IV SA/Wa 585/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., działając na podstawie art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a., po rozpoznaniu wniosku M. L. i T. L. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją własną z dnia [...] kwietnia 2006 r. znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] lutego 1960 r. Nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] lipca 1959 r. Nr [...], w sprawie przejęcia na własność państwa nieruchomości o powierzchni 8,5775 ha uregulowanej w księdze wieczystej pod nazwą hipoteczną kolonia "S." położonej we wsi K. stanowiącej byłą własność C. L. – na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję i w tym zakresie orzekło o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] lutego 1960r. Nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] lipca 1959 r. Nr [...] U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Decyzją z dnia [...] lutego 1960 r., Nr [...] na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw, związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17, poz. 71). Kierownik Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] lipca 1959 r. Nr [...], orzekającą o przejęciu na własność państwa nieruchomości o powierzchni 8,57 ha uregulowanej w księdze wieczystej pod nazwą hipoteczną kolonia "S." położonej we wsi K. w województwie [...]. O stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] lutego 1960 r. wniosła M. L. – spadkobierczyni C. L., zarzucając jej rażące naruszenie prawa, to jest przepisu art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Jednocześnie wskazała, iż przedmiotowa nieruchomość została przejęta przez państwo z naruszeniem przepisów dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13), gdyż jej zdaniem nie stanowiła majątku ziemskiego podpadającego pod przepisy dekretu o reformie rolnej ze wzglądu na powierzchnię (20 ha 7189 m ), jak i ze wzglądu na przeznaczenie (nieużytki z przeznaczeniem budowlanym), jak również nie była nieruchomością rolną ani rolniczo użytkowaną. W wyniku rozpoznania niniejszej sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu [...] maja 2002 r. wydał decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] lutego 1960 r. utrzymującego w mocy orzeczenie Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa - Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] lipca 1959 r. Następnie decyzją własną z dnia [...] sierpnia 2004 r. utrzymał ją w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż z materiału dowodowego wynika, że właścicielka nieruchomości C. L. w dniu 5 kwietnia 1958 r. nie posiadała przedmiotowej nieruchomości, gdyż pozostawała ona w tej dacie we władaniu Państwa, które w jego imieniu wykonywał Centralny Zarząd Konsumów Ministerstwa Handlu Wewnętrznego w W. Ponadto podniósł, iż z ustaleń Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] listopada 1959 r. wynika, że nieruchomości te przekazane zostały na cele zagospodarowania rolniczego i faktycznie znajdowały się w takim użytkowaniu. Powyższa decyzja była przedmiotem skargi M. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 17 marca 2005 r. sygn. akt: IV SA/Wa 818/04 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2002 r.. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że dotychczasowe postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie toczyło się z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej. Podniósł, iż przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ właściwy powinien wyjaśnić, czy w sprawie istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji poprzez bardziej szczegółowe odniesienie się do kwestii, czy przedmiotowa nieruchomość była w dacie wydania decyzji nieruchomością rolną lub leśną, a zatem czy mogła podlegać przejęciu na rzecz Państwa w trybie art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Zgodnie ze wskazanym wyrokiem z dnia 17 marca 2005 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie art. 65 k.p.a. przekazał wniosek M. L. do rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. znak: [...] Kolegium w oparciu o przepis art. 158 § 1 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku M. L. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] lutego 1960 r. Nr [...]. W uzasadnieniu wskazało, iż w rozpatrywanej sprawie w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy nie można jednoznacznie stwierdzić, że doszło do rażącego naruszenia prawa – tj. przepisu art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Kolegium podniosło, iż dla niniejszego postępowania istotne jest ustalenie w czyim władaniu pozostawała przedmiotowa nieruchomość przed i w dniu wejścia w życie wskazanej ustawy. Kolegium powołało się na zaświadczenie Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] grudnia 1958 r. z którego wynika, że obszar dawnej kolonii "S." tylko w części (o pow. 12 ha 1414 m2) został zagospodarowany na cele budowlane. Natomiast pozostała część (z wyłączeniem 1 ha 800 m2 nieużytków) weszła w skład gospodarstwa rolnego K. z K. W oparciu o powyższe – zdaniem Kolegium – nie można bezspornie stwierdzić, że ta część dawnej kolonii "S.", która nie została zagospodarowana na cele budowlane, nie była gruntem rolnym przed i w dniu wejścia w życie powołanej ustawy. Jednocześnie podniosło, iż powyższej wątpliwości nie rozstrzyga też zaświadczenie z dnia 17 maja 1960 r., w którym Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. stwierdziło, że Osiedle [...] "S." posiada charakter osiedla letniskowo-budowlanego. W ocenie Kolegium nie wiadomo jakiego obszaru dotyczy omawiane zaświadczenie czy tej części dawnej kolonii, która już została zagospodarowana na cele budowlane (o pow. 12 ha 1414 m2), czy również tej części, która została włączona do gospodarstwa rolnego K. z K. Organ wskazał, także na pismo Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] listopada 1959 r., w którym stwierdzono, że działki sprzedane przez C. L. i zabudowane przez nabywców posiadały charakter terenów budowlanych, natomiast pozostały obszar nieruchomości wykorzystywany był jako teren rolny. W złożonym od powyższej decyzji wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. L. i T. L. podnieśli, iż całkowicie pominięto wyjaśnienie kwestii, czy przedmiotowa nieruchomość była nieruchomością rolną lub leśną. Wskazali, że w oparciu o plan parcelacyjny sporządzony w 1930 r. przez mierniczego K. G. przedmiotowa nieruchomość została prawnie przekształcona na działki budowlane, przez co utraciła charakter nieruchomości rolnej (leśnej). Rozpoznając sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. uchyliło zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r. oraz stwierdziło nieważność decyzji z dnia [...] lutego 1960 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] lipca 1959 r. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, iż przejęta nieruchomość w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. tj. w dniu 5 kwietnia 1958 r. była objęta we władanie przez Skarb Państwa i znajdowała się w dalszym ciągu we władaniu Państwa. Ponadto z materiału dowodowego wynika, że nieruchomość hipoteczna o nazwie "S." została rozparcelowana na działki o powierzchni 18 arów, co – zdaniem Kolegium – wskazuje, iż zamiarem dokonujących powyższej parcelacji było pozbawienie przedmiotowego gruntu charakteru rolnego. Podniesiono także, iż jednoznacznie wynika, że dla terenu o całkowitej powierzchni 20 ha 7189 m2 w skład której wchodzi również przedmiotowa powierzchnia 8 ha 57752 m2 - istniał plan Ośrodka [...] "S." w oparciu o który prowadzono sprzedaż nieruchomości, które następnie zostały zabudowane domami oraz, że cześć przejętego przedmiotową decyzją gruntu o pow. 1 ha 8000 m2 w roku 1958 leżała bezużytecznie, gdyż jak twierdzono w zaświadczeniu z dnia 29 grudnia 1958 r. jest to teren piaszczysty i nierolniczy. Zdaniem Kolegium powyższe okoliczności wskazują iż w dniu 5 kwietnia 1958 r. nieruchomość przejęta na rzecz Skarbu Państwa nie miała już charakteru rolnego. Skargę na powyższą decyzję z dnia [...] stycznia 2010 r. złożyło Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo C. (zwane dalej skarżącym), zarzucając jej rażące naruszenie przepisów prawa tj. przepisu art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. oraz wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż nie można się zgodzić ze stanowiskiem Kolegium, że przejęta nieruchomości nie miała charakteru rolnego, gdyż przedstawiona argumentacja nie jest wyczerpująca i nie jest potwierdzona stosownymi dokumentami. Ponadto wskazał, że Sąd Rejonowy w G. prawomocnym postanowieniem z [...] lutego 2009 r. stwierdził nabycie przez Skarb Państwa z dniem 1 stycznia 1988 r. przez zasiedzenie własności części przedmiotowej nieruchomości oznaczonej jako działka Nr [...] o pow. 2,6909 ha, położona w obrębie Kopana. Natomiast zaskarżona decyzja nie wyjaśnia jakich konkretnie działek dotyczy uchylona decyzja własna z dnia [...] kwietnia 2006 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 134, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd, naruszenia przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Mając na względzie powyższą regulację Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, chociaż jej zasadność nie jest związana z zarzutami w niej wskazanymi. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż niniejsza sprawa prowadzona była w trybie nadzwyczajnym, jakim jest stwierdzenie istnienia bądź braku przesłanek wskazujących na to, że kontrolowana w tym postępowaniu decyzja dotknięta jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ wszczynając postępowanie w sprawie nieważności decyzji ostatecznej uruchamia to postępowanie w nowej sprawie, nie orzeka natomiast co do istoty sprawy rozstrzygniętej w kwestionowanej decyzji. Skoro zatem istotą postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji jest ustalenie, czy zachodzi którakolwiek z przesłanek nieważności, nie zaś merytoryczna kontrola podjętego w postępowaniu zwykłym rozstrzygnięcia, również Sąd pierwszej instancji nie może prowadzić postępowania zmierzającego do skontrolowania legalności merytorycznej decyzji ostatecznej, a jedynie winien ocenić, czy organy obu instancji prawidłowo przyjęły, iż w sprawie wystąpiły bądź nie wystąpiły przesłanki wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Przedmiotem zaskarżenia do Sądu jest decyzja kasacyjna Kolegium (wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.) uchylająca decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r. i stwierdzająca nieważność decyzji z dnia [...] lutego 1960 r. oraz z dnia [...] lipca 1959 r. wydanych w sprawie przejęcia na własność państwa nieruchomości o powierzchni 8,5775 ha uregulowanej w księdze wieczystej pod nazwą hipoteczną kolonia "S." położonej we wsi K. stanowiącej byłą własność C. L. W tej sprawie jej istota sprowadza się do oceny, czy wydane rozstrzygnięcia dokonane na podstawie art. 9 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego rażąco naruszały prawo. Jak wynika z utrwalonych poglądów w judykaturze kompetencje organu odwoławczego obejmują zarówno korygowanie wad prawnych rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, polegających na niewłaściwym zastosowaniu przepisów prawa materialnego jak i wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych. W przypadku odmiennego rozstrzygnięcia sprawy organ odwoławczy ma kompetencje merytoryczno - reformacyjne, gdyż zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. może on uchylić zaskarżone orzeczenie albo w całości albo w części i w tym zakresie orzec co do istoty. Przepis ten można zastosować tylko wtedy gdy organ odwoławczy nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdzi potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnieniu dowodów i materiałów w sprawie (art. 136 k.p.a.). Przechodząc od rozważań ogólnych na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdza, że zaskarżona decyzja Kolegium z dnia [...] stycznia 2010 r. została wydana z naruszeniem przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz z uchybieniem normy prawnej z art. 7 k.p.a., gdyż organ nie zgromadził i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całokształtu materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), jak również nie dokonał oceny wszystkich okoliczności w ramach art. 80 k.p.a., przez co naruszył te przepisy w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na treść art. 153 p.p.s.a., Sąd rozpoznając skargę obowiązany był uwzględnić treść i motywy prawomocnego wyroku Sądu z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 818/04. Zgodnie bowiem z przepisem art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W przedmiotowej sprawie zostały wydane decyzje w oparciu o te same dokumenty, co do których Sąd wyraził jasno stanowisko, że nie pozwalają one na jednoznaczne stwierdzenie, że przedmiotowa nieruchomość była w dacie wydania decyzji nacjonalizacyjnej nieruchomością rolną lub leśną, a zatem czy mogła podlegać przejęciu na rzecz Państwa w trybie art. 9 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. W zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. Kolegium nie ustaliło, jakie konkretnie działki składały się na przejętą nieruchomość o ogólnej powierzchni 8, 57 ha uregulowanej w księdze wieczystej pod nazwą hipoteczną Kolonia "S.". Zdaniem Sądu powoływanie się na zaświadczenia z dnia 1958 r. i 1960 r. o parcelacji w ramach Ośrodka [...] "S." i wywodzenie z tego oceny, że w całości ten teren miał charakter budowlany, a nie rolny jest nieuprawnione w kontekście samej treści zaświadczenia z 1958 r. (Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w K.), że pozostała część osiedla o pow. 6,7775 ha jest w użytkowaniu Ministerstwa Handlu Wewnętrznego Centralny Zarząd Konsumów Zespół [...]. Są to stwierdzenia z których nie można wyprowadzić jednoznacznego wniosku, że w całości przejęta nieruchomość miała charakter budowlany. Powyższą wątpliwość potwierdza zaświadczenie Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] listopada 1959 r. z którym stwierdzono, że działki sprzedane przez Ob. L. C. i zabudowane przez nabywców posiadają charakter terenów budowlanych, natomiast pozostały obszar nieruchomości wykorzystywany jest jako teren rolny. Tego zaświadczenia Kolegium rozstrzygając sprawę, w ogóle nie wzięło pod uwagę. Sąd rozpoznając przedmiotową sprawę stwierdza także, że Kolegium nie odniosło się do danych wynikających z księgi wieczystej, w tym do precyzyjnego wskazania jakie działki z numeru ewidencyjnego zostały przejęte i nie oceniło skutków prawnych z tych danych (co do charakteru tych nieruchomości w dacie wydania decyzji o przejęciu). W tym zakresie Kolegium nie zrealizowało wytycznych Sądu zawartych w prawomocnym wyroku z dnia 17 marca 2005 r. dotyczących bardziej szczegółowego ustalenia, czy przedmiotowa nieruchomość była w dacie wydania decyzji nieruchomością rolną lub leśną, czy też takiego charakteru nie miała. Bez wyczerpujących ustaleń w tym zakresie brak jest podstaw do orzekania o przesłankach stwierdzenia nieważności. Zdaniem Sądu Kolegium nie dokonało również żadnych ustaleń, czy decyzja nacjonalizacyjna ewentualnie wywołała nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. Według utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych decyzja wywołuje nieodwracalne skutki prawne, jeżeli powrót do pierwotnego stanu prawnego tj. z dnia jej wydania nie jest możliwy wyłącznie przy użyciu instrumentów prawa administracyjnego. W przypadku nieruchomości może to mieć miejsce jeżeli po wydaniu decyzji nacjonalizacyjnej w odniesieniu do nieruchomości zostaną dokonane czynności cywilnoprawne, np. sprzedaż wywołującą skutki w sferze prawa cywilnego. Dokonane czynności cywilnoprawne których przedmiotem jest utracone mienie, a w szczególności nieruchomość jest niezwykle istotnym czynnikiem ograniczającym skuteczność eliminacji z obrotu prawnego wadliwych decyzji nacjonalizacyjnych. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że jeżeli cofnięcie, zniesienie, odwrócenie skutków prawnych orzeczeń o przejęciu nieruchomości na rzecz Państwa będzie wymagało takich działań, co do których organ administracji publicznej nie będzie miał umocowania ustawowego, czyli nie będzie mógł zastosować formy aktu administracyjnego indywidualnego, oznaczać to będzie, iż w tym zakresie orzeczenie z 1960 r. wywołało nieodwracalny skutek prawny (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 236/08). Wówczas znajdzie rację zastosowanie przepisu art. 156 § 2 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie, wyjaśnienie tego aspektu sprawy jest szczególnie ważne w kontekście ustalonego stanu faktycznego wynikającego z faktu, że uczestnik postępowania M. S. nabył jedną z działek objętych decyzją nacjonalizacyjną w drodze przetargu od Agencji Nieruchomości Rolnej Skarbu Państwa / oświadczenie uczestnika na rozprawie k. 48-49 akt sądowych/. Kierując się powyższymi ocenami i przesłankami Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c) p.p.s.a. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.. ----------------------- 8