IV SA/Wa 633/15
WyrokWSA w Warszawie2016-04-14
Skład orzekający: Kaja Angerman, Anna Szymańska, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo rozpoznało odwołanie D. P. od decyzji nakazującej przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, czy też naruszyło zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej i czynnego udziału strony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania administracyjnego, w tym zasady prawdy obiektywnej (art. 7, 77 § 1 K.p.a.) i czynnego udziału strony (art. 10 § 1 K.p.a.). Organ odwoławczy nie przeprowadził wystarczających ustaleń faktycznych, nie rozpatrzył wyczerpująco materiału dowodowego i oparł się na piśmie organu pierwszej instancji wydanym po decyzji, zamiast na rzetelnym uzasadnieniu decyzji. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej D. P. przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. D. P. wniósł odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym brak możliwości zapoznania się z aktami sprawy i błędną ocenę dowodów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. D. P. zaskarżył decyzję SKO do WSA, podtrzymując swoje zarzuty i dodając nowe, dotyczące m.in. właściwości organu pierwszej instancji oraz technicznych i ekonomicznych aspektów przyłączenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji i zasądził od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Zarządu Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w P. z dnia [...] sierpnia 2014 roku nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego D. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
IV SA/Wa 633/15
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...]listopada 2014r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania D. P. utrzymało w mocy decyzję Zarządu Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w P. orzekającą o nakazaniu ww. osobie fizycznej jako właścicielowi działki nr [...], położonej w miejscowości S., przyłączenie powyższej nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej w terminie 90 dni od dnia wydania ww. decyzji.
Powyższe rozstrzygnięcie było wynikiem następujących ustaleń.
Decyzją z dnia [...] 08.2014 r. nr [...]I instancji nakazał D. P. jako właścicielowi działki nr [...], położonej w miejscowości S., przyłączenie powyższej nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej w terminie 90 dni od dnia wydania ww. decyzji.
Od ww. decyzji D. P. wniósł odwołanie. Podniósł, że po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania, nie mógł zapoznać się z dokumentami zgromadzonymi w sprawie, gdyż uprawniony do ich okazania pracownik PWiK był nieobecny. Ponadto wskazano, że naruszone zostały art. art. 6, 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności sprawy mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz błędne uzasadnienie wydanej decyzji (nie wzięto pod uwagę wskazywanych faktów i dowodów). Zarzucono wymuszanie terminu wskazanego w decyzji niemożliwego do spełnienia, wobec faktu długotrwałych procedur administracyjnych - uzyskania pozwolenia na budowę oraz zbliżania się sezonu zimowego (warunki pogodowe) bardzo utrudniającego prace ziemne. Organ nie uwzględnił argumentów i wniosków zawartych w piśmie z dnia [...] 07.2014 r. i uniemożliwił stronie udział w postępowaniu z powodu długotrwałej nieobecności wyznaczonego pracownika. Zignorowano wyjazd strony na urlop [...] 08.2014 r. Wydana decyzja narusza art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ponieważ działka strony jest wyposażona w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych, a ponadto kolektor sanitarny jest zbyt wysoko położony, co w przypadku podłączenia do sieci powodowałoby zalewanie ściekami niższej kondygnacji budynku - w związku z tym budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie i ekonomicznie nieuzasadniona.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że strona mogła zwrócić się o udostępnienie akt sprawy do przełożonego pracownika, który był w tym czasie nieobecny, zatem obecnie nie może zasłaniać się nieobecnością wyznaczonego pracownika. W tym stanie rzeczy nie można twierdzić, że doszło do naruszenia wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a. zasady zapewnienia przez organ I instancji czynnego udziału strony w postępowania. Organ przytoczył treść art. 5 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 z poźn. zm.). Następnie przytoczył fragment pisma z dnia [...] października 2014r. skierowanego do Kolegium, a stanowiącego stanowisko Zarządu PWiK w sprawie odwołania D.P..
Wobec treści tego stanowiska organ uznał, że organ I instancji wyjaśnił prawne i techniczne zastrzeżenia odnośnie technicznych przeszkód przyłączenia do sieci kanalizacyjnej. Wskazał, że z wyjaśnieniem kwestii prawnych należy się zgodzić, a wyjaśnień odnośnie technicznych zastrzeżeń nie ma podstaw kwestionować ze względu na to, że zostały sformułowane przez osoby czynne w PWiK, które zajmuje się tego rodzaju inwestycjami (podłączaniem do sieci kanalizacji sanitarnej). W związku z powyższym, decyzję organu I instancji trzeba uznać za prawidłową.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego w Warszawie D. P. zarzucając naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, a także błędne przytoczenie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz.U. 1994 r. nr 89 poz. 414 ze zm.). Skarżący wniósł o: stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji lub uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że decyzji Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w P. zarzuca że jest wadliwa, gdyż:
1. została wydana z naruszeniem przepisu Art. 156. § 1 pkt. 1 k.p.a. w związku a pkt. 7 ,
2. poprzez naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy :
- naruszenie art. 10 § 1 k.p.a.
- naruszenie art. 6, 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 kpa , poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz błędne uzasadnienie wydanej decyzji ograniczające się do przytoczenia przepisów prawa i stwierdzenia, bez jakiegokolwiek wskazania przez organ administracji publicznej na jakich dowodach oparł swoje rozstrzygnięcie, dlaczego nie wziął pod uwagę wskazywanych faktów i dowodów, a także wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału oraz oczywiście błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia.
3. poprzez naruszenie art. 8 i art 9 k.p.a.
Skarżący podniósł, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem właściwości organu wydającego przedmiotową decyzję , bowiem została wydana przez " Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w P." , natomiast winna być wydana przez " Zarząd Spółki Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w P. ". Jest to naruszenie wprost przepisów o właściwości organu, bowiem z wymienionej treści decyzji nie wynika, iż decyzja jest wydana przez " Zarząd Spółki Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w P. ", a mogła być wydana przez jakikolwiek dział Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w P.. Wymienione naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. wynika z faktu, iż przesłane przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w P. pismo z dnia [...]07.2014 r. zawiadamia o " możliwości wypowiedzenia się co do zebranych informacji" - wskazując 7 dniowy termin, natomiast nie wskazuje możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Mimo podjętych prób kontaktu nie miał możliwości zapoznania się z materiałami dowodowymi. Kontaktując się z Przedsiębiorstwem Wodociągów i Kanalizacji w P., z recepcją po otrzymaniu w/w zawiadomienia z dn. [...]07.2014 r. został poinformowany, że sprawą zajmuje się Pan Ł. W., dział inwestycji również odesłał go do Pana Ł.W., ani w/w dział ani recepcja nie wskazali żadnej innej osoby zastępującej w/w Pana. Skarżący wskazał, że organ mija się z prawdą, w stwierdzeniu że ustawa "Prawo Budowlane" nie przewiduje procedury występowania o pozwolenie na budowę przy budowie sieci kanalizacyjnej, a jedynie jest tylko" właściwa forma" w postaci procedury uproszczonej. Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w P. określając warunki techniczne preferuje budowę tzw. przyłącza rozgałęźnego, zamiast budowy sieci kanalizacyjnej, z dość oczywistego powodu - chce uniknąć przejmowania sieci kanalizacyjnej do eksploatacji, w sytuacji gdy proste przedłużenie kolektora pełni funkcję kolektora ulicznego - sieci kanalizacyjnej do budowy której jest wymagane pozwolenie na budowę. Prawo Budowlane pozwala właścicielowi - inwestorowi na wybór procedury budowlanej i nie nakazuje drogi na "skróty" z łamaniem przepisów prawa. Powyższe bezkrytycznie przytacza organ odwoławczy - Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Ponadto w dalszej części stanowisko organu I instancji jest przedstawione w sposób lakoniczny, nie wyjaśniający wszystkich aspektów sprawy wskazując że warunki techniczne mają być określone bezpośrednio przed rozpoczęciem budowy, w każdym przypadku określone indywidualnie, które nie zagrażają odbiorcy usług, wyposażając np. taką nieruchomość w przepompownię ścieków na koszt Przedsiębiorstwa. Takie podejście naraża właściciela na nieuzasadnione koszty, organ I instancji nie określił czy Przedsiębiorstwo poniesie koszty eksploatacji takiej przepompowni - jej lokalizacji, kosztów energii elektrycznej, niezawodności w postaci zasilania awaryjnego i ew. innych. Wydanie warunków technicznych w takiej sytuacji po nakazowym wydaniu przedmiotowej decyzji i wymieniona argumentacja naruszają przepisy art. 7, art. 8 oraz art. 9 k.p.a., pomijając słuszny interes obywateli oraz narażając zaufanie obywateli do organów Państwa. Tą dalszą część stanowiska organu I instancji również bezkrytycznie przytacza organ odwoławczy - Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W ocenie sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 11, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z ustanowioną w art. 15 k.p.a., a doprecyzowaną w art. 127 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności, każda sprawa administracyjna podlega dwukrotnemu rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej. Skuteczne wniesienie odwołania stanowi dla organu II instancji kompetencję do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej , a postępowanie odwoławcze nie ogranicza się do kontroli decyzji I instancji, jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie.
Z kolei w prowadzonym przez organ postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 7 k.p.a. obowiązuje zasada prawdy obiektywnej, obligująca organ do dokładnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. Wyrazem tej zasady są wynikające z treści art. 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. obowiązki nałożone na organ, a zatem zgromadzenie wyczerpującego materiału dowodowego i jego obiektywna, wszechstronna ocena, obejmująca rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a następnie rzetelne uzasadnienie m.in. dokonanej oceny dowodów i stanowiska organu.
W ocenie sądu organ odwoławczy rozpatrując przedmiotową sprawę na skutek wniesionego odwołania naruszył powyższe zasady, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Realizacji wyrażonej w tym przepisie zasady prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 K.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega zaś na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Nadto organ zobowiązany jest wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi się kieruje przy załatwianiu sprawy (art. 11 K.p.a.). Dopiero jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stwarza podstawę do wyrażenia stanowiska, które nie przekracza granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 K.p.a. stanowiącego, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wynik tej oceny winien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 K.p.a.).
Organ odwoławczy nie dochował powyższych wymogów, gdyż nie podjął działań niezbędnych do załatwienia sprawy, nie dostrzegł, że organ pierwszej instancji nie zgromadził wystarczającego materiału dowodowego do rozstrzygnięcia sprawy, a zatem nie ustalił w sposób niebudzący wątpliwości stanu faktycznego pozwalającego na rozstrzygniecie sprawy. Organ nie podjął samodzielnie czynności by stan faktyczny w sprawie ustalić. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy nie rozstrzygał w istocie sprawy lecz dokonał kontroli decyzji organu pierwszej instancji, opierając się nadto nie na decyzji, a na piśmie organu przekazanym wraz z odwołaniem i twierdzenia zawarte w tym piśmie potraktował za decydujące i potwierdzające zasadność merytorycznego rozstrzygnięcia.
Podstawą prawną do wydania zaskarżonej decyzji były przepisy art. 5 ust. 1 pkt. 2 i ust. 7 ustawy z 13 września 1996 r o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Stosownie do treści art. 5 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy "właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, lub w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych, przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych".
W przypadku stwierdzenia nie wykonania tych obowiązków, na podstawie art. 5 ust. 7 ustawy wójt, burmistrz czy prezydent miasta nakazuje wykonanie tych obowiązków a wykonanie decyzji w tym zakresie podlega egzekucji administracyjnej (art. 5 ust. 9).
W związku z tym należy podkreślić, że obowiązek przyłączenia się do istniejącej sieci kanalizacyjnej ustanowiony w ustawie ma charakter bezwzględny. Nie daje ani właścicielowi nieruchomości ani organowi możliwości odstąpienia od wykonania tego obowiązku, gdy sieć kanalizacyjna istnieje, za wyjątkiem sytuacji w której zostanie stwierdzone, że nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. Brak tego rodzaju urządzenia nakłada na organ obowiązek wydania decyzji nakazującej wykonanie przyłącza pod rygorem egzekucji. Jedynie w przypadku, gdy sieć kanalizacyjna nie istnieje i jej budowa jest technicznie i ekonomicznie nieuzasadniona, wówczas właścicielowi nieruchomości zobowiązanemu do zapewnienia utrzymania i porządku przysługuje wybór miedzy wyposażeniem nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych albo przydomową oczyszczalnię ścieków. Nie ma więc racji skarżący twierdząc, iż wyposażenie nieruchomości w bezodpływowy zbiornik zwalnia go z obowiązku podłączenia nieruchomości do kanalizacji.
Treść regulacji wskazuje na brak uznaniowości organu w przedmiocie nakazania przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Wydanie tego rodzaju decyzji nakłada niewątpliwie na organ obowiązek ustalenia:
- kto jest właścicielem nieruchomości, bo tylko właściciel, zgodnie z ustawą, może być podmiotem decyzji nakazującej;
- czy została wybudowana sieć kanalizacyjna do której może się właściciel przyłączyć (i czy istnieje techniczna możliwość przyłączenia do tej sieci);
- czy istnieją warunki pozwalające na zwolnienie właściciela z tego obowiązku a więc czy jego nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków;
- czy właściciele nie zrealizowali ustawowego obowiązku.
W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji poprzestał na dołączeniu do materiału dowodowego mapy, która przedstawia usytuowanie nieruchomości skarżącego o nr ewid. [...] i prawdopodobne usytuowanie sieci kanalizacyjnej. Jednak do mapy nie dołączono żadnego opisu. Organ nie odniósł się w żaden sposób do tego dowodu w uzasadnieniu i nie ustalił gdzie znajduje się istniejąca sieć kanalizacyjna w stosunku do nieruchomości skarżącego i czy istnieje realna możliwość, a nie tylko teoretyczna przyłączenia do istniejącej sieci kanalizacyjnej nieruchomości stanowiącej własność skarżącego. Dopiero w piśmie z dnia[...] października 2014r., które organ pierwszej instancji przekazał organowi odwoławczemu wraz z odwołaniem, zawarto twierdzenie, że sieć kanalizacyjna przebiega przez nieruchomość skarżącego i istnieje techniczna możliwość przyłączenia nieruchomości do tej sieci. Organ w piśmie tym dodatkowo wskazał, że przeprowadzono dowód z oględzin, który potwierdza te ustalenia. Należy jednak wskazać, że w aktach sprawy brak jest protokołu potwierdzającego przeprowadzenie tego dowodu, a zatem brak jest podstaw do przyjęcia, że dowód w postępowaniu został przeprowadzony. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji opisując stan faktyczny sprawy wskazał tylko, że nieruchomość skarżącego nie jest podłączona do sieci kanalizacyjnej i że nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. Nie jest to prawidłowo i wystarczająco ustalony do rozstrzygnięcia sprawy stan faktyczny i nieprawidłowości tej nie może zastąpić stanowisko organu wyrażone w opracowanym przez organ piśmie już po wydaniu decyzji, zamiast w uzasadnieniu decyzji. Jedyne ustalenia jakich dokonał organ i wynikające z uzasadnienia decyzji dotyczyły wyłącznie okoliczności, że nieruchomość nie została podłączona do istniejącej sieci kanalizacyjnej oraz że nie jest wyposażona w oczyszczalnię przydomową. Niestety w części dotyczącej braku podłączenia nieruchomości do kanalizacji zostały oparte nie na dowodach, a na oświadczeniach sporządzonych przez pracowników organu lub oświadczeniu członków zarządu upoważnionych do wydania decyzji, które nie mogą zastępować dowodów w sprawie (są jedynie równoznaczne z notatką służbową). Jednak z uwagi na to, że skarżący nie kwestionuje ustalenia w zakresie braku podłączenia do sieci, okoliczność tą sąd uznaje za bezsporną, choć powinna zostać ustalona przez organ na podstawie zgromadzonych dowodów (dokumentów, oględzin). Ustalenia w zakresie zarówno braku podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej oraz braku przydomowej oczyszczalni nie są jednak wystarczające do rozstrzygnięcia o nałożeniu obowiązku podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej.
Należy wskazać, że ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie zawiera definicji przyłącza kanalizacyjnego. Definicja ta znajduje się natomiast w ustawie z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków (t.j. Dz.U. 2006, Nr 123 poz. 858 z późn. zm.). Według art. 2 pkt 5 tej ustawy przyłącze kanalizacyjne to odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku do granicy nieruchomości gruntowej. W konsekwencji obowiązek, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach może być nałożony, jeżeli są spełnione warunki do podłączenia nieruchomości do sieci i może dotyczyć jedynie wykonania przyłącza do granicy z nieruchomością. Nie może natomiast obejmować konieczności rozbudowy sieci kanalizacyjnej, gdyż jej wykonanie na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz. U. 2001, Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) należy do zadań gminy i to gmina ma obowiązek stworzyć warunki do podłączenia danej nieruchomości do sieci kanalizacyjnej.
Z materiału dowodowego, do którego nie można zaliczyć twierdzeń organu pierwszej instancji zawartych w piśmie z dnia [...] października 2014r. nie wynika jednak czy realizacja obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej istotnie może nastąpić w wyniku wykonania na terenie nieruchomości przyłącza, czyli przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną z siecią maksymalnie do granicy z nieruchomością. Z uzasadnień decyzji zarówno organu pierwszej, jak też drugiej instancji wynika, że żaden z organów nie przeprowadził rozważań w tym zakresie i nie dokonał jakichkolwiek ustaleń faktycznych. Organ odwoławczy oparł ocenę zasadności rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji w istocie na podstawie twierdzeń zawartych w piśmie z dnia [...]października 2014r. a więc na stanowisku organu wyrażonym po wydaniu decyzji i nie znajdującym potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy.
Naruszenie wyżej wskazanych zasad postępowania przez organ odwoławczy miało tym istotniejszy wpływ na wynik sprawy, że skarżący kwestionował możliwość faktycznego przyłączenia nieruchomości do wybudowanej sieci kanalizacyjnej.
W sytuacji, gdy organ odwoławczy nie posiada wiedzy specjalistycznej, która niezbędna jest do rozstrzygnięcia zagadnienia istotnego dla wyniku sprawy powinien dopuścić dowód z opinii biegłego, a nie opierać się na stanowisku organu wyrażonym poza tokiem postępowania, zamiast w uzasadnieniu decyzji, tylko dlatego, że wynika z doświadczenia w prowadzeniu tego rodzaju przedsięwzięć. Organ odwoławczy powinien uwzględnić, że w sytuacji gdy podmiotem upoważnionym do wydania decyzji nakazującej przyłączenie do sieci kanalizacyjnej jest zarząd spółki Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w P. , a więc podmiotu zajmującego się podłączaniem do sieci kanalizacyjnej i świadczeniem usług w zakresie odbioru nieczystości, tym bardziej konieczne jest dokonanie ustaleń faktycznych w oparciu o obiektywny materiał dowodowy.
Niesłusznie zarzuca skarżący wydanie decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż decyzja organu pierwszej instancji została wydana przez zarząd spółki Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w P. upoważniony przez Radę Miejską w P. uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2012 r. do prowadzenia postępowań administracyjnych w tym zakresie.
W ocenie sądu słusznie zarzuca skarżący, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem art. 10 k.p.a., a więc zasady czynnego udziału strony w toczącym się postępowaniu, gdyż niewątpliwe organ nie zapewnił skarżącemu możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy. To nie rolą strony jest poszukiwanie właściwego pracownika zobowiązanego do udostępnienia akt stronie, ale obowiązkiem organu jest zapewnienie takiej organizacji pracy, by w okresie nieobecności pracownika odpowiedzialnego za czynności wykonywane w danej sprawie możliwa była realizacja praw strony w postępowaniu. W ocenie sądu naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż skarżący po zapoznaniu z materiałem dowodowym, niewystarczającym w przedmiotowej sprawie, już na tym etapie postępowania mógł podnosić zarzut niewyjaśnienia technicznych możliwości przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ zgromadzi materiał dowodowy niezbędny do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, a więc w omówionym zakresie wskazującym na to czy spełnione są przesłanki obligujące do nakazania przyłączenia nieruchomości do sieci, z zachowaniem wskazanych zasad postępowania, a następnie dokona wszechstronnej jego oceny, którą wyjaśni w sporządzonym uzasadnieniu decyzji.
Z uwagi na to, że dostrzeżone naruszenia przepisów postępowania wymagają uzupełnienia materiału dowodowego, następnie dokonania ponownej jego oceny, według powyższych zaleceń, zagwarantowanie stronie prawa do dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy (art. 15 K.p.a.), skutkowało koniecznością uchylenia zarówno zaskarżonej, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu, nie przesądzając jednocześnie wyniku sprawy co do jej meritum.
Mając na uwadze naruszenie przez organ art. 7, art. 11, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło