IV SA/Wa 558/13

WyrokWSA w Warszawie2013-09-06

Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Jakub Linkowski, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił uchylenia decyzji ostatecznej, odmawiającej potwierdzenia pozostawania bez pracy na skutek represji politycznych, pomimo przedstawienia przez stronę nowego dowodu w postaci publikacji?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a.), nie dokonując dogłębnej analizy przedstawionego przez stronę nowego dowodu w postaci publikacji, który mógł mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Brak szczegółowej analizy dowodu w uzasadnieniu decyzji uniemożliwia prawidłowe rozstrzygnięcie kwestii pozostawania bez pracy na skutek represji politycznych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku B. T. o potwierdzenie pozostawania bez pracy na skutek represji politycznych. Organ administracji dwukrotnie odmówił uchylenia decyzji w tej sprawie, uznając, że przedstawione przez stronę publikacje nie stanowią podstawy do zmiany wcześniejszych rozstrzygnięć. Strona złożyła skargę do WSA, zarzucając organowi niekompletną i niesprawiedliwą ocenę materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] grudnia 2012 r. i przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2013 r. sprawy ze skargi B. T. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie odmowy potwierdzenia pozostawania bez pracy na skutek represji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...]; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata K. J. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] stycznia 2007r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] czerwca 2007r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił potwierdzenia, iż B. T. w okresach: od 06.06.1956r. do 31.12.1966r. oraz od 22.10.1982r. do 03.06.1989r. pozostawał bez pracy na skutek represji politycznych oraz, iż w okresie od 22.10.1982r. do 03.06.1989r. świadczył pracę na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989r. Na powyższą decyzję wnioskodawca złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 3 października 2007r. oddalił skargę strony. Powyższy wyrok podlegał ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 25 marca 2009r. oddalił skargę kasacyjną strony. Decyzją z dnia [...] listopada 2011r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] grudnia 2011r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając na podstawie art. 154 k.p.a. odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] czerwca 2007r. Na powyższe rozstrzygnięcie strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 10 lipca 2012 oddalił skargę strony. Kolejnym pismem z dnia 16 lipca 2012r. strona wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 kpa, wskazując jako nowy dowód publikację [...]. W związku z powyższym Kierownik Urzędu postanowił wznowić postępowanie w przedmiotowej-sprawie i decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] czerwca 2007 r. B. T., nie zgadzając się z ww. rozstrzygnięciem złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po rozpoznaniu tego wniosku Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] stycznia 2013r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (tekst jedn. - Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 117 ust. 4 w zw. z art. 7 pkt 4 Ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U, z 2004r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2012r. o odmowie uchylenia decyzji własnej z dnia [...] czerwca 2007 r. W uzasadnieniu decyzji organu z dnia [...] stycznia 2013r. wskazano, że wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zasługuje na uwzględnienie. Organ wskazał, że przepisy dotyczące wznowienia postępowania mające charakter szczególnej i zupełnej regulacji prawnej, które w drodze wyjątku i tylko w określonych sytuacjach dopuszczają możliwość wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej, podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydal decyzję. Oznacza to, iż w przypadku zaistnienia tej przesłanki organ ponownie przeprowadza postępowanie wyjaśniające i rozstrzyga, uwzględniając zmieniony stan faktyczny. Uchylenie decyzji ostatecznej może więc nastąpić wtedy, gdy okoliczności stanowiące podstawę wznowienia (w rozpatrywanym przypadku nowy dowód) okażą się na tyle istotne, że wywrą bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji ostatecznej. Strona jako podstawę do przeprowadzenia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 kpa wskazała publikację [...] Organ administracji wskazał, iż z treści ww. publikacji nie wynika, iż w okresie od dnia 06.06.1965r. do dnia 31.12.1966 r. oraz od dnia 22.10.1982 r. do dnia 03.06.1989 r. wnioskodawca pozostawał bez pracy na skutek represji politycznych oraz, iż w okresie od dnia 22.10.1982 r. do dnia 03.06.1989 r. świadczył pracę po 1956 r. na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989 r. Fakty zawarte w publikacji będącej podstawą wznowienia postępowania nie mają wpływu na zmianę decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...].06.2007 r. Natomiast publikacja [...] wydana w W. 2010 r. znajdowała się w aktach sprawy przed wnioskiem strony o wznowienie postępowania. Dokument powyższy był znany organowi orzekającemu w sprawie z wniosku strony o uchylenie decyzji w trybie art. 154 kpa, jak również Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie przy wydawaniu orzeczenia w dniu 10 lipca 2012 r. Inne załączone przez stronę publikacje ([...], referat [...]) oświadczenie [...] podpisane w imieniu członków założycieli w/w stowarzyszenia przez samego zainteresowanego, oraz wydania czasopisma "[...]" z 1988 r. i 1989 r.) nie stanowią podstawy do uchylenia decyzji Kierownika Urzędu. Były one wydane w latach 1987 - 1989 i nie są nowymi dowodami. W ocenie organu brak było podstaw do uchylenia wskazanej decyzji ostatecznej i potwierdzenia okresów pozostawania bez pracy ze względów politycznych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stycznia 2013r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2012r. o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r. wniósł B. T. Decyzji zarzucono, iż została ona wydane z naruszeniem prawa. Skarżący wskazał, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dokonał niekompletnej i niesprawiedliwej oceny materiału dowodowego przedstawionego przez skarżącego. Zdaniem skarżącego organ nie wziął pod uwagę materiałów świadczących o nieprzerwanej działalności politycznej skarżącego od 1956r, która to działalność była powodem pozostawania przez niego bez pracy. Odpowiadając na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, iż w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekające w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w granicach danej sprawy Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze. Zaskarżona decyzja oraz decyzją ja poprzedzająca podlegają uchyleniu, ponieważ organ administracji naruszył art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.). Zaskarżona decyzja zapadła po wznowieniu postępowania. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydal decyzję. Oznacza to, iż w przypadku zaistnienia tej przesłanki organ ponownie przeprowadza postępowanie wyjaśniające i rozstrzyga, uwzględniając zmieniony stan faktyczny. Uchylenie decyzji ostatecznej może więc nastąpić wtedy, gdy okoliczności stanowiące podstawę wznowienia (w rozpatrywanym przypadku nowy dowód) okażą się na tyle istotne, że wywrą bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji ostatecznej. Strona jako podstawę do przeprowadzenia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 kpa wskazała m.in. publikację [...]. Organ administracji nie przeanalizował dokładnie tego (przedstawionego przez stronę postępowania) dowodu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ ograniczył się do lakonicznego stwierdzenia, że "z treści ww. publikacji nie wynika, iż w okresie od dnia 06.06.1965r. do dnia 31.12.1966 r. oraz od dnia 22.10.1982 r. do dnia 03.06.1989 r. wnioskodawca pozostawał bez pracy na skutek represji politycznych oraz, iż w okresie od dnia 22.10.1982 r. do dnia 03.06.1989 r. świadczył pracę po 1956 r. na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989 r. Fakty zawarte w publikacji będącej podstawą wznowienia postępowania nie mają wpływu na zmianę decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...].06.2007 r.". Takie stwierdzenie organu uznać należy za gołosłowne i świadczące o tym, że organ nie dokonał pogłębionej analizy tego opracowania. W sytuacji natomiast, gdy strona postępowania wskazuję konkretną publikację jako dowód potwierdzający jej twierdzenia organ administracji obowiązany jest dogłębnie przeanalizować wskazany dokument zaś dokonana analizy winna być dokładnie przedstawiona w uzasadnieniu decyzji, co wynika z brzmienia przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Przepis ten nakłada na organ administracji obowiązek wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których określonym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W sprawie niniejszej analiza taka nie została przeprowadzona, a w każdym razie nie znajduje to odzwierciedlenia w uzasadnieniu decyzji. W badanym postępowaniu organ mógł zwrócić się do Instytutu Pamięci Narodowej o przeprowadzenie analizy z uwzględnieniem przedstawionej przez stronę publikacji, która jednoznacznie wykazałaby, czy skarżący zasadnie twierdzi, że w okresach: od 06.06.1956r. do 31.12.1966r. oraz od 22.10.1982r. do 03.06.1989r. pozostawała bez pracy na skutek represji politycznych oraz, iż w okresie od 22.10.1982r. do 03.06.1989r. świadczył pracę na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989r. Jednocześnie Sąd stwierdza, że bez dokonania dokładnej analizy dowodu przedstawionego przez stronę nie jest możliwe wydanie prawidłowego i zgodnego z przepisami procedury administracyjnej rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia czy strona w okresach: od 06.06.1956r. do 31.12.1966r. oraz od 22.10.1982r. do 03.06.1989r. pozostawała bez pracy na skutek represji politycznych oraz, iż w okresie od 22.10.1982r. do 03.06.1989r. świadczyła pracę na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989r. Rozpoznając sprawę ponownie organ musi dokładnie przeanalizować wskazane okoliczności. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zapadło w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 250 P.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461) oraz art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło