IV SA/Wa 650/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy M. F. (dalej: "skarżąca") po doręczeniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł, w terminie do dokonania tej czynności, zwróciła się do sądu z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy. We wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca podała, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała, że ma [...] lata i jest chora – kilka miesięcy temu złamała kość udową, do tej pory korzysta z odpłatnej rehabilitacji. Skarżąca podała, że mieszka sama w domu, którego stan prawy jest nieuregulowany. Oświadczyła, że nie posiada innych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Skarżąca podała, że wysokość przysługującego jej świadczenia emerytalnego wynosi 2500 zł brutto (2250 zł netto). W rubryce dotyczącej wydatków wskazała, że podatek od nieruchomości, energia elektryczna, media koszty leczenia, lekarstwa wynoszą ok. 1800 zł miesięcznie, więc na utrzymanie pozostaje jej 500 zł. Zarządzeniem z dnia 27 kwietnia 2017 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku – w terminie 7 dni - poprzez: nadesłanie dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanego przez nią świadczenia emerytalnego, nadesłanie dokumentów (ewentualnie złożenie oświadczenia) wskazujących wysokość poszczególnych wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne, nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych ewentualnie oświadczenia o nieposiadaniu rachunków bankowych. Wezwanie do uzupełnienia wniosku zostało doręczone skarżącej w dniu 12 maja 2017 r. Termin do jego wykonania upłynął w dniu 19 maja 2017 r. Dotychczas skarżąca nie uzupełniła wniosku o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) dalej "p.p.s.a",. następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania żądanej pomocy. Użyte w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy, korzystając z uprawnień, zakreślonych przez art. 255 p.p.s.a., może - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości - wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jednakże na tym możliwości referendarza sądowego w zakresie badania stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych strony się kończą i bez współpracy ze strony osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ustalenie czy rzeczywiście nie może ona ponieść kosztów związanych ze sprawą, nie jest możliwe. Zatem w zakresie ustalenia, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy osoba wnioskująca winna współpracować z sądem administracyjnym, jeżeli nie poprzez wskazanie wszelkich okoliczności istotnych dla oceny jej stanu majątkowego, to przynajmniej realizując wszelkie wezwania sądu o uzupełnienie brakujących danych i dokumentów. W wypadku braku pełnej współpracy wnioskodawcy, skutki niewykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o prawie pomocy będą obciążać właśnie jego. Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co przez stronę zostanie wykazane (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 30 lipca 2009 roku, sygn. akt I FZ 171/09, Lex Omega nr 552205). Wskazuje się też, że skoro strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej przez Sąd (referendarza sądowego) dokumentacji, do dostarczenia której została zobowiązana na podstawie art. 255 p.p.s.a., powinna liczyć się z tym, że Sąd (referendarz sądowy) nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym uzasadniające przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012 roku, sygn. akt II FZ 170/12, Lex Omega nr 1137689). Niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 28 marca 2012 roku, sygn. akt I OZ 189/12, Lex Omega nr 1145153 oraz z dnia 16 marca 2012 roku, sygn. akt I OZ 156/12, Lex Omega nr 1136748). W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłanki uprawniające do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ocena taka była konsekwencją działania skarżącej, która nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej, bowiem wezwana do udokumentowania wysokości dochodu, nadesłania wyciągu z rachunków bankowych lub też złożenia oświadczenia o ich nieposiadaniu, wykazania poszczególnych wydatków miesięcznych, nie odpowiedziała na wezwanie. Przedłożenie przez skarżącą żądanych dokumentów i oświadczeń mogłoby potwierdzić ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej znajduje. Skarżąca nie odniosła się jednak w żaden sposób do skierowanego do niej wezwania. Również argumentacja skarżącej dotycząca jej złego stanu zdrowia mogłaby być brana pod uwagę – jako dodatkowy argument - ale po wnikliwym zbadaniu jej sytuacji majątkowej, bowiem w świetle przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to stan majątkowy (sytuacja materialna) wnioskodawcy decyduje o przyznaniu bądź odmowie przyznania prawa pomocy. Skoro skarżąca nie uzupełniła wniosku o przyznanie prawa pomocy, to tym samym nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. W związku z tym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienie.