IV SA/Wa 555/16
WyrokWSA w Warszawie2016-06-09
Skład orzekający: Alina Balicka, Aneta Dąbrowska, Anna Sękowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cudzoziemiec, który posiadał zezwolenie na pobyt czasowy i pracę w jednej firmie, ale wykonywał pracę w innej firmie bez wymaganego zezwolenia, może zostać zobowiązany do powrotu do kraju pochodzenia na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, nawet jeśli nieumyślnie naruszył przepisy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykonywanie pracy przez cudzoziemca bez wymaganego zezwolenia stanowi podstawę do obligatoryjnego wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu, niezależnie od świadomości cudzoziemca lub jego winy. Odpowiedzialność ma charakter obiektywny, a celem przepisu jest dyscyplinowanie cudzoziemców w zakresie dopełnienia wymogów formalnych. Ponowne zezwolenie na pracę u innego pracodawcy, uzyskane po stwierdzeniu wykroczenia, nie stanowi przesłanki do uchylenia decyzji o powrocie.Stan faktyczny
Skarżący, obywatel Republiki [...], posiadał zezwolenie na pobyt czasowy i pracę w Polsce do grudnia 2015 r. w związku z pracą w jednej firmie. Podczas kontroli w innej firmie, gdzie pracował w weekendy, stwierdzono, że wykonuje pracę bez wymaganego zezwolenia. Organ I instancji zobowiązał go do powrotu i orzekł zakaz ponownego wjazdu. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, uznając, że cudzoziemiec naruszył przepisy o nielegalnym wykonywaniu pracy. Skarżący w skardze podniósł, że działał w zaufaniu do pracodawcy i nieumyślnie naruszył przepisy, a także że uzyskał późniejsze zezwolenia na pracę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Anna Sękowska, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi G. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oddala skargę
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] grudnia 2015 r. nr [...], wydana na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 4, art. 315 ust. 1, art. 318 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 319 pkt 2 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r. poz. 1650 ze zm.; dalej zwanej "ustawą o cudzoziemcach") oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej zwanej "k.p.a."), utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (RP) i innych państw obszaru Schengen.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie sprawy.
G. (dalej zwany "skarżącym" lub "cudzoziemcem") obywatel Republiki [...], przyjechał do Polski w 2011 r. W tym okresie Wojewoda [...] dwukrotnie udzielił cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, a w dniu [...] marca 2015 r. ten sam organ udzielił skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę z terminem ważności do [...] grudnia 2015 r. w związku z pracą wykonywaną na rzecz [...] sp. z o.o. Oddział w [...].
Organ I instancji wskazał, że toku kontroli przeprowadzonej [...] maja 2015 r. w zakresie legalności wykonywania pracy przez cudzoziemców w firmie "[...]" [...] z siedzibą w S., zastano ww. firmie siedmiu obywateli Republiki [...] szyjących ubrania, w tym m.in. skarżącego. Z wyjaśnień K. K. wynika, że w weekendy przywoził on do szwalni obywateli [...] mieszkających w S., jednakże nie występował o wydanie im zezwoleń na pracę. Podczas przesłuchania w dniu [...] lipca 2015 r. skarżący oświadczył, że od poniedziałku do piątku pracował legalnie w [...] sp. z o.o. natomiast w sobotę i niedzielę pracował w firmie "[...]" [...] sądząc, że może to robić legalnie.
Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] decyzją z [...] sierpnia 2015 r., nr [...] zobowiązał skarżącego do powrotu w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji oraz orzekł o zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP na okres 1 roku od dnia wykonania niniejszej decyzji lub upływu terminu dobrowolnego powrotu określonego w niniejszej decyzji, w przypadku braku informacji o wykonaniu niniejszej decyzji oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen na okres 1 roku od dnia wykonania niniejszej decyzji, na wypadek, jeżeli skarżący w terminie określonym w niniejszej decyzji nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa.
Podstawę negatywnego dla cudzoziemca rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie przez organ I instancji, że skarżący wykonywał nielegalnie pracę na rzecz firmy "[...]" [...], tj. bez wymaganego zezwolenia oraz nie posiadając umowy w formie pisemnej. Nadto zdaniem Komendanta w przypadku cudzoziemca nie wystąpiły przesłanki uniemożliwiające wydanie decyzji zobowiązującej cudzoziemca do powrotu (zgoda na pobyt ze względów humanitarnych oraz zgoda na pobyt tolerowany).
W odwołaniu złożonym na powyższą decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania.
Skarżący argumentował, iż jego dotychczasowi pracodawcy, w tym wieloletni pracodawca [...] sp. z o.o., byli zadowoleni z jego pracy i postawy. Jednakże ww. pracodawca był zmuszony rozwiązać z nim umowę o pracę (co faktycznie nastąpiło [...] czerwca 2015 r.). W związku z tym był zmuszony do poszukiwania nowego miejsca pracy. Cudzoziemiec otrzymał propozycję pracy od właściciela firmy "[...]" [...], którą podjął na podstawie ustnych uzgodnień, co nie jest zabronione przez przepisy prawa pracy, natomiast pracodawca zobowiązany był, zgodnie z art. 29 § 2 kodeksu pracy, najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy potwierdzić ustalenia stron na piśmie. Wyjaśnił również, że pracę rozpoczął w sobotę, a w drugim dniu jego pracy (tj. w niedzielę) nastąpiła kontrola ze strony Straży Granicznej. W tym dniu nie otrzymał jeszcze stosownego dokumentu od pracodawcy potwierdzającego nawiązanie stosunku pracy. Tym samym na dzień kontroli nie posiadał fizycznej możliwości wystąpienia z wnioskiem o zgodę na pracę u nowego pracodawcy. Zdaniem skarżącego skoro nie znał polskich przepisów prawa, to nie był świadomy konsekwencji braku zezwolenia na pracę.
Cudzoziemiec podniósł także, iż pracodawca – K. K. nie dopełnił obowiązku wynikającego z treści art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, co nie może go obciążać, bowiem ustawodawca w sposób wyraźny określił podmiot, na którym ciąży wskazany obowiązek.
Do odwołania dołączono zezwolenie na pracę wydane przez Wojewodę [...] z [...] sierpnia 2015 r. na pracę w PPHU "[...]" [...] z terminem ważności do [...] sierpnia 2016 r.
Ponadto w toku postępowania odwoławczego ustalono, iż Wojewoda [...] udzieli skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę z terminem ważności do [...] września 2016 r.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej zwany także "Szefem") decyzją z [...] grudnia 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzji z [...] sierpnia 2015 r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r. poz. 674 ze zm.; dalej zwanej "u.p.z.i.r.p.") skarżący posiadając stosowne zezwolenie na pracę jedynie w [...] sp. z o.o. nie powinien podejmować pracy w firmie "[...]" [...]. W oparciu o powyższe stwierdził, że cudzoziemiec dopuścił się w tym wypadku wykroczenia polegającego na nielegalnym wykonywaniu pracy, wyczerpując tym samym dyspozycję art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, który ma charakter obligatoryjny i zobowiązuje organ administracji publicznej do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, jeżeli organ ten stwierdzi, iż cudzoziemiec wykonywał pracę niezgodnie z przepisami ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zdaniem Szefa skarżący powinien był domagać się od pracodawcy dopełnienia wymaganych formalności i przekazania mu, zgodnie z postanowieniami art. 88h ust. 1 pkt 4 u.p.z.i.r.p., jednego egzemplarza zezwolenia na pracę. Brak jest również podstaw do uznania, iż skarżący mógł zostać celowo wprowadzony w błąd przez pracodawcę odnośnie legalności jego zatrudnienia. Natomiast fakt wydania mu zezwolenia na pracę u innego pracodawcy, po stwierdzeniu dopuszczenia się przez niego zarzucanego mu wykroczenia, nie stanowi przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Organ odwoławczy stwierdził także, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z negatywnym przesłanek wskazanych w art. 303 ust. 1 w związku z art. 348 i art. 351 ustawy o cudzoziemcach uniemożliwiająca wydanie przedmiotowej decyzji, co wynika m.in. z protokołu przesłuchania cudzoziemca. Skarżący stwierdził bowiem, iż nie obawia się powrotu do kraju pochodzenia z przyczyn wymienionych w ww. przepisach.
Ponadto w ocenie Szefa wykonanie zaskarżonej decyzji nie naruszy również prawa skarżącego do poszanowania jego życia rodzinnego czy prywatnego. Wyjaśnił przy tym, że art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 ze zm.; dalej zwanej "Konwencją") nie nakłada na państwo ogólnego obowiązku poszanowania dokonanego przez cudzoziemców wyboru kraju, w którym chcieliby oni mieszkać, a także obowiązku wyrażenia zgody na połączenie rodziny, czy konieczności zapewnienia możliwości podtrzymywania stosunków towarzyskich na jego terytorium. Konwencja nie gwarantuje prawa do wjazdu i pobytu cudzoziemca w kraju goszczącym. Przepisy Konwencji nie mogą być zatem interpretowane w sposób prowadzący do narzucania państwu przyjmującemu cudzoziemców konieczności legalizowania im pobytu w formie przez nich wybranej, na podstawie prawnej określonej przez cudzoziemców, wbrew przepisom prawa krajowego oraz bez względu na okoliczności faktyczne sprawy.
Dokonując powyższej oceny, organ odwoławczy w pierwszej kolejności wziął pod uwagę skutki, jakie wiążą się z wydaniem decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Wskazał, że zaskarżona decyzja orzeka wprawdzie o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, jednak orzeczony zakaz ponownego wjazdu do Polski nie jest bezterminowy - wynosi 1 rok. Ewentualna ingerencja w prawo, o którym mowa w art. 8 Konwencji, nie ma zatem charakteru bezterminowego. Dodatkowo wyjaśnił, iż nie każdy rodzaj więzów rodzinnych czy prywatnych z krajem goszczącym zasługuje na jednakową ochronę. Mając na uwadze okoliczność udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, uwzględnioną w art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, Szef stwierdził, iż w przypadku skarżącego nie ma ona zastosowania ze względu na brak posiadania rodziny w Polsce. Odnosząc się do ochrony życia prywatnego w rozumieniu ww. Konwencji wskazał, w oparciu o orzecznictwo ETPCz, że szczególną ochroną w tym zakresie objęci są tzw. emigranci drugiej generacji, do których nie zalicza się skarżący, który ostatnio wjechał do Polski w grudniu 2014 r.
Z uwagi na powyższe organ odwoławczy uznał, że w przypadku skarżącego nie zaistniały przesłanki do udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych, czy na pobyt tolerowany, bowiem nie występują żadne okoliczności świadczące, iż powrót cudzoziemca do kraju pochodzenia wiązałby się z naruszeniem jakichkolwiek przepisów Konwencji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjne w Warszawie na powyższą decyzję cudzoziemiec wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji w całości, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 88a ust. 1 u.p.z.i.r.p. przez jego niewłaściwą, zwężającą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy Wojewoda [...] [...] marca 2015 r. udzielił skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę z terminem ważności do dnia [...] grudnia 2015 r.; cudzoziemiec wykonywał zatem pracę dla [...] sp. z o.o., a w czasie wolnym pracował dla firmy "[...]" [...] kierując się literalnym brzmieniem przepisu i przeświadczeniem, że ww. podmiot z własnej inicjatywy jest zobowiązany zawiadomić o wykonywaniu pracy również w jego zakładzie, uznając, że będzie to jedynie czynność materialno-techniczna modyfikująca uzyskane zezwolenie na wykonywanie pracy o wskazanie dodatkowych miejsc jej wykonywania;
2) art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach przez jego niewłaściwą, zwężającą wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy Wojewoda [...] [...] marca 2015 r. udzielił skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę z terminem ważności do dnia [...] grudnia 2015 r.; skarżący wykonywał zatem pracę dla firmy [...] sp. z o.o., a w dniu [...] grudnia 2015 r. Wojewoda [...] udzielił mu zezwolenie na pracę w Przedsiębiorstwie Produkcyjno-Handlowo-Usługowym "[...]" [...] na stanowisku szwacza z terminem ważności od dnia [...] sierpnia 2015 r. do [...] sierpnia 2016 r., a następnie organ ten udzielił mu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę z terminem ważności do dnia [...] września 2016 r.;
3) art. 7 k.p.a. przez pominięcie słusznego interesu strony i uznanie, iż fakt wydania skarżącemu zezwolenia na pracę u innego pracodawcy po stwierdzeniu dopuszczenia się przez niego zarzucanego mu wykroczenia nie stanowi przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy ewentualne wykroczenie zostało popełnione w sposób nieumyślny, niezawiniony i wynikało wyłącznie ze złego zrozumienia przepisu i braku świadomości w zakresie konieczności posiadania odrębnego zezwolenia na pracę u każdego z pracodawców.
Zdaniem skarżącego skoro K. K., jako właściciel firmy "[...]", nigdy nie występował o wydanie mu zezwolenia na pracę, to cudzoziemiec nie może ponosić negatywnych skutków zaniedbań zaistniałych bez jego winy. Ponadto - w opinii skarżącego - miał on ograniczone możliwości domagania się od pracodawcy dopełnienia wymaganych formalności i przekazaniu mu zgodnie z postanowieniami art. 88h ust. 1 pkt 4 u.p.z.i.r.p. jednego zezwolenia na pracę.
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż zarówno zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja nie naruszają prawa, a przedmiotowa skarga jest bezzasadna. Organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. Na aprobatę zasługuje również przedstawiona w zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji ocena prawna okoliczności faktycznych sprawy.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy wykonuje lub wykonywał pracę bez wymaganego zezwolenia na pracę lub zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia mu wykonywania pracy lub został ukarany karą grzywny za nielegalne wykonywanie pracy. Decyzja wydana na podstawie ww. przepisu ma charakter obligatoryjny i nie jest zależna od woli organu orzekającego w sprawie. Wskazuje na to użyty w tym przepisie zwrot "wydaje się", tym samym organ pozbawiony został swobody decyzyjnej i musi zobowiązać cudzoziemca do powrotu w przypadku wystąpienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w tym przepisie (w tym wypadku jest to wykonywanie pracy bez wymaganego zezwolenia na pracę). Nie można zatem przyjąć, że przy orzekaniu na podstawie tego przepisu organ dysponuje swobodą w zakresie kwalifikacji skutków zdarzenia, tj. "uznaniem administracyjnym".
Podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, że taka konstrukcja przepisu ma przede wszystkim na celu dyscyplinowanie cudzoziemców w przedmiocie dopełnienia wymogów formalnych związanych z podejmowaniem pracy w Polsce. Okoliczność, że skarżący nie posiadał zezwolenia na pracę w dacie kontroli jest bezsporna, zatem dla zastosowania art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach nie ma znaczenia to, czy miał on świadomość konieczności posiadania zezwolenia. Już sam tylko stwierdzony fakt wykonywania przez cudzoziemca pracy bez wymaganego zezwolenia uzasadnia zastosowanie sankcji w postaci zobowiązania go do powrotu w określonym czasie i w określony sposób oraz orzeczenia zakazu ponownego wjazdu przez określony czas. Odpowiedzialność cudzoziemca za wykonywanie pracy na terenie Polski bez zezwolenia ma charakter obiektywny (niezależny od winy), a przesłanka wydalenia charakter sankcyjny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 sierpnia 2011 r., II OSK 1123/10).
Skarżący w dacie kontroli miał świadomość konieczności posiadania zezwolenia na pracę, bowiem takim zezwoleniem dysponował w przypadku [...] Sp. z o.o., natomiast nie posiadał go odnośnie firmy "[...]" [...]. Posiadanie zezwolenia na pracę jest jednym z warunków wykonywania w Polsce pracy przez cudzoziemca. Wykonywanie pracy bez takiego zezwolenia uznawane jest za nielegalne (art. 87 ust. 1 pkt 12 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 14 u.p.z.i.r.p.). Skarżący nie miał żadnych podstaw prawnych do uznania, że posiadając zezwolenie na pracę w jednej firmie, w weekend może legalnie "dorobić" w innym miejscu pracy.
Za niezasadny należało zatem uznać zarzut dotyczący naruszenia art. 88a ust. 1 u.p.z.i.r.p., bowiem skarżący nie powinien rozpoczynać pracy w firmie K. K., nie posiadając zezwolenia na pracę w tej firmie. Nie ma przy tym znaczenia przekonanie skarżącego, że właściciel firmy "[...]" powinien dokonać czynności materialno-technicznej polegającej na poinformowaniu wojewody o podjęciu przez niego pracy, wskutek czego powinno dojść do zmodyfikowania posiadanego zezwolenia na pracę przez wskazanie dodatkowych miejsc jej wykonywania. W okolicznościach niniejszej sprawy takie stanowisko było bezpodstawne, bowiem w przypadku zmiany pracodawcy konieczne jest nowe zezwolenie na wykonywanie u niego pracy (por. art. 118 ust. 1 i art. 120 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach). Natomiast konstrukcja przesłanki zobowiązania do powrotu nie jest związana z żadnymi elementami w postaci winy czy też świadomości istnienia stanu niezgodnego z normami wyznaczonymi przez przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (zob. wyrok NSA z 31 sierpnia 2011 r., II OSK 1123/10). Nie ma więc znaczenia podnoszona w skardze okoliczność, że skarżący popełnił przedmiotowe wykroczenie w sposób nieumyślny, niezawiniony, które wynikało wyłącznie ze złego zrozumienia przepisu oraz braku świadomości w zakresie konieczności posiadania odrębnego zezwolenia na pracę u każdego z pracodawców.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę na treść art. 302 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach, z którego wynika, że nie stosuje się przepisu z art. 302 ust. 1 pkt 4 tej ustawy w przypadku, o którym mowa w art. 120 ust. 3 u.p.z.i.r.p. Zgodnie z tym ostatnim przepisem, kto za pomocą wprowadzenia cudzoziemca w błąd, wyzyskania błędu, wykorzystania zależności służbowej lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania doprowadza cudzoziemca do nielegalnego wykonywania pracy, podlega karze grzywny w wysokości do 10.000 zł. Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie zaistniała, bowiem nie doszło do ukarania K. K. za powyższe wykroczenie. Natomiast z zeznań skarżącego wynika, że był co najmniej nieostrożny, nie wykazując większego zainteresowania tym, czy może legalnie wykonywać pracę na rzecz nowego pracodawcy.
Zdaniem Sądu podejmowanie przez cudzoziemca pracy na terenie Polski bez stosownego zezwolenia jest wyrazem lekceważenia przez niego powszechnie uznawanego w stosunkach międzynarodowych prawa, ustanowionego dla ochrony granic państwowych i zapewnienia kontroli pobytu oraz działalności cudzoziemców. Podstawowym obowiązkiem cudzoziemca, który chce przebywać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązek lojalności wobec polskich władz, wyrażający się w szczególności w przestrzeganiu obowiązujących w nim przepisów. Ponadto, organy administracji publicznej nie są zobowiązane do respektowania wyboru przez cudzoziemca miejsca pobytu tym bardziej, jeżeli narusza on obowiązujące w Polsce przepisy prawne.
Biorąc pod uwagę przedstawiony wyżej stan faktyczny należy stwierdzić, iż w sprawie została wyczerpana dyspozycja art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, bowiem w dacie kontroli skarżący wykonywał pracę bez wymaganego zezwolenia. Bez znaczenia pozostają przy tym, podnoszone w skardze okoliczności, że skarżący otrzymał [...] grudnia 2015 r. zezwolenie na pracę w firmie PPHU "[...]" [...] na stanowisku szwacza z terminem ważności od dnia [...] sierpnia 2015 r. do dnia [...] sierpnia 2016 r., a Wojewoda [...] udzielił mu zezwolenia na pobyt czasowy i na pracę z terminem ważności do [...] września 2016 r. Pamiętać bowiem należy, że nielegalną pracę skarżącego stwierdzono podczas kontroli w dniu [...] maja 2015 r., a więc przed datą uzyskania ww. zezwolenia, które dotyczy innego pracodawcy niż K. K.
Oceniając zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. przez nieuwzględnienie zawartej w nim zasady nakazującej załatwię sprawy zgodnie z wnioskiem strony, o ile interes społeczny nie stoi temu na przeszkodzie i leży to w możliwości organu administracji, należy wskazać, że zgodnie z poglądem prezentowanym w doktrynie i orzecznictwie zasada ta ma zastosowanie w odniesieniu do decyzji podejmowanych w ramach uznania administracyjnego (zob. G. Łaszczyca, C. Martysz i A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, tom I, Zakamycze 2005, s. 130-131 oraz wyroki NSA z 25 lutego 2002 r., II SA 3126/00, Lex nr 81779 i z 6 lipca 2006 r., II OSK 297/06). Zasada uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli nie może natomiast powodować naruszenia przepisów prawa materialnego w sprawach, w których przepisy prawa materialnego wyznaczają treść rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej tj. w przypadku instytucji tzw. decyzji związanej. Do tego rodzaju spraw należy rozpoznawana sprawa. Z powołanych względów zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. również nie zasługiwał na uwzględnienie.
W decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu określa się termin dobrowolnego powrotu, który wynosi od 15 do 30 dni, liczony od dnia doręczenia decyzji (art. 315 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach). W takiej decyzji orzeka się również o zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP lub na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen oraz określa się okres tego zakazu (art. 318 ust. 1 ww. ustawy). Z kolei art. 318 ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że zakaz ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen orzeka się w przypadku wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w której określono termin dobrowolnego powrotu, na wypadek jeżeli cudzoziemiec w tym terminie: a) nie opuści terytorium RP lub b) przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa. Zgodnie zaś z art. 319 pkt 2 ww. ustawy, zakaz, o którym mowa w art. 318 ust. 1, ustanawia się w przypadku wystąpienia przesłanki z art. 302 ust. 1 pkt 4 tej ustawy na okres od 1 roku do 3 lat.
Analizując powyższe przepisy ustawy o cudzoziemcach należy stwierdzić, że w zaskarżonej decyzji organ prawidłowo orzekł o okresie zakazu dla skarżącego ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen.
W art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach wymienione są przesłanki negatywne wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu. Wśród nich są m.in. takie przyczyny, jak: posiadanie statusu uchodźcy (pkt 1), małżonka obywatela polskiego (pkt 4), udzielenie zezwolenia na pobyt stały (pkt 6), udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany (pkt 2).
W dacie orzekania w niniejszej sprawie przez organ odwoławczy skarżący nie legitymował się decyzją, która udzielałaby mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych czy też zgody na pobyt tolerowany. Dopuszczalność zobowiązania skarżącego do powrotu uzależniona była więc od wykazania, czy spełnia on przesłanki do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub pobyt tolerowany.
W ocenie Sądu w uzasadnieniu zarówno zaskarżonej jak i poprzedzającej ją decyzji orzekające w sprawie organy w sposób kompleksowy wyjaśniły i oceniły kwestię braku podstaw do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP oraz pobyt ze względów humanitarnych. Brak jest podstaw do uznania, że powrót skarżącego do kraju pochodzenia będzie się wiązał z zagrożeniami, o których mowa w art. 348 i art. 351 ustawy o cudzoziemcach. Z zeznań skarżącego wynika, że w Polsce nie ma żadnej rodziny i nie obawia się powrotu do kraju pochodzenia. Nie wykazał również innych związków w Polsce o charakterze rodzinnym. Tak więc sytuacja skarżącego nie uzasadnia udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych czy pobyt tolerowany, bowiem nie zaistniały żadne okoliczności, które mogłyby świadczyć, że jego powrót do kraju pochodzenia wiązałby się z jakimkolwiek naruszeniem przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, w tym prawa do ochrony życia rodzinnego czy prywatnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło