IV SA/Wa 654/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie Asesor WSA Marta Laskowska, Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) lutego 2007 r. nr (...) w przedmiocie przekazania wniosku według właściwości 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego H. G. prowadzącego Kancelarię Prawniczą przy ul. (...) w W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżonym przez Z. S. postanowieniem z dnia [...] lutego 2007r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] grudnia 2006r. o przekazaniu według właściwości do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. wniosku Z. S. o stwierdzenie nieważności Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] września 1969 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w A. z dnia [...] sierpnia 1969 r. w sprawie przejęcia na rzecz państwa nieruchomości ziemskiej o pow [...] ha położonej na terenie wsi K. i Ł., stanowiącej byłą własność D. S.. Postanowienie o przekazaniu wskazanego wniosku według właściwości wydane zostało przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 sierpnia 2006r. sygn. akt IV SA/Wa 2035/05, w którym Sąd stwierdził nieważność decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2005 r. znak [...] oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] czerwca 2005r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] września 1969 r. utrzymującej w mocy decyzje Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w A. z dnia [...] sierpnia 1969 r. w sprawie przejęcia na rzecz państwa nieruchomości ziemskiej o pow. [...] ha położonej na terenie wsi K. i Ł. , stanowiącej byłą własność D. S.. Stwierdzając nieważność wskazanych decyzji Sąd stwierdził, iż wydane one zostały z naruszeniem przepisów o właściwości, a to oznacza ich nieważność, stosownie do art. 156 §1 pkt 1 k.p.a. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż stosownie do treści art. 157 §1 k.p.a., właściwym organem do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ. W myśl natomiast art. 17 pkt 1 kpa, organami wyższego stopnia wobec organów gmin, a zatem również wobec prezydium powiatowych rad narodowych, jako organów dawnych rad narodowych, są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Oznacza to, że organem wyższego stopnia właściwym do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez organy gminy o przejęciu gospodarstwa rolnego, jak również decyzji wydanej uprzednio przez organy dawnej rady narodowej, jest samorządowe kolegium odwoławcze, a nie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze Z. S. wskazał na okoliczności, które jego zdaniem uzasadniają wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w A. z dnia [...] sierpnia 1969 r. w sprawie przejęcia na rzecz państwa nieruchomości ziemskiej o pow [...] ha położonej na terenie wsi K. i Ł., stanowiącej byłą własność D. S.. Zdaniem skarżącego brak było podstaw do przejęcia na własność Skarbu Państwa wskazanego gospodarstwa rolnego, gdyż w 1966r. rodzice przekazali skarżącemu gospodarstwo rolne. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi wyjaśniając, iż zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 sierpnia 2006r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał w dniu grudnia 2006r. postanowienie, którym przekazał wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji - Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w B.. Postanowienie to na skutek złożonego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zostało utrzymane w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż nie narusza ono prawa. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymujące w mocy poprzedzające je postanowienie tego samego organu orzekające o przekazaniu według właściwości wniosku Z. S. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] września 1969 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w A. z dnia [...] sierpnia 1969 r. w sprawie przejęcia na rzecz państwa nieruchomości ziemskiej o pow. [...] ha położonej na terenie wsi K. i Ł. , stanowiącej byłą własność D. S.. Zdaniem Sądu rozstrzygającego przedmiotową sprawę Minister Rolnictwa nie naruszył prawa przekazując wskazany wniosek o stwierdzenie nieważności do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.. Stosownie do treści art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek przed wszczęciem postępowania z urzędu zbadać swoją właściwość rzeczową i miejscową, nie podejmując czynności w razie wyniku negatywnego. Przy wszczęciu na żądanie strony, w razie wyniku negatywnego, przekazuje podanie do organu właściwego w sprawie na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., który stanowi, że jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Rozpoznanie sprawy przez organ niewłaściwy zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. skutkuje stwierdzeniem nieważności takiego rozstrzygnięcia. Wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. akt IV SA/Wa 2035/05 stwierdzając nieważność decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2005 r. znak [...] oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] czerwca 2005r., którymi Minister odmówił stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] września 1969 r. wskazał, iż właściwym organem do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ. W myśl natomiast art. 17 pkt 1 kpa, organami wyższego stopnia wobec organów gmin, a zatem również wobec prezydium powiatowych rad narodowych, jako organów dawnych rad narodowych, są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Oznacza to, że organem wyższego stopnia właściwym do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez organy gminy o przejęciu gospodarstwa rolnego, jak również decyzji wydanej uprzednio przez organy dawnej rady narodowej, jest samorządowe kolegium odwoławcze, a nie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. A zatem z chwilą otrzymania odpisu prawomocnego wyroku z dnia 23 sierpnia 2006r. wraz z aktami administracyjnymi Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi miał obowiązek przekazać wniosek Z. S. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] września 1969r. utrzymującej w mocy decyzje Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w A. z dnia [...] sierpnia 1969 r. w sprawie przejęcia na rzecz państwa nieruchomości ziemskiej o pow. [...] ha położonej na terenie wsi K. i Ł., stanowiącej byłą własność D. S. do rozpoznania właściwemu organowi tj. Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w B.. Wobec powyższego Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. Jednocześnie Sąd działając na podstawie art. 250 p.p.s.a. Sąd orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi strony skarżącej ustanowionemu z urzędu wynagrodzenia za udział w sprawie.