IV SA/Wa 596/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej - oddala skargę - Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zwany dalej "Ministrem", utrzymał w mocy decyzję Okręgowego Inspektora Rybołówstwa w S. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Okręgowy Inspektor Rybołówstwa Morskiego w S. wymierzył kapitanowi statku rybackiego o długości całkowitej większej niż 10 m [...] R. S. karę pieniężną w wysokości 1 000 zł. za niewywiązanie się z obowiązku prowadzenia prawidłowych zapisów w dzienniku połowowym. W uzasadnieniu organ ten wskazał, iż w wyniku przeprowadzonej kontroli w porcie D. w dniu [...] listopada 2009 r. ustalono, że kapitan statku rybackiego R. S. nie dokonał wpisu w dzienniku połowowym masy w kg żywej wagi dorsza znajdującego się w jednym pojemniku. Jak oszacował inspektor na jednostce znajdowało się 1458,9 kg dorsza w relacji pełnej. Nie dokonując wpisu, kapitan naruszył art. 11 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1098/2007 z dnia 18 września 2007 r. ustanawiającego wieloletni plan w zakresie zasobów dorsza w Morzu Bałtyckim oraz połowów tych zasobów, zmieniającego rozporządzenie (EWG) nr 2847/93 i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 7790/97 ( Dz.U. UE L 248), który nakazuje kapitanom wszystkich statków wspólnotowych o całkowitej długości równej lub większej niż osiem metrów prowadzenie dziennika połowowego zawierającego informacje dotyczące wykonywanych czynności, zgodnie z art. 6 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2847/93 z dnia 12 października 1993 r. Jednocześnie organ I instancji wyjaśnił, iż nałożenie kary w wysokości 1000 zł będzie wystarczająco dyscyplinujące na przyszłość. Naruszone przepisy stanowią ważny element systemu kontroli i rejestracji kwot połowowych. Od powyższej decyzji R. S. wniósł odwołanie. Rozpoznając ponownie sprawę organ wskazał, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego, tj. dziennika połowowego Unii Europejskiej nr [...] oraz protokołu kontroli statku z dnia [...] listopada 2009 r. wynika, że kapitan statku rybackiego [...] R. S. nie dopełnił obowiązku wpisania w dzienniku połowowym masy w kg żywej wagi danego gatunku organizmów morskich znajdujących się w jednym pojemniku. Niedopełnienie powyższego obowiązku R. S. potwierdził w piśmie z dnia [...] listopada 2009 r. Zgodnie z § 3 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie (Dz. U. Nr 76, poz. 671 z późn. zm.), za niewpisywanie lub wpisywanie nieprawdziwych danych do dziennika połowowego lub deklaracji wyładunkowo-przeładunkowej albo nieprzekazywanie w wyznaczonym terminie tych dokumentów przez kapitana statku rybackiego o długości całkowitej lub równej albo większej niż 10 m wynosi od 1 000 do 25 000 zł. Zgodnie z ogólnymi zasadami dotyczącymi wymiaru kar, zawartymi m.in. w preambule do rozporządzenia nr 1224/2009 z dnia 20 listopada 2009 r. ustanawiającego wspólnotowy system kontroli w celu przestrzegania przepisów wspólnej polityki rybołówstwa oraz w preambule do rozporządzenia Rady (WE) nr 1005/2008 z dnia 29 września 2008 r. ustanawiającego wspólnotowy system zapobiegania nielegalnym, nieraportowanym i nieuregulowanym połowom oraz ich powstrzymywania i eliminowania, zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2847/93, (WE) nr 1936/2001 i (WE) nr 601/2004 oraz uchylającego rozporządzenia (WE) nr 1093/94 i (WE) nr 1447/1999 (Dz. Urz. U L 286 z 29 października 2008 r., str. 1), kary mają być odstraszające. Wymierzając karę należy brać pod uwagę charakter szkody, wartość szkody poczynionej w danych zasobach połowowych i w środowisku morskim, wartość produktów rybołówstwa uzyskanych dzięki popełnieniu poważnego naruszenia, sytuację ekonomiczną i powtarzalność naruszenia. W ocenie organu odwoławczego, nałożona na kapitana R. S. kara w wysokości 1000 zł jest wystarczająca w stosunku do stopnia popełnionego naruszenia. Kapitan jednostki w całości odpowiada za przestrzeganie przepisów regulujących wykonywanie rybołówstwa morskiego. Organ podkreślił również, iż kara została wymierzona w najniższej wysokości. Skargę na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł R. S., reprezentowany przez pełnomocnika K. P. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: - art.11 pkt 1 rozporządzenia Rady nr 1098/2007 z dnia 18 września 2007 r. ustanawiającego wieloletni plan w zakresie zasobów dorsza w Morzu Bałtyckim oraz połowów tych zasobów zmieniającego rozporządzenie (EWG) nr 2847/93 i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 7790/97 (Dz. U. UE L 248), a tym samym naruszenie art.6 ust.1 oraz ust.3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2847/93 z dnia 12 października 1993 r., ustanawiającego system kontroli mający zastosowanie do wspólnej polityki rybołówstwa poprzez uznanie, iż skarżący nie wywiązał się z obowiązku dokonania prawidłowych zapisów w dzienniku połowowym, - zasady lex retro non agit poprzez powołanie się na treść art. 14 rozporządzenia Rady (WE) nr 1224/2009 z dnia 20 listopada 2009 r. ustanawiającego wspólnotowy system kontroli w celu przestrzegania przepisów wspólnej polityki rybołówstwa zmieniające rozporządzenia (WE) nr 847/96, (WE) nr 2371/2002, (WE) nr 811/2004, (WE) nr 768/2005, (WE) nr 2115/2005, (WE) nr 2166/2005, (WE) nr 388/2006, (WE) nr 509/2007, (WE) nr 676/2007, (WE) nr 1098/2007, (WE) nr 1300/2008, (WE) nr 1342/2008 i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2847/93, (WE) nr 1627/94 oraz (WE) nr 1966/2006 (Dz. Urz. UE L 343/1), - naruszenie art. 63 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. (Dz. U. Nr 62, poz. 574 z późn. zm.) oraz § 3 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie (Dz. U. Nr 79, poz. 671 ) poprzez ich nieuzasadnione zastosowanie, wynikające z błędnego przekonania, iż skarżący wykonywał rybołówstwo morskie z naruszeniem obowiązujących przepisów prawnych, - art. 77 § 1 kpa poprzez pominięcie w trakcie rozpatrywania materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oświadczenia skarżącego załączonego do protokołu kontroli z dnia [...] listopada 2009 r., - art. 107 § 3 kpa poprzez błędne przytoczenie podstaw prawnych zaskarżonej decyzji tj. art. 63 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie oraz § 2 pkt 23 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o rybołówstwie. W skardze podniesiono także, iż przepis art. 6 ust. 1 oraz ust. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2847/93 z dnia 12 października 1993 r. nakazuje w sposób ogólny określenie wielkości połowu, nie precyzując formy koniecznego zapisu, dlatego też wpisanie jedynie skrzynek stanowiło wypełnienie generalnego obowiązku notowania wielkości połowu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. – zwanej dalej "p.p.s.a."). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Trafnie uznały organy obu instancji, że w sprawie spełnione zostały przesłanki do wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej na podstawie art.63 ust.1 pkt 1 ustawy o rybołówstwie w wysokości przewidzianej w §3 pkt 5 rozporządzenia w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie. Przywołany przepis art.63 ust.1 pkt 1 ustawy o rybołówstwie stanowi, że kto wykonuje rybołówstwo morskie statkiem rybackim z naruszeniem przepisów ustawy i aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie oraz przepisów Wspólnej Polityki Rybackiej Unii Europejskiej, podlega, w przypadku armatora statku rybackiego o długości całkowitej równej albo większej niż 10 m - karze pieniężnej do wysokości nieprzekraczającej pięćdziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Skarżący naruszył przepisy Wspólnej Polityki Rybackiej Unii Europejskiej, tj. art.11 ust.1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1098/2007 z dnia 18 września 2007 r. ustanawiającego wieloletni plan w zakresie zasobów dorsza w Morzu Bałtyckim oraz połowów tych zasobów, zmieniającego rozporządzenie (EWG) nr 2847/93 i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 7790/97 (Dz.U. UE L 248), który nakazuje kapitanom wszystkich statków wspólnotowych o całkowitej długości równej lub większej niż osiem metrów prowadzenie dziennika połowowego zawierającego informacje dotyczące wykonywanych czynności, zgodnie z art.6 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2847/93 z dnia 12 października 1993 r. Przepis art.6 rozporządzenia 2847/93 stanowi, że kapitanowie statków rybackich Wspólnoty łowiący zasoby lub grupy zasobów obowiązani są prowadzić dziennik połowowy, zawierający w szczególności informacje na temat ilości złowionych i przechowywanych na pokładzie połowów, ich gatunku, datę i miejsce połowów oraz rodzaj wykorzystywanych narzędzi połowowych. W myśl art.6 ust.3 tego rozporządzenia kapitanowie statków rybackich Wspólnoty wpisują do swoich dzienników połowowych wielkość połowu, datę i miejsce połowu oraz gatunki, określone w ust.2. Obowiązki kapitana statku związane z prowadzeniem dziennika połowowego szczegółowo odzwierciedla formularz "Dziennika połowowego Unii Europejskiej". Pozycja nr 15 dziennika przewiduje obowiązek wpisania połowów według gatunków zatrzymanych na pokładzie oraz według kilogramów żywej wagi albo liczby pojemników. Podając liczbę skrzynek kapitan ma obowiązek podać masę w kilogramach żywej wagi danego gatunku organizmów morskich znajdujących się w jednym pojemniku. Z powyższego wynika, że wpisanie do dziennika połowowego wielkości połowu polega na wypełnieniu przez kapitana odpowiedniej pozycji z podaniem ilości organizmów morskich w kilogramach żywej wagi albo liczby pojemników z jednoczesnym podaniem w kilogramach żywej wagi danego gatunku organizmów morskich znajdujących się w jednym pojemniku. W oczywisty sposób podanie samej ilości skrzynek bez podania ile kilogramów znajduje się w każdym pojemniku nie pozwala na ustalenie rzeczywistej wielkości połowu. Niespornym jest, że skarżący nie dokonał w dzienniku połowowym wpisu w kilogramach żywej wagi danego gatunku organizmów morskich znajdujących się w jednym pojemniku. Prowadzenie w sposób zgodny z ustalonymi wymaganiami dziennika połowowego uznać należy za istotny obowiązek kapitana. Ewidencjonowanie wielkości połowów służy bowiem sprawowaniu efektywnej kontroli działalności rybackiej, w tym zapobieganiu nadużyciom (pozwala na ustalenie, czy połowy prowadzone są zgodnie ze specjalnym zezwoleniem połowowym). Z tego względu w załączniku do rozporządzenia Rady (WE) nr 1447/1999 z dnia 24 czerwca 1999 r. (Dz.Urz. UE z 2 lipca 1999 r. L 167, str.5), ustanawiającym wykaz rodzajów zachowań, które poważnie naruszają zasady wspólnej polityki rybołówstwa, niewpisywanie danych do dziennika połowowego zostało zakwalifikowane jako zachowanie poważnie naruszające zasady Wspólnej Polityki Rybackiej. Mając powyższe kwestie na względzie należy zauważyć, że wprowadzanie do dziennika połowowego wymaganych danych wymaga zachowania niezbędnej wiarygodności, skrupulatności i kompletności. Warunkiem dochowania tych standardów jest rygorystyczne egzekwowanie przez organy administracji ich przestrzegania przez podmioty zobowiązane. Z materiału dowodowego sprawy, w tym w szczególności ze złożonego w toku postępowania pierwszoinstancyjnego pisma skarżącego z dnia [...] listopada 2009 r. wynika jednoznacznie, że skarżący nie działał w warunkach nieświadomości odnośnie stopnia szczegółowości ciążących na nim obowiązków sprawozdawczych. W piśmie tym skarżący zapewnił, że co do zasady obowiązki te wypełnia, a uchybienie, którego dopuścił się w dniu [...] listopada 2009 r. miało charakter wyłącznie incydentalny i było spowodowane przeoczeniem (w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej skarżący powołał się również na zmęczenie spowodowane dwoma dniami intensywnej pracy oraz na pośpiech spowodowany potrzebą punktualnego wejścia do portu). O ile brak jest podstaw do zakwestionowania prawdziwości podanych przez skarżącego przyczyn niewykonania przez niego obowiązku wpisania wagi złowionych ryb, o tyle uznać należy, że przyczyny te nie miały charakteru przeszkód obiektywnych, tj. przeszkód niezależnych od woli i staranności skarżącego. Podkreślić w związku z powyższym należy, że obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości uwzględnienia takich okoliczności przy wymierzaniu kary, tj. w szczególności nie upoważniają do odstąpienia od jej wymierzenia. Powyższe odnosi się również do kwestii telefonicznego zgłoszenia wielkości połowu, jakie według twierdzeń skarżącego, zostało przez niego dokonane przed wejściem do portu. Obowiązujące przepisy nie przewidują, aby zgłoszenie takie mogło zastąpić wypełnienie dziennika połowowego. Zarzut naruszenia zasady lex retro non agit również uznać należy za niezasadny. Organ I instancji wymierzył skarżącemu karę za niedopełnienie obowiązku przewidzianego w art.11 ust.1 rozporządzenia 2847/93 z dnia 12 października 1993 r., ustanawiającego system kontroli mający zastosowanie do Wspólnej Polityki Rybołóstwa. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, powołując jednocześnie w uzasadnieniu art.11 ust.1 rozporządzenia 2847/93. Nie ulega więc wątpliwości, że organ orzekł na podstawie przepisu obowiązującego w czasie dokonania naruszenia i tym samym nie naruszył zasady niedziałania prawa wstecz. Jedynie na marginesie organ wskazał, że rozporządzenie Rady nr 2847/93 zostało uchylone na mocy art.122 ust.1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1224/2009 z dnia 20 listopada 2009 r., ustanawiającego wspólnotowy system kontroli w celu przestrzegania wspólnej polityki rybołówstwa, który stanowi, że uchyla się rozporządzenie (EWG) nr 2847/93, z wyjątkiem art.6, 8 i 11, które zostają uchylone ze skutkiem od daty wejścia w życie przepisów wykonawczych do art.14, 21 i 23 niniejszego rozporządzenia. Organ nie mógł więc orzekać na podstawie nieobowiązującego jeszcze przepisu. Podniesiona w skardze trafnie kwestia omyłek pisarskich, do jakich doszło przy wskazaniu przez organ odwoławczy podstawy prawnej wydania decyzji została załatwiona przez Ministra postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], którym to aktem omyłki te zostały sprostowane. Wystąpienie przedmiotowych omyłek nie jest uchybieniem, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.