IV SA/Wa 599/08
WyrokWSA w Warszawie2008-05-23
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Marta Laskowska, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która nie uwzględnia uwag zgłoszonych przez właściciela nieruchomości, mimo że zostały one wcześniej zaakceptowane przez radę, narusza prawo i powinna zostać stwierdzona nieważność?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały w części dotyczącej ustaleń w odniesieniu do działki skarżącego, uznając, że procedura uchwalania planu została naruszona. Pomimo że Rada Miejska zaakceptowała uwagi skarżącego, nowe projekty planu nie uwzględniały ich w sposób tożsamy z wnioskami, a sam proces rozpatrywania uwag nie był należycie udokumentowany i poddany głosowaniu. Naruszenie to skutkowało stwierdzeniem nieważności uchwały.Stan faktyczny
Skarżący A. D. zakwestionował uchwałę Rady Miejskiej w P. dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która w jego ocenie naruszała jego prawo własności poprzez nieprawidłowe ustalenia dotyczące przebiegu układu komunikacyjnego na jego działce. Pomimo wcześniejszego zaakceptowania przez Radę jego uwag do projektu planu, ostateczna uchwała nie uwzględniała ich w sposób zgodny z jego wnioskami. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Konstytucji RP.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części tekstowej i graficznej dotyczącej ustaleń w odniesieniu do działki o numerze ewidencyjnym (...) w zakresie ustalenia przebiegu układu komunikacyjnego. Orzeczono również o niewykonaniu uchwały w tej części do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Asesor WSA Marta Laskowska, Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2008 roku sprawy ze skargi A. D. na uchwałę Rady Miejskiej w P. z dnia (...) grudnia 2007 r. nr (...) w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części tekstowej i graficznej dotyczącej ustaleń w odniesieniu do działki o numerze ewidencyjnym (...) w zakresie ustalenia przebiegu układu komunikacyjnego, 2. zaskarżona uchwała w części, w której stwierdzono jej nieważność nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Rady Miejskiej w P. na rzecz skarżącego A. D. 540 (pięćset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu (...) września 2004 r. Rada Miejska w P. podjęła uchwałę Nr (...) w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta P., obejmującego tereny w północnej części miasta w rejonie ulicy (...), w tym teren nieruchomości należącej do skarżącego o numerze ewidencyjnym (...). W dniu 26 października 2004r. skarżący złożył wniosek do Urzędu Miejskiego w P. o przekwalifikowanie jego działki o numerze ewidencyjnym (...) z ziemi rolnej na teren pod zabudowę jednorodzinną. W piśmie z dnia 2 listopada 2004 r., Burmistrz poinformował skarżącego o przekazaniu wymienionego wyżej wniosku projektantowi planu. Projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o którym mowa powyżej, został wyłożony do publicznego wglądu w dniach od 20 kwietnia do 25 maja 2006 r. Po zapoznaniu się z wyłożonym do publicznego wglądu projektem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, pismem z dnia 25 kwietnia 2006 roku, na podstawie art. art. 18 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, skarżący w wyznaczonym terminie, wniósł uwagę do wymienionego wyżej projektu. W piśmie z dnia 25 kwietnia 2006 roku skarżący zakwestionował ustalenia w nim przyjęte dotyczące omawianej nieruchomości, podnosząc iż projekt przewiduje między innymi, iż droga o numerze (...) usytuowana została w całości na działce skarżącego, a jej usytuowanie w znacznej mierze ogranicza podziału nieruchomości skarżącego. Jednocześnie skarżący wniósł o uwzględnienie 10 -metrowej drogi biegnącej od ul. (...) przez środek i wzdłuż jego nieruchomości. Skarżący argumentował, iż w przypadku zatwierdzenia projektu planu przedłożonego przez burmistrza, jego nieruchomość, znacznie straci na atrakcyjności i wartości.
Na sesji Rady Miasta w P. odbytej w dniu (...) czerwca 2007 roku Rada Miejska, przyjęła jednogłośnie wszystkie 9 uwag zgłoszonych do projektu planu odrzuconych wcześniej przez Burmistrza, w tym uwagi zgłoszone przez A. D. w dniu 25 kwietnia 2006r.
Po sporządzeniu nowego projektu planu został on wyłożony do publicznego wglądu od dnia 26 września do 26 października 2007 r. Po zapoznaniu się z nowym projektem skarżący pismem z dnia 4 października 2007r. ponownie zgłosił uwagi do wyłożonego projektu podkreślając, iż nowy projekt nie uwzględnia zmian zgłoszonych
1
przez skarżącego w piśmie z dnia 25 kwietnia 2006 r. i jednogłośnie przyjętych na posiedzeniu Rady Miejskiej w dniu (...) czerwca 2007r. Skarżący ponownie nie zgodził się z projektem podziału jego działki wynikającym z projektu planu; podnosząc iż narusza on jego interes prawny chroniony ustawą z dnia 27 marca 2003r. Ponadto pismem z dnia 15 października 2007r. skarżący skierował do Rady Miasta wniosek o pozostawienie jego działki nr (...) w obecnym nienaruszonym stanie bez nanoszenia jakichkolwiek zmian i wytyczania jakichkolwiek dróg.
W dniu 20 grudnia 2007 r. Rada Miejska w P. podjęła uchwałę nr (...) w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "W.", obejmującego tereny położone w północnej części miasta P., w rejonie ulic: (...) i (...).
Pismem z dnia 9 stycznia 2008r. A. D. działając na podstawie art.101 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym wezwał Radę Miasta do usunięcia naruszenia jego interesu prawnego i uprawnień wynikających z treści art. 6 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez dokonanie zmiany w przyjętym uchwałą Rady Miasta w dniu (...) grudnia 2007r. miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego polegającej na nieuwzględnieniu wniosku skarżącego z dnia 15 października 2007r. dotyczącego pozostawienia w miejscowym planie działki skarżącego oznaczonej numerem (...) w dotychczasowym nie zmienionym stanie bez nanoszenia jakichkolwiek zmian i wytyczania jakichkolwiek dróg. W uzasadnieniu wskazał, iż pomimo zaakceptowania zgłaszanych przez skarżącego uwag dotyczących sporządzonego projektu planu ostatecznie uwagi te nie zostały uwzględnione, czym organ naruszył słuszny interes strony skarżącej, a jednocześnie przekroczył uprawnienia wynikające z ustawy z dnia 27 marca 2003r.
W dniu 7 marca 2008r. A. D. skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżając uchwałę nr (...) Rady Miejskiej w P. z dnia (...) grudnia 2007 roku, w części dotyczącej ustaleń w zakresie nieruchomości skarżącego. Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie przepisów:
1) art. 1 ust.2 pkt 7) oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uchwaleniu planu zagospodarowania przestrzennego w sposób naruszający prawo własności skarżącego, co
2
w rezultacie nastąpiło z naruszeniem przepisów art. 2, art. 21, art. 31 ust.3 art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez ograniczenie wykonywania przez skarżącego prawa własności z przekroczeniem konstytucyjnych zasad jego ochrony i dopuszczalnych granic jego ograniczania oraz przekroczeniem zasady proporcjonalności, którymi powinna się kierować Rada Miejska podczas uchwalania prawa miejscowego;
2) art. 17 pkt 13) ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym, przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe
zastosowanie, polegające na wprowadzanie przez burmistrza zmian do projektu
planu zagospodarowania przestrzennego nie wynikających ze zgłoszonych uwag;
3) art. 19 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przez jego niezastosowanie, polegające na tym, iż po stwierdzeniu przez Radę Miejską konieczności dokonania zmian w projekcie planu zagospodarowania przestrzennego, zmiany te nie zostały przez Burmistrza wprowadzone do projektu planu, mimo, iż organ ten był do tego zobligowany;
4) art. 20 ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na tym, iż plan zagospodarowania przestrzennego został uchwalony pomimo, iż zgłoszone prze Skarżącego uwagi do projektu planu nie podlegały dyskusji i ocenie przez Radę Miejską.
