IV SA/Wa 573/15

WyrokWSA w Warszawie2015-12-08

Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Marzena Milewska-Karczewska, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej na odbiorcę odpadów za nielegalny przywóz odpadów z zagranicy jest dopuszczalne, gdy sprawca został już skazany za ten sam czyn w postępowaniu karnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie kary pieniężnej w postępowaniu administracyjnym na odbiorcę odpadów za nielegalny przywóz odpadów z zagranicy jest dopuszczalne, nawet jeśli sprawca został już skazany za ten sam czyn w postępowaniu karnym. Sankcje te mają różne podstawy prawne i dotyczą odmiennych zachowań (przywóz vs. odbiór odpadów), co wyklucza tożsamość sytuacji i tym samym podwójne karanie. Sąd podkreślił również, że ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów nie przewiduje instytucji przedawnienia w zakresie kar pieniężnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. B. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ) nakładającą karę pieniężną w wysokości 50.000 zł za nielegalny przywóz odpadów w postaci 4 uszkodzonych pojazdów. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące m.in. błędnej klasyfikacji odpadów, przedawnienia, podwójnego karania za ten sam czyn (w postępowaniu karnym i administracyjnym) oraz długotrwałości postępowania. GIOŚ uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska i orzekł o nałożeniu kary, umarzając jednocześnie postępowanie w części dotyczącej dwóch innych pojazdów, które nie zawierały substancji niebezpiecznych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej - oddala skargę - Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] września 2014r. Generalny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej GIOŚ) w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt. Dz.U.z 2013r. poz. 267 z późn. zm.- dalej: "k.p.a.") orzekł o uchyleniu w całości decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej WIOŚ) z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...], nakładającą karę pieniężną w wys. 50.000 zł na Pana B. B., który prowadził działalność gospodarczą pod firmą "A." B. B., będącego odbiorcą odpadów przywiezionych nielegalnie w postaci 6 uszkodzonych pojazdów i orzekł o nałożeniu kary pieniężnej w wys. 50.000 zł na w/w będącego odbiorcą odpadów przywiezionych nielegalnie w postaci 4 uszkodzonych aut marki: -Ford Mondeo, o nr identyfikacyjnym nadwozie: [...]; -Ford Mondeo, o nr identyfikacyjnym nadwozia: [...]; -Fiat Brawo, o nr identyfikacyjnym nadwozia : [...]; -Opel Astra, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...]. i umorzeniu postępowania organu I instancji w części dotyczącej nałożenia kary odnośnie 2 pojazdów marki: -Citroen C3, nr identyfikacyjny nadwozia : [...] (kod odpadu 16 01 06); -Mercedes, brak nr identyfikacyjnego nadwozia (kod odpadu 16 01 06); przywiezionych nielegalnie. Powyższe rozstrzygnięcie oparte zostało na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych. W dniach od [...] lipca 2009r. do [...] lipca 2009r. w zakładzie mieszczącym się przy ul. W. w W. oraz od [...] października do [...] listopada 2009r. w zakładzie przy ul. R. w W., WIOŚ przeprowadził kontrolę działalności gospodarczej prowadzonej przez B. B. "A." B. B.. W wyniku w/w kontroli ujawniono nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadów w postaci zużytych lub nienadających się do użytkowania pojazdów, o kodzie 16 01 04* oraz o kodzie 16 01 06. Wysyłającym w/w odpady były podmioty działające na terenie [...], a odbiorcą był B. B., prowadzący działalność gospodarczą. W trakcie kontroli ustalono, iż kontrolowany podmiot sprowadzał uszkodzone pojazdy lub ich pocięte części z państw Unii Europejskiej w większości z [...]. W oparciu o dokumenty z przeprowadzonej kontroli GIOŚ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie określenia sposobu gospodarowania przez B. B. prowadzącego działalność gospodarczą odpadami o kodzie 16 01 04*, w postaci 9 szt. uszkodzonych, niekompletnych pojazdów. W toku tego postępowania, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010r. nr [...] GIOŚ wezwał stronę postępowania do oddania odpadu o kodzie 16 01 04* oraz kodzie 16 01 06, w postaci 5 sztuk uszkodzonych niekompletnych pojazdów do stacji demontażu lub punktów zbierania pojazdów, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania postanowienia. Pismem z dnia 14 kwietnia 2011 r. B. B. poinformował GIOŚ o wykonaniu obowiązku nałożonego w/w postanowieniem. W odniesieniu do pozostałych pojazdów GIOŚ nie uznał ich za odpady. Ze względu na powyższe mając na względzie, że pojazdy uznane za odpady w międzynarodowym przemieszczaniu odpadów zostały w odpowiedni sposób zagospodarowane, GIOŚ decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] umorzył w/w postępowanie. W dniu [...] czerwca 2011 r. WIOŚ wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia B. B. kary pieniężnej, na podstawie art. 32 ust.1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124 poz. 859 z późn.zm. - dalej "o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów"). Po przeprowadzeniu postępowania organ decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] nałożył karę pieniężną w wysokości 50.000zł na B. B., prowadzącego działalność gospodarczą pod w/w nazwą, jako odbiorcę odpadów, przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia wymaganego na podstawie art. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. WE L 190 z późn zm). We wskazanej decyzji organ podniósł, że B. B. prowadzący w/w działalność gospodarczą jest odbiorcą odpadów w postaci następujących uszkodzonych pojazdów: - FORD MONDEO, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...]; - -CITROEN C3, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...]; - -FORD MONDEO, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...]; - MERCEDES, brak numeru identyfikacyjnego nadwozia; -FIAT BRAVO, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...]; -OPEL ASTRA, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...]. Od powyższej decyzji B.B. wniósł odwołanie do organu odwoławczego wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji i odstąpienie od nałożenia kary administracyjnej. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący wskazał, że został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w W. w tej samej sprawie, tj. W sprawie nielegalnego przemieszczania odpadów na karę jednego roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na okres dwóch lat próby. Nadto wymierzono mu karę grzywny w wysokości pięćdziesięciu stawek dziennych. Sąd Rejonowy w W. zastosował również środki karne w postaci zakazu prowadzenia działalności w zakresie sprowadzania pojazdów z zagranicy na okres dwóch lat oraz zasądził koszty sądowe i opłatę w łącznej kwocie 370 zł. Skarżący podkreślił również, że zastosowane kary i środki karne wykonał i odpowiedział za swoje czyny zgodnie z przepisami prawa. Wskazał również, że wezwanie GIOŚ do zagospodarowania odpadów nielegalnie przemieszczonych w stacji demontażu pojazdów zostało przez niego bezzwłocznie wykonane. Tym samym, zdaniem skarżącego, kara w wys. 50.000 zł, która na niego została nałożona decyzją organu administracji jest drugą karą za ten sam czyn, co jest sprzeczne z przepisami Konstytucji RP, tj. art. 2. Główny Inspektor Ochrony Środowiska po rozpatrzeniu odwołania nie uwzględnił żądania odwołującego się, jednak decyzją z dnia [...] września 2014r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję [...] WIOŚ z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak: [...], nakładającą karę pieniężną w wys. 50.000 zł na B. B., który prowadził działalność gospodarczą pod firmą "A." B. B., będącego odbiorcą odpadów przywiezionych nielegalnie w postaci 6 uszkodzonych pojazdów i orzekł o nałożeniu kary pieniężnej w wys. 50.000 zł na w/w będącego odbiorca odpadów przywiezionych nielegalnie w postaci 4 uszkodzonych aut marki: -Ford Mondeo, o nr identyfikacyjnym nadwozie: [...]; -Ford Mondeo, o nr identyfikacyjnym nadwozia: [...]; -Fiat Brawo, o nr identyfikacyjnym nadwozia : [...]; -Opel Astra, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...]. i umorzył postępowanie organu I instancji w części dotyczącej nałożenia kary odnośnie 2 pojazdów marki: -Citroen C3, nr identyfikacyjny nadwozia : [...] (kod odpadu 16 01 06); -Mercedes, brak nr identyfikacyjnego nadwozia (kod odpadu 16 01 06); przywiezionych nielegalnie. W uzasadnieniu, po szczegółowym opisaniu stanu faktycznego sprawy, organ rozpoznał sprawę w kontekście obowiązujących przepisów oraz stwierdził, że Pan B. B. niewątpliwie jest odbiorcą przedmiotowych odpadów przywiezionych na terytorium RP nielegalnie. Organ wskazał w tym zakresie również, że w związku z wygaśnięciem z dniem 31 grudnia 2012r. przepisów przejściowych, dot. przywozu niektórych odpadów do Polski, określonych w art. 63 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, w dacie rozpoznawania sprawy przez organ II instancji brak było możliwości nałożenia kary pieniężnej na B. B., będącego odbiorcą odpadów w postaci pojazdów: CITROEN C3 o nr identyfikacyjnym nadwozia: [...], MERCEDES, brak numeru identyfikacyjnego nadwozia (odpady o kodzie 16 01 06), stanowiących odpady inne niż niebezpieczne Z tego względu organ był zobligowany do umorzenia postępowania w sprawie nałożenia kary w zakresie dotyczącym w/w odpadów, stanowiących odpady wyszczególnione w załączniku nr III do w/w rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów. W zakresie kary organ wyjaśnił, iż wziął pod uwagę kryteria określone w przepisie art. 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, co spowodowało nałożenie na skarżącego najniższej kary przewidzianej przepisem art. 32 ust. 1 w/w ustawy. Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w odwołaniu, w tym w szczególności sprzeczności skarżonej decyzji z Konstytucją RP poprzez dwukrotne ukaranie za ten sam czyn, organ odwoławczy uznając zarzut za niezasadny wskazał, że stosownie do art. 32 ust.1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów WIOŚ był zobligowany do nałożenia kary pieniężnej. Organ wyjaśnił, że niezależnie od tego, czy osoba będąca stroną postępowania została uznana za winną popełnienia przestępstwa z art. 183 § 4 ustawy Kodeks Karny (dalej "k.k."), czy też nie, organ miał obowiązek wydania decyzji nakładającej karę. Sankcje wynikające z art. 32 ust.1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów mają charakter dolegliwości finansowych, natomiast grzywna, która została nałożona na skarżącego wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] lutego 2010r. sygn. akt [...] została oparta o przepis art. 71 § 1 k.k., co było związane tylko i wyłącznie z zawieszeniem wykonania kary pozbawienia wolności. Czyn opisany w art. 183 § 4 k.k. tj. czyn polegający na przywiezieniu odpadów z zagranicy podlega karze pozbawienia wolności, nie podlega natomiast karze grzywny. Tym samym, jak wskazał organ, przedmiot nałożenia we wskazanym wyroku karnym grzywny jest odmienny od przedmiotu będącego powodem nałożenia kary pieniężnej w trybie art. 32 ust.1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Nadto skarżący powyższym wyrokiem został skazany za dokonanie przywozu odpadów na terytorium RP wbrew przepisom ustawy. Natomiast kara pieniężna zaskarżoną decyzją została nałożona na skarżącego jako na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania wymaganego zgłoszenia. Tym samym dolegliwości skarżącego mają swe źródło w różnych zachowaniach skarżącego polegających na przywozie odpadów oraz na odbiorze odpadów. Tym samym, zdaniem organu nie zachodzi tożsamość sytuacji, za które skarżący został ukarany. Nie zgadzając się z w/w decyzją B. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając, że decyzja została wydana : - bez uwzględnienia faktu, że w trakcie kontroli kontrolujący nie sprawdzał poziomu płynów w silnikach, zbiornikach paliwa i skrzyniach biegów, podczas gdy Skarżący utrzymuje, że pojazdy te nabył bez ww. płynów, a obecność tych płynów domniemano na podstawie - znajdujących się w ww. pojazdach podzespołów. W ocenie Skarżącego pojazdy jako odpady winny być zaklasyfikowane nie pod kodem 16 01 04*, lecz pod kodem 160106, tj. jako inne niż niebezpieczne. W związku z powyższym skarżący wniósł o zmianę klasyfikacji odpadów. Jednocześnie skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu w sprawie wykazania, że są to odpady inne niż niebezpieczne; - ze wskazaniem błędnego adresata decyzji, tj. na firmę "A." B. B. podczas gdy firma została zlikwidowana w dniu [...] czerwca 2011 r., o czym WIOŚ był poinformowany w trakcie czynności kontrolnych; - przy nieuzasadnionym uznaniu przez GIOŚ, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia podwójnego karania skarżącego za ten sam czyn; - po upływie terminu wynikającego z k.p.a., co prowadzi do wniosku o wystąpieniu w sprawie przedawnienia. Jednocześnie w treści ww. skargi skarżący zawarł skargę na bezczynność Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wskazując iż odwołanie w sprawie złożył w dniu [...] sierpnia 2011 r. i na rozpoznanie sprawy przez GIOŚ oczekiwał ponad 3 lata. Podnosząc powyższe zarzuty B. B. wniósł o uchylenie skarżonej decyzji i odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. W uzasadnieniu skarżący szczegółowo opisał przebieg postępowania oraz uzasadnił podniesione zarzuty podkreślając, podobnie jak w odwołaniu, że nie może być karany za ten sam czyn dwukrotnie tj. raz w postępowaniu karnym przed sądem powszechnym a drugi raz przez organy administracji. Przy tym podkreślił, że obydwie kary są niewspółmiernie wysokie w stosunku do szkodliwości dla środowiska i zagrożenia życia ludzi, które jego zdaniem są znikome. Skarżący podkreślił także, że działał nieświadomie i przyznał się do tego działania wykazując skruchę poprzez wykonanie wszystkich zaleceń Sądu Rejonowego w W., GIOŚ oraz [...] WIOŚ, w celu usunięcia nieprawidłowo wwiezionych na teren Polski pojazdów. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w skarżonym orzeczeniu. Dodatkowo jednak organ podkreślił, że skarżący nie jest dwukrotnie karany za to samo. Dolegliwości finansowe skarżącego, mają swoje źródło w różnych zachowaniach skarżącego polegających na przywozie odpadów oraz na odbiorze odpadów. Oznacza to, że w sprawie nie zachodzi tożsamość sytuacji, w związku z którą skarżący został dwukrotnie ukarany. Organ zauważył przy tym, że nałożenie w trybie administracyjnym kary pieniężnej nie jest tożsame z wymierzeniem w trybie procesu karnego kary grzywny. Organ wyjaśnił również, że w jego ocenie, zaskarżona decyzja została skierowana do skarżącego, jako do osoby fizycznej i pod adres zamieszkania Skarżącego, a sankcja w postaci kary pieniężnej została nałożona na skarżącego jako osobę fizyczną za czyn popełniony w ramach prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. Na marginesie organ zauważył, że pomimo, iż skarżący wykreślił swoją działalność z ewidencji dnia [...] czerwca 2011 r., to jednak odbiór decyzji organu I instancji (doręczonej także pełnomocnikowi) potwierdził w dniu 8 sierpnia 2011 r. podpisem opatrzonym pieczęcią prowadzonej przez siebie firmy, czym utrzymywała organy administracji w świadomości, iż w dalszym ciągu prowadzi ww. działalność gospodarczą. W odpowiedzi na skargę poniesiono także, że ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w zakresie kar pieniężnych, nakładanych w oparciu o jej regulacje, nie odsyła do stosowania innych przepisów, które wskazywałyby na zastosowanie instytucji przedawnienia. Skoro zatem brak jest podstaw prawnych, w oparciu o które w odniesieniu do niniejszej sprawy winna być stosowana instytucja przedawnienia, to w opinii GIOŚ w warunkach niniejszej sprawy zastosowanie tej instytucji byłoby niezgodne z prawem. Natomiast w kwestii dot. bezczynności organu, GIOŚ wyjaśnia, iż nie pozostaje w bezczynności, gdyż w dacie wniesienia skargi na bezczynność tj.. [...] października 2014r., jak i w dacie jej nadania w palcówce pocztowej (tj. [...] października 2014r.), rozstrzygnięcie w sprawie było wydane (skarżona decyzja z dnia [...] września 2014r. została doręczona stronie 22 września 2014r.). Ponadto w toku postępowania odwoławczego Strona nie wnosiła do organu zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jt. Dz.U. z 2014r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. -jt.Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn.zm.). Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1 b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa. Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do wniosku, że skarżona decyzja odpowiada prawu. Sąd rozpoznając niniejsza sprawę nie dopatrzył się by skarżona decyzja naruszała przepisy postępowania lub przepisy prawa materialnego. Zdaniem Sądu, organ administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrał materiał dowodowy, a następnie dokonał prawidłowej jego oceny pod kątem normy wynikającej z art. 32 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 4 a także art. 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Na wstępnie Sąd wskazuje, iż między stronami nie jest kwestią sporną, że pojazdy ujęte w decyzjach organów inspekcji ochrony środowiska są odpadem. Nadto nie sporna jest między stronami ta część decyzji organu odwoławczego, w której uznał on, iż istnieje podstawa do uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania w wypadku dwóch pojazdów: CITROEN C3 (nr identyfikacyjnym nadwozia: [...]) oraz MERCEDES (brak numeru identyfikacyjnego nadwozia), które nie posiadały substancji i elementów niebezpiecznych (m. in. silnika, skrzyni biegów i zbiornika paliwa) są to bowiem odpady o kodzie 16 01 06 - "zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy niezawierające cieczy i innych niebezpiecznych elementów" (zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie kategorii odpadów -Dz.U.Nr 112, poz. 1206 - dalej "rozporządzenie z dnia 27 września 2001"). Stwierdzić w tym zakresie należy, że prawidłowo organ odwoławczy przyjął, że ponieważ z dniem 31 grudnia 2012r. wygasły przepisy przejściowe dot. przywozu niektórych odpadów do Polski, określone w art. 63 ust.2 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, co oznacza że od 1 stycznia 2013r. można przemieszczać do Polski, bez stosownej decyzji administracyjnej, odpady przeznaczone do odzysku wymienione w załączniku III wskazanego wyżej rozporządzenia, to przy uwzględnieniu że brak jest przepisów przejściowych w ustawie o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów regulujących zasady postępowania w przypadku zmiany stanu prawnego wskutek upływu okresów przejściowych zawartych w przywołanym rozporządzeniu, należało zastosować w zakresie tych odpadów przepisy względniejsze dla sprawcy a zatem obowiązujące w dniu orzekania przez organ II instancji. A w tej dacie brak było możliwości nałożenia kary pieniężnej na skarżącego będącego odbiorcą odpadów za wskazane wyżej dwa pojazdy będące odpadem. Przechodząc jednak do kwestii spornych między stronami a dot. w szczególności uznania, że pozostałe 4 pojazdy należy klasyfikować jako odpady niebezpieczne o kodzie 16 01 04*, Sąd na wstępie wskazuje, że jak stanowi przepis art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nakłada na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50.000 do 300.000 zł. Zdaniem Sądu w świetle zgromadzonego materiału dowodowego organ odwoławczy zasadnie uznał, że zostały spełnione ustawowe przesłanki, zobowiązujące organy inspekcji ochrony środowiska do wymierzenia skarżącemu kary, o której mowa w art. 32 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy, za odbiór 4 pojazdów stanowiących odpad niebezpieczny. Sąd zauważa przy tym, że w postępowaniu administracyjnym dochowano obowiązków wynikających z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., tj. wyjaśniono w wyczerpujący sposób stan faktyczny sprawy, wszechstronnie rozpatrzono zgromadzony materiał dowodowy, a także wyczerpująco uzasadniono faktyczne i prawne przesłanki wydania rozstrzygnięć. Należy w tym miejscu podkreślić, że przedmiot ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów jest ściśle powiązany z prawodawstwem unijnym. W art. 1 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy wskazano, że określa ona postępowanie i organy właściwe do wykonania zadań z zakresu międzynarodowego przemieszczania odpadów wynikających z rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz.Urz.UE.L 190 z 12.07.2006, s.1) oraz kary pieniężne za naruszanie obowiązków w zakresie międzynarodowego przemieszczania odpadów (art. 1 ust. 1 ustawy). Kary te stanowią instytucję odpowiedzialności administracyjnej w gospodarce odpadami. Analizując cele kar na plan pierwszy wysuwa się ich funkcja motywacyjna. W doktrynie zwraca się uwagę, iż odpowiedzialność administracyjna rysuje się jako szczególna postać przymusu administracyjnego nie będącego egzekucją administracyjną, czyli zmierzającego jedynie pośrednio do wykonania dyrektyw administracyjnych. Podstawą stosowania odpowiedzialności administracyjnej jest czyn bezprawny, niekoniecznie zaś zawiniony (zob. W. Radecki, Odpowiedzialność administracyjna w ochronie środowiska, Wrocław, Warszawa, Kraków, Gdańsk, Łódź 1985, s. 66.). Z treści art. 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1013/2006 wynika, że określa ono procedury i systemy kontroli w zakresie przemieszczania odpadów, w zależności od pochodzenia, przeznaczenia i trasy przemieszczania odpadów, rodzaju przesyłanych odpadów oraz przewidzianego trybu postępowania z odpadami w miejscu przeznaczenia. Rozporządzenie ma zastosowanie do przemieszczania odpadów: a) pomiędzy Państwami Członkowskimi, na terytorium Wspólnoty lub z tranzytem przez państwa trzecie; b) przywożonych do Wspólnoty z państw trzecich; c) wywożonych ze Wspólnoty do państw trzecich; d) przewożonych w ramach tranzytu przez terytorium Wspólnoty, na trasie z oraz do państw trzecich. Istotnym elementem systemu kontroli organów administracji publicznej w odniesieniu do tych działań podmiotów prawa, które dotyczą odpadów, uznać należy instrument o charakterze prewencyjnym przewidziany w art. 32 ust. 1 w/w ustawy. Norma wynikająca z treści tego przepisu odzwierciedla potrzebę sprawowania prewencyjnej kontroli nad sprowadzaniem na terytorium RP odpadów z zagranicy i wynikającą stąd konieczność nakładania sankcji za wwóz na teren RP odpadów wcześniej niezgłoszonych. Oczywistym i społecznie uzasadnionym celem tego przepisu jest zapobieżenie nieskrępowanemu sprowadzaniu do kraju przedmiotów stanowiących potencjalne zagrożenie dla środowiska, czyli odpadów. Materiał dowodowy sprawy potwierdza stanowisko obu organów orzekających w niniejszej sprawie, że skarżący był odbiorcą odpadów w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Przepis ten bowiem określa, że przez odbiorcę odpadów przywożonych nielegalnie, rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się nielegalnie przemieszczone odpady, jest odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie. W świetle przytoczonej wyżej definicji legalnej odbiorcy odpadów, nie można mieć wątpliwości, iż skarżący był odbiorcą odpadów, przywiezionych nielegalnie z terytorium Wspólnotowego w szczególności z obszaru [...] na terytorium Polski. Przy tym dodać wypada, że zgodnie z art. 2 pkt 14 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 odbiorcą jest każda osoba lub przedsiębiorstwo podlegające jurysdykcji państwa przeznaczenia, do których odpady są przesyłane w celu ich odzysku lub unieszkodliwienia. Odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie jest podmiot, do którego odpady są przesłane w celu odzysku lub unieszkodliwienia, ale z naruszeniem przepisów rozporządzenia (WE) 1013/2006. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, skarżący w sposób prawidłowy został uznany przez organ za podmiot, do którego zostały przemieszone nielegalnie odpady. Odpady te były własnością skarżącego. Sąd zwraca uwagę, że definicja ustawowa odbiorcy odpadów powinna być interpretowana przede wszystkim w kontekście warunków określających sposoby posługiwania się jej treścią na gruncie przepisów wskazanej wyżej ustawy w powiązaniu z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21 z późn. zm.). Odpowiedzialność administracyjną ponosi odbiorca odpadów. Ten rodzaj odpowiedzialności prawnej jako konsekwencja nielegalnego przywozu odpadów bez dokonania zgłoszenia wymaganego przez przepisy rozporządzenie nr 1013/2006, wykazuje silny związek z funkcją prewencyjną przepisów ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Instrumentem prawnym tej funkcji jest kara pieniężna wymierzana przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. W tym miejscu Sąd wskazuje, iż niezasadny jest zarzut skarżącego odnoszący się do podwójnego karania. Należy bowiem wyjaśnić, co słusznie podnosił m. in. w uzasadnieniu skarżonej decyzji a także w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, że skarżący wyrokiem z dnia [...] lutego 2010r. Sądu Rejonowego w W. (sygn. [...]) został uznany za winnego popełnienia czynu z art. 183 § 4 i § 5 k.k. za przywiezienie odpadów z zagranicy. Wskazany przepis przewiduje za czyn w nim określony karę pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Natomiast sankcje wynikające z art. 32 ust.1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów są przewidziane za odbiór odpadów a nadto jest to inny rodzaj sankcji - sankcja finansowa. Sąd w tym zakresie podziela stanowisko prezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2011 r. sygn. II OSK 1959/10 (CBOSA), że kary na jakie naraził się skarżący, w tym w szczególności dolegliwości finansowe, mają swoje źródło w różnych zrachowaniach skarżącego polegających na przywozie odpadów oraz na odbiorze odpadów. Oznacza to zatem, że w sprawie nie zachodzi tożsamość sytuacji, w związku, z którą skarżący został ukarany a tym samym nie ma mowy o podwójnym ukaraniu. Zauważenia wymaga, że zastosowanie normy wynikającej z treści art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów jest możliwe w przypadku łącznego wystąpienia następujących przesłanek: 1) przedmiotem postępowania są odpady, 2) miało miejsce nielegalne sprowadzenie odpadów do Polski bez dokonania zgłoszenia oraz 3) podmiot, na który nakłada się karę pieniężną jest odbiorcą odpadów. Sąd stwierdza zatem w tym miejscu, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy daje podstawy do uznania, iż bezpośrednim przedmiotem nielegalnego przemieszczenia były opady w postaci nie nadających się do użytkowania pojazdów. Sąd podziela przy tym stanowisko organu, według którego zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206) odpady pojazdów wycofanych z eksploatacji oznaczone są kodem 16 01 04* - "zużyte lub nie nadające się do użytkowania pojazdy" (odpady niebezpieczne) lub kodem 16 01 06 - "zużyte lub nie nadające się do użytkowania pojazdy niezawierające cieczy i innych niebezpiecznych elementów". Z uwagi na znajdujące się w 4 z pośród 6 pojazdów silniki, skrzynie biegów i zbiorniki paliwa, na co wskazują m. in. wykonana dokumentacja fotograficzna podczas kontroli oraz sporządzone protokoły (v protokół oględzin stanowiący załącznik nr 1 do protokołu kontroli [...]), a tym samym występujące w pojazdach płyny eksploatacyjne w postaci oleju silnikowego, oleju przekładniowego w skrzyni biegów, płynu hamulcowego, płynu chłodniczego, resztek paliwa w zbiorniku paliwa, olejów przepracowanych, smarów, oleju przekładniowego w skrzyni biegów, nawet jeśli występowały one jedynie w śladowej ilości (całkowite pozbawienie podzespołów oleju jest możliwe tylko i wyłącznie za pomocą specjalistycznych urządzeń służących do osuszania pojazdów z wszelkich płynów, co jednak wyklucza wykorzystanie takich podzespołów jako części zamiennych w innych pojazdach), to odpady w postaci przedmiotowych pojazdów posiadały charakter odpadów niebezpiecznych, wobec czego winny być oznaczone kodem 16 01 04*. Powyższe wskazuje, iż organ dokonał prawidłowej klasyfikacji tych odpadów uznając je za odpady niebezpieczne. Tak zresztą również zaklasyfikował je Sąd Rejonowy w W., który wyrokiem z dnia [...] lutego 2010 (sygn. [...]) uznał skarżącego winnym zarzucanych mu występków z art. 183 § 4 k.k. w zw. z art. 183 § 5 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Sąd nie podzielił również zasadności zawartego w skardze zarzutu, iż w sprawie będzie miała zastosowanie instytucja przedawnienia. Pomijając bowiem fakt, że skarżący nie wskazał przepisu, który jego zdaniem wskazuje, iż w sprawie winna mieć zastosowanie ta instytucja, to zdaniem Sądu ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w zakresie kar pieniężnych nakładanych w oparciu o jej regulacje, nie zawiera zapisów dot. przedawnienia ani też nie odsyła do przepisów innych aktów prawnych, które wskazywałyby na zastosowanie tej instytucji. Tym samym brak jest przesłanek do twierdzenia, iż instytucja przedawnienia winna mieć zastosowanie w niniejszej sprawie. Sąd stoi również na stanowisku, iż choć rację ma skarżący podnosząc, że w skarżonej decyzji nieprawidłowo został określony podmiot poprzez wskazanie w sentencji decyzji podmiotu jako B. B., prowadzącego działalność gospodarczą "A." B. B., mimo że skarżący w/w działalność wykreślił ze stosownego rejestru z dniem [...] czerwca 2011 r. a zatem w trakcie prowadzonego postępowania jeszcze przez organ I instancji, o czym nie poinformował organu, to jednak należy w tym zakresie mieć na względzie, iż w decyzji został wskazany prawidłowo jako osoba fizyczna choć z uszczegółowieniem, że prowadząca działalność gospodarczą. Rację przy tym ma w tym zakresie organ, że osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą ponosi nieograniczoną odpowiedzialność za działania podjęte w ramach prowadzonej przez siebie działalności. Tym samym skoro skarżący jako osoba fizyczna dopuścił się, w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, czynu który skutkuje sankcją w postaci kary pieniężnej, to ponosi on również odpowiedzialność po zakończeniu tej działalności gospodarczej. Sąd w tym zakresie uwzględnił fakt, iż mimo, że skarżący wykreślił prowadzoną działalność z rejestru w dniu [...] czerwca 2011 r. to: nadal m. in. w dniu 8 sierpnia 2011 r. używał pieczątki firmowej, co mogło wprowadzić organ w błąd (v. zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji organu I instancji), jak również nie poinformował w trakcie postępowania ani organu I ani też II instancji o zakończeniu działalności. Niewątpliwie należy również przyznać rację skarżącemu, iż postępowanie przez organy było prowadzone długo. Jednak w tym zakresie skarżącemu przysługiwały środki zaskarżenia, z których mógł skorzystać. Na dzień złożenia skargi niewątpliwie organ nie pozostawał już w bezczynności. Nadto w niniejszym postępowaniu zarzut ten nie może być rozpoznawany przez Sąd. Mając zatem powyższe na uwadze , na podstawie art 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło