IV SA/Wa 558/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędzia WSA Michał Sowiński, Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2009 r. sprawy ze skargi W. W. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia - oddala skargę - Postanowieniem z dnia [...] marca 2007 roku, Nr [...] Dyrektor [...] Parku Narodowego uzgodnił warunkowo projekt studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy W. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła W. W. reprezentowana przez radcę prawnego. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 roku, Nr [...] Minister Środowiska stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego z dnia [...] marca 2008 roku. W uzasadnieniu postanowienia Minister stwierdził, że zgodnie z treścią art. 145 § 2 k.p.a. zażalenie na postanowienie strona może wnieść w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia. Jeśli zażalenie to nie zostanie wniesione, postanowienie staje się ostateczne. Zdaniem Ministra termin do wniesienia zażalenia rozpoczął bieg 4 kwietnia 2007 roku, to jest dzień po dniu doręczenia postanowienia Dyrektora Parku, Wójtowi Gminy W., będącemu jedyna strona w postępowaniu. Wynika to z faktu, iż uzgodnienia dokonywane w procesie legislacji mają cechy aktów nadzoru i prawo do skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze przysługuje tylko gminie. Nie przysługuje ono natomiast mieszkańcom jednostki samorządu terytorialnego, w tym także właścicielom nieruchomości znajdujących się na obszarze objętym procedura planistyczną. Postanowienie Dyrektora Parku nie zostało doręczone W. W., gdyż nie została ona uznana za stronę postępowania. W ocenie Ministra termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 10 kwietnia 2007 roku podczas, gdy zażalenie W. W. wniesione zostało w dniu 19 sierpnia 2008 roku, co wynika z daty stempla pocztowego. W tej sytuacji, zdaniem Ministra, zaistniały przesłanki do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Sygn. akt IV SA/Wa 558/09 Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła W. W. reprezentowana przez radcę prawnego. Skarżąca stwierdziła, że w uzasadnieniu postanowienia z dnia 10 lipca 2008 roku, sygn. akt II OSK 657/08 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż przysługuje jej prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie z Dyrektora [...] Parku Narodowego z dnia [...] marca 2007 roku. Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało doręczone jej pełnomocnikowi w dniu 22 lipca 2008 roku. W dalszej części skargi skarżąca stwierdziła, że postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego z dnia [...] marca 2008 roku, Nr [...] nigdy nie zostało jej doręczone. Tym samym, jej zdaniem, nigdy nie zaczął biec w stosunku do niej termin do wniesienia zażalenia. Skarżąca stwierdziła również, że z ostrożności procesowej zażalenie wniosła w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2008 roku, to jest od powzięcia przez stronę wiadomości o przysługującym jej środku zaskarżenia, o którym bez własnej winy nie wiedziała. W dalszej części skargi skarżąca opisała postępowanie w sprawie jej wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia oraz przedstawiła swoje krytyczne stanowisko w stosunku do postanowienia Ministra Środowiska o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Skarżąca stwierdziła również, że organ administracji powinien rozważyć ewentualność wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Sygn. akt IV SA/Wa 558/09 W świetle orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2008 roku, sygn. akt OSK 657/08 W. W. winna być uznana za stronę postępowania uzgodnieniowego zakończonego wydaniem postanowienia przez Dyrektora [...] Parku Narodowego z dnia [...] marca 2007 roku. Stroną tego postępowania był również Wójt Gminy W. Postanowienie z dnia [...] marca 2007 roku doręczone zostało tylko Wójtowi Gminy W. Nie zostało ono natomiast doręczone W. W. Zasady wnoszenia środków odwoławczych przez strony postępowania, które zostały pominięte w toczącym się postępowaniu i którym nie zostało doręczone rozstrzygnięcie organu administracji były przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia 16 lipca 2002 roku, II SA 2230/00 (M. Prawn. 2002/20/916) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Stronie, która nie brała udziału w postępowaniu l-instancyjnym, przysługuje prawo do wniesienia odwołania wówczas, gdy podmiot ten, któremu organ nie doręczył ani nie ogłosił decyzji (a jest stroną w rozumieniu art. 28 KPA) wnosi odwołanie w terminie przewidzianym dla pozostałych stron postępowania, którym decyzję doręczono. Po upływie tego terminu stronie przysługuje jedynie wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 §1 pkt 4 KPA". Pogląd ten, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, należy w pełni podzielić. Ma on zastosowanie również w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z treścią art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego zostało doręczone Wójtowi Gminy W. w dniu 3 kwietnia 2007 roku. Termin do złożenia zażalenia rozpoczął bieg w dniu 4 kwietnia 2007 roku i upłynął w dniu 10 kwietnia 2007 roku. Skarżąca mogłaby wnieść zażalenie na postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego do dnia 10 kwietnia 2007 roku. Po upływie tego terminu W. W., z powodu pominięcia jej w toczącym się postępowaniu Sygn. akt IV SA/Wa 558/09 uzgodnieniowym, mogła wystąpić jedynie z wnioskiem o wznowienie tego postępowania. Twierdzenie skarżącej, że bieg terminu do wniesienia zażalenia dla skarżącej nigdy się nie rozpoczął nie znajduje uzasadnienia. Bieg ten rozpoczął się z chwilą doręczenia postanowienia Wójtowi Gminy W. Za nieuzasadniony uznać należy pogląd skarżącej, że termin do wniesienia zażalenia powinien liczyć się od daty doręczenia postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2008 roku, to jest od powzięcia przez skarżącą wiadomości o przysługującym jej środku zaskarżenia, o którym bez własnej winy nie wiedziała. Okoliczność, iż skarżąca dowiedziała się o możliwości wniesienia zażalenia w wyniku otrzymania postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego nie oznacza, że od tej chwili dla skarżącej rozpoczął się bieg terminu do złożenia zażalenia. Orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie stworzyło skarżącej prawa do wniesienia zażalenia. Orzeczenie to jedynie ujawniło, że skarżąca miała taką możliwość. Dowiedzenie się o możliwości wniesienia zażalenia, po upływie terminu do jego wniesienia, może uzasadniać złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. Nie powoduje to natomiast rozpoczęcia biegu terminu do złożenia zażalenia od daty dowiedzenia się o możliwości jego wniesienia. Jak to już zostało wcześniej wskazane zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie, a nie od daty, w której strona dowiedziała się, że przysługuje jej środek zaskarżenia. Rozstrzygnięcie Ministra Środowiska w przedmiocie wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie może być poddane ocenie w niniejszej sprawie. Rozstrzygnięcie to może być zaskarżone do sądu administracyjnego odrębną skargą. Zażalenie wniesione po terminie przez stronę, która nie brała udziału w postępowaniu, co do zasady powinno być przez organ administracji potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowanie. Nie dotyczy to jednak sytuacji, gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. W takiej sytuacji pisma procesowe sporządzane przez pełnomocnika należy odczytywać zgodnie z ich Sygn. akt IV SA/Wa 558/09 literalnym brzmieniem. Brak jest podstaw do przypisywania pismom procesowym sporządzanym przez profesjonalnego pełnomocnika, to jest osobę zawodowo zajmującą się udzielaniem porad prawnych, innego znaczenia niż to, które wprost wynika z treści danego pisma. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że pełnomocnik skarżącej złożył zażalenie na postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego, a nie wniosek o wznowienie postępowania zakończonego tym postanowieniem. Ponieważ zażalenie to zostało wniesione po terminie, Minister Środowiska zasadnie wydał postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do jego wniesienia. Brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia lub stwierdzenia jego nieważności, które Wojewódzki Sąd Administracyjny miałby obowiązek wziąć pod uwagę z urzędu. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.