Wobec powyższego skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności Rozdziału II -Przeznaczenie terenów i sposoby ich zagospodarowania uchwały nr (...) Rady Miejskiej w P. z dnia (...) grudnia 2007 roku dla terenu zabudowy o oznaczeniach (...) stanowiącego własność skarżącego oraz stwierdzenie nieważności ustaleń Rozdziału VI - Komunikacja w zakresie dróg publicznych oznaczonych jako (...) oraz (...) znajdujących się na nieruchomości skarżącego oraz uznanie, iż w powyższym zakresie uchwała ta nie może być wykonana oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący rozwinął powyższe zarzuty podnosząc, iż w dniu (...) grudnia 2007 r. doszło do uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego, obejmującego tereny położone w północnej części miasta P., w rejonie ulic: (...) i (...), co nastąpiło z naruszeniem przepisów określających zasady procesu planistycznego (w załączeniu uchwała oraz graficzne przedstawienie planu
3
z oznaczeniem działek (...)). Uchwała została także podjęta z naruszeniem prawa własności skarżącego, poprzez nadmierną i nieuzasadnioną ingerencję w przysługujące mu prawo. Powyższe uchybienia zdaniem skarżącego powinny skutkować stwierdzeniem nieważności kwestionowanych ustaleń znajdujących się w zaskarżonej uchwale. Skarżący podniósł, iż po zaakceptowaniu w dniu (...) czerwca 2007r. przez Radę Miejską uwag do projektu, burmistrz, powinien niezwłocznie ponowić procedurę uchwalania planu w zakresie objętym przyjętymi uwagami i uwzględnić, tym samym, uchwałę Rady Miasta z dnia (...) czerwca 2007 r. między innymi w zakresie postulatów skarżącego. Natomiast, podczas wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu (od dnia 26 września do 26 października 2007 r.), okazało się, iż nie uwzględniono uwag skarżącego, a przedstawione propozycje były takie, jak je pierwotnie określono. Nie wprowadzając w życie uchwały Rady Miejskiej z dnia (...) czerwca 2007 r., zdaniem strony skarżącej burmistrz dopuścił się istotnego naruszenia trybu sporządzania planu miejscowego oraz naruszenia właściwości organów w zakresie trybu sporządzania projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tym samym naruszył art. 19 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, podstawowym zadaniem burmistrza jest wykonywanie uchwał organu stanowiącego. Burmistrz nie może kwestionować, czy zmieniać uchwały Rady Miejskiej, ponieważ jest tą uchwałą związany. Wynika to zarówno z brzmienia art. 19 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak i z art. 30 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Niestosowanie się burmistrza do uchwał Rady Miejskiej jest zarówno naruszeniem prawa, jak i naruszeniem właściwości organów, co w zakresie trybu sporządzania projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, skutkować winno nieważnością uchwały o przyjęciu planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący podniósł również, iż doszło do naruszenia art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, albowiem podczas (...) Sesji Rady Miejskiej w P. odbytej w dniu (...) grudnia 2007 r., Rada Miejska nie zajęła się głosowaniem uwag zgłoszonych przez skarżącego do projektu planu zagospodarowania przestrzennego, który podlegał wyłożeniu do publicznego wglądu w dniach 26 września - 26 października 2007 r. Zgodnie z protokołem z sesji Rady -Dyrektor Wydziału Planowania Przestrzennego i Gospodarowania Nieruchomościami
4
wskazała, iż pierwszy wniosek Skarżącego tj. z dnia 4 października 2007r. "pozbawi możliwości dostępu do drogi publicznej", a "(...) projekt musi zapewniać komunikację wszystkim nieruchomościom, które są objęte opracowaniem". Natomiast w zakresie wniosku z dnia 15 października 2007 r. uzasadniała jednym zdaniem, iż "wyłączenie działki zaburzyłoby między innymi układ komunikacyjny". Po tych stwierdzeniach, radni zajęli się omawianiem uwagi, zgłoszonej przez właściciela innej nieruchomości, która następnie podlegała głosowaniu, natomiast w zakresie wniosków skarżącego Rada Miejska nie zajęła stanowiska w postaci uchwały. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym uchwalenie planu miejscowego ma nastąpić "jednocześnie" z rozstrzygnięciem o sposobie uwzględnienia uwag do projektu planu. Zdaniem skarżącego jego wnioski nie podlegały odrębnemu głosowaniu przez Radę Miejską przed uchwaleniem planu zagospodarowania przestrzennego, a zatem do uchwalenia planu doszło z naruszeniem art. 20 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wadliwość uchwały, o której mowa powyżej, winna skutkować stwierdzeniem nieważnością planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie ustaleń dotyczących nieruchomości skarżącego. Wreszcie skarżący wskazał na naruszenie art. 17 pkt 13 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym burmistrz wprowadza zmiany do projektu planu, które wynikają z rozpatrzenia uwag zgłaszanych przez zainteresowane podmioty. Zgodnie z procedurą określoną w ustawie, uwagi te zgłaszane są w ściśle określonym terminie po wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu. Art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wskazuje, iż załącznikiem do uchwały o przyjęciu planu zagospodarowania przestrzennego, winny być rozstrzygnięcia dotyczące uwag zgłaszanych do projektu planu. Zgodnie z załącznikiem nr 2 do uchwały z dnia (...) grudnia 2007r., zawierającym rozstrzygnięcie uwag, brak jest informacji, aby ze strony jakiekolwiek podmiotu została wniesiona uwaga dotycząca usunięcia z nieruchomości Skarżącego części drogi (...) biegnącej do nieruchomości o numerze (...). W dokumentacji postępowania planistycznego, brak jest wniosku dotyczącego usunięcia fragmentu tej drogi, a zatem uznać należy, iż do projektu planu zostały wprowadzone zmiany, nie wynikające z uwag, co stanowi z naruszenie procedury określonej w art. 17 pkt 13) ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Treść planu zagospodarowania przestrzennego, w wersji przyjętej uchwałą z dnia (...) grudnia 2007 r., zawiera zmiany w stosunku do wersji
5
podlegającej wyłożeniu do publicznego wglądu od dnia 26 września do 26 października 2007 r.
Zdaniem skarżącego uchwalenie przez Radę Miejską miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z pominięciem wniosków skarżącego nastąpiło z naruszeniem art. 1 ust. 2 pkt 7 oraz art. 6 ust 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu w zw. z art. 21, art. 64 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem skarżącego choć prawo własności dopuszcza ograniczenia w wykonywaniu tego prawa przez ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, to ingerencja ta nie może naruszać istoty prawa własności, a także musi pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów, których ochrona uzasadnia dokonane ograniczenie. Na poparcie swojego stanowiska skarżący odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w P., wniosła o oddalenie skargi w całości, podnosząc, iż nieprawdziwym jest zarzut dotyczący uchwalenia planu z naruszeniem art. 1 ust. 2 pkt 7 oraz art. 6 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zdaniem Rady zgodnie z zapisami art. 6 wyżej cytowanej ustawy ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kształtują wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Ust. 2 stanowi, że każdy ma prawo w granicach określonych ustawą do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, jeżeli to nie narusza chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego sporządzony na zasadach i w trybie określonym w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz w zgodzie z powszechnie obowiązującymi przepisami, mimo niosących w swej treści ograniczeń nie narusza konstytucyjnej zasady ochrony własności. Unormowania zawarte w art. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie dają podstaw do wiążącego organy gminy żądania zmiany m.p.z.p. w celu zagospodarowania terenu zgodnie z zamysłem właściciela bądź użytkownika wieczystego. Nie został również naruszony w ocenie organu przepis art. 17 pkt. 13 i art. 19 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tj. wprowadzenie zmian do projektu planu wynikających ze zgłoszonych uwag, a następnie w niezbędnym zakresie ponowienie uzgodnień. W dniu (...) czerwca 2007 roku Rada
6
Miejska uwzględniła uwagi złożone przez właścicieli gruntów w trakcie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu (20.04-25.05.2006), a nieuwzględnione przez Burmistrza, w drodze głosowania, chociaż nie podejmowała w tej kwestii odrębnej uchwały. Ponadto wszystkie uwagi przyjęte przez Radę, Burmistrz Miasta działając w oparciu o przepis art. 17 pkt. 13 przekazał Projektantowi, w celu wprowadzenia zmian w projekcie planu. Autor opracowania, wprowadzając do projektu planu zmiany, kierował się sugestiami właścicieli nieruchomości zawartymi we wnioskach, jednakże nie mógł pominąć podstawowych zasad obowiązujących przy planowaniu przestrzennym tj. zasady ładu przestrzennego i zrównoważonego rozwoju. Niezmiernie ważnym zagadnieniem w procesie planistycznym jest również zaprojektowanie układu komunikacyjnego, który będzie kontynuacją układu komunikacyjnego przyjętego we wcześniejszych opracowaniach, jak również zaspokoi dostęp do dróg publicznych wszystkim proponowanym do wydzielenia działkom w granicach opracowania. Z takim problemem zetknął się projektant przy opracowywaniu planu dla obszarów (...) oraz ustaleń komunikacyjnych w zakresie dróg publicznych oznaczonych jako (...) oraz (...) znajdujących się na nieruchomości skarżącego. Zaproponowany przez skarżącego przebieg drogi o szerokości 10 m przez środek działki ewidencyjnej nr (...), skutkowałby pozbawieniem dostępu do drogi publicznej działek znajdujących się na nieruchomości sąsiedniej tj. działce ewidencyjnej oznaczonej nr (...). Przyjęty układ komunikacyjny ma również ekonomiczne uzasadnienie, bo to na Gminie ciąży obowiązek uzbrojenia terenu jak również budowy dróg. Poprzeczny układ usytuowania działek przy drodze powoduje zmniejszenie kosztów uzbrojenia terenu, tzn. im więcej działek znajduje się przy drodze tym mniejszy jest koszt uzbrojenia przypadający na jedna działkę. Ponowione zostały również uzgodnienia niezbędne, wynikające z wprowadzonych do projektu planu zmian, o których mowa w art. 17 pkt 13 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Zdaniem organu nie został również naruszony przepis art. 20 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ponieważ zgodnie z wykładnią tego przepisu plan miejscowy uchwala Rada Gminy po stwierdzeniu jego zgodności z ustaleniami studium, rozstrzygając jednocześnie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu. Nieprawdziwym jest zarzut skarżącego, iż plan został uchwalony pomimo że zgłoszone przez niego uwagi do projektu planu nie podlegały dyskusji i ocenie przez Radę Miejska, ponieważ przed głosowaniem uchwały Rada Miejska
7
zapoznana została z wniesionym uwagami do projektu planu, sposobem rozstrzygnięcia przez Burmistrza oraz uzasadnieniem faktycznym i prawnym. Podjęcie uchwały skutkował jednocześnie odrzuceniem uwag. Ponadto zgodnie z art. 20 ust.2 uchwała zatwierdzająca plan "W." przekazana została Wojewodzie w celu oceny jej zgodności z przepisami prawa. W terminie przewidzianym przepisami prawa Wojewoda nie stwierdził nieważności zaskarżonej uchwały.
i
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, badając legalność zaskarżonej uchwały w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest Uchwała Rady Miejskiej w P. z dnia (...) grudnia 2007r. (...) w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "W.", obejmującego tereny położone w północnej części miasta P., w rejonie ulic: (...).
Przechodząc do oceny skargi wniesionej przez A. D. w pierwszej kolejności należało się odnieść do legitymacji skarżącego do wywiedzenia przedmiotowej skargi. Zakwestionowany skargą miejscowy plan zagospodarowania został uchwalony w trybie przepisów ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.), która to ustawa z dniem 11 lipca 2003 r. zastąpiła ustawę z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm.). Nowa ustawa planistyczna nie przewiduje możliwości skarżenia do sądu administracyjnego czynności organu planistycznego z etapów poprzedzających
8
uchwalenie planu. Jedynie kończąca proces planistyczny uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego wnoszonej na podstawie art. 101 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U tj. z 2001r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.). Stosownie do tego przepisu każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W przeciwieństwie do legitymacji w postępowaniu administracyjnym określonym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, uprawnionym do wniesienia skargi z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia jest zatem przesłanką dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego i otwiera drogę do jej merytorycznej oceny. Ocena ta zaś dotyczy charakteru naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę. Z naruszeniem interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego będziemy mieli zaś do czynienie wówczas, gdy jest ono konsekwencją naruszenia obiektywnego porządku prawnego (normy prawa materialnego lub procesowego).
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie skarżący wykazał swą legitymację do wniesienia skargi w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Jest bowiem właścicielem działki nr ewidencyjny nr (...) , która to nieruchomość objęta została uchwalonym w dniu (...) grudnia 2007r. planem zagospodarowania przestrzennego miasta P., obejmującego tereny położone w północnej części miasta P., w rejonie ulic: (...).
Przechodząc do oceny zasadności wniesionej skargi, należy wskazać, iż przedmiotem badania sądu administracyjnego, pod względem zgodności z prawem jest nie tylko treść planu zagospodarowania przestrzennego oraz załączników do uchwały, lecz także procedura sporządzenia i uchwalenia planu. Stosownie do art. 28 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uchwała w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest nieważna w przypadku naruszenia zasad sporządzenia planu, bądź istotnego naruszenia trybu jego sporządzania, bądź naruszenia właściwości organów w tym zakresie. Tryb procedury uchwalenia planu odnosi się do kolejno podejmowanych czynności planistycznych,
9
określonych przepisami ustawy, gwarantujących możliwość udziału zainteresowanych podmiotów w procesie planowania (składanie wniosków i uwag) i pośrednio do kontroli legalności przyjmowanych rozwiązań w granicach uzyskiwanych opinii i uzgodnień. Pojęcie zaś zasad sporządzania planu wiąże się z merytorycznymi wartościami i wymogami kształtowania polityki przestrzennej.
Uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest aktem złożonym proceduralnie, czynności składające się na tę procedurę wymagają określonej przepisami chronologii, a wszystkie składają się na jeden akt uchwalenia planu miejscowego. Jednym z etapów wskazanej procedury jest umożliwienie wyrażenia stanowiska wobec projektu planu przez podmioty kwestionujące jego ustalenia. Zgodnie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2001 r. - uwagi do projektu planu miejscowego może wnieść każdy, kto kwestionuje ustalenia przyjęte w projekcie planu, wyłożonym do publicznego wglądu, o którym mowa w art. 17 pkt 10. Uwagi do projektu planu należy wnieść na piśmie w terminie wyznaczonym w ogłoszeniu, o którym mowa w art. 17 pkt 11 ( ust. 2). Wprowadzenie instytucji uwag
i
do projektu planu ma na celu uwzględnienie udziału podmiotów indywidualnych w kształtowaniu treści planu. Jeżeli rada gminy stwierdzi konieczność dokonania zmian w przedstawionym do uchwalenia projekcie planu miejscowego, w tym także w wyniku uwzględnienia uwag do projektu planu - czynności, o których mowa w art. 17, ponawia się w zakresie niezbędnym do dokonania tych zmian (art. 19 ust. 1 )
W przedmiotowej sprawie skarżący A. D. korzystając
j
z uprawnień wynikając z powołanego przepisu art. 18 po zapoznaniu się z pierwszym projektem planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego tereny położone w północnej części miasta P., w rejonie ulic: (...) pismem z dnia z dnia 25 kwietnia 2006 roku, wniósł uwagę do wymienionego wyżej projektu, kwestionując ustalenia w nim przyjęte dotyczące nieruchomości nr (...) w zakresie zaproponowanego układu komunikacyjnego. Jednocześnie skarżący wniósł o uwzględnienie 10 - metrowej drogi biegnącej od ul. (...) przez środek i wzdłuż jego nieruchomości. Szkic przebiegu drogi stanowił załącznik do pisma z dnia 25 kwietnia 2006r. Uwagi te pomimo odrzucenia przez Burmistrza Miasta P. zostały jednogłośnie przyjęte przez Radę Miejską w P. w dniu (...) czerwca 2007r.
W ocenie Sądu uwzględnienie przez Radę Miasta w P. w całości i bez zastrzeżeń uwag zgłoszonych przez A. D. do projektu planu
10
wyłożonego w 2006r. oznaczało, iż nowy projekt planu (sporządzony po ponowieniu czynności, o których mowa w art. 17 ) powinien zawierać rozwiązanie dotyczące układu komunikacyjnego na działce nr (...) zawarte w piśmie skarżącego z dnia 25 kwietnia 2006r. W niniejszej sprawie jednak pomimo wprowadzenia zmian do nowego projektu planu również w odniesieniu do nieruchomości skarżącego nie można mówić o ich uwzględnieniu. Uwzględnienie uwag nie może bowiem w ocenie Sądu sprowadzać się do wprowadzenia jakichkolwiek zmian, lecz zmian wskazanych przez sporządzającego uwagi. Nie do zaakceptowania jest w ocenie Sądu stanowisko rady, iż działając w oparciu o przepis art. 17 pkt. 13 przekazała ona uwagi projektantowi, w celu wprowadzenia zmian w projekcie planu, natomiast autor opracowania, wprowadzając do projektu planu zmiany, kierował się sugestiami właścicieli nieruchomości zawartymi we wnioskach, jednakże nie mógł pominąć
podstawowych zasad obowiązujących przy planowaniu przestrzennym tj. zasady ładu przestrzennego i zrównoważonego rozwoju. Zdaniem Sądu rację ma zatem strona skarżąca, iż w toku postępowania doszło do naruszenia przepisów gwarantujących stronie możliwość wpływania na treść uchwalanego planu, albowiem pomimo uwzględnienia zgłoszonych przez skarżącego uwag do projektu planu, dokonane zmiany nie były tożsame ze złożonym wnioskiem.
Niezależnie od powyższego w ocenie Sądu doszło również do naruszenia art. 20 ustawy z dnia 27 marca 2003r., zgodnie z którym plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu jego zgodności z ustaleniami studium, rozstrzygając jednocześnie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu oraz o sposobie realizacji, zapisanych w planie, inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy, oraz zasadach ich finansowania, zgodnie z przepisami o finansach publicznych. Część tekstowa planu stanowi treść uchwały, część graficzna oraz wymagane rozstrzygnięcia stanowią załączniki do uchwały. Jak słusznie wskazała w skardze strona skarżąca odwołując się do stanowiska prof. Zygmunta Niewiadomskiego, rozpatrzenie uwag powinno być czynnością odrębną od uchwalenia planu i poprzedzającą jego uchwalenie ( prof. zw. Zygmunt Niewiadomski "Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne" komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck
i
2006r.str.190 i n.). Z protokołu posiedzenia Rady Miejskiej w P.z dnia (...) grudnia 2007r. wynika, iż Rada została poinformowana o złożonych przez A.D. uwagach do planu, w tym o wniosku skarżącego w kwestii wyłączenia jego nieruchomości spod procedury planistycznej. Jednocześnie w treści protokołu
11
brak zapisów wskazujących, iż wnioski skarżącego poddane zostały ocenie i głosowaniu. Wprawdzie uchwała z dnia (...) grudnia 2007r. zawiera załącznik nr 2 zatytułowany "rozstrzygnięcie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "W.",
obejmującego tereny położone w północnej części miasta P. w rejonie ulic: "W.", w istocie jednak z treści tego załącznika nie wynika w jaki sposób uwagi skarżącego zostały rozpoznane, albowiem zawiera on wyłącznie stwierdzenie, iż zarzuty wniesione przez A. D. naruszają interes prawny właścicieli działek będących przedmiotem opracowywanego projektu planu. Rozpatrzenie uwag powinno polegać na poddaniu ich indywidualnym głosowaniom i na tej podstawie, powinna zostać stworzona lista uwag uwzględnionych przez radę, które burmistrz powinien uwzględnić w planie oraz uwag nieuwzględnionych. W ten sposób uchwała zawierającą rozstrzygnięcie w sprawie uwag będzie mogła stanowić załącznik do uchwały w sprawie planu. Pomimo, iż do planu załączono wykaz uwag nieuwzględnionych (załącznik nr 4), to mając na uwadze, iż z protokołu posiedzenia Rady Miasta w P. nie wynika, aby uwagi skarżącego podlegały głosowaniu, nie można stwierdzić, że zachowana została procedura określona w art. 20. Zdaniem Sądu zgodzić należy się bowiem ze stroną skarżącą, iż dyskusja i ocena wniosków indywidualnych dotyczących projektu planu zagospodarowania przestrzennego, jest niezbędnym elementem procesu planowania. Zgodnie z art. 11 b ustawy o samorządzie gminnym działalność organów gminy jest jawna, co winno skutkować jawnością podejmowanych przez te organy rozstrzygnięć w przedmiocie uchwalania prawa miejscowego. Nie budzi wątpliwości, iż projekt planu zagospodarowania przestrzennego w sposób bezpośredni wpływa na wykonywanie prawa własności przez skarżącego, a zatem przy podejmowaniu rozstrzygnięć w tym zakresie, rozważania w zakresie ograniczenia tego prawa winny być niezbędne. Naruszając prawo własności, Rada Miejska winna wyjaśnić konieczność takiego działania, rozważając wymogi interesu publicznego i poszanowanie prawa własności.
W świetle stwierdzonych uchybień Sąd doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie i dlatego też działając na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 Sąd orzekł o niewykonaniu zaskarżonej uchwały w zakresie w jakim orzeczono o jej nieważności do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło