IV SA/Wa 614/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-07-31

Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku uwzględnienia skargi przez organ w trybie autokontroli (art. 54 § 3 P.p.s.a.), sąd powinien umorzyć postępowanie i zasądzić od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, w tym wynagrodzenie pełnomocnika, w kwocie wynikającej z umowy cywilnoprawnej między stronami?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie, ponieważ organ administracji publicznej, działając w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, co spowodowało bezprzedmiotowość postępowania sądowego. Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego, jednakże wynagrodzenie pełnomocnika zostało ustalone według stawek minimalnych określonych w rozporządzeniu, a nie według kwoty wynikającej z umowy cywilnoprawnej między skarżącym a pełnomocnikiem, gdyż umowa ta nie jest wiążąca dla sądu przy miarkowaniu kosztów i nie stanowi przesłanki do podwyższenia stawki ponad minimalną, chyba że występują szczególne okoliczności uzasadniające zwiększony nakład pracy pełnomocnika.
Stan faktyczny
Z. T. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., która uchyliła decyzję Wójta Gminy S. i orzekła o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej za wycięcie drzew bez zezwolenia. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące m.in. skierowania decyzji do osoby zmarłej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uwzględniło skargę w całości w trybie autokontroli, uchylając swoje poprzednie decyzje i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Pełnomocnik skarżącego wniósł o umorzenie postępowania i zasądzenie zwrotu kosztów, w tym wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 15 000 zł wynikającej z umowy. Sąd umorzył postępowanie, ale zasądził zwrot kosztów w kwocie 9 764,00 zł, w tym wynagrodzenie pełnomocnika ustalone według stawek minimalnych.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe i zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz Z. T. 9 764,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj po rozpoznaniu w dniu 31.07.2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej postanawia: 1. umorzyć postępowanie sądowe, 2. zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz Z. T. 9 764,00 (dziewięć tysięcy siedemset sześćdziesiąt cztery) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Z. T., reprezentowany przez radcę prawnego B. M., wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2014 r. uchylającą w części decyzję Wójta Gminy S. i w tym zakresie orzekającą o wymierzeniu D. T. i Z. T. administracyjnej kary pieniężnej za wycięcie drzew bez zezwolenia w wysokości 253615,39 zł i utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji w pozostałej części. Skarżący podniósł m. in., że zaskarżona decyzja narusza art. 29 i art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a poprzez skierowanie jej także do D. T., która nie żyje i nie jest stroną w sprawie, ponadto zarzucił naruszenie art. 7, 121, 77 § 1 i 107 § 1 i § 3 K.p.a. W związku z powyższym wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy S., ewentualnie o uchylenie w całości obu decyzji i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podniosło, że uwzględniło skargę w całości w trybie art. 54 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a." Wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy organ przekazał do Sądu decyzję własną z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], którą uchyliło w całości zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia z [...] stycznia 2014 r. i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] listopada 2013 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W piśmie z dnia 16 kwietnia 2014 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o umorzenie postepowania i zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kwoty 17 564 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które składają się: wpis od skargi w kwocie 2 547 zł wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 15 000 zł (zgodnie z umową pełnomocnika z mocodawcą) i 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Do pisma dołączony został odpis umowy usług prawnych z dnia [...] lutego 2014 r., zawartej pomiędzy Z. T. a radcą prawnym B. M. z której wynika m.in., że strony ustaliły wynagrodzenie za prowadzenie sprawy przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji na kwotę 15 000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 161 §1 pkt 3 P.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn, niż cofnięcie skargi lub śmierć strony, stało się bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia gdy zaskarżony akt prawny zostanie pozbawiony bytu prawnego w rezultacie skorzystania przez organ, którego akt został zaskarżony, z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 P.