IV SA/Wa 567/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Marian Wolanin, Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi M. Z. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego - oddala skargę - Postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r. znak: [...] Marszałek Województwa [...] uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej P. Sp. z o.o. nr [...] przy ul. [...], działka nr ew. [...] obr. [...] w G.. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska po rozpatrzeniu zażalenia M. Z. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 Nr 98 poz. 1071 tj. ze zm.), zwanej dalej "kpa", w związku z art. 153 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku", umorzył postępowanie zażaleniowe (błędnie podano odwoławcze). W uzasadnieniu Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska podniósł, iż z dniem 15 listopada 2008 r. weszła w życie ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku, która reguluje min.: zagadnienia ocen oddziaływania na środowisko przeprowadzanych w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ustawa tą (art. 144 pkt 9) zostały uchylone przepisy działu V i VI tytułu I ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150 ze zm.), zwanej dalej "poś", na podstawie których zostało wydane zaskarżone postanowienie organu I instancji. Nadto w obecnym stanie prawnym, organem właściwym do załatwienia zażalenia na postanowienie Marszałek Województwa [...] jest Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska. Organ II instancji wskazał, iż zgodnie z art. 153 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku do spraw wszczętych przed dniem 15 listopada 2008 r. na podstawie poś, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym zastrzeżeniem, że dotychczasowe kompetencje ministra do spraw środowiska przejmuje Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska. Ponadto, jak wynika z treści art. 153 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, na postanowienia w sprawach o których mowa ust. 1 tego artykułu wydane przez marszałka województwa nie przysługuje zażalenie. Dlatego też, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska umorzył postępowanie zażaleniowe. Na powyższe postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. Z., zarzucając mu, iż zostało wydane z naruszeniem art. 153 ust. 1 oraz 153 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż powołane wyżej przepisy są przepisami przejściowymi. Z przepisów tych (w szczególności z art. 153 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku) zdaniem skarżącego, organ orzekający wywiódł, iż zawarty tam zwrot "nie przysługuje zażalenie" oznacza tyle co "zażalenie nie przysługiwało". Tymczasem przepis ten w powiązaniu z przepisem art. 153 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku określa jedynie, że w sytuacji toczącego się postępowania wszczętego przed dniem 15 listopada 2008 r. na podstawie przepisów ustawy zmienianej, w którym to postępowaniu przed tym dniem nie wydano postanowienia "uzgodnieniowego", po wydaniu takiego postanowienia zaskarżenie go zażaleniem jest niedopuszczalne. Przepis ten nie ma jednak zastosowania do sytuacji, co wyraźnie podkreśla skarżący, jaka miała miejsce w niniejszej sprawie, to jest sytuacji w której przed dniem wejścia w życie ustawy (15 listopada 2008 r.) wydane zostało postanowienie, jak również przed tym dniem postanowienie to zostało zaskarżone przez stronę zażaleniem. Zażalenie takie winno być bowiem rozpatrzone merytorycznie, zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie wydania postanowienia. Na koniec skarżący stwierdza, iż przyjęcie za prawidłową dokonaną przez organ wykładnię przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, prowadziłoby do uznania, że przepisy te, naruszają w sposób rażący jedną z kardynalnych zasad prawa, zasadę nieretroakcyjności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami min.: art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: "ppsa", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że jest ona nieuzasadniona, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływa na wynik sprawy. W niniejszej sprawie zasadniczą kwestią było dokonanie wykładni art. 153 ust. 1 i ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Przepis art. 153 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku stanowi, że do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 144 - a więc do spraw wszczętych na podstawie przepisów poś - przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się, z zastrzeżeniem art. 154 ust. 1, przepisy dotychczasowe z tym, że dotychczasowe kompetencje określonych organów przejmują inne, wymienione w przepisie, organy administracyjne. W świetle zaś art. 153 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku na postanowienia wydane w sprawach, o których mowa w ust. 1, wydane m.in. przez marszałków województw nie przysługuje zażalenie. Wskazać należy, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z postanowieniem wydanym w trybie uzgodnieniowym na podstawie art. 106 kpa. Uzgodnienia dokonano w ramach oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie nowej stacji bazowej .P. Sp. z o.o. nr [...] przy ul. [...], działka nr ew. [...] obr. [...] w G., w związku z wystąpieniem Prezydenta Miasta G., który na wniosek inwestora, prowadzi postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację w/w przedsięwzięcia. Marszałek Województwa [...] wydał postanowienie uzgadniające dnia [...] lipca 2008 r., a więc pod rządami starych przepisów i zgodnie z obowiązującymi regułami pouczył strony o możliwości wniesienia zażalenia do Ministra Środowiska, gdyż było ono wówczas dopuszczalne. M. Z. korzystając z tego uprawnienia, złożył zażalenie dnia [...] sierpnia 2008 r. (data stempla pocztowego na kopercie), co miało miejsce w dacie, w której obowiązywały również stare przepisy. W dniu 15 listopada 2008 r. weszła w życie ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku. Jednakże zażalenie M. Z. nie zostało rozpoznane przed tą daty. Tak więc, w niniejszej sprawie doszło do zmiany przepisów prawa po wydaniu postanowienia, a przed rozpatrzeniem środka odwoławczego od niego. Taką sytuację przewidział ustawodawca, tworząc w dziale VIII ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku rozdział 2 zatytułowany "Przepisy przejściowe i końcowe", regulujące przedmiotową kwestię. Kompetencje do rozpoznania zażalenia zostały przyznane Generalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w przepisie art. 153 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Z przepisów prawa nie wynika jednak bezpośrednio, jaki skutek prawny wywiera zmiana obowiązujących reguł na zażalenia, które zostały wniesione pod rządami uchylonych przepisów, ale są jeszcze nierozpoznane przez organ odwoławczy. Jak wynika z postanowień art. 153 ust. 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, w odniesieniu do tego etapu postępowania ustawodawca wyłączył obowiązywanie reguły, że do spraw wszczętych, a nie zakończonych stosujemy przepisy dotychczasowe. W związku z tym powinien on być przeprowadzony zgodnie z aktualnymi regułami. Dlatego też biorąc pod uwagę fakt, że w obecnym stanie prawnym możliwość wnoszenia zażaleń od omawianego rodzaju postanowień została wyłączona, należy przyjąć, że nie ma również podstaw do merytorycznego rozpoznawania zażaleń wniesionych w okresie wcześniejszym. Ustawodawca w sposób wyraźny wyłączył je bowiem w art. 153 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku spod kontroli instancyjnej (bez określenia granic czasowych ich wydania, w związku z czym reguła określona w tym przepisie znajduje zastosowanie do postanowień wydanych przez organy wymienione w tym przepisie zarówno na gruncie już uchylonych, jak i obecnych rozwiązań prawnych). W związku z powyższym należy stwierdzić, iż od dnia 15 listopada 2008 r., na mocy art. 153 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, na postanowienia marszałków województw wydanych w trybie uzgodnieniowym na podstawie art. 106 kpa, nie przysługuje zażalenie, co oznacza, iż wyłączono nie tylko możliwość wnoszenia zażaleń od postanowień wydawanych przez organy uzgadniające, ale również organy te zostały pozbawione kompetencji merytorycznego rozpatrzenia zażalenia wniesionego zarówno przed datą 15 listopada 2008 r., jak też i po tej dacie. Skoro organy wyższej instancji utraciły możliwość merytorycznego rozpoznania wniesionych zażaleń od postanowień wydanych w pierwszej instancji, to postępowanie zażaleniowe stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa i podlegało umorzeniu na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Tak też prawidłowo orzekł organ II instancji. Wskazać ponadto należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wypowiadał się już w kwestii praktycznego stosowania art. 153 ust. 1 i ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, co prawda miało to miejsce w odmiennych stanach faktycznych jednakże w niemal identycznych stanach prawnych (vide wyroki: z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 596/09, z dnia 16 czerwca 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 492/09, z dnia 21 maja 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 246/09), a zaprezentowaną w powyższych orzeczeniach wykładnię przepisów, podziela również skład orzekający w niniejszej sprawie. Z powyższych względów należy uznać, że zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nie narusza prawa. Na marginesie należy wskazać, iż skarżący będzie mógł zaskarżyć niniejsze postanowienie w odwołaniu od wydanej w przyszłości decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej P. Sp. z o.o. nr [...] przy ul. [...], działka nr ew. [...] obr. [...] w G. na podstawie art. 142 kpa. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.