IV SA/Wa 633/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazu zniszczenia karmy dla zwierząt - oddala skargę - Główny Lekarz Weterynarii decyzją z dnia [...] lipca 2007r, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 34 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2003r. o weterynaryjnej kontroli granicznej ( Dz. U. Nr 165, poz. 1590 ze zm.) w zw. z art. 46 ustawy z dnia 22 lipca 2006r. o paszach ( Dz. U. Nr 144, poz. 1045) oraz art. 19 rozporządzenia nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt ( Dz. Urz. UE L 165 z dnia 30 kwietnia 2004r.), po rozpatrzeniu odwołania L.S., utrzymał w mocy decyzję [...] Lekarza Weterynarii w S. z dnia 29 maja 2007 r. nakazującej zniszczenie przesyłki puszkowanej karmy dla zwierząt. W uzasadnieniu decyzji podano, że weterynaryjna kontrola graniczna zgłoszonej przesyłki 185 opakowań puszkowej karmy dla zwierząt sprowadzonej ze S. wykazała, iż opakowania nie są oznakowane w sposób wymagany przez art. 30 ust. 2 ustawy o paszach, gdyż nie posiadały etykiet w języku polskim. Wobec tego organ pierwszej instancji wezwał pismem z dnia [...] maja 2007r. spedytora do określenia sposobu postępowania z tą przesyłką. Spedytor oraz importer nie zgodzili się ze stanowiskiem, podnosząc, że wezwanie niej jest oparte na właściwej podstawie prawnej. Ponadto nie przedstawiono żadnego stanowiska co do dalszego postępowania z zakwestionowaną przesyłką. Spedytor zgłosił gotowość zaopatrzenia opakowań w odpowiednie etykiety. Po kolejnym wezwaniu organu pismem z dnia [...] maja 2007. do określenia sposobu postępowania z przesyłką, importer - L.S. nie wyraził zgody na jej zniszczenie, przy czym ponownie podniósł, że w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania przepisy o paszach. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] maja 2007 r. nakazującej zniszczenie przedmiotowej przesyłki, skarżący podniósł przede wszystkim, że wadliwym było zastosowanie art. 4 pkt 2 i 20 oraz art. 46 ust. 1 ustawy o paszach do karmy dla zwierząt domowych, ponieważ ustawa ta ma zastosowanie tylko do paszy produkowanej dla zwierząt hodowlanych lub używanej do żywienia zwierząt hodowlanych. Główny Lekarz Weterynarii w wyniku rozpatrzenia odwołania utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji. Organ odnosząc się do zarzutów odwołania, wskazał, że stosownie do art. 46 ustawy o paszach prowadzone na obszar celny Unii Europejskiej pasze lub pasze lecznicze podlegają kontroli granicznej na zasadach określonych w rozdziale V rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt ( Dz. Urz. UE L nr 165 z 30.04.2004r., str. 1; Dz. Urz. UE polskie wydanie specjalne rozdz. 3, t. 45, str. 200), z przepisami o weterynaryjnej kontroli granicznej oraz ustawą. Zgodnie z art. 19 ww. rozporządzenia pasze lub żywność przywożone z państw trzecich niezgodne z wymogami prawa paszowego lub żywnościowego podlegają zatrzymaniu, a po wysłuchaniu podmiotu prowadzącego przedsiębiorstwo paszowe lub żywnościowe, podmiotu odpowiedzialnego za przesyłkę wydawane jest polecenie zniszczenia takich pasz lub żywności lub wysłania z powrotem poza Wspólnotę Europejską. Jeżeli nie zostaną spełnione dodatkowe wymagania z art. 19 ww. rozporządzenia odnośnie odesłania przesyłki tak , jak zostało to określone w art. 34 ust. 2 ustawy o weterynaryjnej kontroli granicznej, to wtedy przesyłka podlega zniszczeniu. Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 30 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 lipca 2006r. o paszach, nakazujący by materiały paszowe i mieszanki paszowe wprowadzone do obrotu były oznakowane etykietą sporządzoną w języku polskim zawierającą wskazane w tym przepisie informacje. Przywożone pasze powinny być oznakowane w powyższy sposób już w chwili przedstawienia ich do granicznej kontroli weterynaryjnej. Ustawa o paszach w zakresie definicji pojęcia "pasza" odwołuje się do art. 3 ust. 4 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, zgodnie z którym pasza (lub materiały paszowe ) oznacza substancje lub produkty, w tym dodatki, przetworzone, częściowo przetworzone lub nieprzetworzone, przeznaczone do karmienia zwierząt. Ustawa o paszach zawiera definicję zwierząt zaczerpniętą z rozporządzenia Nr 1774/2002, według której zwierzęta to każde zwierzę należące do kręgowców lub bezkręgowców ( włącznie z rybami, gadami i płazami). Ustawa ta w słowniczku rozróżnia zwierzęta hodowlane i domowe, przy czym ustawodawca w definicji "pasza" nie wskazał, że pojęcie to odnosi się wyłącznie do zwierząt hodowlanych, jak argumentuje skarżący. Ponadto przepis art. 30 ust. 6 ustawy o paszach określa expressis verbis, iż materiały paszowe i mieszkanki paszowe dla zwierząt domowych mogą być wprowadzone do obrotu pod nazwą "karma" z podaniem gatunku zwierzęcia dla którego są przeznaczone. Z przepisu tego zatem wynika, że ustawa o paszach dotyczy także zwierząt domowych, a to oznacza, że wobec spornej przesyłki mają zastosowanie przepisy ustawy o paszach. Zdaniem organu w świetle wskazanych uregulowań prawnych nie znajduje uzasadnienia stanowisko skarżącego, że odesłanie do definicji paszy z rozporządzenia Nr 178/2002 ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oznacza, że cały ten akt ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Organ stwierdził, że deklarowanie przez skarżącego następczego oznakowania sprowadzonych opakowań pozostaje w sprzeczności z powołanymi powyżej przepisami ustawy o paszach, gdyż według tych przepisów przesyłka powinna być oznakowana w sposób odpowiedni w chwili wykonywania granicznej kontroli weterynaryjnej, a nie po stwierdzeniu braku odpowiedniego jej oznakowania. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego L.S., podnosząc zarzut: 1. naruszenia art. 34 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2003. o weterynaryjnej kontroli granicznej ( Dz. U. Nr 163, poz. 1590 ze m.) poprzez zaniechanie wydania decyzji o której mowa w art. 34 ust. 2 pkt 1 w przedmiocie niespełnienia przez przesyłkę wymagań przewozowych i polecenia odesłania przesyłki poza obszar Unii Europejskiej oraz pomimo braku takiej decyzji i braku zgody osoby odpowiedzialnej za przesyłkę wydania decyzji nakazującej jej zniszczenie; 2. obrazy art. 4 pkt 2, 20 i art. 46 ustawy z dnia 22 lipca 2006r. o paszach ( Dz. U. Nr 144, poz. 1045) poprzez wadliwe zastosowanie unormowań tej ustawy do karmy dla zwierząt domowych sprowadzonej przez skarżącego, podczas gdy z treści tych przepisów oraz przywołanych w nim art. 3 pkt 1 i 4 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 z dnia 28 stycznia 2002r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego (...) oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności ( Dz. U. UE - sp. 15-6-463) jednoznacznie wynika że ustawa ta ma zastosowanie tylko do paszy produkowanej dla zwierząt hodowlanych lub używanej do żywienia zwierząt hodowlanych, zamiast stosowania rozporządzenia ( WE) z dnia 3 października 2002r. ustanawiającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi ( Dz. U. WE L 273 z 101.102002r., str. 1 ze zm.; Dz. U. UE Wyd. sp. 3-37-92). Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Główny Lekarz Weterynarii wniósł o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty, co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 marca 2009r, sygn. akt II OSK 365/08 po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Głównego Lekarza Weterynarii, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2007r., sygn. akt IV SA/Wa 1714/07 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Sąd ten w uzasadnieniu wyroku wskazał, że Sąd pierwszej instancji na skutek skargi L.S. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji aby w szerszym zakresie zostało rozbudowane uzasadnienie kwestionowanej przez importera decyzji. Sąd drugiej instancji podkreślił, że taki wyrok, prowadzący faktycznie do bezpodstawnego przedłużania postępowania administracyjnego narusza przepisy wskazane w podstawie skargi kasacyjnej ( art. 145 § 1 ust.1 lit. c ppsa ), a także godzi w zasadę szybkości, a w konsekwencji, skuteczności postępowania, a także podważa zaufanie do organów wymiaru sprawiedliwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając ponownie sprawę, uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2003r. o weterynaryjnej kontroli granicznej ( Dz. U. Nr 165, poz. 1590 ze zm.) określają zasady przeprowadzania kontroli granicznej zwierząt i produktów wprowadzanych z państw trzecich na terytorium Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 4 ust.1 tej ustawy każdą przesyłkę produktów lub przesyłkę zwierząt wprowadzoną z państw trzecich poddaje się weterynaryjnej kontroli granicznej. W rozpoznawanej sprawie w pierwszym rzędzie należy rozstrzygnąć spór, czy do puszkowej karmy dla zwierząt domowych sprowadzonej przez skarżącego ze S. przedstawionej do weterynaryjnej kontroli granicznej mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 22 lipca 2006r. o paszach (Dz. U. Nr 144, poz. 1045). Zgodnie z art. 4 ust. 2 powołanej ustawy określenie pasza oznacza paszę w rozumieniu art. 3 ust. 4 rozporządzenia nr 178/2002. W myśl definicji zawartej w art. 3 ust. 4 ww. rozporządzenia pasza (lub materiały paszowe ) oznacza substancje lub produkty, w tym dodatki, przetworzone, częściowo przetworzone lub nieprzetworzone przeznaczone do karmienia zwierząt. Według pkt 20 art. 4 ustawy o paszach zwierzęta - oznaczają zwierzęta w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. e rozporządzenia (WE) Nr 1174/2002, w myśl którego zwierzę to każde zwierzę należące do kręgowców lub bezkręgowców (włącznie z rybami, gadami i płazami). W świetle przytoczonych definicji za trafne należy uznać stanowisko organu, że sprowadzona przez skarżącego puszkowa karma dla kotów i psów mieści się w pojęciu pasza dla zwierząt. Jak stanowi art. 46 ust.1 ustawy o paszach wprowadzane na obszar celny Unii Europejskiej pasze lub pasze lecznicze podlegają kontroli granicznej przeprowadzonej przez granicznego lekarza weterynarii, zgodnie z zasadami określonymi w rozdziale V rozporządzenia nr 882/2004, z przepisami o weterynaryjnej kontroli granicznej oraz ustawą. Przepisy powołanego wyżej rozdziału V rozporządzenia ( WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r. ( DZ. U. UE L Nr 165, poz. 1) regulują kontrole urzędowe wprowadzania pasz i żywności z państw trzecich. Z art. 14 ust. 2 tego rozporządzenia wynika, że ogólne przepisy art. 18 -25 niniejszego rozporządzenia mają zastosowanie do kontroli urzędowych wszystkich pasz i żywności, łącznie z paszami i żywnością pochodzenia zwierzęcego. W świetle przytoczonych powyżej regulacji należało przyjąć za organem, że w tym konkretnym przypadku będą miały zastosowanie przepisy cytowanej wyżej ustawy o paszach. Zgodnie z art. 30 ust. 1 tej ustawy do obrotu wprowadza się materiały paszowe i mieszanki paszowe oznakowane. Sposób oznakowania oraz jakie informacje powinny znaleźć się na opakowaniu reguluje ust.2 art. 30, w myśl którego oznakowania materiałów paszowych i mieszanek paszowych dokonuje się w sposób widoczny, czytelny i nieusuwalny, na każdym opakowaniu materiału paszowego lub mieszanki paszowej lub dołączonej do opakowania etykiecie, informacji w języku polskim określającej, w zależności od rodzaju materiału paszowego lub mieszkanki paszowej. Powołanym przepisie ustawodawca w pkt 1 do 9 wskazał przykładowo jakie informacje w języku polskim powinny znaleźć się na etykiecie. W niniejszej sprawie nie jest sporne, że przedstawiona do weterynaryjnej kontroli granicznej przesyła 185 opakowań puszkowej karmy dla zwierząt, sprowadzonej przez skarżącego ze S. nie posiadała oznaczenia etykietami w języku polskim. Oznacza to, że sporna przesyłka nie spełniała wymogów prawa paszowego, a to uprawniało organ do podjęcia działań określonych w art. 19 ust. 1 rozporządzenia nr 882/2004 oraz w art. 34 ust. 2 ustawy o weterynaryjnej kontroli granicznej. Jak stanowi powołany art. 19 ust. 1 pasze lub żywność z państw trzecich, które nie są zgodne z prawem paszowym lub żywnościowym, podlegają urzędowemu zatrzymaniu przez właściwy organ. Po wysłuchaniu podmiotów gospodarczych prowadzących przedsiębiorstwo paszowe lub żywnościowe, odpowiedzialnych za przesyłkę, właściwy organ podejmuje w odniesieniu takich pasz lub żywności: polecenie zniszczenia takich pasz lub żywności z zastrzeżeniem szczególnego traktowania zgodnie z art. 20 , lub wysłanie z powrotem poza Wspólnotę zgodnie z art. 21; inne właściwe środki, takie jak wykorzystanie pasz i żywności do celów innych niż te do których były pierwotnie przeznaczone, mogą być również podjęte (lit.a). Zgodnie zaś z art. 34 ust. 2 ustawy o weterynaryjnej kontroli granicznej, że jeżeli weterynaryjna kontrola graniczna wykaże, że przesyłka produktów nie spełnia wymagań przewozowych lub kontrola wykaże nieprawidłowości, po złożeniu wyjaśnień przez osobę odpowiedzialną za przesyłkę, graniczny lekarz weterynarii wydaje decyzję sprawie odesłania przesyłki poza terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej z tego samego granicznego posterunku kontroli do miejsca uzgodnionego z osoba odpowiedzialną za przesyłkę, przy użyciu tego samego typu środka transportowego, w terminie 60 dni od dnia wydania decyzji, jeżeli wyniki weterynaryjnej kontroli granicznej oraz wymagania zdrowotne na to pozwalają ( pkt 1) albo decyzję w sprawie zniszczenia przesyłki, jeżeli odesłanie jest niemożliwe, albo upłynął, termin, o którym mowa w pkt 1, albo osoba odpowiedzialna za przesyłkę wyraziła na to zgodę ( pkt 2). Z powyższych regulacji wynika, graniczny lekarz weterynarii przed podjęciem decyzji co do przesyłki paszy niespełniającej wymagań prawa paszowego obowiązany jest wysłuchać podmiot odpowiedzialny za przesyłkę. Z akt administracyjnych wynika, że organ pierwszej instancji dwukrotnie, pisami z dnia [...] maja i [...] maja 2007r., zwracał się do osoby odpowiedzialnej za sporną przesyłkę do określenia sposobu dalszego z nią postępowania. Skarżący w piśmie [...] maja 2007r. jedynie stwierdził, że nie wyraża zgody na zniszczenie przesyłki, gdyż - jego zdaniem - nie mają tu zastosowania przepisy ustawy o paszach. Wymaga podkreślenia, że wedle art. 21 rozporządzenia nr 882/2004 właściwy organ zezwala na wysłanie z powrotem przesyłek jedynie, gdy: a) miejsce przeznaczenia zostało uzgodnione z podmiotem prowadzącym przedsiębiorstwo paszowe lub żywnościowe odpowiedzialnym za przesyłkę; oraz b) podmiot prowadzący przedsiębiorstwo paszowe lub żywnościowe uprzednio powiadomił organ p[państwa trzeciego pochodzenia lub, państwa trzeciego przeznaczenia, w przypadku gdy jest to inne państwo, o przyczynach i okolicznościach uniemożliwiających wprowadzenie do obrotu danych pasz lub żywności we Wspólnocie; oraz c) państwo trzecie przeznaczenia nie jest państwem trzecim pochodzenia, właściwy organ państwa trzeciego przeznaczenia zawiadomił właściwy organ o swojej gotowości do przyjęcia przesyłki. Zgodzić się należy z organem, że przepisy prawa wspólnotowego mają pierwszeństwo przed przepisami prawa krajowego. Zatem organ po wysłuchaniu osoby odpowiedzialnej za sporną przesyłkę prawidłowo uznał, że skoro nie można przesyłki odesłać z uwagi na niespełnienie warunków z cyt. wyżej art. 21, to należało podjąć decyzję o jej zniszczeniu, jak to przewiduje art. 19 ust.1 rozporządzenia nr 882/2004 oraz art. 34 ust. 2 pkt 2 ustawy o weterynaryjnej kontroli granicznej. Rację ma organ, że sporna przesyłka powinna być oznakowana etykietami w języku polskim w momencie przedstawienia jej do kontroli granicznej, skoro miejscem przeznaczenia tej karmy była Polska, co wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych świadectwa zdrowia sporządzonego w I. w dniu [...] kwietnia 2007r. W odniesieniu do zarzutu skargi, podkreślić należy, że rozporządzenie ( WE ) nr 178 /2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności ( Dz. U. UE L. Nr 31, poz. 1) nie miało w niniejszej sprawie zastosowania na etapie kontroli granicznej. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.