IV SA/Wa 657/21
WyrokWSA w Warszawie2021-07-20
Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Monika Barszcz, Piotr Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółdzielnia mieszkaniowa ma interes prawny w uzyskaniu danych adresowych osoby fizycznej z rejestru PESEL, gdy osoba ta pozostawiła w lokalu należącym do spółdzielni swoje rzeczy, a spółdzielnia nie może z tego powodu udostępnić lokalu innym członkom?Ratio decidendi
Spółdzielnia mieszkaniowa nie wykazała interesu prawnego w uzyskaniu danych adresowych z rejestru PESEL, ponieważ pozostawienie rzeczy w lokalu nie uniemożliwia korzystania z niego, a spółdzielnia powinna wystąpić na drogę sądową o ich usunięcie. Interes prawny musi wynikać z przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który umożliwia skuteczne dochodzenie praw lub zaniechanie działań sprzecznych z prawem, a nie z hipotetycznych przyszłych działań lub potencjalnych strat.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa wystąpiła o udostępnienie z rejestru PESEL danych adresowych E. P., która opuściła lokal spółdzielni, pozostawiając w nim swoje rzeczy. Spółdzielnia argumentowała, że brak możliwości kontaktu z E. P. uniemożliwia jej realizację ustawowych celów zaspokajania potrzeb mieszkaniowych członków. Organy administracji odmówiły udostępnienia danych, uznając, że spółdzielnia nie wykazała interesu prawnego. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 lipca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska Sędziowie Sędzia WSA Monika Barszcz Sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 lipca 2021 roku sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2021 roku nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych z rejestru PESEL oddala skargę.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] (dalej: Wojewoda, organ odwoławczy, organ II instancji, organ) z [...] lutego 2021 r., nr [...] wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256, poz. 695, poz. 1298; Dz.U. z 2021 r. poz. 54, poz. 187) w zw. z art. 46 ust. 2 pkt 1 oraz art. 47 ust. 3 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2019 r. poz. 1397, poz. 2294; Dz.U. z 2020 r., poz. 695, poz. 2369, dalej: u.e.) po rozpatrzeniu odwołania adw. M. A. - pełnomocnika Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" (dalej: Spółdzielnia, skarżącą, strona, wnioskodawca) od decyzji Prezydenta W. (dalej: organ I instancji) z [...] grudnia 2020 r., nr [...]orzekającej o odmowie udostępnienia z rejestru PESEL danych dotyczących adresów zameldowania na pobyt stały i pobyt czasowy E. P.
W decyzji z [...] lutego 2021 r. Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących istotnych okolicznościach faktycznych sprawy.
W dniu 28 października 2020 r. do Prezydenta W. wpłynął wniosek Spółdzielni - reprezentowanej przez radcę prawnego M. P., o udostępnienie danych dotyczących adresów zameldowania na pobyt stały i na pobyt czasowy E. P. We wniosku wskazano, że wymieniona wyprowadziła się z lokalu znajdującego się w zasobach Spółdzielni, ale pozostawiła w nim swoje rzeczy. Wnioskodawca nie zna jej aktualnego adresu. Do akt sprawy dołączono między innymi kopię aktu notarialnego Repertorium A nr [...] z [...] czerwca 2014 r., stanowiącego oświadczenie E. P. o poddaniu się egzekucji w trybie art. 777 § 1 pkt 4 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego w związku z zawarciem ze Spółdzielnią umowy najmu lokalu na okres 3 lat, kopię postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa w Warszawie II Wydział Cywilny z 11 grudnia 2018 r., sygn. II Co 4034/18 orzekającego o nadaniu klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu - ww. aktowi notarialnemu w zakresie obowiązku wydania Spółdzielni przez E. P. zajmowanego przez nią lokalu oraz kopię protokołu z czynności komorniczych przeprowadzonych w dniu 21 maja 2019 r. polegających na wydaniu przedstawicielowi Spółdzielni lokalu zajmowanego uprzednio przez wymienioną. Prezydent W. pismem z 9 listopada 2020 r. wezwał pełnomocnika wnioskodawcy do wskazania rejestru, z którego udostępniania danych żąda oraz do wykazania interesu prawnego w uzyskaniu adresów zameldowania na pobyt stały i pobyt czasowy E. P., ponieważ uzasadnienie wniosku oraz dołączone dokumenty tego interesu nie wykazują. Adwokat M. A. - pełnomocnik substytucyjny Spółdzielni w piśmie z 30 listopada 2020 r. wskazała, że wnioskodawca wnosi o udostępnienie adresów zameldowania na pobyt stały i pobyt czasowy E. P.z rejestru PESEL. Jednocześnie wyjaśniła, że interes prawny Spółdzielni wynika z art. 1 ust. 1 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, który wskazuje, że celem spółdzielni jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków oraz ich rodzin, przez dostarczanie członkom samodzielnych lokali mieszkalnych lub domów jednorodzinnych, a także lokali o innym przeznaczeniu. E. P., mimo opuszczenia zajmowanego lokalu i odebrania wezwań do jego opróżnienia, nie zabrała stamtąd swoich rzeczy. Fakt ten uniemożliwia według Spółdzielni udostępnienie przedmiotowego lokalu innym członkom Spółdzielni. Wnioskodawca nie posiada żadnych danych kontaktowych E. P.
Organ I instancji w decyzji z [...] grudnia 2020 r., nr [...] orzekł o odmowie udostępnienia z rejestru PESEL danych dotyczących adresów zameldowania na pobyt stały i pobyt czasowy E. P.
Z decyzją tą nie zgodziła się Spółdzielnia reprezentowana przez adw. M. A. działająca z substytucji r.pr. M. P., pełnomocnika Spółdzielni i w piśmie z 15 stycznia 2021 r. wniosła w terminie do tego przewidzianym odwołanie od decyzji organu I instancji zarzucając: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 46 ust. 2 pkt 1 u.e. przez nieprawidłowe uznanie, że Spółdzielnia nie wykazała w należyty sposób, że aktualnie posiada interes prawny w uzyskaniu danych adresowych E.P. ; 2. naruszenie przepisów postępowanie administracyjnego tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. przez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Wskazując na powyższe uchybienia: 1. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz orzeczenie co do istoty sprawy i wydanie decyzji o udostępnieniu z rejestru PESEL danych adresowych E. P.; 2. względnie na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu odwołania Spółdzielnia rozwijając treść postawionych wyżej zarzutów wskazała m.in., że organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepisy prawa materialnego i procesowego przez błędne przyjęcie, że wnioskodawca nie posiada interesu prawnego w uzyskaniu żądanych danych. Zdaniem Spółdzielni, interes prawny w niniejszej sprawie wynika z samego faktu posiadania przez wnioskodawcę tytułu prawnego do lokalu, w którym E. P. pozostawiła swoje rzeczy. Spółdzielnia obowiązana jest zapewniać jej członkom zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych, a pozostawione w lokalu rzeczy należące do wymienionej uniemożliwiają wnioskodawcy udostępnienie tego lokalu innym spółdzielcom, co generuje straty.
Wojewoda w uzasadnieniu decyzji z [...] lutego 2021 r., znak [...] wskazał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zasady i tryb udostępniana danych jednostkowych reguluje rozdział 6 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (dalej: u.e.). Ustawa określa dwie różne podstawy prawne udostępniania informacji osobowych, a w ich ramach różne przesłanki i tryby tego udostępniania. Przepis art. 46 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy wymaga wykazania przez wnioskodawcę interesu prawnego w udostępnieniu mu danych jednostkowych. W ocenie Wojewody, organ I instancji słusznie uznał, że Spółdzielnia, działając poprzez pełnomocników, nie wykazała interesu prawnego w uzyskaniu danych E. P. Z akt administracyjnych wynika, że wnioskodawca istnienie interesu prawnego w uzyskaniu żądanych danych upatrywał w związku z potrzebą przekazania wymienionej należących do niej rzeczy, które ta pozostawiła w lokalu należącym do spółdzielni. Powyższe okoliczności nie przesądzają jednak o istnieniu interesu prawnego. Według organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie rozważany mógł być jedynie interes faktyczny (art. 46 ust. 2 pkt 3 u.e.), jednak wnioskodawca się na niego nie powołał jednoznacznie wskazując, że uprawnienia w otrzymaniu danych E. P. upatruje w posiadaniu interesu prawnego.
Zdaniem Wojewody, fakt pozostawienia przez E. P. swoich rzeczy czy przedmiotów w lokalu znajdującym się w zasobach spółdzielni nie uniemożliwia temu podmiotowi korzystania z tego lokalu. Jeśli E. P. mimo odebrania wezwań do opróżnienia zajmowanego uprzednio mieszkania nie zrobiła tego.
Spółdzielnia powinna wystąpić na drogę sądową z powództwem przeciwko wymienionej o usunięcie ruchomości. Na marginesie niniejszej sprawy Wojewoda wyjaśnił, że udostępnienie danych z rejestru PESEL jest czynnością materialno-techniczną. Wydanie pozytywnej decyzji administracyjnej w tym przedmiocie nie ma podstawy prawnej. Ustawa o ewidencji ludności przewiduje bowiem wydanie przez organy decyzji administracyjnej tylko w przypadku negatywnego rozpatrzenia żądania wnioskodawcy.
W skardze Spółdzielnia reprezentowana przez adw. M. A. działającą z substytucji r.pr. M. P. zaskarżyła w całości decyzję Wojewody z [...] lutego 2021 r., znak [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1. naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 46 ust. pkt 1 ustawy o ewidencji ludności polegające na błędnej i zawężającej wykładni pojęcia "interes prawny", podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy temu przeczy; 2. naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 46 ust. 2 pkt 3 ustawy o ewidencji ludności poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że skarżąca ma interes faktyczny a nie interes prawny w uzyskaniu danych adresowych E. P.; 3. naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 1 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, przez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy z tego przepisu wynika ustawowy obowiązek Spółdzielni w zapewnieniu lokali mieszalnych swoim członkom - co jest skorelowane z interes prawnym po stronie Spółdzielni w uzyskaniu danych adresowych E. P.
Wskazując na powyższe uchybienia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) p.p.s.a., wniesiono o: uwzględnienie skargi i uchylenie w całości decyzji organu II instancji nr [...] z [...] lutego 2021 r. wydanej przez Wojewodę [...] oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nr [...]. z 17 grudnia 2021 r. wydanej przez Prezydenta W. Wniesiono także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ I instancji niesłusznie wskazał, iż Spółdzielnia nie posiada aktualnego interesu prawnego w uzyskaniu danych adresowych E. P. Skarżąca powołując się na treść art. 47 ust. 3 u.e. wskazała, że swój interes prawny wywodzi z art. 1 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Zgodnie z tym przepisem celem spółdzielni mieszkaniowej, jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków oraz ich rodzin, przez dostarczenie członkom samodzielnych lokali mieszkalnych lub domów jednorodzinnych, a także lokali o innym przeznaczeniu.
Ustawodawca nałożył na spółdzielnie mieszkaniowe obowiązek zaspokajania potrzeb mieszkaniowych swoich członków oraz ich rodzin. Mimo, że Spółdzielnia jest właścicielem lokalu nr [...] usytuowanego w budynku przy ul. [...] w W. nie może ona realizować swoich zadań, które zostały nadane przez ustawodawcę. E. P. pozostawiła swoje rzeczy w lokalu nie pozostawiając żadnego adresu do kontaktu. Spółdzielnia do dnia dzisiejszego nie uzyskała adresu E. P., która od połowy 2019 r. nie zgłosiła się do Spółdzielni, aby odebrać swoje rzeczy. Skarżąca wskazuje, iż organ wydając zaskarżoną decyzję naruszył art. 46 ust. 2 pkt 1 u.e. przez błędną wykładnię pojęcia "interesu prawnego". Jeśli ustawodawca wskazał, że jednym z podstawowych obowiązków Spółdzielni jest zaspokajanie mieszkaniowych, to realizacja tego obowiązku jest interesem prawnym Spółdzielni. Skarżąca jest właścicielem nieruchomości lokalowej z samego prawa własności posiada interes prawny w ustalaniu tego, gdzie znajduje się osoba, która nie opróżniła lokalu z rzeczy. Działania E. P. blokują dalsze czynności prawne związane z lokalem. W uzasadnieniu skargi Spółdzielnia powołała się na poglądy wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych w celu wsparcia wyrażonego stanowiska skarżącej. Zdaniem Spółdzielni, Wojewoda [...] błędnie wskazuje, że pozostawione przez E. P. rzeczy nie uniemożliwia Spółdzielni korzystania z lokalu. Według skarżącej, jest przecież zupełnie inaczej. Spółdzielnia nie może swobodnie dysponować tymi rzeczami, nie są to rzeczy porzucone zgodnie z art. 180 k.c. Spółdzielnia nie może także udostępnić lokalu z rzeczami ruchomymi innej osobie. Pozostawione rzeczy uniemożliwiają korzystanie z lokalu, co powinno być oczywiste.
Według skarżącej, zaskarżona decyzja naruszyła również art. 46 ust. 2 pkt 3 u.e. Zgodnie z tym przepisem, dane z rejestru PESEL oraz rejestrów mieszkańców mogą być udostępnione innym osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą interes faktyczny w otrzymaniu danych, pod warunkiem uzyskania zgody osób, których dane dotyczą. W przedmiotowej sprawie nie mógł być rozważany interes faktyczny, ponieważ interes wskazany przez Spółdzielnię jest interesem prawnym. Ponadto Spółdzielnia nie posiada zgody E. P. do pozyskania jej adresu, ponieważ tak jak wskazywano, pozostawiła ona bez słowa rzeczy w lokalu, a Spółdzielnia nie ma możliwości kontaktu z E. P. Zdaniem skarżącej, organ niesłusznie uznał, że materiał dowodowy w niniejszej sprawie jest niewystarczający do udostępnienia adresu E. P. Z materiału dowodowego wynika bowiem wprost, że: 1. Spółdzielnia ma obowiązek zapewnienia swoim członkom potrzeb mieszkaniowych; 2. W lokalu nr [...] przy ul. [...]w W. pozostały ruchomości E. P.; 3. E. P. nie pozostawiła żadnego adresu umożliwiającego kontakt.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, jako bezzasadną i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu była decyzja Wojewody [...] z [...] lutego 2021 r., znak [...], w której organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] grudnia 2020 r., znak [...] o odmowie udostępnienia z rejestru PESEL danych dotyczących adresów zameldowania na pobyt stały i pobyt czasowy E. P.
Odnosząc się do zarzutów skargi, wskazać należy, że orzekające w sprawie organy prawidłowo wypełniły obowiązki wynikające z treści: art. 7 i art. 77 § 1 i k.p.a., dokonując czynności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy przez wszechstronną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego obejmującego m.in. wniosek o udostępnienie danych jednostkowych z rejestru mieszkańców oraz rejestru PESEL, pismo wnioskodawcy z 30 listopada 2020 r., w którym wyjaśniono, że interes prawny w uzyskaniu danych wynika z art. 1 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Organy rozpoznały sprawę w zakresie, który należał do ich kompetencji, gdyż dokonały czynności zmierzających do ustalenia, czy w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do wydania decyzji o odmowie udostępnienia z rejestru PESEL danych adresowych E. P. Należy wyjaśnić, że w postępowaniu administracyjnym reguły determinujące czynności ustalania stanu faktycznego, zwane zbiorczo postępowaniem wyjaśniającym, wytyczone są przede wszystkim przez uregulowane w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - zasadę prawdy obiektywnej, zasadę oficjalności, zasadę ciężaru dowodu, bezpośredniości i zupełności zgromadzonego materiału. Treścią zasady prawdy obiektywnej jest powinność organu procesowego dokonania ustaleń co do faktów zgodnie z ich rzeczywistym przebiegiem. Tylko takie fakty mogą stanowić podstawę załatwienia sprawy. W ocenie Sądu orzekające w niniejszej sprawie organy nie naruszyły ww. zasad postępowanie administracyjnego.
Badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Wojewody wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, odpowiada obowiązującemu prawu, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem składu orzekającego, nie może zostać uwzględniona. Trafnie bowiem zaskarżoną decyzją Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną doń decyzję pierwszoinstancyjną odmawiającą udostępnienia z rejestru PESEL danych adresowych E. P.. Według Sądu, w sposób przekonujący organ II instancji wykazał zaistniałe w sprawie okoliczności, a wydana decyzja została szczegółowo, szeroko i wnikliwie uzasadniona i nie budzi wątpliwości co do ustaleń odnoszących się do okoliczności faktycznych i prawnych związanych z odmową udostępnienia z rejestru PESEL danych adresowych E. P. Mając to na względzie, Sąd w składzie orzekającym dokonał kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewody - w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy - i doszedł do przekonania, że skarga Spółdzielni jest niezasadna. Podniesione w niej argumenty nie zasługiwały na uwzględnienie, a Sąd, działając z urzędu, nie stwierdził istnienia wad postępowania administracyjnego, które powinny skutkować wyeliminowaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Przy czym Sąd przyjął za własne ustalenia faktyczne poczynione przez organ, wobec czego za zbędne uznał ich ponowne przytaczanie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności. Stosowanie do art. 46 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 1397 ze zm., dalej: u.e., ustawa) w myśl, którego dane z rejestru PESEL oraz rejestrów mieszkańców w zakresie niezbędnym do realizacji ich ustawowych zadań mogą być udostępnione: 1) osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą w tym interes prawny.
Zgodnie zaś z art. 47 ust. 3 ustawy, organ rozpatrujący wniosek, o którym mowa w ust. 1, odmawia w drodze decyzji administracyjnej udostępnienia danych jednostkowych, jeżeli nie zostały spełnione warunki określone w art. 46. Istota sporu w sprawie sprawdzała się zatem do oceny, czy organy administracji zasadnie odmówiły skarżącej udostępnienia z rejestru PESEL danych adresowych E. P., uznając, że skarżąca nie wykazała (nie udokumentowała) interesu prawnego w uzyskaniu żądanych danych. Sąd dokonując kontroli czy Wojewoda zasadnie odmówił skarżącej udostępnienia z rejestru PESEL danych adresowych, celem wykonania postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa w Warszawie z 11 grudnia 2018 r., sygn. II Co 4034/18 o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu, stwierdził że skarżąca nie wykazała (nie udokumentowała) interesu prawnego w uzyskaniu żądanych danych.
Wskazać należy, że posiadanie interesu prawnego w postępowaniu jest równoznaczne z ustaleniem przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Co więcej, musi to być taki przepis, z którego dla danego podmiotu wynikają prawa lub obowiązki pozostające w związku z konkretnym rozstrzygnięciem. Innymi słowy, o tym, czy w konkretnej sprawie wnioskodawca ma interes prawny decydują przepisy prawa materialnego. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Gdy chodzi zaś o postępowanie w sprawie o udostępnienie danych z ewidencji ludności, to o interesie prawnym strony mogą świadczyć tylko takie okoliczności, w których sytuacja prawna strony byłaby zależna od danych uzyskanych z ewidencji, a więc gdyby te dane były potrzebne wnioskodawcy do zrealizowania jego uprawnień lub poddania się obowiązkom. Wykazać zatem należy bezpośredni związek między sytuacją danego podmiotu a wspomnianą normą prawa, na której oparty jest interes prawny. W orzecznictwie przyjmuje się, że wykazanie interesu prawnego w rozumieniu art. 46 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy jest tożsame z udowodnieniem (por. wyrok NSA z 26 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 286/16). Najistotniejszą kwestią jest zatem posiadanie owego interesu, aby w dalszej kolejności czy to go wykazać czy udowadniać. Legitymację do uzyskania danych ze rejestru PESEL, na podstawie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, można wywodzić z norm prawa materialnego należących do różnych gałęzi prawa. Gdy chodzi zaś o postępowanie w sprawie o udostępnienie danych z ewidencji ludności, to o interesie prawnym strony mogą świadczyć tylko takie okoliczności, w których sytuacja prawna strony byłaby zależna od danych uzyskanych z ewidencji, a więc gdyby te dane były potrzebne wnioskodawcy do zrealizowania jego uprawnień lub poddania się obowiązkom. Wykazać zatem należy bezpośredni związek między sytuacją danego podmiotu a wspomnianą normą prawa, na której oparty jest interes prawny. W orzecznictwie przyjmuje się, że wykazanie interesu prawnego w rozumieniu art. 46 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy jest tożsame z udowodnieniem (por. wyrok NSA z 26 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 286/16). Najistotniejszą kwestią jest zatem posiadanie owego interesu, aby w dalszej kolejności czy to go wykazać czy udowadniać. Legitymację do uzyskania danych z rejestru PESEL, na podstawie u.e., można wywodzić z norm prawa materialnego należących do różnych gałęzi prawa, w tym również prawa cywilnego. Sąd w składzie orzekającym podziela jednak pogląd, że organ, badając interes prawny w sytuacji, gdy strona powołuje się na zamiar sądowego dochodzenia roszczeń, powinien ograniczyć swoje działania do ustalenia istnienia sporu sądowego pomiędzy wnioskodawcą, a osobą poszukiwaną. Podmiot zainteresowany uzyskaniem danych adresowych z rejestru PESEL ma bowiem interes prawny w uzyskaniu danych osoby przeciwko której wytoczył powództwo przed sądem powszechnym, gdy sąd ten zobowiąże go, jako powoda, do podania adresu zamieszkania pozwanego (por. wyrok NSA z 29 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 417/11; podobnie: wyrok NSA z 9 września 2016 sygn. akt II OSK 2644/14).
Sąd podziela stanowisko Wojewody, że fakt pozostawienia przez E. P. swoich rzeczy czy przedmiotów w lokalu znajdującym się w zasobach spółdzielni nie uniemożliwia temu podmiotowi korzystania z tego lokalu. Jeśli E. P. mimo odebrania wezwań do opróżnienia zajmowanego uprzednio mieszkania nie zrobiła tego, Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" powinna wystąpić na drogę sądową z powództwem przeciwko wymienionej o usunięcie ruchomości. Skarżąca nie przedstawiła kopii pozwu z potwierdzeniem jego złożenia w sądzie lub kopii aktualnego wezwania sądowego, obligującego do wskazania adresu osoby poszukiwanej. Z wniosku inicjującego postępowanie oraz wyjaśnień składanych w sprawie w tym również w skardze nie wynika zamiar wytoczenia powództwa przeciwko E. P. Mając na względzie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz zawarte w skardze wywody skarżącej, w ocenie Sądu, w chwili wszczęcia postępowania administracyjnego, jak również w toku rozpatrywania oraz w dacie wydania decyzji przez Wojewodę, nie istniał obowiązek wskazania przez skarżącą danych adresowych osoby poszukiwanej w postępowaniu przed sądem powszechnym.
Dążenie do wykonywania obowiązku ustawowego w postaci zaspokajania potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków oraz ich rodzin, przez dostarczenie członkom samodzielnych lokali mieszkalnych lub domów jednorodzinnych, a także lokali o innym przeznaczeniu, nie dowodzi samodzielnie istnienia interesu prawnego po stronie skarżącej. Interes prawny musi bowiem mieć charakter realny, a więc musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Co więcej, nie może mieć on charakteru hipotetycznego. Sąd w składzie orzekającym uważa, że podmiotowi, któremu przysługuje prawo dochodzenia określonych roszczeń, przepisy prawa powinny przyznawać uprawnienia związane z koniecznością nadania temu prawu skuteczności. Interes prawny nie może być uzasadniony zdarzeniami i okolicznościami mającymi nastąpić w przyszłości, do których wnioskodawca dąży lub zamierza podjąć w przyszłości. W ocenie Sądu, nie można uznać legitymacji prawnej podmiotu, który odwołuje się do ewentualnego zainicjowania w przyszłości postępowania sądowego, czyli okoliczności niepewnej. W kontrolowanym postępowaniu skarżąca nie wykazała zaś w sposób obiektywnie sprawdzalny, tj. nie przedstawiła dokumentu, z którego jednoznacznie wynikałoby to, że kwestia roszczenia o naprawienie szkody oparta na art. 415 k.c., jest badana przez sąd powszechny. Innymi słowy Spółdzielnia, nie udowodniła, że organy administracji były uprawnione do przekazania żądanych danych na potrzeby toczącego się postępowania sądowego w tym przedmiocie.
W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy słusznie uznały, że Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]", działając poprzez pełnomocników, nie wykazała interesu prawnego w uzyskaniu danych E. P. Z akt administracyjnych wynika, że wnioskodawca istnienie interesu prawnego w uzyskaniu żądanych danych upatrywał w związku z potrzebą przekazania wymienionej osobie fizycznej należących do niej rzeczy, które ta pozostawiła w lokalu należącym do spółdzielni. Powyższe okoliczności nie przesądzają jednak o istnieniu interesu prawnego. W przedmiotowej sprawie rozważany mógł być jedynie interes faktyczny Spółdzielni (art. 46 ust. 2 pkt 3 u.e.), jednak wnioskodawca się na niego nie powołał się jednoznacznie wskazując, że uprawnienia w otrzymaniu danych E. P. upatruje w posiadaniu interesu prawnego. Według Sądu, fakt pozostawienia przez E. P. swoich rzeczy czy przedmiotów w lokalu znajdującym się w zasobach spółdzielni nie uniemożliwia skarżącej korzystania z tego lokalu. Jeśli E. P. mimo odebrania wezwań do opróżnienia zajmowanego uprzednio mieszkania nie zrobiła tego, Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" powinna wystąpić na drogę sądową z powództwem przeciwko wymienionej o usunięcie ruchomości z mieszkania znajdującego się w zasobach Spółdzielni.
Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się też w postępowaniu odwoławczym naruszenia przepisów prawa procesowego, w tym art. 7, 8, 75, 77, 136 oraz art. 107 k.p.a. Prowadzone przez organ II instancji postępowanie wbrew twierdzeniom skargi, było wnikliwie, wykazało wszystkie istotne dla sprawy okoliczności związane z brakiem interesu prawnego Spółdzielni, a wydana przez organ decyzja, obszernie uzasadniona, zawiera wszystkie wymagane prawem elementy.
Odnosząc się do całokształtu sprawy należy podkreślić, że z uzasadnienia obu decyzji wyraźnie wynika, że organy, których stanowisko Sąd popiera w całości, wyjaśniły bardzo dokładnie przesłanki jakimi się kierowały przy rozstrzygnięciu sprawy, poddając przedmiotowy wniosek Spółdzielni z 28 października 2020 r. o udostępnienie danych jednostkowych z rejestru mieszkańców oraz rejestru PESEL wnikliwej analizie zaś zarzuty skargi, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie mogły podlegać z powołanych wyżej przyczyn uwzględnieniu, jako nie znajdujące uzasadnienia zarówno w braku naruszenia procedury administracyjnej jak i braku naruszenia przez orzekające organy przepisów prawa materialnego.
Orzekające w sprawie organy prawidłowo uzasadniły z jakich powodów odmówiono udostępnienia danych jednostkowych z rejestru mieszkańców oraz rejestru PESEL.
Wskazać należy, że racjonalność argumentacji przedstawionej w uzasadnieniach decyzji orzekających w niniejszej sprawie organów zawiera także w sobie element przewidywania skutków postępowania sprzecznego z przepisami prawa. Ustalenia organów, zaakceptowane przez Sąd nie były zatem dowolne.
W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło