IV SA/Wa 581/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2011 r. sprawy ze skargi Spółdzielni B. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2010 r. o odmowie wymeldowania T. D. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż nie stwierdzono, aby nastąpiło trwałe opuszczenie lokalu, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Wyjaśniono, iż postępowanie toczyło się na wniosek S. Wskazano w nim, iż p. D., nie dysponując tytułem do lakolu, nie zamieszkuje w nim. Uzasadniając decyzję odmowną dla wnioskodawcy przywołano następujące okoliczności sprawy: - opisano wynik dwu wizji odbytych w lakolu wskazując, iż p. D. wraz z mężem zajmują dwa pokoje w mieszkaniu; w trakcie pierwszej z nich przeznaczona do użytku wspólnego kuchnia i łazienka były zaniedbane a lokatorki nie zastano, w trakcie drugiej natomiast okazano pokoje, w których znajdowały się rzeczy i przedmioty potwierdzające zamieszkanie (rzeczy osobiste, przedmioty codziennego użytku, telewizor, lodówka z żywnością itp.), pomieszczenia wspólne były sprzątnięte i zagospodarowane rzeczami - wskazywały ślady zamieszania, - zeznania świadków, którzy generalnie potwierdzali widywanie p. D. w lokalu, potwierdzali jej zamieszkiwanie bądź nie potrafili nic istotnego wnieść do sprawy, - ustalenia z domniemanego innego stałego miejsca zamieszkania p. D. (dom w P. przy al. [...]), gdzie zastano ją z mężem, lecz kontrolujący nie zostali wpuszczeni do budynku; z zeznań sąsiadów wynika, iż p. D. często przebywają w tym domu, lecz mają jeszcze inne miejsce zamieszkania, - wyjaśnienia p. D., wskazującej lokal przy ul. [...], jako centrum życiowe oraz informacje o realizacji od wielu lat domu rekreacyjnego, w którym często przebywa z mężem w okresie letnim (wówczas nawet częściej niż na [...]), obecnie dużo czasu spędza u chorej siroty, przy ul. [...] nie posiada pralki – małe rzeczy pierze w ręku zaś duże oddaje do pralni. W skardze na powyższą decyzję S. zarzuciła: - naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 15 ust. 2 i art. 6 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przez pominięcie braku woli stałego zamieszkiwania przez p. D. w lokalu przy ul. [...] jak i błędne uznanie, iż jest to jej stałe miejsce zamieszkania, - błędną ocenę faktów i brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego (naruszenie art. 7-9 K.p.a.). Przywołano następujące okoliczności: - p. D. nie mają praw do lokalu, - podczas oględzin wszystkie sprzęty były zakurzone i pokryte grubą warstwą kurzu, co świadczy o ich nieużywaniu, - zamieszkiwanie jest fikcyjne, w czasie pierwszej wizji p. D. z mężem nie było w lokalu, pojawili się na kontrolę zapowiedzianą – pomieszczenia wspólne (kuchnia, łazienka) wyglądały inaczej niż poprzednio, natomiast od razu zastano p. D. w domu w P., - pominięto: dowody ze świadków: dzielnicowego p. K. W. oraz M. K., okoliczność trudności z doręczeniem listów, fakt, iż sąsiedzi nie znają p. D., - brak pralki i cieplej wody (piec gazowy w łazience jest niesprawny) wyklucza uznanie, iż p. D. mieszkają przy ul. [...], zamieszkują oni faktycznie w P., tam mają dom całoroczny i wszystkie potrzebne sprzęty, - Skarżąca nie kwestionuje faktu, iż p. D., co jakiś czas odwiedzają lokal przy ul. [...], jednak tam nie mieszkają - stwarzają jedynie pozory zamieszkiwania. Na rozprawie (k. 37) p. T. D. wyjaśniła, iż podejmowała próby reperowania piecyka gazowego, lecz był on dewastowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga, jako niezasadna podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Kwestię wymeldowania uregulowano w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałem w świetle art. 6 ust. 1 wskazanej ustawy jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Decyzja o wymeldowaniu osoby jest uzasadniona w przypadku, gdy osoba ta opuściła (w sposób trwały i dobrowolny) miejsce stałego pobytu. Zatem organ przed wydaniem decyzji w przedmiocie wymeldowania winien zbadać czy dana osoba opuściła lokal, czy też w lokalu tym przebywa. Fakt opuszczenia lokalu stanowi jedyną przesłankę uprawniającą organ meldunkowy do wydania decyzji o wymeldowaniu. W obecnym stanie prawnym ewidencja ludności jest instytucją służącą odzwierciedlaniu stanu faktycznego, dostarcza organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu bądź zajmowanego pomieszczenia (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 561/05, Lex Nr 194344). Skoro opuszczenie lokalu powinno mieć charakter trwały i dobrowolny, to wymeldowanie nie będzie uzasadnione, gdy okoliczności sprawy nie pozwalają uznać, iż nastąpiło trwałe opuszczenie lokalu. W niniejszej sprawie na gruncie zgromadzonego materiału dowodowego nie można uznać, iż p. T. D. opuściła trwale lokal przy ul. [...]. Zgromadzony w sprawie obszerny materiał dowodowy pozwala jedynie na ustalenie, iż p. T. D. często przebywa również w zbudowanym przez siebie domu w P. Ma to miejsce zwłaszcza w okresie letnim. Potwierdzają to wprost lub pośrednio zeznania szeregu świadków. W zasadzie wszyscy świadkowie zeznający odnośnie zamieszkiwania przy ul. [...] wskazywali bądź, iż widują p. T. D., lecz nie wiedzą czy mieszka (świadek p. J. S., Z. M., M. L., K. N.) bądź wprost, iż zamieszkuje w nim (świadek W. S.) lub iż w zasadzie nie widza, co aktualnie dzieje się w lokalu (świadek p. M. K.). Z kolei osoby składające wyjaśnienia na temat domniemanego zamieszkiwania w P. zeznały, iż p. T. D. ma prawdopodobnie jeszcze jakieś inne miejsce zamieszkania (świadkowie p. R. i J. C.). Wobec treści zeznań oraz wyjaśnień p. T. D., która wskazuje, iż mieszkanie przy ul. [...] traktuje jako swoje centrum życiowe - miejsce zamieszkania, choć zwłaszcza w okresie letnim dużo czasu przebywa w domu w P., nie sposób uznać, aby sam fakt okresowego zamieszkiwania na przemian w dwu lokalach, uprawniał do wymeldowania właśnie z tego, który strona wskazuje jako stanowiące centrum życiowe. Nie można równocześnie uznać, aby w sprawie zostawały okoliczności faktyczne konieczne do dalszego wyjaśnienia. Istotne w sprawie uwarunkowania są bezsporne (fakt przemiennego przebywania w dwu lokalach) Kluczowe znaczenie może mieć wyłącznie kwestia ich właściwej oceny (subsumcji do treści normy prawnej) w kontekście odpowiedzi na pytanie, czy nastąpiło trwałe opuszczenie lokalu. W rozpoznawanej sprawie trafnie organ skonkludował, iż stosowna ocena stanu faktycznego nie pozwala na sformułowanie tego rodzaju wniosku. Jedynie wobec niewątpliwych okoliczności faktycznych (opuszczania lokalu) byłoby możliwe wydanie decyzji o wymeldowaniu. Przesłanki do wymeldowania nie mogą być natomiast domniemywane. W tym świetle niezasadne są zarówno zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego jak i postępowania. Nie mogą mieć wpływu na trafność powyższej oceny okoliczności podnoszone w skardze. Różnice pomiędzy stanem faktycznym stwierdzonym w toku dwu wizji przy ul. [...] (22 kwietnia.2010 r. - nieład w kuchni i łazience, 10 maja 2010 r. – izby posprzątane i zagospodarowane) wobec faktu, iż dotyczy to pomieszczeń użytkowanych wspólnie przez p. D. oraz pracowników S. wskazuje wyłącznie, iż ich nieobecność w lokalu przy ul. [...] mogła być w pewnych okresach dłuższa, co jednak nie przesądza o trwałym opuszczeniu lokalu. Jak wynika z wyjaśnień p. T. D. (k. 37 akt sądowych) brak ciepłej wody może być następstwem konfliktu pomiędzy zajmującymi lokal a S., co do kwestii ponoszenia kosztów konserwacji piecyka gazowego i jego napraw. W aktach znajduje się pismo informujące o uszkodzeniu urządzenia i odnoszące się do kwestii jego naprawy (k. 45 akt administracyjnych). Czasowa niesprawność tego urządzenia może mieć z kolei wpływ na dłuższe czy częstsze przebywanie w domu w P. w celu korzystania tam z urządzeń sanitarnych, co nie oznacza trwałego opuszczenia lokalu przy ul. [...]. Nie ma też przesądzającego znaczenia okoliczność, czy dom w P. zdatny jest do zamieszkiwania całorocznego czy też jest jedynie domem letniskowym. Wobec zgromadzonego materiału dowodowego, wskazującego na okresowe przebywanie p. T. D. w obu miejscach, nie jest ona kluczowa. Z powyższych pwoodów nie mogą mieć także przesądzającego znaczenia inne podnoszone w skardze zarzuty: - trudności w doręczaniu listów oraz brak znajomości przez sąsiadów wyjaśnia fakt częstego przebywania w domu w P. jak i u chorej siostry, - p. K. zeznał, iż p. D. kiedyś wyprowadzili się z lokalu przy ul. [...] i nie wie, co dzieje się obecnie w lokalu, co nie oznacza potwierdzenia faktu nie zamieszkiwania obecnie tam p. D. – trafnie organ nie uznał ich, jako istotnych dla sprawy, - powołując się na pominięcie dowodu z zeznań dzielnicowego (k. 69 akt administracyjnych), nie wskazano w skardze, jakie mogą mieć one istotne znaczenie w sprawie, dotyczą one generalnie p. K. D. a ponadto wskazują jedynie na trudności przy skontaktowaniu się z nim, co jest uzasadnione wobec nie kwestionowania faktu, iż często na dłuższe okresy przebywał on w domu w P.; należy ocenić, iż nie podważają one konstatacji o braku dowodów na trwałe opuszczenie lokalu przy ul. [...] przez p. D., - zawarte w materiale dowodowym stwierdzenia dotyczące zabrudzenia i zużycia sprzętów dotyczą wyłącznie ustaleń pierwszej wizji, która odbyła się w pomieszczeniach do wspólnego użytku (pomimo kontrowersji, czy kuchnia należy do p. D. – tak twierdzili oni do protokołu – bezsporne jest, iż faktycznie korzystają z niej inne osoby – k. 43 akt administracyjnych); brak jest wzmianek w protokole, aby analogiczne uwagi mogły dotyczyć sprzętów, które znajdowały się w dwu pokojach, użytkowanych przez p. D. – wobec tego przywoływanie w skardze okoliczności ogólnego zabrudzenia i zmieszczenia sprzętów, jako odnoszącej się do całego zajmowanego lokalu jest nieuprawnione, gdyż niepotwierdzone żadnymi dowodami. Bez znaczenia jest także kwestia braku praw p. T. D. do lokalu przy ul. [...]. Wobec faktu, iż okresowo przebywa w tym lokalu, traktując go nadal, jako miejsce stałego pobytu, brak jest przesłanek do podjęcia decyzji o jej wymeldowaniu. Jedynie na marginesie wypada odnotować, iż w sytuacji takiej jak przedmiotowa (faktyczne przebywanie przemiennie w dwu miejscach) jedynie podjęcie stosownych środków prawnych przez S. w celu odzyskania władztwa nad lokalem (o ile faktycznie p. T. D. nie przysługują do niego prawem) i doprowadzenie do jego trwałego opuszczenia, może stanowić przesłankę wymeldowania. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.