IV SA/Wa 549/15

WyrokWSA w Warszawie2015-05-28

Skład orzekający: Alina Balicka, Paweł Groński, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy dotycząca miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która dopuszcza rozbudowę jedynie parteru budynków w obszarze objętym ochroną konserwatorską, narusza prawo własności właściciela nieruchomości, który dąży do rozbudowy wyższych kondygnacji w celu zharmonizowania zabudowy z sąsiednim budynkiem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała rady gminy dotycząca miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która dopuszcza rozbudowę jedynie parteru budynków w obszarze objętym ochroną konserwatorską, nie narusza prawa własności. Ochrona układu urbanistycznego i wartości zabytkowych obszaru uzasadnia wprowadzenie ograniczeń w rozbudowie, które przeważają nad interesem indywidualnym właściciela. Dopuszczalna rozbudowa parteru mieści się w granicach władztwa planistycznego gminy.
Stan faktyczny
Skarżący J. Z. zaskarżył uchwałę Rady W. dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, domagając się stwierdzenia nieważności jej części dotyczącej jego nieruchomości. Skarżący, współwłaściciel działki zabudowanej domem jednorodzinnym w zabudowie szeregowej, argumentował, że zapis planu dopuszczający rozbudowę jedynie parteru uniemożliwia mu zharmonizowanie jego budynku z sąsiednim, który został wcześniej przebudowany w sposób odbiegający od historycznej estetyki. Organ obrony wskazał na potrzebę ochrony konserwatorskiej historycznego układu urbanistycznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Paweł Groński, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2015 r. sprawy ze skargi J. Z. na uchwałę Rady W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę Rada W. uchwałą z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 18 ust.2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) i art. 20 ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717, ze zm.) uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru [...]. W dniu 28 listopada 2014 r. (data złożenia pisma w Biurze Rady Miasta W.) J. Z. wezwała Radę W. do usunięcia naruszenia prawa przepisami wskazanej powyżej uchwały w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej działkę nr ew. [...] z obrębu [...] położonej przy ul. [...] w Dzielnicy [...] W. Z uwagi na bezskuteczność tego wezwania, pismem z dnia 8 stycznia 2015 r. (data złożenia pisma w Biurze Rady Miasta W.), J. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wyżej wymienioną uchwałę Rady W. z dnia [...] listopada 2010 r. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w części obejmującej w § 97 ust. 2 pkt 5 wyraz "parteru" w odniesieniu do nieruchomości – dz. nr ew. [...] z obrębu [...] oraz wniósł o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że jest współwłaścicielem działki nr ew. [...] z obrębu [...] położonej przy ul. [...] w Dzielnicy [...] w W., zabudowanej domem jednorodzinnym w zabudowie szeregowej. Zabudowa przy ul. [...] należy do historycznego układu urbanistycznego osiedli "[...]", "[...]" i in. z lat 20-tych XX w., objętego ochroną, konserwatorską. Budynek znajdujący się na działce nr ew. [...] został przez poprzednich właścicieli w latach 70-tych XX w. gruntownie przebudowany. W wyniku tej przebudowy "unowocześniono" stylistykę budynku, kształtując ją w sposób rażąco odbiegający od estetyki otoczenia. Przekształceniu, polegającemu na nadbudowie i rozbudowie w stronę ogrodu, poddano również budynek przylegający do domu skarżącego w zabudowie szeregowej, położony przy ul. [...]. Obecnie budynek sąsiedni od strony ogrodu jest wyższy i dalej wysunięty na poziomie II kondygnacji i poddasza od budynku skarżącego, w taki sposób, że ślepa ściana tego budynku tworzy uskok o wysokości ok. 5 m i długości ok. 5 m w stosunku do części budynku skarżącego usytuowanej przy tej ścianie. Dalej skarżący wskazał, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obszaru [...]. jego nieruchomość położona jest na trenie oznaczonym symbolem MN 7. Dla działki nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] plan ustala m.in. ochronę znajdującego się na niej budynku mieszkalnego, jako zabytku nie wpisanego do rejestru. Zgodnie z § 7 ust. 4 uchwały uznano ten obiekt za "budynek o wartości historycznej i kulturowej i poddano ochronie jego formę architektoniczną, strefę wysokości zabudowy, kształt dachu, linię zabudowy od ulicy i układ budynku na działce. W przepisach szczegółowych dla jednostki MN7 zawartych w § 97 ust. 2 pkt 5 uchwały ustalono: "dopuszczenie rozbudowy parteru budynków do wyznaczonej na rysunku planu linii zabudowy, pod warunkiem zachowania stylu i zasady kompozycji elewacji segmentów sąsiednich". W oparciu o zapisy planu skarżący wywiódł, że: 1) zasadniczym celem tego planu jest ochrona ładu przestrzennego historycznych układów urbanistycznych oraz ich poszczególnych fragmentów wewnątrz kwartałów i na poszczególnych działkach; 2) budynek przy ul. [...] został w roku 2010 objęty indywidualną ochroną, z nakazem zachowania go w obecnej formie oraz z dopuszczeniem przywrócenia formy jak najbardziej odpowiadającej historycznej stylistyce architektonicznej terenu; 3) plan, adaptując dokonane dotychczas przekształcenia zabudowy, zarówno w zakresie wysokości, jak i powierzchni tej zabudowy, wymaga jednocześnie, aby w dalszych działaniach inwestycyjnych dbać o zharmonizowanie obiektów w ramach kwartałów i pierzei ulic oraz o przywracanie ich pierwotnego stylu architektonicznego; 4) plan dopuszcza przebudowę, a nawet całkowitą wymianę budynku objętego ochroną jako "zabytku nie wpisanego do rejestru", pod nadzorem [...] Konserwatora Zabytków, zgodnie z wytycznymi określonymi w tym planie; 5) plan wprowadza na terenie MN 7 nieprzekraczalną linię zabudowy od strony Ogrodów, co ma przeciwdziałać dalszemu zwiększaniu powierzchni zabudowy. Z definicji linii zabudowy wynika, że dotyczy ona całej ściany budynku; 6) zgodnie z ustaleniami szczegółowymi dla terenu MN 7, warunkiem ewentualnej przebudowy budynków jest "zachowanie stylu i zasady kompozycji elewacji segmentów sąsiednich". W ocenie skarżącego, w przypadku działki nr [...] przy ul. [...] zachowanie żadnego z powyższych ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] nie jest możliwe, ponieważ: budynek po przebudowie w latach 70-tych XX w. rażąco odstaje od historycznej architektury sąsiedztwa, bryła tego budynku, usytuowanego w zabudowie szeregowej, odbiega kształtem od segmentu sąsiedniego, którego ślepa ściana od strony ogrodu tworzy kilkumetrowy uskok na poziomie II kondygnacji, zarówno na wysokości, jak i długości budynku, plan miejscowy w § 97 ust. 2 pkt 5 uniemożliwia zharmonizowanie zabudowy sąsiednich segmentów, gdyż dopuszcza rozbudowę wyłącznie parteru budynku do wyznaczonej na rysunku planu linii zabudowy. Parter budynku przy ul. [...] już przylega bezpośrednio do linii zabudowy. Wskazane jest natomiast przebudowanie II kondygnacji budynku, która jest wycofana o ok. 5 m w stosunku do sąsiedniego segmentu w zabudowie szeregowej. Wskazując na sprzeczności w ustaleniach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] oraz w powołaniu na pismo Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] . z dnia [...] listopada 2014 r., skarżący stwierdził, że zgodnie z planem miejscowym nie wolno mu dostosować swojego budynku do budynku sąsiedniego, pomimo, że wymagają tego zarówno przepisy prawa budowlanego, jak i postulaty planu w zakresie zharmonizowania zabudowy szeregowej. W konsekwencji powyższego skarżący stwierdził, że zaskarżony przepis uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] narusza jego indywidualny interes prawny w postaci prawa własności zdefiniowanego w art. 140 Kodeksu cywilnego, a także narusza jego prawo do zagospodarowania nieruchomości zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, o czym mowa w art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (w brzmieniu wg Dz. U. z 2003 r., Nr 80, poz. 717 ze zm.). Przepis § 97 ust. 2 pkt 5 uchwały zakazujący rozbudowy istniejącej II kondygnacji budynku do nieprzekraczalnej linii zabudowy narusza zasady sytuowania budynków jednorodzinnych bezpośrednio przy granicy działki uregulowane w § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W ocenie skarżącego, przepis ten jest niezgodny również z pozostałymi przepisami tej uchwały, to jest z § 2 pkt 15, § 7 ust. 4, § 9 ust. 2 pkt 3, a także z dalszą częścią tego samego § 97 ust. 2 pkt 5, który wymaga zachowania stylu i zasady kompozycji elewacji segmentów sąsiednich. Rada Miasta W. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Organ wskazał, że obszar [...], w obrębie którego znajduje się działka nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...], został objęty w zaskarżonym planie miejscowym ochroną, jako strefa ochrony konserwatorskiej - ze względu na fakt, że na tym obszarze zachowało się w stanie mało przekształconym wiele elementów pochodzących z czasów tworzenia w pierwszej połowie ub. wieku nowej świadomie komponowanej dzielnicy mieszkaniowej, przede wszystkim układ urbanistyczny ulic i układ zabudowy oraz liczne zespoły budynków zaprojektowanych jako zespoły jednorodne pod względem architektonicznym. Nie zostały one wprawdzie wpisane do rejestru zabytków, ale [...] Konserwator Zabytków zlecił w 2006 r. opracowanie dla [...] "wytycznych konserwatorskich", które miały posłużyć ustaleniu w przygotowywanym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zasad i warunków ochrony konserwatorskiej w stosunku do elementów o wartości historycznej i kulturowej na tym obszarze. Plan miejscowy objął cały obszar planu strefą ochrony konserwatorskiej. Do szczególnie wyróżniających się jednorodnością układu architektonicznego zespołów zabudowy należą ciągi mieszkalnych segmentów szeregowych, realizowanych w latach 1927-30 między ulicami [...] i [...], przy ulicach [...] i [...] (trzy ciągi o jednolitej formie) oraz przy ul. [...]. Budynek przy ul. [...] stanowi narożny segment takiej zabudowy. W "Wytycznych Konserwatorskich" zaleca się między innymi objęcie ochroną w planie miejscowym budynku pod adresem ul. [...] oraz sąsiednich w tym segmencie zabudowy. Zapisane tam zalecenia wykluczają nadbudowę istniejących budynków, nakazują by ewentualna nowa zabudowa (wraz z poddaszem) nie przekraczała wysokości 2 kondygnacji, zalecają przywrócenie pierwotnego wyglądu budynków, zachowanie kształtu i rysunku dachów jak również materiału wykonania dachu. Przywołane wytyczne konserwatorskie były podstawą dla projektanta do umieszczenia w tekście planu zapisów chroniących wymienione przez niego budynki i osiedla. Inwentaryzacja urbanistyczna budynków wykonana na potrzeby w/w wytycznych konserwatorskich wyraźnie opisywała budynek przy ul. [...], jako budynek przebudowany, który utracił cechy stylowe łącznie z konstrukcją dachu. Celem planu było ograniczenie niekorzystnych prac przy budynkach uznanych za zabytek i wpisanych do gminnej ewidencji zabytków. Świadczą o tym zapisy § 6 ust. 4 planu. Z zapisów planu nie wynika, tak jak wywodzi skarżący w skardze, że nakazano w nich dostosowanie zabudowy do budynków istniejących. Błędne jest zatem stanowisko skarżącego oraz wnioski wynikające z pisma Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] m. W. z dnia 14 listopada 2014 r., że intencją planu było wprowadzenie ładu przestrzennego i harmonijnej adaptacji obiektów nowych do budynków istniejących, co stoi w sprzeczności z dostosowaniem architektury zabudowy do pierwotnego stylu. Zapisy takie nie istnieją. Podnoszony przez skarżonego zapis planu, że warunkiem ewentualnej przebudowy budynków j jest zachowanie stylu i zasady kompozycji elewacji segmentów sąsiednich nie istnieje. Zapis ten dotyczy wyłącznie rozbudowy parterów budynków od strony ogrodów. Organ wskazał, że wniosek skarżącego o uchylenie w zapisie § 97 ust. 2 pkt 5 planu jednego, najistotniejszego słowa "parteru" nie zmierza do usunięcia żadnych sprzeczności ale do całkowitej zmiany ustaleń planu w zakresie dopuszczenia rozbudowy budynków. Taka zmiana pozwoliłaby na rozbudowę całego budynku (a nie tylko parterów), pod warunkiem zachowania stylu i zasady kompozycji elewacji segmentów sąsiednich, nawet pozbawionych walorów zabytkowych. Nadbudowa budynku nad przebudowanym parterem, która w obecnym zapisie planu jest niemożliwa do realizacji, spowodowałaby nieproporcjonalne zwiększenie gabarytu budynku w stosunku do budynków sąsiednich i do pierwotnego ich kształtu. Budynek przy ul. [...] już w obecnym kształcie przekracza gabaryty budynków sąsiednich poprzez liczne przebudowy przed wejściem w życie planu miejscowego. Jako segment narożny, budynek ten powinien zamykać swoim kształtem i stylem cały układ urbanistyczny. Już w chwili obecnej, odbiega on od stylistyki i gabarytu zabudowy. Pozwolenie na rozbudowę budynku na II kondygnacji jeszcze bardziej oddali pierwotną wizję urbanistyczną, stojącą u podstaw budowy tego założenia jeszcze przed wojną, będącą przedmiotem ochrony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpoznając sprawę Sąd uznał, iż skarga J. Z. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Dokonując w pierwszej kolejności oceny wymogów formalnych wniesionej skargi, na wstępie należy stwierdzić, iż skarga złożona została w przepisanym do tego terminie 60 dni od dnia wezwania Rady W. do usunięcia naruszenia prawa kwestionowaną uchwałą w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...]. Należy mieć na uwadze, iż stosownie do art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 274, ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., skargę na akty prawa miejscowego wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania. W rozpatrywanej sprawie wezwanie do usunięci naruszenia prawa zostało złożone przez skarżącego w Biurze Rady w dniu 28 listopada 2014 r. Rada W. nie ustosunkowała się do złożonego wezwania, zatem skarżący zobowiązany był do wniesienia skargi w nieprzekraczalnym terminie 60 dni liczonym od dnia wniesienia przedmiotowego wezwania. Z akt sprawy wynika, iż skarżący złożył skargę w siedzibie organu w dniu 8 stycznia 2015 r., czyli z zachowaniem ustawowego terminu do jej wniesienia. Pozytywne ustalenia w zakresie wypełnienia ustawowych wymogów formalnych skargi dają Sądowi możliwość przejścia do kolejnej fazy jaką jest ustalenie "naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia" zaskarżoną uchwałą. Stosownie do treści art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r., nr 142, poz. 1591, ze zm.). każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Przesłankami uzasadniającymi wniesienie skargi do sądu administracyjnego na uchwałę będącą aktem prawa miejscowego jest zatem oprócz wcześniejszego bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia, co w przedmiotowej sprawie bezspornie nastąpiło, także naruszenie posiadanego przez skarżącego interesu prawnego lub uprawnienia, przez ustalenia tej uchwały. Stroną w postępowaniu wszczętym na podstawie powyższego przepisu może być więc jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez ustalenia tej uchwały (planu). Naruszenie interesu prawnego bądź uprawnienia musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną skarżącego podmiotu. Mając na uwadze powyższe, Sąd zbada istnienie interesu pranego po stronie J. Z., aby następnie dokonać oceny, czy interes prawny skarżącego został naruszony ustaleniami kwestionowanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz czy naruszenie to było wynikiem zgodnego, czy też niezgodnego z prawem działania Rady W. Jak wynika ze skargi, skarżący jest współwłaścicielem działki nr ew. [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] w W. zabudowanej domem jednorodzinnym w zabudowie szeregowej. Nieruchomość ta znajduje się w obszarze oznaczonym w zaskarżonym planie symbolem MN 7, którego dotyczą m.in. ustalenia zawarte w § 97 ust. 2 pkt 5 zaskarżonej uchwały. Skarżący wywodzi więc interes prawny z przepisów prawa materialnego regulujących prawo własności co do działki nr ew. [...] z obrębu [...]. Nie ulega wątpliwości, iż zaskarżona uchwała – określając przeznaczenie działki nr ew. [...] – zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ukształtowała sposób wykonywania prawa własności przysługującego skarżącemu do tej nieruchomości. Oczywiste jest, iż plan miejscowy – poprzez określone w nim przeznaczenie terenu – wyznacza zakres możliwego sposobu zagospodarowania nieruchomości i w konsekwencji ogranicza sposób wykonywania prawa własności tej nieruchomości wobec oczekiwań i wyobrażeń właściciela w tym zakresie. W tym sensie, plan miejscowy narusza zatem interes prawny skarżącego, legitymującego się prawem współwłasności ww. działki, skoro kształtuje możliwy sposób wykonywania tego prawa w sferze zagospodarowania nieruchomości. Dla skutecznego uwzględnienia skargi na uchwałę dotyczącą planu miejscowego w ramach przesłanek określonych w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jak wskazano powyżej, zasadnicze znaczenie posiada jednak okoliczność, czy naruszenie interesu prawnego ustaleniami planu miejscowego znajduje umocowanie w obowiązujących przepisach powszechnie obowiązującego prawa. Jeżeli bowiem ustalenia planu miejscowego nie mieszczą się w ustawowo określonych kompetencjach rady gminy do tworzenia tego planu, jako aktu prawa miejscowego, to w takim zakresie plan ten nie może wywierać skutków prawnych, jako sprzeczny z określonymi przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Należy mieć na uwadze, iż stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej, należy do zadań własnych gminy. W myśl zaś art. 4 ust. 1 cyt. ustawy ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Powołane uprawnienie planistyczne, zwane w doktrynie ,,władztwem planistycznym, czy też ,,samodzielnością planistyczną gminy", nie należy jednak rozumieć jako pełnej swobody w określaniu przeznaczenia i zasad zagospodarowania poszczególnych obszarów przez normy zawarte w poszczególnych aktach administracyjnych prawa materialnego, ale również przez normy materialne zawarte w samej ustawie o planowaniu przestrzennym. Uprawnienie gminy do ustalania przeznaczenia terenu i sposobu jego zagospodarowania nie może być nadużywane i niezależnie od legalności jest oceniane pod kątem ewentualnego nadużywania uprawnień. Prawnie wadliwymi ustaleniami planu będą zatem nie tylko te, które naruszają przepisy prawa, ale także te, które będą wynikiem nadużycia przysługujących gminie uprawnień. To zaś oznacza, że każda ingerencja w sposób wykonywania prawa własności (prawa użytkowania wieczystego) musi mieścić się w granicach wyznaczonych interesem publicznym (Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, red. prof. zw. dr hab. Zygmunt Niewiadomski, Warszawa 2004, str. 39, 40, 42, 43, 57). Należy jednocześnie mieć na uwadze, iż uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jak i każdego innego rozstrzygnięcia uznaniowego nie mogą być wykonywane całkowicie dowolnie, bez żadnego prawnego i racjonalnego skrępowania i uzasadnienia. Jakkolwiek obowiązujące przepisy nie wprowadzają wymogu uzasadnienia uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to jednak organ zarówno w toku postępowania planistycznego jak i postępowania sądowoadministracyjnego winien wykazać, iż wykonując swoje uprawnienia nie nadużył ich oraz że podjęte w planie ustalenia mieszczą się w granicach przyznanych uprawnień. Przenosząc powyższe wywody na stan przedmiotowej sprawy, należy – w ocenie Sądu – stwierdzić niezasadność skargi w zakresie zarzutów wskazujących na przekroczenie przez organy gminy władztwa planistycznego zaskarżoną uchwałą Rady W. w części dotyczącej nieruchomości oznaczonej nr ew. [...], położonej w W. przy ul. [...]. Zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, plan miejscowy obowiązkowo określa dla takiego terenu zasady ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej. Ustawa z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. nr 162, 09z. 1568, ze zm.) w art. 19 ust. 3 dopuszcza ustalenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w zależności od potrzeb, strefy ochrony konserwatorskiej obejmujące obszary, na których obowiązują określone ustaleniami planu ograniczenia, zakazy i nakazy, mające na celu ochronę znajdujących się na tym obszarze zabytków. Zgodnie powyższym w § 7 ust. 5 pkt 1 lit. a uchwała ustala ochronę konserwatorską historycznych zespołów zabudowy wyróżniających się jednorodnością układu architektonicznego i czasu ich powstania, grupujących budynki objęte ochroną, o której mowa w ust. 4. Jednym z takich zespołów jest zespół zabudowy z lat 1927-30 spółdzielni "[...]" zrealizowany w formie zamkniętego ciągu segmentów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, szeregowej przy ul. [...]. Z kolei § 7 ust. 4 uchwały ustala ochronę budynków zabytkowych nie wpisanych do rejestru, dla których obowiązuje: 1. ochrona budynków o wartości historycznej i kulturowej, oznaczonych na rysunku planu, obejmująca ich funkcję, formę architektoniczną, strefę wysokości zabudowy, kształt dachów, linię zabudowy od strony ulicy i układ budynków na działce, następuje poprzez ustalenia planu stanowiące odpowiednie przepisy szczegółowe dla poszczególnych jednostek terenowych; 2. wszelkie prace przy budynkach, o których mowa w pkt 1, związane z przebudową, modernizacją, w tym dociepleniem oraz remontami, musza być przeprowadzone w taki sposób, aby obiekt nie zatracił cech świadczących o jego wartościach zabytkowych, tj. przy zachowaniu podobnych do oryginalnych (pierwotnych) zasad i proporcji podziału bryły budynku, kompozycji elewacji, podobnych detali oraz przy użyciu tradycyjnych materiałów dostosowanych do elementów oryginalnych obiektu. Ponieważ budynek na nieruchomości przy ul. [...] w W. znajduje się w zespole zabudowy, o którym mowa w § 7 ust. 5 pkt 1 lit. a uchwały, mają do niego zastosowanie wymogi i ograniczenia wynikające z § 7 ust. 4 uchwały. Zaskarżona uchwała nakłada obowiązek zachowania podstawowych elementów układu przestrzennego obszaru objętego planem, w tym, zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 3, poprzez zachowanie struktury zabudowy, którą tworzą ograniczone głównymi ulicami kwartały z obrzeżną zabudową wielorodzinną, głównie pierzejową, wypełnione regularnymi zespołami zabudowy jednorodzinnej, względnie kwartały o ukształtowanej formie sektorów zabudowy wielorodzinnej osiedlowej. Zasady kształtowania zabudowy i sposób zagospodarowania terenu został ustalony w planie poprzez określenie różnych parametrów i wskaźników. Jednym z nich jest nieprzekraczalna linia zabudowy. W § 9 ust. 2 pkt 3 przyjmuje się jako zasadę, że nieprzekraczalną linię zabudowy wyznacza się na rysunku planu również w przypadkach uzasadnionych potrzebą odpowiedniego odsunięcia zabudowy od określonego elementu przestrzennego, ustalenia zasięgu możliwej zabudowy istniejących budynków lub podkreślenia – w przypadku obiektów zabytkowych – braku możliwości takiej rozbudowy. Nieruchomość skarżącego położona jest na terenie oznaczonym w planie symbolem MN 7. Jest to teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, obejmujący tereny działek z budynkami jednorodzinnymi, wraz z ich zapleczami, do których należą: dojścia, podjazdy, podwórza, garaże, budynki gospodarcze, wraz z ogrodami przydomowymi i zewnętrznymi urządzeniami infrastruktury technicznej. Ustalenia szczegółowe dla tej jednostki terenowej – MN 7, zostały zawarte w § 97 uchwały. W § 97 ust. 2 pkt 5 wprowadzony został zapis, który dopuszcza rozbudowę parteru budynków do wyznaczonej na rysunku planu linii zabudowy, pod warunkiem zachowania stylu i zasady kompozycji elewacji segmentów sąsiednich. Skoro zabudowana nieruchomość skarżącego stanowi element historycznego zespołu zabudowy objętego w planie ochroną konserwatorską, to ochrona tego układu urbanistycznego upoważnia organ do wprowadzenia w planie takich zapisów, które pozwolą zachować walor zabytkowy i historyczny tej zabudowy. Jedną z przesłanek niezbędnych do realizacji tego celu jest zachowanie gabarytów budynków. Interes ogólny mający na celu ochronę i zachowanie chronionego zapisami planu zespołu zabudowy, który w tym przypadku przeważa nad interesem indywidualnym, pozwala na wprowadzenie takich nakazów i zakazów, które chronić będą zespół przed taką zmianą, w tym przebudową lub rozbudową, która będzie ingerować w zabytkową wartość całego układu urbanistycznego. Jak wynika z zapisów planu, nadrzędnym celem jest przywrócenie pierwotnego wyglądu budynków chronionych zespołów zabudowy. Dążenie skarżącego do zniesienia zapisu § 97 ust. 2 pkt 5, co prowadziłoby do powiększenia gabarytów budynku, niweczyłoby ten cel. W tym zakresie zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że regulacja dopuszczalnej przebudowy i rozbudowy budynków – ograniczająca taką możliwość jedynie do parterów budynków – mieści się w prawnie dopuszczonych granicami władztwa planistycznego gminy, wynikających z art. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Czytając zapis § 2 pkt 15 uchwały w powiązaniu z § 97 ust. 2 pkt 5 należy, wbrew zarzutom skargi uznać, że nie ma między nimi sprzeczności. Skoro rozbudować można tylko parter, to nieprzekraczalna linia zabudowy dotyczy ściany parteru, jako tej części budynku która jest realizowana a nie całej ściany budynku. Zachowanie stylu i zasady kompozycji elewacji segmentów sąsiednich również dotyczy tylko parteru w przypadku jego rozbudowy, a nie części budynku nad parterem. Brak jest także podstaw do uznania niezgodności § 97 ust. 2 pkt 5 z § 7 ust. 4 oraz § 9 ust. 2 pkt 3 uchwały. Z tych wszystkich względów skargę na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło