IV SA/Wa 574/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska – Baran, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska (spr.), Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji - oddala skargę - IV SA/Wa 574/09 UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 25 sierpnia 2008 r. (data stempla pocztowego) inwestor -Dyrektor Oddziału w [...] Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad zwrócił się do Wojewody [...] o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. o ustalenie lokalizacji odcinka drogi krajowej dla inwestycji pn.: "Budowa mostu na potoku L. w miejscowości K. w km 13+240 w ciągu drogi krajowej nr [...] wraz z budową skrzyżowań z DP [...] i DP [...] z budową chodnika dla pieszych od istniejących zatok autobusowych do pobliskiego cmentarza i wykonaniem objazdu tymczasowego". Postanowieniem znak [...] z dnia [...] września 2008 r. na podstawie art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721, Nr 217, poz. 2124, z 2005 r. Nr 113, poz. 954, Nr 267, poz. 2251, z 2006 r. Nr 220, poz. 1601, z 2007 r. Nr 23, poz. 136, Nr 112, poz. 767), zwanej dalej "ustawą", art. 108 § 1 i 2 oraz art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 Nr 98 poz. 1071 tj. ze zm.), zwanej dalej "kpa", Wojewoda [...] nadał rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Nr [...]. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł M. Z. dnia 30 września 2008 r. Zarzucił w nim, iż brak było przesłanek do uznania, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności podyktowane jest uzasadnionym interesem społecznym lub gospodarczym, ponadto wskazując, iż działka ewidencyjna nr [...] mająca przejść na własność Skarbu Państwa jest potrzebna na czas realizacji inwestycji, a później będzie zbędna dla inwestora. Po rozpatrzeniu zażalenia M. Z. z dnia 30 września 2008 r., Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. znak: [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Minister wyjaśnia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu o przepisy nieobowiązującej już ustawy. Stało się tak z uwagi na brzmienie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 154, poz. 958), który IV SA/Wa 574/09 stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Następnie Minister wskazuje, że art. 17 ustawy przyznaje wojewodzie uprawnienie do nadania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi rygoru natychmiastowej wykonalności na wniosek zarządcy drogi, uzasadniony interesem społecznym lub gospodarczym. W przedmiotowej sprawie z wnioskiem takim wystąpił Dyrektor Oddziału w [...] Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad działający zarówno jako zarządca drogi krajowej nr [...] oraz inwestor, wskazując istnienie uzasadnionego interesu społecznego i gospodarczego. A mianowicie, cały odcinek drogi krajowej, objęty inwestycją, przebiega przez obszar zabudowy jednorodzinnej oraz usługowej. Ponadto, cały ruch pieszy odbywa się poboczami, stwarzając zagrożenie dla zdrowia i życia przechodniów, zwłaszcza dzieci uczęszczających do szkoły. Co więcej, dodatkowe utrudnienia stwarza wyłączenie z ruchu chodników dla pieszych na obiekcie mostowym z uwagi na zły stan techniczny wsporników pochodnikowych. Również istniejące skrzyżowanie z DP [...] w kierunku miejscowości L. z uwagi na nienormatywny spadek podłużny, wnoszący ok. 11%, skutkuje zagrożeniem kolizji pojazdów włączających się do drogi głównej. Ostatecznie uzasadnia, iż zarezerwowane środki na omawianą inwestycję powodują konieczność jej realizacji na początku 2009 roku. Zaś uzyskanie prawomocnego pozwolenia na budowę w celu skompletowania wymaganej dokumentacji projektowej jest poważnym utrudnieniem dla inwestora, której brak, skutkować może przesunięciem środków finansowych na inne cele. Postanowienie Wojewody [...] zostało ponadto oparte o przepis art. 108 § 1 i 2 kpa, zgodnie z którymi, decyzji od której służy odwołanie może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, po spełnieniu jednej z wymienionych w nim przesłanek. Inwestor wykazał istnienie przesłanki interesu społecznego i ważnego interesu strony, co uwzględnił Wojewoda [...] w wydanym postanowieniu. W związku z powyższym Minister konstatuje, że zarzut braku przesłanek do uznania, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności podyktowane jest uzasadnionym interesem społecznym lub gospodarczym należy uznać za bezpodstawny. Albowiem wydane postanowienie nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi jest niezbędne dla podjęcia przez inwestora robót budowlanych, z uwagi na możliwość utraty uzyskanych na ten cel publicznych środków. W kwestii zasadności przejęcia na własność Skarbu Państwa działki IV SA/Wa 574/09 ewidencyjnej nr [...], Minister wyjaśnił, iż część działki nr [...] przeznaczonej pod inwestycję, powstała w wyniku podziału działki nr [...], stając się własnością Skarbu Państwa niezbędną na potrzebny realizacji planowanej inwestycji drogowej (niniejsze zagadnienie było już przedmiotem postępowania odwoławczego, które zostało zakończone wydaniem przez Ministra Infrastruktury decyzji w dniu [...] grudnia 2008 r. znak: [...]). Na powyższe postanowienie Ministra skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W. S. Skarżący zgadzając się na przedmiotową inwestycję drogową, kwestionuje wysokość odszkodowania za działki będące jego własnością, a przeznaczone pod realizację inwestycji. Dodatkowo żąda ustawienia ekranów akustycznych obok dwóch domów oraz wykonanie odpływu wodnego. Skarżący zakwestionował ponadto sposób informowania zainteresowanych o planowaniu inwestycji i nabywaniu ich nieruchomości pod ww. przedsięwzięcie. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] stycznia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, a podniesione w niej zarzuty w ocenie Sądu nie zasługują na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami min.: art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej ppsa (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Przeprowadzona w niniejszej sprawie przez Sąd kontrola legalności wykazała, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa. Wskazać należy, iż w przedmiotowej sprawie Wojewoda [...] prawidłowo nadał rygor natychmiastowej wykonalności własnej decyzji Nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. o ustalenie lokalizacji drogi krajowej dla inwestycji pn.: "Budowa mostu na potoku L. w miejscowości K. w km 13+240 w ciągu drogi krajowej nr [...] wraz z budową skrzyżowań z DP [...] i DP [...] oraz budową chodnika dla pieszych od IV SA/Wa 574/09 istniejących zatok autobusowych do pobliskiego cmentarza i wykonaniem objazdu tymczasowego" na podstawie art. 17 ust. 1 i 2 ustawy i art. 108 § 1 i 2 oraz art. 124 kpa. Przepis art. 17 ustawy stanowi, iż Wojewoda nadaje decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej rygor natychmiastowej wykonalności na wniosek właściwego zarządcy drogi, uzasadniony interesem społecznym lub gospodarczym. Koniecznymi przesłankami nadania przez wojewodę decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w trybie art. 17 ustawy są: wniosek właściwego zarządcy drogi oraz istnienie uzasadnionego interesu społecznego bądź gospodarczego. Dyrektor Oddziału w [...] Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad będący zarówno inwestorem jak i zarządcą drogi krajowej nr [...] wykazał istnienie w/w interesów, a więc wypełnił obie wymagane przez ustawodawcę przesłanki. Natomiast art. 108 § 1 kpa stanowi, że decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Z § 2 cyt. przepisu wynika, iż rygor ten może być nadany decyzji również po jej wydaniu. Przesłankami pozwalającymi nadać rygor natychmiastowej wykonalności w trybie 108 kpa są: nieostateczność decyzji, niezbędność tegoż rygoru ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny ewentualnie na wniosek strony jeżeli natychmiastowe wykonanie decyzji jest niezbędne ze względu na wyjątkowo ważny interes strony. Wskazać należy, że instytucja nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności ma charakter wyjątku od zasady niewykonywania decyzji nieostatecznych. Przesłanki uzasadniające taki rygor muszą być zatem poddawane ścisłej wykładni (por. wyr. NSA z dnia 30 czerwca 2006 r., sygn. akt I OSK 116/06, Lex nr 266225). Jedną z tych przesłanek jest "niezbędność" niezwłocznego wdrożenia rozstrzygnięcia decyzji w życie. Odwołując się do pojęcia "niezbędność" niezwłocznego działania, ustawodawca uznaje, że może to nastąpić w takim przypadku, w którym nie można się obejść w danym czasie i w istniejącej sytuacji bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 kpa. Zagrożenie to musi mieć realny charakter i nie może być tylko teoretycznie prawdopodobne, a okoliczność ta musi być uwidoczniona w uzasadnieniu IV SA/Wa 574/09 postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności (por. wyr. NSA z dnia 28 kwietnia 1998 r., sygn. akt V SA 677/97, Lex nr 59221; wyr. NSA z dnia 27 lutego 1998 r., sygn. akt V SA 688/97, Lex nr 59246). Inwestor wykazał istnienie przesłanki interesu społecznego, gdyż nie budzi wątpliwości, że decyzja o lokalizacji odcinka drogi krajowej Nr [...] leży w interesie społecznym, który trafnie przedkładany jest ponad interes jednostki. Niezbędność natychmiastowego wdrożenia decyzji jest uzasadnione ważnym interesem strony, bowiem niepodjęcie przez inwestora robót budowlanych, spowoduje utratę uzyskanych na ten cel środków publicznych. Podnieść należy, iż organy administracji prawidłowo ustaliły, że w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. o ustalenie lokalizacji odcinka drogi krajowej, wymagane zarówno przez przepisy ustawy jak i kpa. Wyraz ustaleniom w tym zakresie organy dały w treści uzasadnień zaskarżonych postanowień. Nadto wskazać należy, iż żaden z podniesionych przez skarżącego W. S. zarzutów, nie dotyczy nieprawidłowego ustalenia przez organ administracji wystąpienia przesłanek uzasadniających nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Sam skarżący przyznaje w skardze, że zgadza się na planową inwestycję, nie jest jedynie zadowolony z kwoty zaproponowanego mu odszkodowania za zajęcie części działki oraz sposobu poinformowania go o przebiegu inwestycji. Postanowienie o nadaniu decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. o ustalenie lokalizacji odcinka drogi krajowej Nr rygoru natychmiastowej wykonalności ma na celu przyspieszenie realizacji inwestycji i w żadnym wypadku nie pozbawia skarżącego słusznego odszkodowania. Na zakończenie wyjaśnić należy, iż art. 11d ust. 5. ustawy wskazuje tryb zawiadamiania stron o wydaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej. Następuje to w drodze obwieszczeń w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi, na stronach internetowych tych gmin oraz w prasie lokalnej. Procedurę taką zastosowano w niniejszej sprawie. Podsumowując, skoro zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a w skardze brak jest zarzutów wskazujących na naruszenie prawa przez ostateczne postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2009 r. znak: [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił.