IV SA/Wa 547/15

WyrokWSA w Warszawie2015-06-09

Skład orzekający: Piotr Korzeniowski, Alina Balicka, Marta Laskowska-Pietrzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił uchylenia postanowienia w trybie wznowienia postępowania, uznając, że wskazane przez stronę nowe okoliczności faktyczne i dowody nie spełniają przesłanek z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo odmówił uchylenia postanowienia w trybie wznowienia postępowania, ponieważ wskazane przez stronę nowe okoliczności faktyczne i dowody (istnienie zabudowy na działkach sąsiednich) były już znane organowi w dacie wydawania postanowienia, co wyklucza zastosowanie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Tym samym nie zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania, a organ słusznie odmówił uchylenia postanowienia na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. O. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, które utrzymało w mocy postanowienie odmawiające uchylenia wcześniejszego postanowienia o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji budowlanej. Skarżący domagał się wznowienia postępowania, wskazując na nowe okoliczności faktyczne i dowody, w tym prowadzoną zabudowę na sąsiednich działkach. Organ odmówił uchylenia postanowienia, uznając, że wskazane okoliczności były już znane organowi w dacie wydawania postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka,, sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Protokolant ref. staż. Krystyna Stępniak-Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi M. O. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska po rozpatrzeniu wniosku M. O. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2014 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 150 § 1 kpa utrzymał w mocy powyższe postanowienie z dnia [...] września 2014 r., którym w trybie wznowienia postępowania odmówiono uchylenia ostatecznego postanowienia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2014 r. utrzymującego w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. z dnia [...] listopada 2013 r., którym odmówiono uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku letniskowego i budynku gospodarczego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr ew. [...] w miejscowości L. (obręb [...], gmina L.). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne. W piśmie z dnia 8 listopada 2013 r., Wójt Gminy L. zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla powyżej opisanej inwestycji. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r., znak: [...], Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w G. odmówił uzgodnienia powyższego projektu decyzji. W uzasadnieniu wskazał, że realizacja inwestycji naruszałaby zakaz określony w § 5 pkt 8 uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w województwie [...] (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]). Organ pierwszej instancji rozważył możliwość zastosowania odstępstw od naruszonego zakazu, określonych w § 7 ust. 3 pkt 1-5 powyższej uchwały. Na powyższe postanowienie M. O. złożył zażalenie, podnosząc, że organ pierwszej instancji w swoim rozstrzygnięciu pominął § 9 ww. uchwały, który stanowi, że "niniejsza uchwała nie narusza uprawnień nabytych na podstawie ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, prawomocnych orzeczeń administracyjnych i innych aktów prawnych, obowiązujących w dniu wejścia w życie uchwały". Zaznaczył, że nabył nieruchomość z prawomocną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w K. "zezwalającą na podział działki" prawomocną decyzją Urzędu Gminy w L. z dnia [...] maja 1994 r. w sprawie zatwierdzenia planu zagospodarowania przestrzennego gminy L.". Ponadto M. O. wskazał, że wnioskowana nieruchomość jest jedną z ostatnich niezabudowanych w sąsiedztwie działek. W toku postępowania wyjaśniającego, zgodnie z art. 136 kpa, organ odwoławczy zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G., o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w postaci oględzin terenu. W dniu [...] kwietnia 2014 r. został przeprowadzony dowód z wizji terenowej, z którego, zgodnie z art. 67 kpa sporządzono protokół. Jednocześnie w trakcie wizji Inwestor przekazał pismo procesowe, w którym w znacznej części powtórzył argumenty podniesione w zażaleniu z dnia [...] listopada 2013 r. Skarżący zaznaczył, że nieruchomość jest podłączona do wodociągu i linii energoelektrycznej. Wskazał również, iż w chwili nabycia działki w roku 1994 istniało oczko wodne "dziś ma rozmiary większej sadzawki, ale nie widnieje i nie jest oznaczona na oryginale mapy do celów informacyjnych w skali 1:1000 z Wydziału Geodezji Starostwa Powiatowego w K. Oznaczenie tej "większej sadzawki" na mapie naniesiono w Urzędzie Gminy L." stanowiącej załącznik do decyzji o warunkach zabudowy. Ponadto Inwestor przywołał treść decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] sierpnia 2013 r., dotyczący zbiornika wodnego. Postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r., znak: [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] listopada 2013 r. W piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. M. O. wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego postanowieniem Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, wskazując jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 5 kpa. W ocenie wnioskodawcy Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, rozpatrując przedmiotową sprawę, nie dysponował pełnym materiałem dowodowym, bowiem nie odniósł się w swoim rozstrzygnięciu do wyjaśnień i uwag złożonych do protokołu z oględzin terenu działki nr [...] i jej otoczenia. Mając na uwadze wniosek Inwestora, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r., znak: [...], wznowił na wniosek strony postępowanie w sprawie zakończonej ostatecznym postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r., znak: [...]. Następnie postanowieniem z dnia [...] września 2014 r., znak: [...], Generalny Dyrektor odmówił uchylenia własnego postanowienia z dnia [...] maja 2014 r. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył M. O. Według skarżącego organ pierwszej instancji nie dostarczył pełnej dokumentacji z wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2014 r., ani nie wyjaśnił zaistniałej sytuacji. Skarżący jako nową okoliczność lub nowy dowód podaje aktualnie prowadzoną budowę dwóch nowych domów na działce nr [...]. Również na działce nr ewid. [...] istnieje zabudowa mieszkaniowa. Rozpatrując powyższy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową umożliwiającą ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte kwalifikowanymi wadami, wymienionymi w art. 145 § 1 kpa. Zadaniem organów w postępowaniu wznowieniowym jest zatem ustalenie, czy postępowanie zakończone decyzją ostateczną było dotknięte jedną z wad wymienionych w powyższym przepisie. Stwierdzenie istnienia takiej wady obliguje organ do uchylenia decyzji ostatecznej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy stosownie do art. 151 § 1 pkt 2 kpa. Jeżeli natomiast organ stwierdzi brak podstaw do uchylenia decyzji odmawia jej uchylenia na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa. Organ związany jest podstawami do wznowienia wskazanymi we wniosku o wznowienie postępowania. Organ wskazał, że skarżący domagał się uchylenia opisanej wyżej decyzji ostatecznej jako podstawę wznowienia wskazując nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody tj. art. 145 § 1 pkt 5 kpa. W myśl art. 145 § 1 pkt 5 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który je wydał. Przywołany przepis wymaga zatem kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej; oraz nowe okoliczności i nowe dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Nie ma znaczenia, czy ujawnione okoliczności lub dowody nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotnie w wyniku zaniedbań, czy z innych powodów. Warunkiem wznowienia postępowania jest w omawianym przypadku jedynie to, aby nowa okoliczność, czy dowód miały istotne znaczenie dla sprawy i istniały w dniu wydania decyzji oraz nie były znane organowi, który wydał decyzję (por. wyrok NSA z dnia 19.07.2012 r., sygn. akt II OSK 768/11, LEX nr 1252179). Zdaniem organu o istotności nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów można mówić tylko wtedy, jeżeli dotyczą one przedmiotu sprawy i mają wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do istoty odmienna od dotychczasowej. Zdaniem Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska dowody i okoliczności, w których skarżący upatrywał podstawy do wznowienia postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2014 r., utrzymującym w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. z dnia [...] listopada 2013 r., którym odmówiono uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku letniskowego i budynku gospodarczego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr ewid. [...] w miejscowości L. nie były istotne dla sprawy. Jako nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody skarżący wskazał bowiem aktualnie prowadzoną zabudowę na działkach sąsiednich, tj. nr [...] oraz [...]. W ocenie skarżącego w omawianej sprawie zasadnym jest rozważenie możliwości zastosowania odstępstw od zakazu lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, określonych w § 7 ust. 3 pkt 1 uchwały Sejmiku Województwa [...] w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu. W ocenie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, wskazane we wniosku przez Inwestora kwestie nie mogą stanowić okoliczności, o której mowa w omawianym powyżej przepisie, przede wszystkim dlatego, że były już znane organowi orzekającemu w sprawie. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, że w dniu wydawania postanowienia był w posiadaniu protokołu z oględzin działki nr [...] oraz działek sąsiadujących przeprowadzonych w dniu [...] kwietnia 2014 r., w którym wskazano "M. O.wnosi o fakt zawarcia w protokole istnienia zabudowy letniskowej gotowej i w stanie zamkniętym surowym w otoczeniu jego działki nr [...], dotyczy to dz. nr [...]". Natomiast istnienie zabudowy na działce nr [...] wynika z załącznika graficznego do znajdującego się w aktach sprawy projektu decyzji o warunkach zabudowy. Zdaniem organu mając na uwadze wcześniej dokonaną analizę, powołane przez skarżącego okoliczności nie mogą zostać zakwalifikowane jako nowe okoliczności lub jako nowe dowody w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa, bowiem powoływane dowody i okoliczności były znane organowi w dniu wydania postanowienia objętego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy i bez znaczenia jest czy w omawianym postanowieniu organ się do nich odniósł, czy też nie. Organ wskazał ponadto, że kwestie związane z brakiem przesłania przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. pełnej dokumentacji z wizji lokalnej nie mogą stanowić podstawy do uchylenia postanowienia objętego wnioskiem o wznowienie postępowania. Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. O. Wskazał, że: 1. nie został zgromadzony kompletny materiał dowody, jak prowadzona aktualnie zabudowa sąsiedniej działki nr [...]; 2. nie zostały ujawnione wszystkie istotne dla wydania postanowienia okoliczności (aktualnie prowadzona budowa dwóch domów na sąsiedniej działce nr [...], istniejąca zabudowa na sąsiedniej działce nr [...], zagospodarowanie nieużytku w postaci bagna w celu agroturystycznym przez właściciela działki sąsiedniej nr [...] na staw rybny, który to staw jest aktualnie przeszkodą w zabudowie działki skarżącego oraz okresowe wysychanie w/w stawu rybnego, co podał do protokołu oględzin w dniu [...] kwietnia 2014 r. właściciel działki nr [...], istnienie linii zabudowy, a tym samym możliwość zastosowania odstępstwa od zakazu lokalizacji obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów zbiorników wodnych); 3. naruszony został art. 7, art. 8 kpa oraz 9 kpa oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nierówne traktowanie skarżącego przez władze publiczne. Wskazując na powyższe okoliczności skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153,poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz 1270 ze zm.) przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju naruszenia nie wystąpiły, dlatego skargę należało uznać za nie zasadną. Przede wszystkim należy podkreślić, że będące przedmiotem kontroli postanowienia, zostały wydane w postępowaniu wznowieniowym. Postępowanie o wznowienie postępowania jest trybem nadzwyczajnym, umożliwiającym wzruszenie ostatecznych rozstrzygnięć merytorycznych. Jako przesłankę wznowienia inwestor M. O. wskazał art. 145 § 1 pkt 5 kpa, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję przy czym należy podnieść, że wskazana przesłanka wznowieniowa wiąże organ w zakresie postępowania jakie ma obowiązek prowadzić po wznowieniu. W sytuacji niniejszej sprawy – w ocenie sądu słusznie organ uznał, że nie zaistniała podana we wniosku inwestora M. O. przesłanka do wznowienia postępowania bowiem istnienie zabudowy letniskowej gotowej i w stanie zamkniętym surowym w otoczeniu jego działki nr [...], dotyczy to dz. nr [...] znane było organowi odwoławczemu w dniu wydawania postanowienia, natomiast istnienie zabudowy na działce nr [...] wynika z załącznika graficznego do projektu decyzji o warunkach zabudowy, więc nie zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 kpa - bowiem informacje te stanowią nowego dowodu nie znanego organowi - tj. Generalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w dacie wydania postanowienia [...] września 2014 r. W takiej sytuacji należy podnieść, że zgodnie z zasadą trwałości decyzji ostatecznej, uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej, stwierdzenie jej nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Rozstrzygnięcie ostateczne oznacza, że sprawa została rozstrzygnięta w definitywny sposób. Zastosowanie każdego z przewidzianych kodeksem lub ustawą szczególnych trybów nadzwyczajnych prowadzących do wzruszenia decyzji lub postanowienia ostatecznego jako wyjątek od zasady trwałości możliwe jest wyłącznie w przypadkach ściśle przewidzianych przepisami regulującymi te tryby. W przypadku stwierdzenia, że podana przez stronę we wniosku przyczyna wznowienia, w rzeczywistości nie wystąpiła, organ powinien wydać rozstrzygnięcie o odmowie uchylenia rozstrzygnięcia dotychczasowego na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa. Takie rozstrzygnięcie zapadło w niniejszej sprawie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7, art. 8 kpa oraz 9 kpa oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nierówne traktowanie skarżącego przez władze publiczne wskazać należy jest on niezasadny. O naruszeniu konstytucyjnej zasady równości można mówić, gdy w tożsamej sytuacji różnicuje się prawa jednostki. Tymczasem niniejsza sprawa prowadzona była w trybie nadzwyczajnym, kiedy to organ prowadził postępowanie w określonym zakresie - badając czy wskazane przez skarżącego dowody to istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub czy są nowe dowody. Powyższy zarzut mógłby być podnoszony jedynie w postępowaniu zwykłym o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło