IV SA/Wa 542/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego M. G. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] stycznia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania paszportu postanawia: odmówić przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 grudnia 2014 r. odrzucił skargę W. M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] stycznia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania paszportu. Powodem odrzucenia skargi było nieustanowienie pełnomocnika do doręczeń mającego miejsce zamieszkania w Polsce w terminie dwóch miesięcy od doręczenia wezwania. Referendarz sądowy, postanowieniem z dnia 25 marca 2015 r., przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] w piśmie z dnia 31 marca 2015 r. poinformowała o wyznaczeniu dla skarżącego pełnomocnika w osobie radcy prawnego M. G. Odpis postanowienia z dnia 29 grudnia 2014 r. doręczono wyznaczonemu pełnomocnikowi w dniu 20 maja 2015 r. Radca prawny M. G. w piśmie z dnia 6 lutego 2015 r. wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Wskazał, że po wyznaczeniu go pełnomocnikiem skontaktował się ze skarżącym, zapoznał się z aktami sprawy i dokonał kolejnych konsultacji telefonicznych celem wyjaśnienia kilku kwestii związanych ze sprawą. Radca prawny stwierdził, że termin do ustanowienia pełnomocnika do doręczeń upłynął przed datą wyznaczenia go pełnomocnikiem skarżącego. Samo ustanowienie pełnomocnika nie pozwoliło sanować sytuacji, zatem – jak wskazał radca prawny – od początku nie mógł zrobić nic dla "merytorycznego ratowania" sprawy. Dokonał jednak czynności związanych ze sprawą, wysyłając zawiadomienie do [...], kontaktując się ze skarżącym i analizując akta sprawy. Pełnomocnik stwierdził, że w tej sytuacji przyznanie za dokonane czynności kosztów pomocy nieopłaconych w żaden sposób, jest zasadne. Mając powyższe na uwadze, należało zważyć, co następuje. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wynagrodzenie pełnomocnika wyznaczonego przez właściwy organ samorządu zawodowego przysługuje za nieopłaconą pomoc prawną. Dla pozytywnego rozstrzygnięcia o wniosku pełnomocnika, po pierwsze zatem pomoc ta musi zostać rzeczywiście udzielona, a po drugie musi pozostawać nieopłacona. Za każdym więc razem, gdy rozpoznaniu podlega wniosek wyznaczonego pełnomocnika o przyznanie kosztów zastępstwa prawnego wykonanego na zasadzie prawa pomocy, konieczne jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy pełnomocnik ten w istocie udzielił pomocy prawnej. Tylko w przypadku pozytywnej odpowiedzi na tak postawione pytanie, dopuszczalne jest obciążenie Skarbu Państwa wypłatą wynagrodzenia na rzecz pełnomocnika. Powyższe stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym wskazuje się również na powinność wykazania przez pełnomocnika, że pomoc prawna przybrała realny wymiar (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 720/04. ONSAiWSA 2005 nr 5, poz. 93; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OZ 212/12. Niepublikowane. Dostępne: www.nsa.gov.pl, LEX nr 1138258; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2007 r. sygn. akt II FZ 515/07. Niepublikowane. Dostępne: www.nsa.gov.pl, LEX nr 1011762). Radca prawny M. G. we wniosku z dnia 6 lutego 2015 r. wskazuje, że udzielona przez niego pomoc prawna, za którą należeć się ma wynagrodzenie, polegała na skontaktowaniu się ze skarżącym, wysłaniu do niego korespondencji i zapoznaniu się z aktami sprawy. Wskazane działania wyznaczonego pełnomocnika, bez podjęcia dalszych czynności w postępowaniu, nie oznaczają jednak, że pomoc prawna została rzeczywiście skarżącemu udzielona. Zapoznanie się z aktami sprawy, przekazanie informacji skarżącemu i telefoniczna konsultacja, to jedynie czynności poprzedzające faktyczne udzielenie stronie pomocy prawnej, która - na tym etapie postępowania - zasadniczo powinna przybrać jedną z form określonych w § 14 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. 2013 r., poz. 490 ze zm.). Czynności te nie są więc wystarczające dla uznania, że pomoc prawna z urzędu została stronie udzielona (zob. też postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2013 r. sygn. akt I OZ 768/13). Z przedstawionych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w postanowieniu.