IV SA/Wa 642/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia postanawia: - odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. W dniu 18 marca 2015 r. Stowarzyszenie "[...]" z siedzibą w M. zwróciło się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i o ustanowienie pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego) w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie i eksploatacji 24 kurników do siłowego chowu drobiu w granicach działek położonych w miejscowości K. gm. W. (nr [...], [...], [...]). Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz pisma skarżącego z dnia 15 kwietnia 2014 r. wynika, że wnioskodawca jest stowarzyszeniem zwykłym, nie posiada majątku i nie ma rachunku bankowego. Jego działalność opiera się na pracy społecznej członków. Aktualnie stowarzyszenie liczy dziesięciu członków, którzy są zobowiązani do uiszczania składki członkowskiej w wysokości 5 zł. miesięcznie. Wysokość składki ma w przyszłości ulec zwiększeniu. Z pisma z dnia 15 kwietnia 2015 r. wynika ponadto, że stowarzyszenie dysponuje kwotą 550 zł., która jest przeznaczona na pokrycie wcześniejszych zobowiązań (wyrobienie pieczątki 50 zł., zakup materiałów biurowych 33 zł) i realizacji zaplanowanych akcji informacyjnych. Stwierdzono, co następuje: Zgodnie z generalną zasadą ponoszenia kosztów postępowania sądowego i stosownie do art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Prawo pomocy jest wyjątkiem od tej zasady i zastosowanie tej instytucji ogranicza się do szczególnie uzasadnionych przypadków. Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może nastąpić w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, o jaki wnioskuje Stowarzyszenie, następuje w przypadku wykazania nieposiadania przez wnioskującego żadnych środków finansowych na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a.). Zdaniem referendarza sądowego, rozpoznawany wniosek nie jest uzasadniony, ponieważ Stowarzyszenie posiada środki finansowe w wysokości 550 zł, a więc dysponuje kwotą przekraczającą wysokość wpisu do jakiego uiszczenia zostało wezwane (200 zł.) i jednocześnie pozwalającą pokryć wynagrodzenie należne pełnomocnikowi. Okoliczności, na jakie powołuje się strona skarżąca w piśmie z dnia 15 kwietnia 2015 r., że posiadana kwota jest "przejściowym stanem" ponieważ jest przeznaczona na spłatę innych zobowiązań, nie może skutkować przyznaniem skarżącemu Stowarzyszeniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Planowanie "zagospodarowanie" posiadanych środków nie może stanowić dla referendarza rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, argumentu przemawiającego za uwzględnieniem wniosku bowiem takich zobowiązań pieniężnych (a w zasadzie zamiaru ich poniesienia) nie można zaliczyć do wydatków priorytetowych w stosunku do obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Ponadto, z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz pisma z dnia 15 kwietnia 2015 r. wynika, że źródłem finansowania działalności stowarzyszenia są wyłącznie składki członkowskie. Stowarzyszenie zrzesza 10 członków, a wysokość składek członkowskich w regulaminie stowarzyszenia ustalono w wysokości minimum 5 zł miesięcznie (pkt 14 lit c regulaminu). Z treści pisma z dnia 15 kwietnia 2014 r. wynika, ze władze Stowarzyszenia w istocie określiły wysokość składki członkowskiej na poziomie nieadekwatnym do szeroko zakreślonych w regulaminie form jego działalności. Nie podjęły dotychczas żadnych działań mających na celu pozyskanie własnymi siłami środków finansowych, proporcjonalnych do przyjętych przez stowarzyszenie celów. Działania te mogą polegać m.in. na zwiększeniu liczby członków, podwyższeniu składek członkowskich (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 411/10, opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Może oczywiście zdarzyć się, że w określonym momencie Stowarzyszeniu zabraknie środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stowarzyszenie musi jednak liczyć się z trudną sytuacją w prowadzeniu działalności, dla której zostało utworzone i podjąć odpowiednie kroki w kierunku uzyskania majątku. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej przewiduje bowiem prawo obywateli do zrzeszania się m.in. w stowarzyszenia, jednakże nie gwarantuje wszystkim stowarzyszeniom prawa do finansowania ich działalności przez Państwo (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt II OZ 1433/06. niepublikowane). Z tych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., należało orzec jak w postanowieniu.