IV SA/Wa 573/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-06-11

Skład orzekający: Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację majątkową wnioskodawcy i jego rodziny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja majątkowa skarżącego i jego rodziny pozwala na poniesienie częściowych kosztów postępowania sądowego, w tym kwoty 500 zł na wpis sądowy, ze względu na dochody rodziców i ich oszczędności. Jednakże, stan majątkowy rodziny nie uzasadnia ustanowienia adwokata z urzędu, gdyż pomoc powinna najpierw płynąć od najbliższych osób.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej kary pieniężnej. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak skarżący wniósł sprzeciw, przedstawiając swoją trudną sytuację majątkową oraz sytuację materialną rodziców. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym po wniesieniu sprzeciwu.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych ponad kwotę 500 (pięćset) złotych. 2. Ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: 1. Zwolnić skarżącego od kosztów sądowych ponad kwotę 500 (pięćset) złotych. 2. Ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu. Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2015 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania B. B. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej W piśmie z dnia 23 kwietnia 2015 r. skarżący, w ustawowym terminie, złożył sprzeciw od powyższego postanowienia. W jego uzasadnieniu wskazał, że zarówno jego jak i jego rodziców nie stać na opłacenie wpisu w kwocie 1500 zł. Do sprzeciwu załączył szereg dokumentów przedstawiających sytuację majątkową rodziców, siostry jak i jego samego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 tej ustawy prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). W nadesłanym formularzu PPF skarżący wskazał, że mieszka u rodziców, ale sam, nie posiada żadnego majątku, otrzymuje miesięczne wynagrodzenia z tytułu umowy zlecenia w kwocie 400 zł. W piśmie z dnia 20 marca 2015 r. podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Oświadczył jednocześnie, że pozostaje na utrzymaniu rodziców, którzy go żywią i użyczają mieszkania, płacą za to mieszkanie rachunki. Do sprzeciwu skarżący załączył następujące dokumenty: 1. Podatkową księgę przychodów i rozchodów działalności prowadzonej przez jego ojca za lata 2013 -2015, 2. PITy rodziców za 2014 rok, 3. Zaświadczenie o zatrudnieniu matki, 4. Informacją o wysokości renty pobieranej przez siostrę, 5. Faktury za energię, gaz, wodę, opłaty za mieszkanie, podatek od nieruchomości, za wywóz śmieci, 6. Wyciągi bankowe z kont rodziców oraz skarżącego. Podkreślić należy, że Sąd rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zobowiązany był zbadać nie tylko sytuację majątkową samego wnioskodawcy, ale również osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, bowiem całokształt uzyskiwanych przez wszystkich członków takiego gospodarstwa dochodów, jak również wielkość ponoszonych wydatków, pozwalała dopiero ustalić czy wnioskodawca jest w stanie ponieść przynajmniej częściowo ciężar kosztów związanych z prowadzonym postępowaniem sądowym (por. postanowienie NSA z dnia 26 maja 2015 r., sygn. I OZ 529/15). W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, że stan majątkowy skarżącego i jego rodziny pozwala na poniesienie chociaż części kosztów postępowania sądowego. Jak wynika z nadesłanych przez skarżącego oświadczeń, Skarżący pozostaje na utrzymaniu rodziców, którzy dysponują pewnymi oszczędnościami na koncie. Ma zatem możliwość uzyskania pomocy od osób najbliższych, których dochody mogą być wystarczające dla pokrycia ustalonych kosztów sądowych w kwocie 500 zł. Z nadesłanych dokumentów wynika, że marka skarżącego posiada pracę, z której otrzymuje regularny dochód w kwocie 1750 zł brutto miesięcznie. Oświadczyła również, że posiada środki w kwocie ok.1600 zł na koncie w PKO BP "na bieżące opłaty oraz wyżywienie rodziny". Również z wyciągu kont ojca skarżącego wynika, iż zasilane ono jest wpłatami w różnej wysokości w związku z prowadzoną działalnością. W ocenie Sądu zarówno ilość transakcji na tym koncie jak również wysokość wpłat i wypłat pozwala na wygospodarowanie kwoty 500 zł, jaką Sąd uznał w niniejszej sprawie za możliwą do poniesienia dla skarżącego i jego rodziny bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania. Także nadesłane rachunki nie pozwalają na przyjęcie, że rodzina skarżącego ponosi wysokie koszty bieżącego utrzymania. Jednocześnie Sąd uznał, że na podstawie nadesłanych dokumentów i złożonych oświadczeń, stan majątkowy skarżącego i jego rodziny nie pozwala na wygospodarowanie kosztów celem ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Reasumując należy stwierdzić, że z uwagi na to, że rodzice skarżącego dysponują pewnymi oszczędnościami przedwczesne jest przerzucanie całych kosztów procesu na Skarb Państwa. Wbrew bowiem twierdzeniom podniesionym w sprzeciwie pomoc dla skarżącego powinna najpierw płynąć od najbliższych mu osób. Dopiero jeżeli najbliżsi nie są w stanie tej pomocy udzielić – pomocą może zostać obciążony ogół podatników. Dlatego Sąd uznał, że skarżący przy wparciu rodziny jest w stanie wygospodarować kwotę 500 zł na poniesienie kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło