IV SA/Wa 594/20
WyrokWSA w Warszawie2020-09-09
Skład orzekający: Grzegorz Rząsa, Aneta Dąbrowska, Aleksandra Westra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, wydana na podstawie specustawy przesyłowej, może ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości stanowiących czynną linię kolejową, mimo braku zgody zarządcy infrastruktury kolejowej?Ratio decidendi
Decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, wydana na podstawie specustawy przesyłowej, może ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości stanowiących czynną linię kolejową. Przepisy specustawy przesyłowej, w tym art. 22 ust. 1, znajdują zastosowanie również do terenów kolejowych, a ustawodawca nie uzależnia możliwości zastosowania tych przepisów od zgody zarządcy infrastruktury kolejowej. Organ administracji ocenia zgodność wniosku z prawem, a szczegółowe rozwiązania techniczne są przedmiotem postępowania o pozwolenie na budowę.Stan faktyczny
Skarżąca spółka wniosła skargę na decyzję Ministra Rozwoju utrzymującą w mocy decyzję Wojewody o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej (budowa linii 400 kV). Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując m.in. na fakt, że objęte decyzją działki stanowią czynną linię kolejową, a inwestor posiada tytuł prawny do ich wykorzystania. Organ odwoławczy oraz sąd administracyjny uznały, że specustawa przesyłowa ma zastosowanie do terenów kolejowych, a brak zgody zarządcy infrastruktury kolejowej nie stanowi przeszkody do wydania decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), sędzia del. SO Aleksandra Westra, Protokolant st. sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2020 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej oddala skargę.
[...] S.A. z siedzibą w W. (dalej też: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rozwoju z [...] stycznia 2020 r., w której utrzymano w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2019 r. o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej polegającej na "Budowa napowietrznej dwutorowej linii 400 kV [...]" na terenie województwa [...], powiat [...], gmina [...] i gmina [...], dla działek ewidencyjnych nr [...] obręb [...], gmina [...], nr [...] obręb [...], gmina [...], nr [...] obręb [...], gmina [...] w zakresie skutków, o których mowa w art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (dalej jako: "specustawa przesyłowa").
Stan sprawy przedstawia się następująco: [...] S.A. z siedzibą w K. (zwana dalej: "inwestorem") wnioskiem z 2 lipca 2018 r. wniosła do Wojewody [...] o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej dla zadania polegającego na "Budowie napowietrznej dwutorowej linii 400 kV [...] w zakresie skutków, o których mowa w art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej, dla działek nr [...] i [...] z obrębu [...], gm. [...] oraz dla działki nr [...] z obrębu [...], gm. [...]. Wojewoda [...] decyzją z [...] marca 2019 r. ustalił lokalizację strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej pn. "Budowa napowietrznej dwutorowej linii 400 kV [...]", na terenie ww. dziełek - w zakresie skutków, o których mowa w art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej. Od powyższej decyzji odwołała się [...] S.A. z siedzibą w W. Minister Rozwoju decyzją z [...] stycznia 2020 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2019 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że inwestycja mieści się w wykazie strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych określonych w załączniku do specustawy przesyłowej, w którym pod pozycją numer 19 wskazano inwestycję pn.: "Budowa linii 400 kV [...]". Inwestor, stosownie do art. 34 ust. 2 pkt 3 specustawy przesyłowej, wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, w zakresie skutków, o których mowa w art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej. Lokalizacja przedmiotowej inwestycji została przewidziana uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] maja 2016 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla lokalizacji inwestycji celu publicznego jaką jest dwutorowa napowietrzna linia elektroenergetyczna 400 kV [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2016 r. poz. [...]), oraz uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla lokalizacji inwestycji celu publicznego jaką jest dwutorowa napowietrzna linia elektroenergetyczna 400 kV [...] (Dz. Urz. Woj [...] z 2016 r. poz. [...]). Mając na uwadze zakres przedmiotowego wniosku inwestora, organ wskazał, że inwestor nie był zobowiązany do przedłożenia map z projektem podziału nieruchomości, które tylko w części są położone w granicach terenu objętego wnioskiem, w tym terenu przeznaczonego pod budowę stacji elektroenergetycznej, sporządzonych zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami [(Dz. U. z 2018 r., poz. 2204, z późn. zm.) - zwanej dalej: "ustawą o gospodarce nieruchomościami"], o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 7 specustawy przesyłowej, jak również nie był zobowiązany do wskazania nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości oraz księgi wieczystej, jeżeli jest prowadzona dla nieruchomości, na których jest planowana budowa stacji elektroenergetycznej, w stosunku do których decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej ma wywołać skutek, o którym mowa w art. 19 ust. 3 specustawy przesyłowej (art. 4 ust. 1 pkt 8 specustawy przesyłowej). Wobec powyższego, inwestor we wniosku nie wskazał również ograniczonych praw rzeczowych obciążających nieruchomości, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 8 specustawy przesyłowej, jeżeli dla nieruchomości prowadzona jest księga wieczysta lub zbiór dokumentów i prawa te zostały w nich ujawnione (art. 4 ust. 1 pkt 9 specustawy przesyłowej). Analizując złożony przez inwestora wniosek o wydanie przedmiotowej decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, w zakresie skutków, o których mowa w art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej, organ uznał, że zawiera on elementy wskazane w art. 4 specustawy przesyłowej w związku z art. 34 ust. 2 pkt 3 lit. a i b specustawy przesyłowej. Również analizując decyzję Wojewody [...], organ odwoławczy stwierdził, że kontrolowana decyzja czyni zadość wymogom przedstawionym w art. 8 ust. 1 specustawy przesyłowej w związku z art. 34 ust. 2 pkt 3 lit. a i b specustawy przesyłowej. Zgodnie z art. 8 ust. 2 specustawy przesyłowej, projekt przedmiotowej decyzji został sporządzony przez osobę, o której mowa w art. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym [(Dz. U. z 2018 r., poz. 1945, z późn. zm.) - zwanej dalej: "u.p.z.p."]. Stosownie do art. 25 ust. 1 specustawy przesyłowej, decyzja Wojewody [...] podlega natychmiastowemu wykonaniu. Rozpatrując odwołanie [...] S.A., organ odwoławczy podał, że organ pierwszej instancji, jak i Minister pełnią w procesie inwestycyjnym funkcję organów, które będąc właściwe do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, nie są jednocześnie uprawnione do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, ani do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań. Niedopuszczalna jest również ocena przez ww. organy racjonalności, czy aspektów ekonomicznych i społecznych koncepcji przedstawionej przez inwestora. To inwestor we wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej decyduje o przebiegu inwestycji oraz o wielkości terenu niezbędnego dla realizacji inwestycji. Inwestor samodzielnie dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych. Zarówno wojewoda, jak i organ odwoławczy, mogą działać tylko w granicach tego wniosku i nie mają możliwości ingerowania w lokalizację inwestycji. Ocenie dokonanej przez organy pierwszej i drugiej instancji podlega zgodność z prawem planowanego przedsięwzięcia, w szczególności spełnienie warunków zawartych w przepisach specustawy przesyłowej.
Po uzyskaniu stanowiska inwestora oraz przeanalizowaniu zarzutów skarżącej strony, zawartych w odwołaniu oraz piśmie z 1 lipca 2019 r., Minister doszedł do przekonania, że ograniczenie sposobu korzystania z ww. działek nr [...] i nr [...], z obrębu [...], oraz ww. działki nr [...], z obrębu [...], jest w niniejszej sprawie uzasadnione. Zakresem inwestycji, dla której została wydana decyzja Wojewody [...], objęte zostały działki nr [...], nr [...] i nr [...], znajdujące się w użytkowaniu wieczystym skarżącej spółki. Inwestor we wniosku o wydanie przedmiotowej decyzji o ustaleniu realizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej wskazał je jako nieruchomości, w stosunku do których decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej ma wywołać skutek, o którym mowa w art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej. W myśl art. 8 ust. 1 pkt 8 specustawy przesyłowej, decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej zawiera oznaczenie nieruchomości, w stosunku do których decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej ma wywołać skutek, o którym mowa w art. 22 ust. 1. Przepisy art. 124 ust. 2 i 5-8 ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się odpowiednio (art. 8 ust. 1 pkt 8 i art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej). Biorąc powyższe pod uwagę, w pkt VIII decyzji Wojewody [...] organ pierwszej instancji zasadnie ograniczył sposób korzystania z ww. działek nr [...], nr [...] i nr [...]. Zdaniem Ministra, w przedmiotowej sprawie dla ww. działek, zachodziły przesłanki do zastosowania art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej. Wojewoda [...] wydał zaskarżoną decyzję zgodnie z zakresem wskazanym we wniosku inwestora z 2 lipca 2018 r. To inwestor, będący kreatorem miejsca, sposobu i kształtu lokalizacji inwestycji, zadecydował o wyborze konkretnego tytułu prawnego do nieruchomości i wobec tego był zobowiązany we wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej (złożonym w trybie art. 34 ust. 2 pkt 3 specustawy przesyłowej) do wskazania nieruchomości, w stosunku do których decyzja ma wywołać skutek określony w art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej. Mając na względzie zarzut skarżącej, że Wojewoda [...] dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, pomijając okoliczność, że objęte zaskarżoną decyzją ww. działki stanowią czynną linię kolejową, po której odbywa się ruch kolejowy, a tym samym nie wziął pod uwagę związanych z tym ograniczeń, wymogów i warunków dla prowadzenia robót na obszarze kolejowym, organ odwoławczy wskazał, że z treści art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej w żaden sposób nie wynika, aby nie znajdował on zastosowania do nieruchomości, na których znajdują się czynne linie kolejowe. Ustawodawca nie wyłączył bowiem z zakresu stosowania art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej nieruchomości stanowiących tereny kolejowe. Jak słusznie wskazał inwestor w piśmie z 12 sierpnia 2019 r., specustawa przesyłowa nie wymienia nieruchomości, do których nie znajduje zastosowania art. 22 ust. 1 ww. ustawy. Specustawa przesyłowa nie zawiera zatem jakichkolwiek ograniczeń w zakresie możliwości jej zastosowania do terenów kolejowych. Szczególnych uregulowań dotyczących wydawania decyzji ograniczających sposób korzystania z nieruchomości stanowiących tereny kolejowe nie zawierają również przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami (która w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie w określonym zakresie) oraz przepisy ustawy o transporcie kolejowym. Ustawodawca dopuszcza zatem lokalizację inwestycji w zakresie sieci przesyłowych na terenach kolejowych, a co za tym idzie - zastosowanie do nich art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej. Treść przepisu art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej nie pozostawia wątpliwości, że intencją racjonalnego ustawodawcy było takie ukształtowanie prawa i możliwości ograniczenia prawa własności nieruchomości objętych inwestycją, aby stworzyć dla inwestora możliwość jak najszybszego przystąpienia do realizacji inwestycji, jej zrealizowania, a następnie prowadzenia prac związanych z konserwacją urządzeń, w tym usuwaniem awarii. Administracyjnoprawne ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości dotyczyć może również nieruchomości stanowiących tereny kolejowe [por. wyrok NSA z 24 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 2977/17, wydany w sprawie rozpatrywanej na podstawie ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu (Dz. U. z 2019 r. poz. 1554), lecz w istotnym zakresie w pełni analogicznej do rozwiązań przyjętych w specustawie przesyłowej]. Odnosząc zatem systemową charakterystykę specustawy przesyłowej, o której była mowa powyżej, do okoliczności rozpatrywanej sprawy, w ocenie Ministra analiza zgromadzonej w sprawie dokumentacji wykazała, że objęcie wskazanych nieruchomości ograniczeniem w korzystaniu na podstawie art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej nie narusza prawa. Z powyższych względów - w ocenie Ministra - przyjęte przez organ pierwszej instancji w decyzji Wojewody [...] skutki prawne odnoszące się do działek stanowiących teren kolejowy, nie budzą zastrzeżeń co do ich poprawności. Jednocześnie, biorąc pod uwagę zastrzeżenia skarżącej wyrażone w piśmie z 1 lipca 2019 r. co do możliwości lokalizowania na obszarze kolejowym obiektów niezwiązanych z infrastrukturą kolejową, organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 4 pkt 8 ustawy o transporcie kolejowym, obszar kolejowy to powierzchnia gruntu określona działkami ewidencyjnymi, na której znajduje się droga kolejowa, budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do zarządzania, eksploatacji i utrzymania linii kolejowej oraz przewozu osób i rzeczy. Wobec tego, jakkolwiek przepis art. 4 ust. 2 pkt 8 specustawy przesyłowej nie znajduje zastosowania w realiach niniejszej sprawy (co wynika z art. 34 ust. 2 pkt 3 lit. b ww. ustawy), to warto zwrócić uwagę, że ustawodawca wskazał, iż do wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej inwestor załącza opinie właściwego zarządcy infrastruktury kolejowej lub innego podmiotu władającego nieruchomością wchodzącą w skład obszaru kolejowego - w zakresie, w jakim projektowana inwestycja przebiega przez nieruchomości wchodzące w skład obszaru kolejowego, przylega do nieruchomości wchodzących w skład obszaru kolejowego lub powoduje ograniczenia w sposobie zagospodarowania tych nieruchomości. Minister podziela stanowisko wyrażone przez inwestora w piśmie z 12 sierpnia 2019 r, że już z samego brzmienia przepisu art. 4 ust. 2 pkt 8 specustawy przesyłowej jednoznacznie wynika, że ustawodawca dopuszcza lokalizację inwestycji w zakresie sieci przesyłowej na obszarach kolejowych (a także - dopuszcza zastosowanie do obszarów kolejowych art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej). Ponadto, chociaż ocena tej kwestii będzie dopiero przedmiotem postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, to należy mieć na uwadze także art. 57 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, który stanowi, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od warunków usytuowania budynków i budowli określonych w art. 53 ww. ustawy. W treści przepisu art. 57 ustawy o transporcie kolejowym nie przewidziano ograniczenia stosowania odstępstwa jedynie do terenów znajdujących się poza granicą obszaru kolejowego. Zastrzeżono w nim natomiast, że odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia oraz bezpieczeństwa prawidłowego ruchu kolejowego, a także nie może zakłócać działania urządzeń służących do prowadzenia tego ruchu. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, przepisy ustawy o transporcie kolejowym nie zabraniają lokalizacji na obszarze kolejowym obiektów innych niż związane z infrastrukturą kolejową. Organ też zauważył, że działki nr [...], z obrębu [...] i nr [...], z obrębu [...], ujęte zostały odpowiednio pod pozycjami [...] i [...], w tomie 2 województwo [...] załącznika do decyzji Nr [...] Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2014 r. w sprawie ustalenia terenów, przez które przebiegają linie kolejowe, jako terenów zamkniętych (Dz. Urz. [...] z 2014 r., poz. [...], z późn. zm.). W ocenie Ministra, fakt, iż nieruchomość gruntowa została ujęta w załączniku do decyzji w sprawie ustalenia terenów, przez które przebiegają linie kolejowe, jako terenów zamkniętych, nie oznacza, że przeprowadzenie na niej inwestycji, która nie jest ściśle związana z charakterem tego terenu, jest wykluczone. Niewątpliwie charakter kolejowych terenów zamkniętych, czyli zastrzeżonych ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa, w swojej istocie wprowadza pewne ograniczenia w zagospodarowaniu takich obszarów, jednak ograniczenie takie nie może mieć charakteru absolutnego. Organ również podkreślił, że lokalizacja przedmiotowej inwestycji została przewidziana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie zaś z treścią art. 14 ust. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, planu miejscowego nie sporządza się dla terenów zamkniętych, z wyłączeniem terenów zamkniętych ustalanych przez ministra właściwego do spraw transportu. Z powyższego przepisu wynika zatem możliwość lokalizowania inwestycji - w drodze planu miejscowego – na terenach zamkniętych kolejowych. Z treści przepisu art. 14 ust. 6 w zw. z art. 15 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (określającym zakres planu miejscowego) nie wynika natomiast, aby inwestycje przewidziane - w drodze planu miejscowego - do realizacji na terenie zamkniętym kolejowym, miały stanowić wyłącznie inwestycje ściśle związane z infrastrukturą kolejową. Jak wynika z uzasadnienia do projektu ustawy o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 812 z 29 maja 2008 r.), nowelizacja art. 14 ust. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która weszła w życie w dniu 21 października 2010 r. i która dopuściła możliwość uchwalania planów miejscowych dla terenów zamkniętych kolejowych, miała na celu umożliwienie zabudowy terenów zamkniętych kolejowych, nie powodując jednocześnie braku możliwości ich dotychczasowego użytkowania. Przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dopuszczają możliwość lokalizowania - również w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - na terenach zamkniętych kolejowych inwestycji niezwiązanych ściśle z infrastrukturą kolejową. Przesłanką warunkującą dopuszczalność takich inwestycji na tego rodzaju terenie jest zaś ustalenie, czy planowane przedsięwzięcie da się pogodzić z celem, dla którego dany teren został uznany za zamknięty (por. np. wyrok NSA z 24 września 2008 r., sygn. akt II OSK 1075/07). Za nietrafny uznała tym samym organ zarzut dotyczący braku uwzględnienia przez Wojewodę [...] wymogów i warunków dla prowadzenia robót na obszarze kolejowym. Stosownie bowiem jeszcze do orzecznictwa sądowoadministracyjngo, odnoszącego się co prawda do ustawy o transporcie kolejowym, ale aktualnego również na gruncie specustawy przesyłowej, decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji jest etapem wstępnym na drodze realizacji inwestycji. Określa ona jedynie ogólne warunki realizacji inwestycji, szczegółowe rozwiązania techniczne, które pozwolą na dochowanie tych warunków, określone zostaną dopiero na etapie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Oceny warunków techniczno-budowlanych dokonują organy administracji architektoniczno-budowlanej na podstawie przedstawionego przez inwestora projektu budowlanego, zawierającego rozwiązania techniczne realizacji inwestycji, sporządzonego przez osoby posiadające wiedzę specjalistyczną i stosowne uprawnienia. Organ orzekający w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji nie może wkraczać w kompetencje organu wydającego decyzję o pozwoleniu na budowę i w sposób władczy orzekać w kwestiach, które mogą stać się przedmiotem rozważań dopiero na dalszym etapie procesu inwestycyjnego (por. wyrok NSA z 15 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 721/16). Zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1997 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186, z późn. zm.) - zwanej dalej: "ustawą Prawo budowlane"], w decyzji o pozwoleniu na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej, w razie potrzeby określa szczegółowe warunki zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych. Zgodnie z art. 5 ust. 1 specustawy przesyłowej, decyzję o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, na wniosek inwestora, wydaje właściwy miejscowo wojewoda. W związku z powyższym, adresatem, a co za tym idzie - podmiotem, któremu przysługują uprawnienia wynikające z decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej jest inwestor. Inwestorem zaś, zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 1 specustawy przesyłowej, jest operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego w rozumieniu ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne [(Dz. U. z 2019 r. poz. 755, z późn. zm.) - zwanej dalej "ustawą Prawo energetyczne"], realizujący strategiczną inwestycję w zakresie sieci przesyłowej. Ponadto, jak już wcześniej wskazano w przedmiotowym rozstrzygnięciu, stosownie do art. 34 ust. 2 pkt 3 specustawy przesyłowej, w przypadku, gdy lokalizacja strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej przewidziana jest w uchwalonym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzji o warunkach zabudowy, inwestor w każdym czasie może wystąpić o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie w zakresie skutków, o których mowa w art. 19 ust. 3 lub art. 22 ust. 1. Inwestor, czyli [...] S A. z siedzibą w K., był jedynym uprawnionym podmiotem do złożenia wniosku o wydanie decyzji, która ma wywoływać skutki określone w art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej, a następnie do zajęcia nieruchomości na podstawie wydanej decyzji. Za niezasadny należało uznać też zarzut [...] S.A. dotyczący pominięcia przez organ wojewódzki okoliczności, że w odniesieniu do działek będących przedmiotem zaskarżonej decyzji, [...] S.A. porozumiała się z inwestorem, co do zawarcia umowy umożliwiającej realizację inwestycji na ww. działkach. Zarzut ten podlega rozpoznaniu łącznie z kolejnym - w ocenie Ministra - niezasadnym zarzutem skarżącej spółki dotyczącym tego, iż zastosowanie w rozpatrywanej sprawie art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej było bezprzedmiotowe, bowiem inwestor posiada tytuł prawny w postaci umów i uzgodnień (określających warunki realizacji inwestycji) zawartych między wykonawcą a [...] S.A. oraz zarządcą linii kolejowych – [...] S.A., uprawniający inwestora do dysponowania ww. nieruchomościami na cele budowlane i złożenia wniosku o pozwolenie na budowę. Wskazać należy, że specustawa przesyłowa wprowadza uregulowania specjalne, które mają za zadanie ułatwić inwestorowi realizację inwestycji strategicznych z punktu widzenia interesu państwa, w tym poprzez pozyskiwanie nieruchomości dla celów takich inwestycji. Przepis art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej, jako mający charakter uregulowania szczególnego, musi być zatem interpretowany zawężająco, w związku z czym nie jest dopuszczalne formułowanie jakichkolwiek innych przesłanek umożliwiających albo wykluczających zastosowanie ograniczenia, o którym mowa w tym przepisie. Przepisy obowiązującego prawa, w tym przepisy specustawy przesyłowej, nie uzależniają jednak wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej na danej nieruchomości od wyrażenia na to zgody podmiotu będącego właścicielem bądź użytkownikiem wieczystym tejże nieruchomości, bądź zawarcia umowy na wejście na teren na którym ma być realizowana inwestycja. Ustawodawca uchwalając szczególne przepisy specustawy przesyłowej zdecydował, iż inwestycje w zakresie sieci przesyłowych będą korzystały z priorytetowej, przyspieszonej ścieżki pozyskiwania decyzji i zezwoleń niezbędnych do realizacji tych przedsięwzięć. Pośród celów regulacji specustawy przesyłowej wymienić można ograniczenie ilości pozwoleń niezbędnych do rozpoczęcia inwestycji oraz skrócenie czasu trwania procedur niezbędnych do uzyskania wymaganych decyzji. Z analizy uzasadnienia projektu specustawy przesyłowej wyraźnie wynika dążenie twórców tego aktu prawnego do przyspieszenia i usprawnienia postępowania w przedmiocie lokalizacji oraz realizacji inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (zob. uzasadnienie projektu specustawy przesyłowej, http://www.sejm.gov.pl). W art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej wprowadzono alternatywną, w stosunku do pełnego wywłaszczenia, drogę nabycia tytułu prawnego do nieruchomości pod strategiczne inwestycje w zakresie sieci przesyłowych. W przepisie tym przyjęto wydanie przez właściwy organ administracji decyzji ograniczającej prawa właściciela albo użytkownika wieczystego i dającej możliwość inwestorowi prowadzenia na tym gruncie inwestycji, a także prac związanych z budową, przebudową, utrzymaniem, eksploatacją, konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń. W sprawie, jak podkreślił inwestor w ww. pismach z 17 maja 2019 r. i z 12 sierpnia 2019 r., strony uzgodnień nie doszły do porozumienia w zakresie uzyskania trwałego tytułu prawnego do nieruchomości dla celu związanego z szeroko rozumianą eksploatacją linii przesyłowej, wobec czego inwestor wystąpił do Wojewody [...] o ograniczenie sposobu korzystania z ww. nieruchomości na podstawie art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej. Tylko bowiem ograniczenie prawa własności mocą decyzji administracyjnej, czyli w drodze władczego aktu organu administracji, pozwala na zrealizowanie ww. celu. Pozostawienie tej kwestii, jak wskazuje skarżąca spółka, porozumieniu stron, a przede wszystkim konieczności zawarcia umowy cywilnoprawnej, wypaczałoby cel, dla jakiego tak istotna kwestia, jaką jest budowa strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, została poddana regulacji w formie specustawy. Na marginesie też organ dodał, że zaistnienie awarii wymaga podjęcia natychmiastowych działań ze strony inwestora w celu jej usunięcia, a nie negocjacji z zarządcą infrastruktury kolejowej i zawierania ewentualnie porozumienia w formie umowy cywilnoprawnej (por. ww. wyrok NSA z 24 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 2977/17). W piśmie z 17 czerwca 2019 r. inwestor wskazał, iż - wbrew twierdzeniom [...] S.A. - nie posiada on tytułu prawnego do ww. nieruchomości, uprawniającego go do wejścia na ich teren w celu budowy linii 400 kV [...] i jej późniejszego utrzymania, eksploatacji, konserwacji, remontu, przebudowy oraz usuwania awarii. Inwestor zaznaczył, iż pomimo prowadzenia rozmów nie udało mu się dojść do porozumienia z [...] S.A. w zakresie zasad i warunków ustanowienia na ww. nieruchomościach służebności przesyłu. Inwestor wyjaśnił, że umowa zawarta pomiędzy [...] S.A., a konsorcjum firm będących wykonawcą ww. linii elektroenergetycznej, nie daje inwestorowi trwałego tytułu prawnego do nieruchomości, przez które ma przebiegać ww. inwestycja liniowa. Ponadto, w piśmie z 12 sierpnia 2019 r. inwestor wskazał, iż fakt, że w umowie jest mowa również o eksploatacji, konserwacji, itp. ww. linii, nie ma znaczenia, ponieważ to nie wykonawca będzie eksploatował linię, tylko inwestor, i to inwestor będzie zobowiązany do utrzymania jej w należytym stanie. Na marginesie inwestor dodał, iż umowa łącząca go z wykonawcą inwestycji nakłada na wykonawcę obowiązek pozyskania trwałych tytułów prawnych do nieruchomości, przez które przebiega ww. linia, w imieniu i na rzecz inwestora. Łącząca [...] S.A. i wykonawcę umowa nie daje natomiast takiego tytułu inwestorowi do nieruchomości będącej w użytkowaniu wieczystym skarżącej spółki. W rozpatrywanej kwestii organ podkreślił, że skutki decyzji wynikające z treści art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej są co do zasady analogiczne do skutków decyzji o ograniczeniu prawa własności nieruchomości, wydawanej na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W tym zakresie wykorzystano bowiem istniejące już rozwiązania zawarte w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. w jej art. 124, z uwzględnieniem pewnych zmian. Z treści art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej, w przeciwieństwie do art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie wynika jednak, że przesłanką do ograniczenia korzystania z nieruchomości jest brak zgody jej właściciela lub użytkownika wieczystego. Nie można się zatem zgodzić z twierdzeniem skarżącej spółki, że zgoda wyrażona przez użytkownika wieczystego przedmiotowych nieruchomości w ramach zawartej uprzednio umowy uprawniającej inwestora do wejścia i prowadzenia robót budowlanych na terenie nieruchomości, powoduje brak możliwości wydania - na podstawie art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej - decyzji ograniczającej sposób korzystania z tych nieruchomości. Jak wynika z dotychczasowych ustaleń, to inwestor, realizujący inwestycję na podstawie przepisów specustawy przesyłowej, decyduje o wyborze tytułu prawnego do nieruchomości, które są niezbędne do zrealizowania inwestycji. Inwestor jest bowiem kreatorem miejsca, sposobu i kształtu realizacji inwestycji, natomiast organ orzekający wyznacza dopuszczalne prawem granice tej kreacji, poprzez dokonanie oceny prawnej, kończącej się aktem władztwa publicznego, zakreślającego te granice. Zadaniem organu jest sprawdzenie, czy wnioskowane ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości odpowiada wymogom wyrażonym w regulacjach specustawy przesyłowej. Skoro zatem inwestor złożył wniosek o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości znajdujących się w użytkowaniu wieczystym skarżącej spółki, w związku z realizacją inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, to organ wojewódzki władny był jedynie do oceny tego wniosku pod kątem jego zgodności z obowiązującymi przepisami, a następnie wydania stosownej decyzji. Jeżeli zaś z przepisów specustawy przesyłowej, nie wynika, aby zastosowanie przepisu art. 22 ust. 1 tej ustawy (tak jak ma to miejsce w przypadku przepisu art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami) było możliwe jedynie w przypadku, gdy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraził zgody na ich ograniczenie w korzystaniu, to przedmiotu postępowania prowadzonego na podstawie przepisów specustawy przesyłowej nie stanowi weryfikacja, czy przeprowadzane były przez inwestora jakiekolwiek negocjacje w tej kwestii, ani treść ewentualnie zawartej na tę okoliczność umowy. Tym samym, Wojewoda [...], słusznie uznając, że wniosek inwestora o ograniczenie - na podstawie art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej - korzystania z ww. działek nr [...], nr [...] i nr [...], odpowiada prawu, obowiązany był go uwzględnić, bez względu na fakt, czy zawarte zostały w tej kwestii jakiekolwiek umowy pomiędzy spornymi stronami postępowania. Treść decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej została określona w art. 8 ust. 1 specustawy przesyłowej. Zgodnie zaś z ww. art. 8 ust. 1 pkt 8 specustawy przesyłowej, decyzja o ustaleniu strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej zawiera oznaczenie nieruchomości, w stosunku do których decyzja ta ma wywołać skutek, o którym mowa w art. 22 ust. 1 tej ustawy. Art. 22 ust. 1 zdanie pierwsze specustawy przesyłowej stanowi, że w odniesieniu do nieruchomości objętych decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, w celu zapewnienia prawa do wejścia na teren nieruchomości dla prowadzenia budowy strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, a także prac związanych z budową, przebudową, utrzymaniem, eksploatacją, konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, wojewoda w decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej ograniczy sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Przepisy specustawy przesyłowej nie zobowiązują wnioskodawcy do szczegółowego określenia we wniosku, na czym faktycznie/konkretnie będzie polegało ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości, wynikające z treści art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej. Tym samym, niemożliwe jest wymaganie od organu orzekającego na tym etapie procesu inwestycyjnego, aby - tak jak oczekuje tego strona skarżąca - szczegółowo określił w decyzji lokalizacyjnej zakres ograniczenia. Specustawa przesyłowa określa jedynie "ogólny katalog" ograniczeń w związku z realizacją zamierzenia inwestycyjnego. Jak już wyjaśniono w niniejszej decyzji, decyzja o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej inwestycji jest pierwszą z cyklu decyzji wydawanych w procesie inwestycyjnym. Ma ona charakter wstępny - określa dopuszczalność zamierzenia inwestycyjnego w wyznaczonej przez inwestora lokalizacji, z punktu widzenia przepisów prawa, a także wskazuje ogólne warunki i zasady, którym inwestycja powinna odpowiadać. Uszczegółowienie tych warunków zasad następuje natomiast przed organami administracji architektoniczno-budowlanej w ramach postępowania o wydanie pozwolenia na budowę. Tym samym, to w projekcie budowlanym, przedłożonym przez inwestora wraz z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę, zostanie uszczegółowiony zakres prac niezbędnych do wykonania na przedmiotowych działkach, a wynikających z treści art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej. W świetle powyższego zapis znajdujący się w zaskarżonej decyzji Wojewody [...] o orzeczeniu ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości poprzez zezwolenie na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jest zgodny z wymogami specustawy przesyłowej i nie stanowi o wadliwości tej decyzji. Nie znajduje uzasadnienia również podniesiony przez skarżącą zarzut dotyczący niewskazania przez inwestora - stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 10 specustawy przesyłowej - nieruchomości lub ich części, w stosunku do których decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej ma wywołać skutek, o którym mowa w art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej, co - w ocenie [...] S.A. - czyni wątpliwym dopuszczalność zastosowania art. 34 ust. 2 specustawy przesyłowej. Z treści art. 34 ust. 2 pkt 3 specustawy przesyłowej wynika, że inwestor - występując w trybie ww. przepisu o wydanie decyzji lokalizacyjnej - powinien określić, czy decyzja ta w stosunku do nieruchomości objętych wnioskiem ma wywołać skutki określone w art. 19 ust. 3 czy w art. 22 ust. 1 ww. ustawy. Jednocześnie na mocy art. 34 ust. 2 pkt 3 lit. a specustawy przesyłowej wyłączono w takim przypadku zastosowanie przepisu art. 4 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy, zobowiązującego do wskazania we wniosku nieruchomości, które mają podlegać ograniczeniu w korzystaniu. W analizowanym przypadku we wniosku z 2 lipca 2018 r. inwestor wyraźnie wskazał, "iż żądana przez niego decyzja ma wywołać skutki określone w art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej w stosunku do nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...], nr [...], z obrębu [...] i nr [...], z obrębu [...]. Mając na uwadze wyjaśnienia inwestora zawarte w piśmie z 12 sierpnia 2019 r., organ dodał, że być może powyższy zarzut skarżącej dotyczy de facto wniosków o wydanie ww. decyzji Wojewody [...] Nr [...] z [...] października 2017 r. oraz ww. decyzji Wojewody [...] Nr [...] z [...] listopada 2017 r., ustalających lokalizację przedmiotowej strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, jednak niewywołujących skutków, o których mowa w art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej. We wnioskach o wydanie powyższych decyzji nie wskazano nieruchomości, w stosunku do których decyzje o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej miały wywołać skutek, o którym mowa w art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej, ponieważ takiego skutku nie miały wywołać, co zostało wyraźnie wskazane w pkt VII każdej z decyzji. W związku z powyższym, inwestor nie miał obowiązku wskazywać takich nieruchomości we wnioskach o wydanie tych rozstrzygnięć. W piśmie z 12 sierpnia 2019 r. inwestor zaznaczył bowiem, że składając wnioski o wydanie ww. decyzji cały czas prowadził rozmowy ze skarżącą na temat warunków ustanowienia na jego rzecz przez [...] S.A., w drodze umowy, służebności przesyłu. Inwestor wskazał, iż z uwagi na fakt, że stronom nie udało się dojść do porozumienia w tym zakresie, zmuszony był do złożenia przedmiotowego wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej wywołującej skutki, o których mowa w art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej. Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut dotyczący naruszenia przez Wojewodę [...] art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej, przez niezasadne nałożenie w decyzji Wojewody [...] obowiązku udostępnienia przez skarżącą spółkę przedmiotowych nieruchomości, podczas gdy podmiotem uprawnionym do wyrażenia zgody na wstęp na teren linii kolejowej, która znajduje się na ww. działkach nr [...], z obrębu [...] i nr [...], z obrębu [...], jest zarządca linii kolejowej. Z samych przepisów specustawy przesyłowej, a w szczególności art. 22 ust. 2 tej ustawy, wynika, że adresatem obowiązku udostępniania nieruchomości podlegającej ograniczeniu w korzystaniu, jest jej właściciel bądź użytkownik wieczysty. Zgodnie bowiem z ww. przepisem, to właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości przysługuje odszkodowanie od inwestora w razie braku możliwości przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, po zrealizowaniu prac wynikających z treści art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej. Biorąc pod uwagę powyższe, jak również fakt, iż użytkownikiem wieczystym ww. nieruchomości jest skarżąca, a nie spółka [...] S.A. organ stwierdził, że jest ona podmiotem właściwym do udostępnienia inwestorowi ww. nieruchomości w celu zrealizowania przedmiotowej inwestycji celu publicznego.
Odnośnie zarzutu dotyczącego pominięcia okoliczności, iż w myśl uzgodnień z zarządcą infrastruktury kolejowej, prowadzenie robót na ww. działkach dopuszczalne jest jedynie po uprzednim zgłoszeniu robót i uzgodnieniu ich z Zakładem Linii Kolejowych, a także pod nadzorem zarządcy linii kolejowych, organ wskazał, że na etapie postępowania w sprawie i ustalenia lokalizacji inwestycji organ nie zajmuje się procedurą wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę (konieczność zawarcia w projekcie budowlanym niezbędnych uzgodnień), jak i przyszłą realizacją budowy, w związku z tym powołane okoliczności, nie mogą być rozważane w niniejszym postępowaniu odwoławczym. Ponadto, ustawodawca w art. 34 ust. 2 pkt 3 lit. a specustawy przesyłowej określił wykaz opinii, które inwestor zobowiązany był przedłożyć, występując - w trybie art. 34 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy - z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej ograniczającej korzystanie z nieruchomości. Z przepisu tego nie wynika, aby na etapie przedmiotowego postępowania zachodziła konieczność uzyskania opinii podmiotów wskazanych przez skarżącą spółkę. Zgodnie bowiem z art. 34 ust. 2 pkt 3 lit. b specustawy przesyłowej, w analizowanym przypadku wyłączono stosowanie przepisu art. 4 ust. 2 ww. ustawy, a w tym art. 4 ust. 2 pkt 8, przewidującego załączenie do wniosku o wydanie decyzji lokalizacyjnej opinii właściwego zarządcy infrastruktury kolejowej. Tym samym, nie można byłoby wymagać na tym etapie procesu inwestycyjnego przedłożenia przez inwestora takowych opinii, albowiem stanowiłoby to wprowadzenie warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami. Nie ulega jednak wątpliwości, że wydanie decyzji lokalizacyjnej na podstawie specustawy przesyłowej, jest tylko jednym z etapów całego procesu realizacji inwestycji w zakresie sieci przesyłowych. Dla rozpoczęcia prac niezbędne jest zrealizowanie przez inwestora szeregu nałożonych na niego w tym procesie obowiązków, wynikających z innych przepisów prawa, wydanych decyzji, czy też opinii i uzgodnień. Natomiast szczegółowe warunki realizacji inwestycji, o czym była już mowa wyżej, zostaną określone na etapie wydawania pozwolenia na budowę, a kwestia prowadzenia robót, w tym wejścia na działki stanowiące teren kolejowy zamknięty (z uwzględnieniem przepisów ustawy o transporcie kolejowym, w tym art. 58), jest już elementem prowadzenia samych robót budowlanych oraz szczegółowego ich harmonogramu i nie podlega ocenie organów orzekających w sprawie lokalizacji inwestycji. Według organu warto też nadmienić, że inwestor w piśmie z 12 sierpnia 2019 r. poinformował, iż prace na ww. działkach nr [...], nr [...] i nr [...] zostały uzgodnione z zarządcą linii kolejowej. Ponadto, w samym odwołaniu skarżąca spółka wskazała, że inwestor dysponuje uzgodnieniem z zarządcą linii kolejowej – [...]. S.A, określającym warunki realizacji inwestycji na terenie linii kolejowej. Organ nie zgodził się też z argumentem skarżącej, jakoby Wojewoda [...] pominął wymagania dla prowadzenia robót oraz usytuowania różnego rodzaju obiektów na terenach kolejowych, wynikające z art. 53 ust. 1 i 2, art. 57 ustawy o transporcie kolejowym, § 119 ust. 3 i ust. 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie oraz z rozporządzenia w sprawie odległości i warunków usytuowania obiektów w sąsiedztwie linii kolejowej. Odnosząc się do powyższego organ podkreślił, że badanie tego rodzaju kwestii dokonywane jest przez organ architektoniczno-budowlany na etapie postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. To bowiem dopiero na etapie tego postępowania określone zostaną szczegółowe rozwiązania techniczne (w tym szczegółowe parametry) inwestycji. Oceny warunków techniczno-budowlanych dokonują zatem organy administracji architektoniczno-budowlanej na podstawie przedstawionego przez inwestora projektu budowlanego, zawierającego rozwiązania techniczne realizacji inwestycji, sporządzonego przez osoby posiadające wiedzę specjalistyczną i stosowne uprawnienia. Organ rozstrzygający w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego nie może wkraczać w kompetencje organu wydającego decyzję o pozwoleniu na budowę i w sposób władczy orzekać w kwestiach, które mogą stać się przedmiotem rozważań dopiero na dalszym etapie procesu inwestycyjnego. Tym samym, w ocenie Ministra, właściwym etapem do podnoszenia tego rodzaju zarzutów jest postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Na tym etapie takie zarzuty są bowiem przedwczesne. Słusznie wskazał inwestor w piśmie z 17 maja 2019 r., że kwestia czy inwestycja jest zgodna z art. 53 ust. 1 i 2, art. 57 ustawy o transporcie kolejowym i § 119 ust. 3, ust. 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie nie jest przedmiotem postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej. Zachowanie wymagań dotyczących sieci i instalacji usytuowanych na obszarze kolejowym jest badane w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Inwestor podkreślił, iż [...] S.A. pismem z 21 lipca 2016r. uzgodniły projekt budowy ww. linii na działkach objętych zaskarżoną decyzją. Jak też zauważył inwestor w piśmie z 12 sierpnia – [...] S.A. (i wskazane przez nią podmioty) z jednej strony uzgodniła pozytywnie projekt budowlany przedmiotowej dwutorowej linii napowietrznej 400 kV przebiegającej przez działki będące w jej użytkowaniu wieczystym, podpisała umowę z wykonawcą robót wskazując jako podstawę prawną m.in. ustawę o transporcie kolejowym, zaś z drugiej strony w odwołaniu wskazała, iż przebieg powyższej linii przez ww. działki jest niezgodny z przepisami ustawy o transporcie kolejowym. Na uwzględnienie nie zasługuje też zarzut naruszenia art. 22 ust. 2 specustawy przesyłowej i uznanie, że w przypadku, gdy przywrócenie działek do stanu poprzedniego nie jest możliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu przysługuje od inwestora odszkodowanie. Z uwagi na brak szczegółowego wyjaśnienia przez stronę skarżącą istoty zarzutu, organ wskazał, że przepis art. 22 ust. 2 specustawy przesyłowej znajduje zastosowanie w odniesieniu do wszystkich nieruchomości objętych ograniczeniem w korzystaniu na mocy art. 22 ust. 1 ww. ustawy. Powyższe wynika wprost ze zdania pierwszego treści przepisu art. 22 ust. 2 specustawy przesyłowej. Ustawodawca nie uzależnił możliwości zastosowania powyższego przepisu od funkcji, jaką pełni dana nieruchomość. Nie ma zatem znaczenia, czy nieruchomość ma status nieruchomości "zwykłej" czy też np. jest to czynna linia kolejowa o znaczeniu państwowym, w związku z czym taka nieruchomość posiada status terenu zamkniętego. Niewątpliwie w każdym przypadku inwestor zobowiązany jest po wykonaniu robót przywrócić nieruchomość do stanu poprzedniego, jeżeli jednak nie jest to możliwe, właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu przysługuje odszkodowanie z tego tytułu.
W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej w zakresie skutków, o których mowa w art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej, w sposób rzetelny, zgodnie z przepisami art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. i specustawy przesyłowej oraz wystarczający do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. W tym zakresie podjął też wszelkie niezbędne kroki konieczne do ustalenia stanu faktycznego, przeprowadził w sposób prawidłowy postępowanie dowodowe i poczynił na jego podstawie właściwe ustalenia.
Podsumowując, organ odwoławczy uznał, że przebieg planowanej inwestycji przesyłowej został ustalony prawidłowo. Zarówno wniosek inwestora, postępowanie przeprowadzone przez organ pierwszej instancji, jak i zaskarżona decyzja nie naruszają prawa, a zarzuty skarżącej nie zasługują na uwzględnienie, wobec czego utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
[...] S.A. z siedzibą w W. w skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Rozwoju z [...] stycznia 2020 r. i poprzedzającej jej decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2019 r. Skarżąca zarzuciła wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem:
1) przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz pominięcie istotnych w sprawie okoliczności, w tym w szczególności pominięcie okoliczności, że: - objęte zaskarżoną decyzją działki oznaczone w ewidencji gruntów nr [...] obręb [...] oraz nr [...] obręb [...], stanowią linie kolejowe, po których odbywa się ruch pociągów, w następstwie czego organ pominął związane z tym ograniczenia, a także wymogi i warunki dla prowadzenia robót na obszarze kolejowym,
- w odniesieniu do objętych zaskarżoną decyzją działek oznaczonych w ewidencji gruntów nr [...] obręb [...], nr [...] obręb [...] oraz nr [...] obręb [...], wnioskodawca posiada umożliwiający realizację przedmiotowej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej na działkach nr [...], [...] i [...] tytuł prawny w postaci umowy [...] oraz uzgodnień: ze spółką [...] S.A. z 21 lipca 2016 r., a także uzgodnień z zarządcą linii kolejowej z 30 grudnia 2016 r., uprawniające go do wejścia i prowadzenia na terenie wyżej wymienionych działek robót budowlanych, polegających m.in. na budowie (posadowieniu, podwieszeniu) oraz późniejszej eksploatacji dwutorowej linii energetycznej 400 kV, w oparciu o które to dokumenty doszło do zrealizowania przedmiotowej inwestycji, wobec czego postępowanie w zakresie skutków, o których mowa w art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej jest bezcelowe i bezprzedmiotowe, w związku z czym decyzja organu drugiej instancji i pierwszej instancji winny zostać uchylone, - zakres inwestycji odnoszący się do działki nr [...] i [...] oraz [...] obejmuje według dokumentacji przedłożonej w niniejszym postępowaniu, jedynie przeprowadzenie przewodów służących do przesyłania energii elektrycznej w postaci dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kV nad wyżej wymienionymi działkami, nie przewiduje zaś założenia innych urządzeń i obiektów, w tym naziemnych, podziemnych, czy nadziemnych. Z uwagi na powyższe organ błędnie i niezasadnie utrzymał w mocy zezwolenie na zakładanie i przeprowadzenie innych nadziemnych, podziemnych i naziemnych urządzeń oraz obiektów nie wymienionych w dokumentacji przedłożonej w niniejszym postępowaniu, - opinie oraz uzgodnienia z zarządcą infrastruktury kolejowej (spółką [...] S.A.) oraz innych spółek kolejowych odnoszące się do działki nr [...], [...] i [...] dotyczą zakresu robót obejmujących jedynie przeprowadzenie oraz eksploatację przewodów służących do przesyłania energii elektrycznej w postaci dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kV nad wyżej wymienionymi działkami, nie odnoszą się natomiast do założenia innych urządzeń i obiektów, w tym naziemnych, podziemnych, czy nadziemnych. Z uwagi na powyższe organ błędnie i niezasadnie utrzymał w mocy zezwolenie na zakładanie i przeprowadzenie innych nadziemnych, podziemnych i naziemnych urządzeń oraz obiektów nie objętych opiniowaniem czy uzgodnieniami z zarządcą linii kolejowej, - zgodnie z uzgodnieniem z zarządcą infrastruktury kolejowej - spółką [...] S.A. z 30 grudnia 2016 r. prowadzenie robót na przedmiotowych działkach, jest dopuszczalne jedynie po uprzednim zgłoszeniu robót, zawarciu z zarządcą infrastruktury kolejowej umowy regulującej zasady i warunki realizacji robót na terenie kolejowym i uzgodnieniu ich z Zakładem Linii Kolejowych, a także pod nadzorem zarządcy linii kolejowych; 2) przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowych przez jego zastosowanie i w następstwie ograniczenie sposobu korzystania z działek nr [...], [...] oraz [...] w celu zapewnienia prawa wejścia na teren wyżej wymienionych działek dla prowadzenia budowy w zakresie sieci przesyłowej, a także prac związanych z budową, eksploatacją, przebudową, utrzymaniem, konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, mimo że wnioskodawca posiada tytuł prawny umożliwiający na ww. działkach realizację przedmiotowej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, w postaci umowy nr [...] zawartej pomiędzy wykonawcą, a spółką [...] S.A. z siedzibą w W. oraz uzgodnień: ze spółką [...] S.A. z 21 lipca 2016 r., a także uzgodnień z zarządcą linii kolejowej z 30 grudnia 2016 r., uprawniający go do wejścia i prowadzenia na terenie wyżej wymienionych działek robót budowlanych, polegających na m.in. budowie (posadowieniu, podwieszeniu) oraz późniejszej eksploatacji dwutorowej linii energetycznej 400 kV, - art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. w zw. z art. 124 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przez jego zastosowanie w odniesieniu do stanowiących linie kolejowe ww. działek. Ponieważ podmiotem uprawnionym do wyrażenia zgody na wstęp na teren linii kolejowej nie jest [...] S.A. lecz zarządca linii kolejowej, wobec czego nałożenie na skarżącego nie będącego zarządcą linii kolejowej obowiązku udostępnienia działki stanowiącej linię kolejową czyni niniejszą decyzję niemożliwą do wykonania, - art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. przez jego zastosowanie w odniesieniu do stanowiących linie kolejowe działki nr [...] oraz [...] i uznanie, że w przypadku gdy przywrócenie nieruchomości stanowiącej linię kolejową do stanu poprzedniego nie jest możliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu przysługuje od inwestora odszkodowanie, - art. 53 ust. 1 i ust. 2, art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym oraz § 4 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzenia i utrzymania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych poprzez ich pominięcie i w następstwie udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na stanowiących linie kolejowe działce nr [...] obręb [...] i działce nr [...] obręb [...] przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, w tym podziemnych, naziemnych i nadziemnych obiektów i urządzeń bez uprzedniego uzgodnienia robót z zarządcą linii kolejowej, - art. 34 ust. 2 pkt 3 specustawy przesyłowej przez jego zastosowanie, mimo, że brak jest przesłanek aby zastosować wyżej wskazaną regulację w niniejszej sprawie. W motywach skargi przytoczono argumentację mającą przemawiać za uzasadnieniem postawionych zarzutów. Minister Rozwoju – w odpowiedzi na skargę – wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) - dalej w skrócie: P.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, że decyzja Ministra Rozwoju z [...] stycznia 2020 r. nie narusza prawa w stopniu dającym podstawę do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Tym samym – w wyniku analizy akt sprawy i treści wyżej wymienionej decyzji – Sąd nie stwierdził naruszenia przywołanych w zarzutach skargi przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a nadto i naruszeń przepisów, które Sąd byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych [(obecnie: Dz. U. z 2020 r., poz. 191) – dalej jako: "specustawa przesyłowa"]. Spółka [...] S.A. z siedzibą w K., zgodnie z art. 4 specustawy przesyłowej, wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w postaci sieci przesyłowej w zakresie skutków, o których mowa w art. 22 ust. 1 ww. ustawy. Projektowana inwestycja mieści się w wykazie strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych określonych w załączniku do specustawy przesyłowej, w którym pod pozycją numer 19 wskazano inwestycję pn.: "Budowa linii 400 kV [...]". Lokalizacja przedmiotowej strategicznej inwestycji została przewidziana w obowiązujących miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego przyjętych przez właściwy organ gminy, a wymienionych w stanie sprawy. W uzasadnieniu swej decyzji Minister poczynił szczegółowe ustalenia faktyczne w tym zakresie i Sąd w całości je podzielając, przyjmuje za własne.
Zgodnie z art. 34 ust. 2 pkt 3 specustawy przesyłowej, w przypadku gdy lokalizacja strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej przewidziana jest w uchwalonym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzji o warunkach zabudowy, inwestor w każdym czasie może wystąpić o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej na zasadach i w trybie określonych w ww. ustawie w zakresie skutków, o których mowa w art. 19 ust. 3 lub art. 22 ust. 1, z zastrzeżeniem, że w takim przypadku: a) wniosek, o którym mowa w art. 4 ust. 1, zawiera dane określone w art. 4 ust. 1 pkt 7-9, b) przepisu art. 4 ust. 2 nie stosuje się. W sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, że inwestor wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, w zakresie skutków, o których mowa w art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej, co jednoznacznie wynika z treści wniosku złożonego przez inwestora i, że art. 34 ust. 2 pkt. 3 specustawy przesyłowej, zamieszczony w Rozdziale 7 zatytułowanym "Przepisy przejściowe i końcowe" był materialnoprawną podstawą umożliwiającą wydanie zakwestionowanej decyzji. Przepis art. 34 odnosi się do decyzji wydanych przed dniem wejścia w życie ustawy, jak również dotyczy uprawnień inwestora. Specustawa przesyłowa weszła w życie z dniem 15 września 2015 r., a z akt sprawy wynika, że inwestor na podstawie przedmiotowej ustawy, otrzymał już wcześniej decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji strategicznej, ale nie w zakresie skutków, o których mowa w art. 22 ust. 1 ww. ustawy. Poprzednio prowadzone postępowanie nie obejmowało zatem przedmiotu sprawy związanego z ograniczeniem korzystania z nieruchomości na rzecz inwestora. Z samego faktu, że w poprzednio prowadzonym postępowaniu inwestor nie wniósł o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji strategicznej w zakresie powyżej powołanych skutków, nie można wywodzić, że na gruncie obowiązujących przepisów prawa nie jest dopuszczalne prowadzenie kolejnego postępowania obejmującego przedmiot ustalenia lokalizacji strategicznej w zakresie skutków, o których mowa w art. 22 ust. 1. Ustawodawca nie ograniczył takiej możliwości przepisami specustawy przesyłowej ani żadnym innymi, a wprowadzając przepis art. 34 ust. 2 jednoznacznie przesądził, że w przypadku przewidzenia lokalizacji inwestycji strategicznej w zakresie sieci przesyłowej w uchwalonym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, inwestor w każdym czasie może wystąpić o wydanie: decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej w trybie niniejszej ustawy (art. 34 ust. 2 pkt 2) i decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji na zasadach i trybie określonych w niniejszej ustawie w zakresie skutków, o których mowa m.in. w art. 22 ust. 2 ustawy (art. 34 ust. 2 pkt 3). Tak więc z powyższych przepisów nie wynika, że w przypadku wystąpienia z wnioskiem trybie art. 34 ust. 2 pkt 2 specustawy przesyłowej inwestor traci uprawnienie do ewentualnego późniejszego wystąpienia z wnioskiem w trybie art. 34 ust. 2 pkt 3. Biorąc pod uwagę cel wprowadzenia przepisów specustawy przesyłowej, którym niewątpliwie było uproszczenie i ułatwienie realizacji przedsięwzięć o charakterze strategicznym, wprowadzone przepisy miały umożliwić realizację kluczowych inwestycji, przy uwzględnieniu również zmieniających się uwarunkowań związanych z poszczególnymi inwestycjami oraz potrzebami samego inwestora w zakresie sprawnego zrealizowania inwestycji, a później jej dalszego prawidłowego eksploatowania.
Zasadnie, jak to wskazano w uzasadnieniu decyzji organ uznał, że inwestor nie był zobowiązany do przedłożenia map z projektem podziału nieruchomości, które tylko w części są położone w granicach terenu objętego wnioskiem, w tym terenu przeznaczonego pod budowę stacji elektroenergetycznej, sporządzonych zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 7 specustawy przesyłowej, jak również nie był zobowiązany do wskazania nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości oraz księgi wieczystej, jeżeli jest prowadzona dla nieruchomości, na których jest planowana budowa stacji elektroenergetycznej, w stosunku do których decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej ma wywołać skutek, o którym mowa w art. 19 ust. 3 specustawy przesyłowej (art. 4 ust. 1 pkt 8 specustawy przesyłowej). Inwestor we wniosku nie był zobowiązany do wskazania również ograniczonych praw rzeczowych obciążających nieruchomości, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 8 specustawy przesyłowej. Powyższe wynika z treści art. 34 ust. 2 pkt 3 a i b. ustawy. Tak więc prawidłowe było stanowisko organu, że złożony wniosek zawiera wszystkie wymagane elementy wynikające ze specustawy przesyłowej. Do wniosku inwestor załączył również decyzję środowiskową dla przedmiotowej inwestycji.
W ocenie Sądu organ odwoławczy słusznie uznał, że kontrolowana decyzja czyni zadość wymogom przedstawionym w art. 8 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 34 ust. 2 pkt 3 specustawy przesyłowej, a w szczególności, że zawiera wszystkie elementy prawem wymagane. Właściwa jest również ocena organu odwoławczego, co do prawidłowości prowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania. Szczegółowe ustalenia zostały też powołane przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Dalej, odnosząc się do zarzutów sformułowanych w skardze, zauważyć należy, że zarzuty te są analogiczne do zgłoszonych na etapie postępowania odwoławczego. Organ odwoławczy bardzo szczegółowo odniósł się do nich w uzasadnieniu decyzji. Sąd w całości podziela stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W nawiązaniu do zarzutu naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. stwierdzić należy, że jest on całkowicie bezzasadny. Wbrew twierdzeniom skargi w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym zasad ogólnych, jak i zasad postępowania dowodowego. Organy administracji rozpoznając przedmiotową sprawę podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, nie pomijając przy tym żadnych istotnych okoliczności.
Zgodnie z art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej, w decyzji lokalizacyjnej, w odniesieniu do nieruchomości objętych decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, w celu zapewnienia prawa do wejścia na teren nieruchomości dla prowadzenia budowy strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, a także prac związanych z budową, przebudową, utrzymaniem, eksploatacją, konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, wojewoda ogranicza sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Przepis art. 124 ust. 2 i 5-8 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami stosuje się odpowiednio.
Wbrew zarzutom skargi organ wziął pod uwagę fakt, że objęta zaskarżoną decyzją działka stanowi czynną linię kolejową, po której odbywa się ruch pociągów. Jak zasadnie wskazał organ w uzasadnieniu decyzji, przepisy specustawy przesyłowej, w tym w szczególności art. 22 ust. 1, znajdują również zastosowanie do terenów kolejowych (również terenów na których funkcjonują czynne linie kolejowe). Żaden obowiązujący przepis prawa nie wyklucza możliwości zastosowania przepisów specustawy w zakresie skutków, o których mowa w art. 22 ust. 1 do terenów kolejowych. Jak słusznie zauważył organ, to inwestor we wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej decyduje o przebiegu inwestycji oraz o wielkości terenu niezbędnego dla realizacji inwestycji, dokonując wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych. Organy administracji mogą działać tylko w granicach wniosku inwestora, nie mają możliwości ingerowania w lokalizację inwestycji, a ich ocenie podlega zgodność z prawem planowanego przedsięwzięcia, w szczególności spełnienie warunków zawartych w przepisach specustawy przesyłowej. Sąd w całości podziela stanowisko organu, że "Treść przepisu art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej nie pozostawia wątpliwości, że intencją racjonalnego ustawodawcy było takie ukształtowanie prawa i możliwości ograniczenia prawa własności nieruchomości objętych inwestycją, aby stworzyć dla inwestora możliwość jak najszybszego przystąpienia do realizacji inwestycji, jej zrealizowania, a następnie prowadzenia prac związanych z konserwacją urządzeń, w tym usuwaniem awarii." W tym miejscu wskazać należy, że w uzasadnieniu decyzji organ powołał się na orzecznictwo sądowoadministracyjne prezentujące stanowisko o możliwości administracyjnoprawnego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w stosunku do nieruchomości stanowiących kolejowe tereny zamknięte (por. wyrok NSA z 24 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 2977/17). Powołane orzeczenie zostało wydane na gruncie przepisów ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu (Dz. U. z 2017 r., poz. 2302) - art. 24 ust. 1 i 25 ust. 1 i 2 ww. ustawy. Wskazać należy, że przepis art. 25, stanowiący podstawę wydanie decyzji administracyjnej w powołanej sprawie, został uchylony i utracił moc z dniem 4 września 2018 r., a wprowadzony przepis art. 25 a określił warunki wykonywania przysługującego inwestorowi prawa do wejścia na m.in. grunty objęte obszarem kolejowym. Niezależnie jednak od powyższego, to trzeba podkreślić, że brzmienie art. 22 ust. 1 oraz innych przepisów specustawy przesyłowej nie zostało zmienione przez ustawodawcę. Tak więc okoliczność, że nastąpiła zmiana przepisów specustawy o gazoporcie, nie może uzasadniać zgłoszonych przez skarżącą zarzutów, skoro organy rozstrzygające w przedmiotowej sprawie rozpoznały ją na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów specustawy przesyłowej, które miały zastosowanie w sprawie.
Uznać należy, że prawidłowo w decyzji nie wskazano szczegółowych rozwiązań technicznych realizacji inwestycji. Decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych stanowi jeden z pierwszych etapów procesu inwestycyjnego, następnym etapem jest zaś przygotowanie projektu budowlanego oraz uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Słusznie wskazał organ odwoławczy, że szczegółowe rozwiązania techniczne, które pozwolą na dochowanie warunków technicznych, określone zostaną dopiero na etapie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, a organ rozstrzygający w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji nie może wkraczać w kompetencje organu wydającego decyzję o pozwoleniu na budowę i w sposób władczy rozstrzygać w kwestiach, które mogą stać się przedmiotem rozważań dopiero na dalszym etapie procesu inwestycyjnego. Zasadnie organ powołał w tym zakresie ustawę z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 z późn. zm.), wskazując, że inwestor jest zobowiązany do uzyskania również pozwolenia na budowę, a zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 1 organ administracji architektoniczno-budowlanej w decyzji o pozwoleniu na budowę, w razie potrzeby określa szczegółowe warunki zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych. Nie budzi wątpliwości Sądu, że kwestia prowadzenia robót, w tym wejścia na działki stanowiące teren kolejowy zamknięty, przy uwzględnieniu m.in. przepisów ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (w tym art. 53 ust. 1, art. 57 ust. 1 i art. 58 oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej), jest już elementem prowadzenia samych robót budowlanych oraz szczegółowego ich harmonogramu i nie podlegała ocenie organów orzekających w sprawie lokalizacji inwestycji. Nie doszło zatem do naruszenia wyżej powoływanych przepisów w przedmiotowym postępowaniu. Nie można również podzielić zarzutów skargi, że w świetle art. 4 pkt 8 ustawy o transporcie kolejowym niedopuszczalne jest lokalizowanie na terenach kolejowych inwestycji niezwiązanych z infrastruktury kolejową. W przedmiotowej sprawie nie miał co prawda zastosowania przepis art. 4 ust. 2 pkt 8 specustawy przesyłowej (zgodnie z art. 34 ust. 2 pkt 3 lit. b ww. ustawy), ale w przepisie tym ustawodawca wskazał, że do wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej inwestor załącza opinie właściwego zarządcy infrastruktury kolejowej lub innego podmiotu władającego nieruchomością wchodzącą w skład obszaru kolejowego - w zakresie, w jakim projektowana inwestycja przebiega przez nieruchomości wchodzące w skład obszaru kolejowego, przylega do nieruchomości wchodzących w skład obszaru kolejowego lub powoduje ograniczenia w sposobie zagospodarowania tych nieruchomości. Tak więc z przepisu tego wprost wynika, że ustawodawca dopuścił lokalizację inwestycji w zakresie sieci przesyłowej na obszarach kolejowych. Ponadto lokalizacja przedmiotowej inwestycji została przewidziana w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, a z treści przepisów art. 14 ust. 6 w zw. z art. 15 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie wynika, aby inwestycje przewidziane - w drodze planu miejscowego - do realizacji na terenie zamkniętym kolejowym, miały stanowić wyłącznie inwestycje ściśle związane z infrastrukturą kolejową. Ponadto nieuzasadnione są zarzuty związane z obawą możliwości ewentualnej likwidacji linii kolejowej w wyniku zlokalizowania na obszarze kolejowym inwestycji w zakresie sieci przesyłowej. Ustawodawca przewidział bowiem możliwość lokalizowania tego rodzaju inwestycji na terenach kolejowych, a likwidowanie linii kolejowych w związku z budową linii przesyłowej byłoby całkowicie nieracjonalne. Również z treści przepisu art. 22 ust. 1 i 2 specustawy przesyłowej, określającego jedynie ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości, nie można wywodzić uprawnienia inwestora do decydowania o możliwości korzystania z linii kolejowej. Zarządcą linii kolejowej w dalszym ciągu pozostanie [...] S.A.
Niezasadny jest również zarzut pomięcia okoliczności posiadania przez inwestora tytułu prawnego do przedmiotowych działek umożliwiającego realizację przedmiotowej inwestycji oraz naruszenia art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej w tym zakresie. Organ dokonał szczegółowych ustaleń stanu faktycznego na powyższą okoliczność i je opisał w uzasadnieniu decyzji. Ustalenia te Sąd w całości podziela i nie ma potrzeby ponownego ich przytaczania w tym miejscu. Sąd podziela ocenę organu, że inwestor nie posiadał tytułu prawnego do działek nr [...], [...] i [...] uprawniającego go zarówno do wejścia na ich teren w celu budowy omawianej linii energetycznej, jak i ich późniejszego utrzymania, eksploatacji, konserwacji, remontu, przebudowy oraz usuwania awarii. Umowa powoływana przez skarżącą została zawarta pomiędzy wykonawcą inwestora a [...] S.A. i zarządcą linii kolejowych – [...] S.A., jej przedmiotem było udzielenie uprawnienia do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane i złożenia wniosku o pozwolenie na budowę. Niezależnie nawet od zawarcia takowej umowy, stwierdzić należy, że nie został wykreowany na rzecz inwestora trwały tytuł prawny w zakresie uprawnień opisanych w art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej. Ponadto, zawarcie umów nie uniemożliwia inwestorowi wystąpienia z wnioskiem o uzyskanie decyzji administracyjnej, zawierającej skutki określone w art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej. Również zauważyć należy, że umowy cywilnoprawne, zawarte pomiędzy stronami pod określonymi warunkami, na określony termin, mogą zostać wypowiedziane czy rozwiązane. Bezspornym w sprawie jest fakt, że nie została ustanowiona na rzecz inwestora służebność na przedmiotowej nieruchomości. Podkreślić należy, że celem specustawy przesyłowej było wprowadzenie uregulowań specjalnych, które mają za zadanie ułatwić inwestorowi realizację inwestycji strategicznych z punktu widzenia interesu państwa, w tym poprzez pozyskiwanie nieruchomości dla celów takich inwestycji. Uzyskany trwały tytuł prawny umożliwi inwestorowi w razie konieczności na dokonanie chociażby przebudowy linii i niewątpliwie zaskarżona decyzja jest takim trwałym tytułem prawnym do nieruchomości, ujawnionym w treści księgi wieczystej i ma szerszy zakres niż wydane uzgodnienia.
Słusznie organ zauważył w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skutki decyzji wynikające z treści art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej są analogiczne do skutków decyzji o ograniczeniu prawa własności nieruchomości wydawanej na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Natomiast z treści art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej, w przeciwieństwie do art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie wynika, że przesłanką do ograniczenia korzystania z nieruchomości jest brak zgody jej właściciela lub użytkownika wieczystego. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że to inwestor, realizujący inwestycję na podstawie przepisów specustawy przesyłowej, decyduje o wyborze tytułu prawnego do nieruchomości niezbędnego do zrealizowania inwestycji.
Sąd nie podziela również zarzutu, że organ udzielił zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie innych nadziemnych, podziemnych i naziemnych urządzeń oraz obiektów niewymienionych w dokumentacji przedłożonej przez inwestora, w sytuacji gdy zakres inwestycji odnoszący się do przedmiotowych działki, jak również uzgodnienia z zarządcą infrastruktury kolejowej, obejmują jedynie przeprowadzenie przewodów służących do przesyłania energii elektrycznej w postaci dwutorowej linii elektroenergetycznej nad ww. działkami. Słusznie organ odwoławczy wskazał, że treść decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej została określona w art. 8 ust. 1 specustawy przesyłowej, a zgodnie zaś z art. 8 ust. 1 pkt 8 specustawy przesyłowej, decyzja o ustaleniu strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej zawiera oznaczenie nieruchomości, w stosunku do których decyzja ta ma wywołać skutek, o którym mowa w art. 22 ust. 1 tej ustawy. Natomiast treść art. 22 ust. 1 zdanie pierwsze specustawy przesyłowej określa, że w celu zapewnienia prawa do wejścia na teren nieruchomości dla prowadzenia budowy strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, a także prac związanych z budową, przebudową, utrzymaniem, eksploatacją, konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, wojewoda w decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej ograniczy sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Tak więc prawidłowe było stanowisko organu, że nie ma on możliwości uznaniowego rozstrzygania o elementach wymienionych w wyżej powołanym przepisie. Organ był zobowiązany do sporządzenia decyzji, która w swej treści odnosić się będzie do wszystkich ustawowych elementów, precyzyjnie określonych przez ustawodawcę. W przedmiotowej sprawie organ orzekł o ograniczeniu w sposobie korzystania z nieruchomości na rzecz inwestora wpisując w treść decyzji brzmienie obowiązującego przepisu, zgodnie z wnioskiem inwestora, który przecież wniósł o wydanie decyzji właśnie w zakresie skutków, o których mowa w art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej. Podzielić należy również stanowisko organu, że przepisy specustawy przesyłowej nie zobowiązują wnioskodawcy do szczegółowego określenia we wniosku na czym faktycznie/konkretnie będzie polegało ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości wynikające z treści art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej. Ponadto, zgodzić się należy z opinią organu, że niemożliwe jest wymaganie od organu rozstrzygającego na tym etapie procesu inwestycyjnego, aby już w tym momencie inwestycji szczegółowo określił w decyzji lokalizacyjnej zakres ograniczenia. Prawidłowe jest stanowisko organu, że specustawa przesyłowa określa jedynie "ogólny katalog" ograniczeń w związku z realizacją zamierzenia inwestycyjnego, a decyzja o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej inwestycji jest pierwszą z cyklu decyzji wydawanych w procesie inwestycyjnym. Ma ona charakter wstępny - określa dopuszczalność zamierzenia inwestycyjnego w wyznaczonej przez inwestora lokalizacji, z punktu widzenia przepisów prawa, a także wskazuje ogólne warunki i zasady, którym inwestycja powinna odpowiadać. Uszczegółowienie tych warunków i zasad następuje natomiast przed organami administracji architektoniczno-budowlanej w ramach postępowania o wydanie pozwolenia na budowę. Zasadne jest stanowisko organu, że to w projekcie budowlanym, przedłożonym przez inwestora wraz z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę, zostanie uszczegółowiony zakres prac niezbędnych do wykonania na przedmiotowych działkach, a wynikających z treści art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej i dopiero na tym dalszym etapie procesu inwestycyjnego istniała będzie konieczność uwzględnienia opinii i uzgodnień dokonanych przez zarządcę linii kolejowej. Powyższe dotyczy również kwestii uprzedniego zgłoszenia robót i uzgodnienia ich z Zakładem Linii Kolejowych. Z powyższych względów niezasadny jest również zarzut dotyczący utrzymania w mocy zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie innych nadziemnych, podziemnych i naziemnych urządzeń oraz obiektów nie objętych opiniowaniem czy uzgodnieniami z zarządcą linii kolejowej. Na tym etapie postępowania organ był zobowiązanych do stosowania przepisów specustawy przesyłowej, która w sposób jednoznaczny określa wymagane elementy w treści decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji strategicznej w zakresie skutków, o których mowa w art. 22 ust. 1. Organ, działając na podstawie przepisów tej ustawy, na tym początkowym etapie procesu inwestycyjnego, nie mógł rozstrzygnąć o dodatkowych elementach, nieprzewidzianych w przepisach specustawy ani we wniosku inwestora. Oczywiste jest jednak dla Sądu, że inwestor, realizując również prace, które nie wymagają zgłoszenia czy też pozwolenia na budowę, zobowiązany jest do przestrzegania obowiązujących przepisów prawa, w tym przepisów ustawy o transporcie kolejowym i wynikających ograniczeń związanych ze wstępem na teren funkcjonującej linii kolejowej w kontekście bezpieczeństwa, jak również w zakresie uzgadniania prac z zarządcą. Wskazać również należy, że z uwagi na art. 34 ust. 2 pkt 3 lit. b specustawy przesyłowej w przedmiotowej sprawie wyłączono stosowanie przepisu art. 4 ust. 2 ww. ustawy, a w tym art. 4 ust. 2 pkt 8, przewidującego załączenie do wniosku o wydanie decyzji lokalizacyjnej opinii właściwego zarządcy infrastruktury kolejowej. Tym samym, nie można byłoby wymagać na tym etapie procesu inwestycyjnego przedłożenia przez inwestora takowych opinii i uzgodnień.
W ocenie Sądu bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej w zw. z art. 124 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jak słusznie wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, z samych przepisów specustawy przesyłowej, a w szczególności art. 22 ust. 2 ustawy, wynika, że adresatem obowiązku udostępniania nieruchomości podlegającej ograniczeniu w korzystaniu, jest jej właściciel bądź użytkownik wieczysty, któremu przysługuje odszkodowanie od inwestora w razie braku możliwości przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, po zrealizowaniu prac wynikających z treści art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej. Nie budzi wątpliwości w sprawie, że użytkownikiem wieczystym przedmiotowych nieruchomości jest skarżąca. Tak więc to skarżąca jest podmiotem właściwym do udostępnienia inwestorowi ww. nieruchomości w celu zrealizowania przedmiotowej inwestycji celu publicznego. Jak słusznie zauważył organ, odrębną zaś kwestią jest to, jaki de facto podmiot zarządza terenem podlegającym ograniczeniu w korzystaniu, albowiem specustawa przesyłowa nie wskazuje, by od tej kwestii uzależnione było nałożenie ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości. Ponadto decyzja wydana na podstawie art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej dotyczy jedynie ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości i wywołuje skutki w sferze administracyjnoprawnej.
W sprawie nie doszło również do naruszenia art. 22 ust. 2 specustawy przesyłowej. Uznać należy, że przepis art. 22 ust. 2 specustawy przesyłowej znajduje zastosowanie w odniesieniu do wszystkich nieruchomości objętych ograniczeniem w korzystaniu na mocy art. 22 ust. 1 ww. ustawy, co wynika ze zdania pierwszego treści przepisu art. 22 ust. 2 specustawy przesyłowej. Jak zasadnie powołał organ ustawodawca nie uzależnił możliwości zastosowania powyższego przepisu od funkcji, jaką pełni dana nieruchomość, nie ma zatem znaczenia, czy nieruchomość ma status nieruchomości "zwykłej" czy też np. jest to czynna linia kolejowa o znaczeniu państwowym, w związku z czym taka nieruchomość posiada status terenu zamkniętego. Prawidłowo organ uznał, że w każdym przypadku inwestor zobowiązany jest po wykonaniu robót przywrócić nieruchomość do stanu poprzedniego, jeżeli jednak nie jest to możliwe, właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu przysługuje odszkodowanie z tego tytułu. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy Sąd - na mocy art. 151 P.p.s.a. – oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło