IV SA/Wa 636/12

WyrokWSA w Warszawie2012-10-30

Skład orzekający: Jakub Linkowski, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek udostępnić dane adresowe z rejestru PESEL na wniosek osoby, która twierdzi, że posiada interes prawny w celu podważenia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, nie przedstawiając jednocześnie dowodu na toczące się postępowanie sądowe w tej sprawie?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku udostępniania danych adresowych z rejestru PESEL, jeśli wnioskodawca nie wykaże istnienia interesu prawnego opartego na konkretnej normie prawa materialnego oraz nie przedstawi dowodu na toczące się postępowanie sądowe, które miałoby na celu wzruszenie postanowienia, w kontekście którego dane są potrzebne. Ocena przestępstwa poświadczenia nieprawdy lub wpływu sfałszowanego dokumentu na rozstrzygnięcie sądowe nie należy do kompetencji organu ewidencyjnego.
Stan faktyczny
Skarżąca Z. K. wniosła o udostępnienie danych adresowych K. D., twierdząc, że są jej potrzebne do podważenia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, w którym K. D. została uwzględniona jako spadkobierca na podstawie rzekomo sfałszowanego zaświadczenia o zameldowaniu. Minister Spraw Wewnętrznych odmówił udostępnienia danych, wskazując na brak wykazanego interesu prawnego przez wnioskodawczynię oraz na to, że ocena legalności dokumentów i popełnionych przestępstw nie leży w jego kompetencjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2012 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych adresowych I. oddala skargę; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. C. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. Minister Spraw Wewnętrznych utrzymał w mocy decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2011 r. odmawiającą udostępnienia Z. K. poprzednich adresów zameldowania K. D. w miejscowościach K. i K. W uzasadnieniu decyzji Minister Spraw Wewnętrznych wskazał, że art. 44 h ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", uzależnia udostępnienie danych ze zbioru PESEL od wykazania interesu prawnego, co oznacza, iż interes ten powinien być udowodniony, a nie tylko uprawdopodobniony przez stronę. O istnieniu interesu prawnego decydują, w myśl ugruntowanych poglądów orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści. W ocenie organu wnioskodawczyni - Z. K. - nie wykazała, iż ma interes prawny w uzyskaniu poprzednich adresów zameldowania K. D. w miejscowościach K. i K., ponieważ nie udowodniła, że toczy się postępowanie mające na celu wzruszenie postanowienia Sądu Rejonowego w B. o stwierdzeniu nabycia spadku po ojcu wnioskodawczyni. Brak sporu sądowego stanowi negatywną przesłankę udostępnienia danych. Ponadto Minister wskazał, że nie należy do jego kompetencji ocena, czy K. D. popełniła przestępstwo poświadczenia nieprawdy co do zameldowania w podanych przez nią miejscowościach i w podanych okresach, jak również czy pozaprawnie weszła w posiadanie zaświadczenia o zameldowaniu. Kwestie te powinien rozstrzygać właściwy organ ścigania. Do Ministra nie należy również ocena wpływu posłużenia się w procesie spadkowym sfałszowanym dokumentem na wydane rozstrzygnięcie sądowe. W skardze na decyzję Ministra z dnia [...] grudnia 2011 r. Z. K. podniosła, że odmowa udostępnienia żądanych przez nią informacji uniemożliwia podważenie orzeczenia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] kwietnia 2008 r. wydanego w sprawie o sygn. akt [...]. Zdaniem skarżącej K. D. została uwzględniona w powyższym orzeczeniu jako spadkobierca w wyniku uwzględnienia przez sąd cywilny zaświadczenia z dnia [...] lipca 2001 r. o zameldowaniu K. D. w miejscowościach K. i K., które zostało wystawione niezgodnie z prawem przez sekretarza gminy R. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna, stąd podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 44 h ust. 2 pkt 1 ustawy dane ze zbiorów meldunkowych są udostępniane osobom i jednostkom organizacyjnym - jeżeli wykażą w tym interes prawny. Stosownie do art. 44 h ust. 2 pkt 3 ustawy dane ze zbiorów meldunkowych są udostępniane innym osobom i podmiotom - jeżeli uwiarygodnią one interes faktyczny w otrzymaniu danych i za zgodą osób, których dane dotyczą. W aktach administracyjnych nie ma zgody osoby, której dane dotyczą (K. D.), więc zgodnie z art. 44 h ust. 2 pkt 1 ustawy wnioskodawczyni powinna wykazać interes prawny w udostępnieniu jej wnioskowanych przez nią danych dotyczących zameldowania K. D. w miejscowościach K. i K. O tym, czy strona ma interes prawny do uzyskania danych osobowych decydują przepisy prawa materialnego. Oznacza to, że z wnioskiem o wskazanie danych osób może wystąpić podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Istotą interesu prawnego jest zatem oparcie go na konkretnej normie prawa materialnego. Podkreślić także należy, że na organie ewidencyjnym - administratorze danych osobowych - nie spoczywa obowiązek poszukiwania dowodów na wykazanie interesu prawnego wnioskodawcy, lecz to osoba ubiegająca się o uzyskanie dostępu do tych danych winna wykazać, że ma interes prawny w uzyskaniu danych, podać podstawę prawną i okoliczności uzasadniające żądanie. W ocenie Sądu organ prawidłowo uznał, że wnioskodawczyni nie ma interesu prawnego w sprawie. Jako przyczynę wystąpienia z wnioskiem o udostępnienie danych osobowych wnioskodawczyni wskazała chęć zainicjowania postępowania sądowego mającego na celu wzruszenie postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] kwietnia 2008 r. wydanego w sprawie o sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po jej ojcu J. Z., a w którym to postanowieniu K. D. została uwzględniona jako spadkobierca dziedziczący gospodarstwo rolne. Odmowa udostępnienia danych jest uzasadniona, ponieważ wnioskodawczyni nie przedstawiła żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, że postępowanie sądowe mające na celu wzruszenie postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] kwietnia 2008 r. rzeczywiście się toczy. Ponadto, zasadnie zdaniem Sądu Minister wskazał, że nie należy do jego kompetencji ocena, czy K. D. popełniła przestępstwo poświadczenia nieprawdy co do zameldowania w podanych przez nią miejscowościach i w podanych okresach, jak również czy pozaprawnie weszła w posiadanie zaświadczenia o zameldowaniu. Kwestie te powinien rozstrzygać właściwy organ ścigania i sąd karny. Do Ministra nie należy również ocena wpływu posłużenia się w procesie spadkowym sfałszowanym dokumentem na wydane rozstrzygnięcie sądowe. W związku z powyższym Sąd w pkt I. sentencji wyroku oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a.". W pkt II. sentencji wyroku orzeczono o kosztach postępowania na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.) oraz art. 146a ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło