IV SA/Wa 637/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Aneta Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. L. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] sprawy ze skargi Z. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: 1. oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji; 2. wstrzymać wykonanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...]. Z. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w B., gmina Z., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...]. W dniu [...] grudnia 2014 r. Wojewoda [...] wydał decyzję nr [...], w której utrzymał w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...] września 2014 r. w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w B., gmina Z., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...]. W skardze został złożony wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r.: nr [...] i nr [...]. Skarżący wskazał, że decyzja nr [...] jest decyzją związaną i jest wydawana w granicach sprawy, której przedmiotem jest ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. W postanowieniu z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] Wojewoda [...] wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji nr [...]. Sąd zważył, co następuje: Zasadą jest, że wniesienie do sądu administracyjnego skargi, nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże stosownie do art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a.] w razie wniesienia skargi na decyzję lub postanowienie organ, który wydał decyzję lub postanowienie, może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania decyzji przez organ nie pozbawia skarżącego możliwości złożenia wniosku do sądu, ponieważ na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W świetle powyższej analizy przepisów kwestią fakultatywną dla organu pozostaje rozstrzygnięcie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawartego w skardze. Jeśli organ nie podejmie postanowienia lub jeśli będzie ono odmowne, to sąd administracyjny orzeka w tym zakresie. Wyjątek stanowi instytucja obligatoryjnego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na postawie art. 9 ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.) dalej "u.g.n.". Gdy organ wstrzyma wykonanie zaskarżonej decyzji, to postępowanie sądowoadministracyjne w tym zakresie stanie się bezprzedmiotowe (por. postanowienie NSA z dnia 20 marca 2012 r. I OZ 172/12). W rozpatrywanej sprawie organ II instancji w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2015 r. wstrzymał z urzędu wykonanie zaskarżonego aktu, wobec tego rozpoznanie wniosku, który został skonsumowany w powołanym postanowieniu, stało się bezprzedmiotowe. Jednakże ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości umorzenia postępowania z wniosku o wstrzymanie wykonania aktu. Z tego względu na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. należało oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nr [...]. W odniesieniu do decyzji nr [...] Sąd podziela stanowisko skarżącego, że decyzja o zezwoleniu na zajęcie nieruchomości zależy od rozstrzygnięcia w sprawie dotyczącej ograniczenia sposobu korzystania z tej nieruchomości. Zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Przepis art. 9 u.g.n. stanowi, że w sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Z kolei z treści art. 124 ust. 1a u.g.n. wynika, że w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Z powyższej regulacji z jednej strony wynika, że skarga do sądu administracyjnego na decyzję wydaną na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. powoduje wstrzymanie jej wykonania z urzędu, jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Powód takiego uregulowania wydaje się być oczywisty - ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości przez organ poprzez udzielenie zezwoleń na zakładanie i przeprowadzanie systemów infrastruktury i wykonanie takiej decyzji może powodować szkody i trudne do odwrócenia skutki, bowiem różnego rodzaju ciągi elektryczne, gazowe itp. mogą zostać położone na nieruchomości, zaś los zgodności z prawem decyzji pozostaje niepewny, aż do czasu zakończenia sprawy przed sądami administracyjnymi. Wniesienie skargi do sądu i związany z tym, nałożony na organ ustawowy obowiązek wstrzymania z urzędu wykonania decyzji nie wymaga wniosku strony. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że w sytuacji, gdy organ nie wykonał obowiązku nałożonego art. 9 u.g.n., to niezależnie od argumentacji powołanej we wniosku, czy też jej braku lub lakonicznych stwierdzeniach we wniosku, uzasadnione jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na wniosek strony skarżącej (vide: postanowienia NSA z 8 października 2008 r., I OZ 770/08, Lex nr 1130771, z 29 września 2010 r., I OZ 717/10, Lex nr 741971). Z drugiej strony pomimo regulacji zawartej w art. 9 u.g.n. nakazującej wstrzymanie wykonania z urzędu decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., ustawodawca w określonych przypadkach przewidział możliwość udzielenia, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności. W przedmiotowej sprawie zostały wydane obie decyzje, tj. zarówno decyzja w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n jak i decyzja w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. z rygorem natychmiastowej wykonalności. Do sądu administracyjnego została zaskarżona jedynie decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. W świetle powyższego, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 9 u.g.n. należało wstrzymać wykonanie decyzji nr [...], ponieważ decyzja wydana w oparciu o art. 124 ust. 1a u.g.n. jest decyzją ściśle związaną z zaskarżoną decyzją, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. Wstrzymanie wykonania tylko decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości bez wstrzymania wykonania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości niweczyłoby sens tej instytucji. Dlatego Sąd uznał, że obie decyzje zostały wydane w graniach tej samej sprawy i na podstawie art. 135 p.p.s.a. instytucję wstrzymania wykonania zastosował w stosunku do decyzji nr [...]. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.