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 54 § 3 P.p.s.a. organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Celem autokontroli jest umożliwienie organom administracji publicznej ponownej weryfikacji własnego działania (lub braku działania) bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę jego zgodności z prawem (T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 1999, s. 156). Autokontrola prowadzi w związku z tym do szybszego załatwienia sprawy i to zgodnie z żądaniem skarżącego. W niniejszej sprawie organ skorzystał z uprawnień autokontrolnych i na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. uwzględnił w całości zarzuty skargi, bowiem decyzją z dnia [...] marca 2014 r. uchylił w całości swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] listopada 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W związku z powyższym Sąd uznał, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 P.p.s.a., o czym orzeczono w pkt. 1 sentencji. Orzekając o kosztach, Sąd nie mógł uwzględnić wniosku pełnomocnika reprezentującego skarżącego o zasądzenie od organu kwoty 17 564 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (tj. 2547 zł, 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i 15 000 zł wynagrodzenia, zgodnie z umowa zawartą pomiędzy pełnomocnikiem a mocodawcą). Zgodnie z art. 201 § 1 P.p.s.a., zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 P.p.s.a., a więc gdy organ w ramach autokontroli uchyli zaskarżoną decyzję. Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony (art. 205 § 2 P.p.s.a.) Stawki opłat za czynności radcy prawnego określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490), zwane dalej: "rozporządzeniem. Podstawę zasądzenia opłaty stanowią stawki minimalne określone w rozporządzeniu. Sąd może zasądzić opłatę wyższą niż minimalna, nie wyższą jednak niż sześciokrotna stawka minimalna lub wartość przedmiotu sprawy, jeżeli przemawia za tym niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia (§ 2 ust. 1 i ust. 2 cytowanego rozporządzenia). Należy podkreślić, że ustawodawca określając wysokość stawek minimalnych za poszczególne czynności lub za udział w poszczególnych postępowaniach dokonał precyzyjnego rozważenia i uwzględnienia wszelkich okoliczności charakterystycznych dla danego typu spraw. Jednocześnie pozostawił możliwość uwzględnienia przez sąd orzekający pewnych nadzwyczajnych, szczególnych okoliczności, które pojawiając się w danej sprawie, zwiększają w znacznym stopniu nakład pracy niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Jeśli zatem żadne ekstraordynaryjne okoliczności nie wystąpiły, a skala aktywności pełnomocnika pozostała na przeciętnym poziomie, to nie istnieją przesłanki do zasądzenia wynagrodzenia wyższego od stawek minimalnych w sprawie (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] września 2009 r., sygn. akt [...], publ.: Prokuratura i Prawo [...]). W tej sprawie minimalne wynagrodzenie od wartości przedmiotu sporu wynosi 7200 zł (§ 6 pkt. 7 rozporządzenia). W ocenie Sądu nakład pracy pełnomocnika w niniejszej sprawie nie uzasadnienia zasądzenia wynagrodzenia w kwocie przewyższającej minimalną stawkę. Dokonanych bowiem przez pełnomocnika czynności procesowych nie można uznać za inne, jak typowe – zwykłe działania wykonywane przez pełnomocników reprezentujących stronę przed sądem (por. postanowienie NSA z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt II OZ 838/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sporządził on w tej sprawie skargę, która została uwzględniona przez organ. Stopień przyczynienia się do wyjaśnienia sprawy przez pełnomocnika nie przekraczał zwykłej staranności przy rozpatrywaniu tego rodzaju postępowań. Podkreślenia także wymaga, że w rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżących nie uzasadnił przekonująco zawartego w zażaleniu wniosku o zmianę wysokości zasądzonych kosztów postępowania, gdyż nie wskazał szczególnych okoliczności wymagających zwiększonego nakładu pracy, wykraczającego poza typowe sytuacje przewidziane przez ustawodawcę. Uzasadniając stawkę wynagrodzenia (15000 zł) powołał się na umowę ze swoim mocodawcą. Umowa ta jednak, nie wiąże Sądu przy miarkowaniu wynagrodzenia, nie jest bowiem czynnikiem wymienionym w powołanym wyżej w § 2 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia, uzasadniającym podwyższenie stawki minimalnej. Zatem Sąd uznał, że w niniejszej spawie należy zasądzić od organu na rzecz skarżącego kwotę 9 764,00 zł, na którą składają się wpis od skargi (2547 zł) opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) i wynagrodzenie ustalone na podstawie § 14 ust. 1 lit a w związku z § 6 pkt 7 rozporządzenia (7200 zł). Wobec powyższego na podstawie art. 201 § 1, art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz powołanych wyżej przepisów rozporządzenia, orzeczono o kosztach, jak w pkt. 2 sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło