IV SA/Wa 637/16

WyrokWSA w Warszawie2016-10-18

Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Piotr Korzeniowski, Anna Szymańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zwrócił wniosek o udostępnienie danych z rejestru PESEL z powodu nieuiszczenia należnej opłaty, mimo wniosku o zwolnienie z tej opłaty na podstawie art. 267 k.p.a. z powodu trudnej sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo zwrócił wniosek o udostępnienie danych z rejestru PESEL, ponieważ wnioskodawca nie wykazał w sposób udokumentowany, że znajduje się w sytuacji niewątpliwej niemożności poniesienia opłaty. Zwolnienie z opłaty na podstawie art. 267 k.p.a. ma charakter uznaniowy i wymaga przedstawienia dowodów potwierdzających trudną sytuację materialną, a nie opiera się wyłącznie na oświadczeniu strony. Nieuiszczenie wymaganej opłaty, mimo wezwania, skutkuje zwrotem wniosku zgodnie z art. 261 § 2 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie danych adresowych J. K. z rejestru PESEL, uzasadniając go prowadzeniem postępowania sądowego. Wnioskodawca wystąpił również o zwolnienie z opłaty za udostępnienie danych, powołując się na trudną sytuację materialną. Organ odmówił zwolnienia z opłaty, ponieważ wnioskodawca nie przedstawił dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną, a następnie zwrócił wniosek z powodu nieuiszczenia opłaty. Po wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i uzupełnieniu braków formalnych, organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie o zwrocie wniosku. Skarżący zaskarżył postanowienie organu II instancji, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i celową bezczynność organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.) sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 października 2016 r. sprawy ze skargi T. G. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku o udostępnienie z rejestru PESEL danych adresowych oddala skargę. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: organ, Minister) z [...] grudnia 2015 r., znak: [...] wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem Ministra Spraw Wewnętrznych z [...] sierpnia 2015 r., znak: [...], którym zwrócono wniosek T. G. (dalej: skarżący, strona, wnioskodawca) o udostępnienie z rejestru PESEL danych adresowych J. K. W postanowieniu z [...] grudnia 2015 r. organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Stan sprawy przestawiał się następująco: We wniosku, który wpłynął do Centrum Personalizacji Dokumentów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w dniu 27 sierpnia 2014 r., T. G. zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych o udostępnienie ze zbioru PESEL danych adresowych J.K. Uzasadniając potrzebę uzyskania ww. informacji strona wskazała na prowadzone przed Sądem Okręgowym w [...] [...] Wydział Cywilny postępowanie przeciwko osobie poszukiwanej. Jednocześnie, wnioskodawca wystąpił o zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłaty za udostępnienie danych. Prowadząc postępowanie wyjaśniające w przedmiotowej sprawie, organ zobowiązał stronę do udokumentowania braku możliwości uiszczenia opłaty za udostępnienie danych, jednak wnioskodawca nie przedstawił dokumentów, które potwierdziłyby spełnienie określonej w art. 267 k.p.a. przesłanki niewątpliwej niemożności poniesienia opłaty. Z uwagi na powyższe, w postanowieniu z [...] lipca 2015 r. Minister Spraw Wewnętrznych odmówił zwolnienia T. G. z opłaty za udostępnienie danych z rejestru PESEL, wzywając jednocześnie do nadesłania-dowodu dokonania przedmiotowej opłaty w kwocie 31 zł, której wysokość wynika z § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 12 września 2011 r. w sprawie opłat za udostępnienie danych z rejestrów mieszkańców, rejestrów zamieszkania cudzoziemców oraz rejestru PESEL (Dz. U. z 2011 r. Nr 195, poz. 1153 ze zm.). Pomimo upływu terminu wskazanego w wezwaniu, wnioskodawca nie nadesłał dowodu uiszczenia wymaganej opłaty. Wobec powyższego, Minister Spraw Wewnętrznych na podstawie art. 261 § 2 k.p.a., wydał postanowienie o zwrocie podania. Powyższe rozstrzygnięcie organu zostało doręczone stronie w dniu 9 września 2015 r. W pouczeniu powyższego postanowienia organ poinformował wnioskodawcę, że strona niezadowolona z rozstrzygnięcia może na podstawie art. 261 § 3 w zw. z art. 141 § 2 oraz art. 127 § 3 w zw. z art. 144 k.p.a., zwrócić się do Ministra Spraw Wewnętrznych z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia. Strona skorzystała ze wskazanego środka zaskarżenia i w dniu 9 września 2014 r., w ustawowym terminie, złożyła drogą elektroniczną wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W związku z faktem, że wystąpienie strony z 9 września 2015 r., nadesłane zostało za pomocą poczty elektronicznej i nie zawierało podpisu osoby upoważnionej, organ w piśmie z 8 października 2015 r., zobowiązał wnoszącego do złożenia podpisu na wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, pod rygorem pozostawienia sprawy bez rozpoznania. Strona uzupełniła brak formalny przy piśmie z 6 listopada 2015 r. (data wpływu), zachowując terminu wyznaczony w wezwaniu organu. W uzasadnieniu wniesionego środka odwoławczego wnioskodawca zakwestionował stanowisko organu, żądając udostępnienia danych adresowych osoby poszukiwanej tj. J. K. W postanowieniu z [...] grudnia 2015 r. organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu ww. postanowienie organ stwierdził, że istotą sprawy w przedmiotowym postępowaniu jest kwestia ustalenia, czy wnioskodawcę można uznać za podmiot uprawniony do nieodpłatnego udostępnienia danych w oparciu o określoną w art. 267 k.p.a. przesłankę która mówi, że w razie niewątpliwej niemożności poniesienia przez stronę opłat, kosztów i należności związanych z tokiem postępowania organ administracji publicznej może ją zwolnić w całości lub w części od ponoszenia tych opłat, kosztów i należności. Organ wskazał jednocześnie, że rozpatrując niniejszą sprawę, nie badał merytorycznie oraz nie kwestionował uprawnienia wnioskodawcy do uzyskania z rejestru PESEL wnioskowanych danych. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest jedynie odmienna ocena organu, co do obowiązku uiszczenia przez stronę opłaty za udostępnienie danych. W ocenie organu, T. G. nie wykazał, że w jego przypadku wystąpiła przesłanka niewątpliwej niemożności poniesienia opłaty w wysokości 31 zł. Podane przez stronę okoliczności tj. zwolnienie z kosztów w postępowaniu sądowym, na potrzeby którego wnioskodawca wystąpił o dane osoby poszukiwanej, nie zostały bowiem poparte żadnym dokumentem, który by je potwierdzał. Załączone przez wnioskodawcę postanowienie dotyczyło zwolnienia z kosztów sądowych w sprawach przeciwko innym osobom, aniżeli osoba poszukiwana. Jednocześnie organ wyjaśnił, że zwolnienie z opłaty dotyczy sytuacji wyjątkowej, związanej ze szczególnie trudną sytuacją materialną wnioskodawcy. Wobec powyższego, organ nie mógł oprzeć się wyłącznie na oświadczeniu strony, lecz obowiązany był żądać dowodów na jej potwierdzenie. Minister zwrócił uwagę, że w przedmiotowej sprawie, pomimo kierowanych przez organ wezwań do nadesłania dokumentów potwierdzających, że strona pozostaje w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej i w związku z tym nie ma możliwości poniesienia opłaty za udostępnienie danych, dowody na poparcie powyższego nie zostały przedstawione. Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie, określona w art. 267 k.p.a. przesłanka niewątpliwej niemożności poniesie opłaty nie została spełniona. Organ powołał się na treść art. 46 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 53 pkt 2 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, wskazując, że udostępnienie danych z rejestru PESEL dla podmiotów, które ubiegają się o dane w związku z posiadanym interesem prawnym, następuje odpłatnie. W związku z powyższym, organ wskazał, że upoważniony jest do przekazania żądanych informacji, tylko wówczas, gdy strona dołączy do wniosku dowód uiszczenia opłaty. Zdaniem organu, w niniejszej sprawie obowiązek ten, pomimo wezwania organu, nie został zrealizowany. Według organu, z powyższych względów, wnioskodawcy nie można uznać za podmiot zwolniony z obowiązku uiszczenia opłaty za udostępnienie danych. Dodatkowo organ podkreślił, że w postanowieniu o zwrocie podania z [...] sierpnia 2015 r. T. G. został poinformowany, że wnioskowane dane będą udostępnione, jeżeli strona ponownie zwróci się z pisemnym wnioskiem, załączając komplet dokumentów stanowiących podstawę do udzielenia żądanych danych oraz dowód wniesienia stosownej opłaty. W dniu 10 lutego 2016 r. do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wpłynęła skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, złożona drogą elektroniczną za pośrednictwem skrzynki mailowej: [email protected], skarga T. G. na ostateczne rozstrzygnięcie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] grudnia 2015 r., nr [...]. W skardze skarżący zarzucił Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji nieznajomość przepisów k.p.a. oraz celową bezczynność i przeciąganie sprawy. Uzasadniając skargę T. G. powtórzył co do zasady argumentację podniesioną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z 21 sierpnia 2015 r. Skarżący zwrócił też uwagę, że w jego ocenie, odmowa zwolnienia z opłaty ma charakter zaplanowany i celowy, mający na celu uniemożliwienie skarżącemu realizację celu wskazanego w pierwotnym wniosku o udostępnienie danych z rejestru PESEL. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej: p.p.s.a.), polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpatrywania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przeprowadzona na płaszczyźnie zgodności z prawem kontrola zaskarżonego postanowienia, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do konstatacji, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające nie naruszają prawa. W ocenie Sądu, organy administracji obu instancji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania przepisów k.p.a. oraz ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 388). W rozpoznawanej sprawie wyróżniono zarzuty proceduralne. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że zarzuty procesowe, podnoszące naruszenie przepisów postępowania, powinny być zbadane przed zarzutami niewłaściwej wykładni lub błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego. Dopiero wszak po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został skutecznie podważony, co stanowi kwestię o charakterze procesowym, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd przepis materialnoprawny (tak np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 848/11, LEX nr 1218904 i z 9 maja 2013 r., sygn. akt IOSK 2355/11, LEX nr 1328094). W pierwszej kolejności wskazać należy, że istotą sporu w niniejszej spawie jest kwestia ustalenia, czy skarżącego można uznać za podmiot uprawniony do nieodpłatnego udostępnienia danych na podstawie przesłanki uregulowanej w art. 267 k.p.a., która przewiduje, że w razie niewątpliwej niemożności poniesienia przez stronę opłat, kosztów i należności związanych z tokiem postępowania organ administracji publicznej może ją zwolnić w całości lub w części od ponoszenia tych opłat, kosztów i należności. Zgodnie z art. 261 § 1 k.p.a., jeżeli strona nie wpłaciła należności tytułem opłat i kosztów postępowania, organ administracji publicznej prowadzący postępowanie wyznaczy jej termin do wniesienia tych należności. Termin ten nie może być krótszy niż siedem dni, a dłuższy niż czternaście dni. Jeżeli w wyznaczonym terminie należności nie zostaną uiszczone, podanie podlega zwrotowi lub czynność uzależniona od opłaty zostanie zaniechana (art. 261 § 2 k.p.a.). Powołany przepis dotyczy wniesienia należności z tytułu opłat i kosztów. Wprowadza się więc tym samym podział na dwa rodzaje należności: opłaty i koszty. Opłaty są należnościami za czynności urzędowe. Ustalane są one na podstawie przepisów szczególnych. Na tle powyższej regulacji, przyjmuje się, że nieuiszczenie wymaganych opłat, w zakresie związanych z tym faktem następstw, w tym także możliwości zastosowania instytucji zwolnienia strony od kosztów postępowania, nie podlega rozważeniu poza postępowaniem administracyjnym, lecz w jego toku. Postanowienie o zwrocie podania (art. 261 § 2 k.p.a.) jest traktowane jako orzeczenie kończące postępowanie w danej instancji (por. Cz. Martysz [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, t. 2, Warszawa 2005, s. 579). Przedmiotem zwolnienia są opłaty, koszty i należności związane z tokiem postępowania. Formuła związku wskazanych form pieniężnych z tokiem postępowania wymaga szerokiego rozumienia. Obowiązek uiszczenia opłaty za udostępnienie ze zbioru PESEL danych adresowych J. K. powstał w toku indywidualnej sprawy administracyjnej o udostępnienie ze zbioru PESEL danych adresowych, o jego istnieniu rozstrzyga organ w toku jej załatwiania. Ma on charakter obowiązku administracyjnego, który wynika z przepisów prawa, a organ jest uprawniony do orzekania w przedmiocie tego obowiązku. Opłata ta, co do jej istoty, nie ma charakteru podatkowego, gdyż jej celem jest zrekompensowanie poniesionych przez organ kosztów związanych z udostępnieniem ze zbioru PESEL danych adresowych, a w razie jej nieuiszczenia, sankcją jest zwrot podania (wniosku) o udostępnienie ze zbioru PESEL danych adresowych. Skoro przepisy uzależniają udostępnienie ze zbioru PESEL danych adresowych od uiszczenia opłaty, a nie występują okoliczności uzasadniające zwolnienie od tego obowiązku, organ powinien wezwać stronę do uiszczenia opłaty i wyznaczyć termin na dokonanie czynności. Jedynie wówczas, gdy w wyznaczonym terminie należności nie zostaną uiszczone, organ zwraca podanie na podstawie art. 261 § 2 k.p.a. Skoro zatem wskazane na wstępie rozważań przepisy uzależniają udostępnienie ze zbioru PESEL danych adresowych, od uiszczenia opłaty, a po stronie wnioskodawcy nie występują okoliczności uzasadniające zwolnienie go od tego obowiązku, organ prawidłowo wezwał w niniejszym postępowaniu wnioskodawcę do uiszczenia tej opłaty i wyznaczył mu termin na dokonanie czynności (art. 261 § 1 k.p.a.). W przypadku, gdy w wyznaczonym terminie należności nie zostaną uiszczone, organ zobowiązany był do zwrotu podania - na podstawie art. 261 § 2 k.p.a. Skutki nieuiszczenia opłaty pomimo wystosowanego do strony wezwania określone zostały w art. 261 § 1 i § 2 k.p.a. Zwrot podania w niniejszej sprawie, nastąpił prawidłowo poprzez wydanie postanowienia w tym przedmiocie. Nieuiszczenie przez stronę postępowania opłaty winno więc skutkować wydaniem przez Ministra postanowienia o zwrocie podania. Podnieść należy, że w rozpoznawanej sprawie skarżący w wyznaczonym terminie nie uiścił wymaganej opłaty, a zatem była podstawa do orzeczenia o zwrocie wniosku. Na podstawie art. 267 k.p.a. organ może zwolnić stronę jedynie z kosztów postępowania, ponieważ zwolnienia od opłat następują tylko w przypadkach uregulowanych w odrębnych przepisach. Zgodnie z art. 46 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 53 pkt 2 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, udostępnienie danych z rejestru PESEL dla podmiotów, które ubiegają się o dane w związku z posiadanym interesem prawnym, następuje odpłatnie. W związku z powyższym, organ upoważniony jest do przekazania żądanych informacji, tylko wówczas gdy strona dołączy do wniosku dowód uiszczenia opłaty. W badanej sprawie obowiązek ten, pomimo wezwania organu, nie został zrealizowany. W tej sytuacji prawidłowo zastosowano art. 261 § 2 k.p.a. Wskazać należy również, że w kontrolowanej sprawie organ zarówno w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, jak i na etapie rozpatrywania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie badał merytorycznie oraz nie kwestionował uprawnienia skarżącego do uzyskania z wnioskowanych danych. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest jedynie odmienna ocena organu co do obowiązku uiszczenia przez stronę opłaty za udostępnienie danych. Z treści art. 267 k.p.a. wynika, że zwolnienie z opłat ma charakter uznaniowy. Podstawę do wydania orzeczenia o charakterze uznaniowym stanowić może prawidłowa analiza stanu faktycznego (por. wyrok NSA z 22 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1950/10, Lex nr: 1070817). W orzecznictwie podkreśla się, że "w celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji uznania administracyjnego organ administracyjny obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny i utrwalić w aktach wyniki badania. Obowiązki organu administracyjnego w zakresie postępowania dowodowego są nawet większe niż przy ustawowym skrępowaniu, gdyż w poszukiwaniu materialnego kryterium do wydania orzeczenia powinien on wszechstronnie zbadać stan faktyczny, w wymiarze wychodzącym poza okoliczności typowe w sytuacjach związania, mając na uwadze szczególną rolę w decyzji uznaniowej jej zgodności z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela z art. 7 k.p.a." (wyrok NSA z 16 listopada 1999 r., sygn. akt III SA 7900/98, Lex nr: 47243). Podejmując orzeczenie uznaniowe organ administracji stosownie do art. 7 k.p.a., ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych (wyrok NSA z 28 kwietnia 2003 r., sygn. akt II SA 2486/01, Lex nr: 149543). W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził, aby organy obu instancji przekroczyły granice uznania administracyjnego. Zdaniem Sądu, organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały, że skarżący nie wykazał w przekonujący sposób, aby w sprawie występowała przesłanka niewątpliwej niemożności poniesienia opłaty w wysokości 31 zł. Podnoszone przez skarżącego okoliczności związane ze zwolnieniem z kosztów w postępowaniu sądowym, na potrzeby którego wnioskodawca wystąpił o dane osoby poszukiwanej, nie zostały jak słusznie wskazuje organ, poparte żadnym dokumentem, który by je obiektywnie potwierdzał. Załączone przez skarżącego postanowienie dotyczyło zwolnienia z kosztów sądowych w sprawach przeciwko innym osobom, aniżeli osoba poszukiwana. Prawidłowe jest zatem, stanowisko organu, który twierdzi, że zwolnienie z opłaty dotyczy sytuacji wyjątkowej, związanej ze szczególnie trudną sytuacją materialną wnioskodawcy. W niniejszej sprawie, organ nie miał bowiem podstaw, aby oprzeć się wyłącznie na oświadczeniu strony, lecz obowiązany był żądać dowodów na jego potwierdzenie. Należy zwrócić też uwagę, że w przedmiotowej sprawie, pomimo kierowanych przez organ wezwań do nadesłania dokumentów potwierdzających, że strona pozostaje w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej i w związku z tym nie ma możliwości poniesienia opłaty za udostępnienie danych, skarżący mimo ciążącego na nim obowiązku, nie przedstawił dowodów na poparcie swoich żądań. Słusznie zatem organ uznał, że w przedmiotowej sprawie, nie wystąpiła przesłanka określona w art. 267 k.p.a. jako niewątpliwa niemożność poniesienia opłaty. W zaistniałych bowiem okolicznościach skarżącego nie można było uznać za podmiot zwolniony z obowiązku uiszczenia opłaty za udostępnienie danych. Ponadto w postanowieniu o zwrocie podania z [...] sierpnia 2015 r. skarżący został poinformowany, że wnioskowane dane będą udostępnione, jeżeli strona ponownie zwróci się z pisemnym wnioskiem, załączając komplet dokumentów stanowiących podstawę do udzielenia żądanych danych oraz dowód wniesienia stosownej opłaty. Odnosząc się do zarzutów, w których skarżący zarzucił Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji nieznajomość przepisów k.p.a. oraz celową bezczynność i przeciąganie sprawy należy wskazać, że w toku badania sprawy zarówno w pierwszej instancji, jak również na etapie rozpoznawania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ prawidłowo zastosował k.p.a. oraz art. 46 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 53 pkt 2 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności. Zdaniem Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie oraz podniesione w skardze twierdzenia nie dają podstaw do uznania, że skarżący powinien być zwolniony z opłaty za udostępnienie danych na podstawie art. 267 zd. 1 k.p.a. Zgodzić należy się z organem, że jest to jedyna przeszkoda do pozytywnego załatwienia niniejszej sprawy tj. udostępnienia żądanych danych osoby poszukiwanej. W niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia zasady legalności w działaniach organów orzekających. Zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U.1997 Nr.78 poz. 483 ze zm.), organy działały na podstawie i w granicach prawa. Materiał dowodowy oraz postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ I i II instancji są zgodne z wymogami określonymi w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi organy administracji orzekające w niniejszej sprawie podjęły czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Przeprowadzone przez organy I i II instancji postępowanie wyjaśniające, jak również zgromadzony materiał dowodowy mając na uwadze przedstawioną wyżej wykładnię zasad postępowania administracyjnego umożliwił dokonanie oceny w zakresie wystąpienia przesłanek wymaganych przez prawo do wydania w niniejszej sprawie postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie organu I instancji, w którym zwrócono wniosek T. G. o udostępnienie z rejestru PESEL danych adresowych J. K. W ocenie Sądu, organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, a także oceniły na podstawie całokształtu materiału dowodowego udowodnienie okoliczności tej sprawy. Wskazać należy, że organ I instancji badając złożony wniosek T. G. o udostępnienie z rejestru PESEL danych adresowych J. K. bezskutecznie domagał się przedłożenia przez skarżącego dokumentów potwierdzających, że strona pozostaje w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej i w związku z tym nie ma możliwości poniesienia opłaty za udostępnienie danych. Dowody na poparcie powyższego nie zostały przedstawione. W przedmiotowej sprawie określona w art. 267 k.p.a. przesłanka niewątpliwej niemożności poniesienia opłaty nie została spełniona. W niniejszej sprawie stosownie do regulacji art. 11 k.p.a. organy administracji wyjaśniły stronie zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do okoliczności istotnych dla danej sprawy. W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia zasady wynikającej z art. 11 k.p.a. W ocenie Sądu, uzasadnienia postanowień organu I i II instancji są skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania (art. 11 k.p.a.), a także objaśniają tok myślenia prowadzący do zastosowania powołanych w postanowieniach organu I i II instancji przepisów k.p.a. oraz art. 53 pkt 2 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, które doprowadziły do wydania postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie organu I instancji, w którym zwrócono wniosek skarżącego o udostępnienie z rejestru PESEL danych adresowych J.K. W ocenie Sądu, motywy postanowień zostały tak ujęte, aby skarżący mógł zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierowały się organy przy ich wydaniu. Z uzasadnienia postanowień organu I i II instancji wynikają motywy podjętych rozstrzygnięć. Według Sądu, uzasadnienia kontrolowanych postanowień stanowią także uzewnętrznioną motywację podjętych w nich rozstrzygnięć. W uzasadnieniach tych postanowień znalazło się bowiem ustalenie, jakie normy obowiązują w związku z wydaniem przez organ odwoławczy postanowienia utrzymującej w mocy postanowienie organu I instancji, który działając na podstawie art. 261 § 2 k.p.a. w zw. z art. 53 pkt 2 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności zwrócił wniosek T. G. o udostępnienie z rejestru PESEL danych adresowych J. K. W ocenie Sądu, podejmując rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie organy przeprowadziły również w sposób prawidłowy proces subsumcji stanu faktycznego pod obowiązujące normy prawne regulujące wydanie postanowienia, w którym zwrócono wniosek skarżącego. W przedmiotowej sprawie Minister w postanowieniu z [...] grudnia 2015 r. ustosunkował się także do twierdzeń skarżącego zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem Ministra Spraw Wewnętrznych z [...] sierpnia 2015 r., znak: [...], w którym zwrócono wniosek T. G. o udostępnienie z rejestru PESEL danych adresowych J. K. W zaskarżonym do Sądu postanowieniu organ II instancji powołał się na motywy wyrażone przez Ministra w postanowieniu z [...] sierpnia 2015 r. Minister w postanowieniu z [...] grudnia 2015 r. uzasadnił także fakt nieuwzględnienia wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, podając motywy, jakimi się kierował przy odrzuceniu poszczególnych twierdzeń zawartych w tym wniosku. Organ odwoławczy w postanowieniu z [...] grudnia 2015 r. wyczerpująco udowodnił również brak związku przyczynowego między wadami postępowania zarzucanymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a postanowieniem z [...] sierpnia 2015 r. Należy ponadto stwierdzić, że uzasadnienia kontrolowanych przez Sąd postanowień wydanych w przedmiotowej sprawie są związane z przedmiotem rozstrzygnięcia, którym jest zwrot wniosku skarżącego o udostępnienie z rejestru PESEL danych adresowych J.K. Mając na uwadze, że zaskarżone postanowienie podjęte zostało z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa, a przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia organu I instancji, znalazły jednoznaczny wyraz w jego uzasadnieniu, co pozostaje w zgodzie z obowiązkami organu wymienionymi w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., skarga nie mogła zostać uwzględniona, a Sąd orzekł na mocy art. 151 p.p.s.a. jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło