IV SA/Wa 658/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska Sędzia NSA Joanna Kabat - Rembelska Asesor WSA Anna Szymańska (spr.) Protokolant Dominik Niewirowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi K. P., M. U. i C. G. na postanowienie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odszkodowania za poniesioną szkodę na skutek wydania decyzji I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] lipca 2004 r.; II. zasądza od Ministra Gospodarki i Pracy na rzecz K. P., M. U. i C. G. kwotę 600,00 zł (sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...].06.2004 r. wydanym na podstawie art. 65 § 1 kpa Minister Gospodarki i Pracy przekazał do rozpatrzenia Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniosek z dn. [...].06.2004 r. pełnomocnika K. P., M. U. i C. G. o przyznanie odszkodowania. W uzasadnieniu wskazał, że Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej jako następca Ministra Skupu decyzją z dn. [...].08.1992 r. stwierdził nieważność zarządzenia tegoż Ministra z dn. [...].09.1955 r. w przedmiocie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem stanowiącym młyn motorowy. Następnie Minister Przemysłu i Handlu decyzją z dn. [...].08.1992 r. stwierdził nieważność orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dn. [...].12.1963 r. stwierdzającego przejęcie na własność Państwa wymienionego młyna. Powołując się na zasadę ukształtowaną decyzją Prezesa Rady Ministrów w zakresie rozstrzygania sporów kompetencyjnych - organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wskutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Gospodarki i Pracy postanowieniem z dn. [...].07.2004 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z dyspozycją art. 160 § 4 kpa o przysługującym odszkodowaniu orzeka ten organ administracji publicznej, który stwierdził nieważność decyzji lub stwierdził, że została ona wydana z naruszeniem art. 156 § 1 kpa. A ponieważ zostały wydane dwie decyzje stwierdzające nieważność dwóch różnych orzeczeń, a przepisy kpa nie precyzują właściwości organu do wydania decyzji w takiej sytuacji, Minister Gospodarki wystąpił w analogicznej sprawie w 1999 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego do Prezesa Rady Ministrów. Prezes Rady Ministrów uznał w swoim rozstrzygnięciu z dn. [...].05.1999 r., iż w takiej sytuacji odpowiedzialność odszkodowawcza obciąża następcę prawnego organu, którego decyzja miała cechy rozstrzygnięcia konstytutywnego. W ocenie organu decyzja Ministra Skupu w przedmiocie ustanowienia przymusowego zarządu nad przedsiębiorstwem, była decyzją konstytutywną, w rezultacie tego druga decyzja stwierdzająca przejęcie na własność młyna miała charakter decyzji deklaratoryjnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżących K. P., M. U. i C. G. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia z dn. [...].06 2004 r. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu podniósł, że skarżący wystąpili z wnioskiem o odszkodowanie na podstawie art. 160 § 4 kpa za szkodę wyrządzoną przejęciem na własność Państwa młyna, a w szczególności urządzeń tam się znajdujących. Przejęcie powyższe nastąpiło na mocy decyzji Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości, której to nieważność została stwierdzona przez Ministra Przemysłu i Handlu. Wobec tego ten organ jest uprawniony do rozstrzygania w przedmiocie odszkodowania. W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki i Pracy wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego w trybie art. 22 § 1 kpa przez właściwy organ wiąże jedynie w tej konkretnej sprawie, w której ono zapadło. Powoływana zatem przez Ministra decyzja Prezesa Rady Ministrów z dn. [...].05.1999 r. w sprawie odszkodowania z tytułu bezprawnego przejęcia młyna stanowiącego własność A. B., jako, że została wydana w innym postępowaniu, nie wiązała organu, lecz jedynie zaprezentowany w niej wywód prawny mógł zostać wykorzystany na potrzeby przedmiotowego postępowania. Oznacza to, iż Minister był zobligowany na podstawie obowiązujących przepisów do samodzielnych ustaleń. Ustalenia te zaś powinny skutkować zastosowaniem prawidłowej normy prawa. Tymczasem zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wywody odnośnie konstytutywności i deklaratoryjności decyzji, których stwierdzono nieważność, należy uznać za całkowicie chybione. Przede wszystkim organ miał obowiązek ustalenia zakresu żądania wnioskodawców tj. czy domagają się odszkodowania z tytułu stwierdzenia nieważności decyzji o ustanowieniu przymusowego zarządu, czy z tytułu stwierdzenia nieważności orzeczenia o przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa, ewentualnie z obydwu tych zdarzeń. O ile z samego wniosku nie wynika bezspornie przedmiot żądania, lecz jedynie ze wskazanego sposobu wyceny szkody można wnioskować, iż dotyczy on orzeczenia o przejęciu młyna na własność Państwa, o tyle nie budzi żadnych wątpliwości roszczenie sformułowane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pełnomocnik skarżących wyraźnie żąda przyznania odszkodowania z tytułu stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu. Ponieważ o nieważności przejęcia orzekał Minister Przemysłu i Handlu, stosownie do art. 160 § 4 kpa organ ten jest właściwy także do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie. W związku ze zmianami w funkcjonowaniu administracji publicznej, obecnie zadania i kompetencje Ministra Przemysłu i Handlu wykonuje Minister Gospodarki i Pracy. Uznając zatem, iż zaskarżone postanowienie, jak również poprzedzające je postanowienie z dn. [...]06.2004 r. naruszyło przepisy postępowania i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uwzględnił skargę. Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 c i art. 135 ustawy z dn. 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak na wstępie. Rozstrzygnięcie o kosztach znajduje umocowanie w treści art. 200 i 205 § 2 powołanej wyżej ustawy.