi skutek w postaci nałożenia sankcji nakazu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających powstawaniu szkody. Pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie a szkodliwym oddziaływaniem musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy. Dokonanie zmiany stanu wody, które nie wywołuje takich skutków wyklucza możliwość zastosowania wskazanego wyżej przepisu.
W przedmiotowej sprawie postępowanie wszczęte zostało na wniosek E. K., który poinformował o podwyższeniu terenu przez U. P. Jednocześnie wnioskodawca wskazał, że dalsze prace spowodują naruszenie równowagi spływu wód opadowych i gruntowych, co może skutkować zalaniem działek sąsiednich.
W toku postępowania wyjaśniającego organ przeprowadził w dniu [...] października 2009 roku oględziny nieruchomości nr [...] i [...] przy ul. [...], podczas których ustalono, że w odległości ok. 2 m od granicy z działką [...] zalega ziemia zgarnięta z części działki nr [...]. Ziemia ta nie jest ukierunkowana w ten sposób, aby spływająca z niej woda deszczowa zalewała działkę [...]. Nie nastąpiły żadne zmiany na gruncie utrudniające odpływ wody. Także z przesłuchania świadka H. A. nie wynika, aby na działce nr [...] zostały wyrządzone jakiekolwiek szkody. H. A. wskazał jedynie, że każdorazowe podwyższanie działki nr [...] może powodować przetasowania i utrudnienia w odpływie wód a w konsekwencji podtapianie działek nr [...] i [...].
Zdaniem Kolegium do zastosowania sankcji wynikającej z art. 29 ust. 3 w/w ustawy niezbędne jest wykazanie, że na gruncie sąsiednim tj. na działce nr [...] poprzez nawiezienie ziemi przez U. P. wystąpiły szkody. Sama możliwość naruszenia równowagi spływu wód opadowych oraz możliwość zalania gruntów sąsiednich nie są wystarczającym argumentem do zastosowania cytowanego wyżej przepisu.
Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lipca 2007 roku (sygn. Akt IV SA/Wa 703/07 pobl. LEX nr 362093) w świetle ustawy z dnia 18 lipca 2001 - Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.) właściciel gruntu nie może dokonywać jakichkolwiek działań, które prowadząc do zmiany stanu wody na gruncie powodują szkodę na gruncie sąsiednim. A zatem, organ dokonując oceny skutków, jakie wywołane zostały
Sygn. akt IV SA/Wa 531/10
w konsekwencji poczynionych przez właściciela zmian na gruncie, winien przede wszystkim zbadać, czy przyczyniły się one do powstania szkody na gruncie sąsiednim".
Mając na uwadze powyższe Kolegium stwierdziło, że w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do zastosowania art. 29 ust. 3 ustawy prawo wodne.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę złożył E. K., opisując swój konflikt z właścicielką sąsiedniej działki U. P. Nadto stwierdził, że Burmistrz działał ewidentnie na jej korzyść. Skarżący stwierdził, że robiono wszystko by go zastraszyć i zmusić do złamania prawa wodnego poprzez zasypanie naturalnego odpływu wody. Zdaniem skarżącego U. P. należy do miejscowego establishmentu, jest lekarzem i przyjaźni się z żoną Burmistrza.
Skarżący stwierdził, że w toku potęgowania naruszono szereg przepisów postępowania administracyjnego. Wskazał, że U. P. naniosła na środkową część działki ziemię o wysokości około 1 m i usunęła wszystkie zadrzewienia i zakrzewienia na swojej działce. Zdaniem skarżącego, spowoduje to utrzymywanie się na jej działce wody, a odpowiedzialność za taki stan rzeczy spadnie na niego.
Skarżący opisał też w skardze inną toczącą się sprawę prowadzoną przez Burmistrza Miasta G. oraz sprawę prowadzoną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zdaniem Sądu, pozwala stwierdzić, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa.
Zgodnie z treścią art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne (Dz. U. z 2005 roku, Nr 239, poz. 2019 - tekst jednolity ze zm.), jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji,
Sygn. akt IV SA/Wa 531/10
nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.
Zasadnie organy administracji uznały, iż w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie zaistniały okoliczności uzasadniające wydanie rozstrzygnięcia, o którym mowa w przytoczonym wyżej przepisie. Jak wynika z protokołu oględzin, które odbyły się w dniu [...] października 2009 roku, na działce o nr ew. [...] w dolnej części tej działki, w odległości około 2 m od należącej do skarżącego działki o nr ew. [...], zalega ziemia zgarnięta z części działki o nr ew. [...]. Ziemia te nie jest ukierunkowana w taki sposób, aby spływająca z niej woda deszczowa zalewała działkę skarżącego. W tej części działki o nr ew. [...], przez którą odpływa woda ze stawu znajdującego się na działce skarżącego nie wystąpiły żadne zmiany na gruncie utrudniające odpływ tej wody. Nie istniały więc podstawy do podejmowania interwencji przez organy administracji na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne.
Protokół oględzin, zdaniem Sądu, zasadnie został uznany przez organy administracji za dokument wiarygodny i mogący stanowić podstawę ustaleń faktycznych. Wprawdzie w protokole tym nie wskazano jednoznacznie, kto w imieniu organu administracji oględziny te przeprowadzał, jednakże okoliczność ta nie podważa przydatności dowodowej tego dokumentu. W wykazie osób, które wzięły udział w oględzinach wymienieni są dwaj urzędnicy Urzędu Miasta G.: A. M. i K. B. Nie ulega więc wątpliwości, że w oględzinach uczestniczyły osoby upoważnione do dokonywania tego rodzaju czynności dowodowych. W oględzinach tych uczestniczył też skarżący i nie zgłaszał uwag odnośnie do poczynionych w trakcie oględzin ustaleń.
Podstawą do wydania przez organy administracji decyzji nakładającej na właścicielką działki o nr ew. [...] obowiązków wskazanych w art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne nie może być obawa skarżącego, że działania właścicielki tej działki mogą spowodować utrzymywanie się wody na tej działce, odpowiedzialnością za co skarżący może zostać obarczony. Obawy te nie stanowią bowiem przesłanki wydania przez organy administracji nakazu, o którym mowa w przytoczonym wyżej przepisie.
Nie mogą być podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji podniesione przez skarżącego zarzuty dotyczące właścicielki działki o nr ew. [...]. Skarżący sugeruje, iż stał się ofiarą zmowy właścicielki działki o nr ew. [...] oraz Burmistrza
Sygn. akt IV SA/Wa 531/10
Miasta wydającego decyzję, jako organ pierwszej instancji. Zdaniem Sądu są to zarzuty nieracjonalne i merytoryczne odniesienie się do nich nie jest możliwe. Skarżący, nie mając argumentów merytorycznych do ucieka się do formułowania gołosłownych pomówień wobec U. P. oraz Burmistrza Miasta.
Nie mają również znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji opisywane przez skarżącego inne postępowania administracyjne toczące się z udziałem skarżącego. Rozstrzygnięci, jakie zapadły lub zapadną w tych postępowaniach mogą być poddane kontroli pod kątem ich zgodności z prawem, jeśli zostaną wniesione na nie skargi do sądu administracyjnego.
Brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, które Wojewódzki Sąd Administracyjny byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło