IV SA/Wa 537/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 30 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...] w przedmiocie reformy rolnej postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. A. W. po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z dnia 5 lipca 2011 r. oddalającego jej skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] zwróciła się z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w niniejszej sprawie. W złożonym w dniu 5 sierpnia 2011 r. formularzu wniosku skarżąca wskazała, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Wnioskodawczyni jako źródło miesięcznych dochodów wymieniła świadczenie rentowe w wysokości 1492 zł. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca jest właścicielką mieszkania o pow. 70 m2. Na wezwanie Sądu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca przedstawiła wykaz wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania, wyżywienie oraz leczenie, z którego wynika, iż wysokość wszystkich niezbędnych wydatków wnioskodawczyni bez żywności wynosi 1183 zł. Skarżąca dołączyła również dokument źródłowy potwierdzający wysokość otrzymywanego przez nią świadczenia rentowego w wysokości 1492, 45 zł netto miesięcznie. Z nadesłanych przez skarżącą wyciągów z konta bankowego wynika natomiast, iż w okresie ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy saldo na rachunku skarżącej było stale dodatnie i wynosiło: 2.268,69 zł (w okresie od 7.05.2011 r. do 6.06. 2011 r.), 2.018,71 zł (w okresie od 7.06.2011 r. do 6.07.2011 r.), 1768,73 (w okresie od 7.07.2011 r. do 7.08.2011 r.). Rozpoznając wniosek A. W. należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ,,P.p.s.a.") ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 w zw. z art. 258 § 1 ustawy P.p.s.a. referendarz sądowy może, na wniosek strony, przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Rozważając w pierwszej kolejności zasadność przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, należy wskazać, iż zwolnienie od kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, który może być przyznane osobie fizycznej pod warunkiem wykazania przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w środkach utrzymania konieczne go dla siebie i rodziny ( art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) Złożone przez wnioskodawczynię oświadczenie co do źródeł i wysokości uzyskiwanego przez nią dochodu oraz wysokości środków pozostających jej do dyspozycji wskazuje, iż sytuacja materialna skarżącej nie daje podstaw do przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Należy mieć na uwadze, iż na obecnym etapie postępowania skarżąca, stosownie do § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221 poz. 2193 ) zobowiązana jest do opłacenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. Okoliczność posiadania przez wnioskodawczynię stałych źródeł dochodów w postaci świadczenia rentowego oraz wolnych, dostępnych środków na koncie bankowym, rzutuje na ocenę potencjalnych możliwości płatniczych skarżącej i wskazuje na to, iż jest ona w stanie ponieść koszty postępowania sądowego, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 100 zł. Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, iż wykazane przez skarżącą okoliczności nie stwarzają podstawy do przyznania jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pokrycie wydatku w kwocie 100 zł, tytułem należnego wpisu od skargi kasacyjnej, mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawczyni i nie spowoduje uszczerbku dla koniecznego jej utrzymania. Dodatkowo należy zaznaczyć, że jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej zostanie uchylony wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę, stronie która wniosła skargę kasacyjną, należy się od organu zwrot poniesionych przez nią niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego (art. 203 pkt 1 P.p.s.a.). Rozpoznając natomiast wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika- adwokata należy stwierdzić, że również nie zasługuje on na uwzględnienie. Zgodnie zaś z art. 246 § 3 P.p.s.a. adwokata, radcę prawnego, (doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego) można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym (doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym). Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego (doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Z akt sprawy wynika, że skarżąca w dniu rozpoznania przedmiotowego wniosku posiadała ustanowionego pełnomocnika procesowego (z wyboru) w osobie adwokata M. J., o czym świadczy złożony przez skarżącą w dniu 24 sierpnia 2011 r. do akt sprawy dokument pełnomocnictwa z dnia 20 sierpnia 2011 r., wskazujący na umocowanie wyżej wymienionego adwokata nie tylko do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2011 r. ale również do reprezentowania skarżącej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Okoliczność ta – w świetle art. 246 § 3 P.p.s.a. - ma decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiocie udzielenia skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika procesowego z urzędu. Umocowanie przez skarżącą profesjonalnego pełnomocnika z wyboru oznacza bowiem, iż w rozważanym przypadku spełniona została negatywna przesłanka przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata (art. 246 § 3 P.p.s.a.), a tym samym złożony wniosek nie mógł być uwzględniony. W świetle brzmienia art. 246 § 3 P.p.s.a. pozostawanie przez stronę w stosunku prawnym z profesjonalnym pełnomocnikiem, wyklucza pozytywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia takiego pełnomocnika, niezależnie od rzeczywistych możliwości finansowych wnioskodawcy (por. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt I FZ 160/08 i postanowieniu z dnia 24 stycznia 2008 r., sygn. akt I GZ 228/07). Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.