IV SA/Wa 607/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska – Bigiej po rozpoznaniu w dniu 8 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego A. S. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonywane na zasadzie prawa pomocy oraz zwrot kosztów korespondencji w sprawie ze skargi Z. A. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy postanawia: 1) przyznać radcy prawnemu A. S. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonywane na zasadzie prawa pomocy oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług. 2) oddalić wniosek o zwrot kosztów korespondencji. Postanowieniem z dnia 25 lutego 2015 r. referendarz sądowy przyznał skarżącej w niniejszej sprawie prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnił ją od kosztów sądowych oraz ustanowił radcę prawnego. Pismem z dnia 30 marca 2015 r. wyznaczony radca złożył wniosek o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu z dnia 10 marca 2015 r. o odmowie wstrzymana wykonania decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...]. W dniu 7 września 2015 r. r. pr. A. S. stawiła się na rozprawę przed sądem oraz złożyła pismo, w którym wniosła o zwrot kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz zwrot kosztów korespondencji (koszty przesłania do sądu i skarżącego pism – w łącznej kwocie 37,76 zł). W piśmie tym zawarte było oświadczenie, że pomoc prawna nie została przez stronę opłacona w całości ani w części. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczególne zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielanej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490). Zgodnie z § 15 pkt 1 i 2 tego rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 i 4, oraz niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego. Przepis § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c stanowi, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji 240 zł. Natomiast stosownie do treści § 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przed radcę prawnego ustanowionego z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. W niniejszej sprawie, mając na uwadze wyżej powołane przepisy oraz fakt, że pełnomocnik udzielił skarżącemu pomocy prawnej (sporządził i złożył pismo procesowe z dnia 30 marca 2015 r. oraz brał udział w rozprawie w dniu 7 września 2015 r.) w pierwszej instancji uznano, że należy mu przyznać wynagrodzenie za zastępstwo prawne w kwocie 240 zł, podwyższając powyższą kwotę o stawkę podatku od towarów i usług. W odniesieniu natomiast do wniosku o zwrot wydatków tytułem kosztów korespondencji w łącznej wysokości 37,76 zł, przypomnieć należy, że zgodnie z przywołanym wyżej art. 250 § 1 p.p.s.a. wyznaczony pełnomocnik otrzymuje wynagrodzenie w zakresie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Użyte w tym przepisie pojęcie niezbędnych wydatków nie zostało bliżej przez ustawodawcę sprecyzowane. Niemniej nie powinno budzić wątpliwości, że niezbędnym wydatkiem jest tylko taki wydatek, którego konieczność poniesienia związana jest z ochroną w toku postępowania sądowego interesu prawnego mocodawcy. Ponadto na potrzeby przeprowadzenia próby zdefiniowania tego terminu przydatnym, aczkolwiek nie do końca adekwatnym, jest odwołanie się do wyrażonego w art. 205 p.p.s.a. katalogu niezbędnych kosztów postępowania. Należy mieć bowiem na uwadze, że przepis ten znajduje zastosowanie jedynie w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji (art. 200 p.p.s.a.), a także w razie umorzenia postępowania (art. 201 § 1 i 2 p.p.s.a.). Jednakże wydaje się, że z uwagi na rozróżnienie w treści tego przepisu wynagrodzenia i wydatków profesjonalnego pełnomocnika, jako dwóch odrębnych elementów składających się na koszty jego udziału w postępowaniu, celowym jest posłużenie się na potrzeby niniejszej sprawy orzecznictwem, które zapadło na gruncie tego przepisu. Zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa. W orzecznictwie sądowym przyjęto, że do niezbędnych kosztów postępowania można zaliczyć jedynie wydatek, który nie jest wynagrodzeniem, ani nie stanowi elementu kosztów sądowych (p. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II FSK 1197/05, Lex 317361). Podkreśla się również, że zakres wydatków profesjonalnego pełnomocnika nie może być rozszerzany na wydatki drobne i zwykle występujące przy okazji prowadzenia procesu sądowego, jak wydatki na korespondencję (p. postanowienie WSA w Opolu z dnia 28 września 2005 r., sygn. akt I SA/Op 73/05, opubl. CBOiS). Skoro bowiem sporządzanie i wnoszenie przez pełnomocnika pism procesowych w imieniu strony dokonywane jest w ramach pełnomocnictwa do prowadzenia danej sprawy, to wynagrodzenie, które jest mu należne za prowadzenie tej sprawy, obejmuje również wynagrodzenie za czynności polegające na sporządzaniu i składaniu pism procesowych (p. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 10 marca 2005 r., sygn. akt I SA/Lu 611/04, Lex nr 154458). Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy, wskazać należy, że żądanie przez pełnomocnika zwrotu kosztów korespondencji (kierowanej do skarżącego i do sądu korespondencji), jest nieuzasadnione. W ocenie referendarza sądowego, przyznane wynagrodzenie za reprezentowanie skarżącego w pierwszej instancji obejmuje również koszty wysyłania do sądu i skarżącego pism procesowych. Z tych względów na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.