IV SA/Wa 626/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.),, asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2007r. sprawy ze skargi H.O. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (..) lutego 2007 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia -oddala skargę- W dniu (...) marca 2007 r. H.O. reprezentowana przez adw. A..L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) lutego 2007 r. nr (...) utrzymującą w mocy decyzję własną tego organu z dnia (....) grudnia 2006 r. nr (....) o umorzeniu postępowania wszczętego z wniosku H.O. z dnia (....) lipca 2006 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia (....) lutego 1950 r. nr (.....) utrzymującego w mocy orzeczenie Urzędu Wojewódzkiego (....) z dnia (.....) września 1949 r. nr (....) uznającego, że nieruchomość ziemska pn. (.....) o powierzchni (...) ha położona na terenie gminy (...) w powiecie (....), stanowiąca współwłasność spadkobierców A.K. podpada po działanie art. 2 ust. 1 iit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. (Dz. U. z 1945 r. nr 3 poz. 13 ze zm.), zwanego dalej "dekretem o reformie rolnej". W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że sprawa z wniosku H.O. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia (....) lutego 1950 r. została ostatecznie zakończona decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (....) listopada 2001 r. nr (....), którą utrzymano w mocy decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (....) września 2001 r. nr (.....) o odmowie stwierdzenia nieważności w / w orzeczenia z dnia ( .....) lutego 1950 r. Organ wskazał, że jego decyzja z dnia (....) listopada 2001 r. zawierała pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi, z której to możliwości H.O. nie skorzystała. W związku z powyższym, zdaniem organu, nie można powtórnie prowadzić postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia objętego wnioskiem H.O. z dnia (....) lipca 2006 r., gdyż stanowiłoby to naruszenie art. 16 k. p. a., a decyzja wydana w takim powtórnym postępowaniu dotknięta byłaby wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 3 k. p. a.). Organ skonstatował, że dopóki w obrocie prawnym pozostaje jego decyzja z dnia (....) listopada 2001 r, to postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia (...) lutego 1950 r. nr (.....) nie może być prowadzone i jest bezprzedmiotowe. W skardze na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) lutego 2007 r. nr ( ....) H.O. zarzuciła obrazę art. 75, art. 77-78 k. p. a., art. 84-85 k. p. a. i art. 90 k. p. a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania administracyjnego w celu wyjaśnienia rzeczywistej powierzchni nieruchomości przejętej w drodze reformy rolnej, co pozwoliłoby na ustalenie, czy podpadała ona pod działanie dekretu o reformie rolnej. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem jej legalności Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi słusznie wskazał, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że obecnie nie może być prowadzone postępowanie z wniosku (powtórnego) H.O. z uwagi na wcześniejsze rozpatrzenie wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia (...) lutego 1950 r. nr (....) ostateczną decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (...) listopada 2001 r. nr (....). Zgodnie z art. 16 zdanie pierwsze k. p. a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Przepis ten ustanawia ochronę ostatecznych decyzji administracyjnych. Decyzją taką jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (...) listopada 2001 r. nr (.....), którą utrzymano w mocy decyzję tego organu z dnia (....) września 2001 r. nr (....) o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia (.....) lutego 1950 r, ponieważ nie służy od niej odwołanie w administracyjnym toku instancji. Skarżąca - pomimo zawartego w niej pouczenia - nie wniosła na nią skargi do sądu administracyjnego. Z powyższego wynika, że sprawa administracyjna z wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia (.....) lutego 1950 r. nr (........) została ostatecznie załatwiona decyzją organu z dnia (...) listopada 2001 r. A skoro tak, to postępowanie zainicjowane ponownym wnioskiem skarżącej o stwierdzenie nieważności w / w orzeczenia z dnia (....) lutego 1950 r. podlega na podstawie art. 105 § 1 k. p. a. umorzeniu jako bezprzedmiotowe. W świetle ustaleń doktryny oraz orzecznictwa sadowego warunkiem koniecznym do tego, aby istniał przedmiot postępowania administracyjnego jest brak ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie. Sprawa administracyjna musi mieć charakter "otwarty" w tym znaczeniu, że nie może być rozstrzygnięta orzeczeniem ostatecznym (res iudicata). Dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe. Dopiero bowiem eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym takiego rozstrzygnięcia otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2000 r., I SA/Ka 2247/98, LEX nr 44391). Merytoryczne rozpoznanie przez organ ponownego wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności w / w orzeczenia z dnia (...) lutego 1950 r. byłoby naruszeniem zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 k. p. a., co stanowiłoby podstawę do stwierdzenia nieważności tak wydanej decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 3 k. p. a. Stosownie do tego przepisu organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Z podanej wyżej przyczyny skarżąca nie może więc już skutecznie zakwestionować w drodze postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia (.....)lutego 1950 r. nr (.....). Nie można zatem skutecznie postawić organowi zarzutu naruszenia art. 75, art. 77-78 k. p. a., art. 84-85 k. p. a, i art. 90 k. p. a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania administracyjnego w celu wyjaśnienia rzeczywistej powierzchni nieruchomości przejętej w drodze reformy rolnej, ponieważ takie postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe z uwagi na wcześniejsze ostateczne załatwienie sprawy administracyjnej o tożsamym zakresie podmiotowym i przedmiotowym i jako takie podlega umorzeniu. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji