IV SA/Wa 68/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-06-14
Skład orzekający: Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie, które nie posiada interesu prawnego ani uprawnienia wynikającego z przepisów prawa materialnego, a jedynie interes faktyczny, może skutecznie wnieść skargę na uchwałę rady gminy dotyczącą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Skarga wniesiona przez stowarzyszenie, które nie wykazało naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia wynikającego z przepisów prawa materialnego, a jedynie interes faktyczny, jest niedopuszczalna. Brak wykazania przez stowarzyszenie prawa własności lub użytkowania wieczystego do działek objętych zaskarżoną uchwałą lub działek sąsiednich, a także brak reprezentowania grupy mieszkańców posiadających pisemną zgodę, skutkuje odrzuceniem skargi.Stan faktyczny
Stowarzyszenie B. zaskarżyło uchwałę Rady Miasta S. w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, kwestionując dopuszczenie na określonym obszarze obiektów handlowo-usługowych, podczas gdy plan ogólny przewidywał tam usługi sportu. Stowarzyszenie powoływało się na interes mieszkańców w zakresie rekreacji, komunikacji i ochrony lokalnych przedsiębiorców. Organ administracji wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na brak legitymacji procesowej stowarzyszenia. Sąd wezwał stowarzyszenie do wykazania interesu prawnego lub uprawnienia, a następnie prawa własności lub użytkowania wieczystego do spornych działek lub działek sąsiednich. Stowarzyszenie nie wykazało wymaganej legitymacji procesowej.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi stowarzyszenia B. z siedzibą w S. na uchwałę Rady Miasta S. z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta S. postanawia: -odrzucić skargę-
Stowarzyszenie B. z siedzibą w S. przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uczyniło uchwałę Rady Miasta S. z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta S., w części tej uchwały odnoszącej się do obszaru zawartego pomiędzy ulicami: [...], [...], [...] i [...] w S.
W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie podniosło, że zaskarżona uchwała przewiduje na wskazanym obszarze dopuszczenie obiektów handlowo-usługowych. Według planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta przyjętego uchwałą z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...] obszar ten przeznaczony jest zaś na lokalizację usług sportu. Taką też rolę pełni od wielu lat i powinien pełnić w dalszym ciągu. Realizacja planu z 2001 r. jest korzystna dla mieszkańców S., w tym dla członków Stowarzyszenia, ponieważ:
1. opisany teren jest i powinien być nadal miejscem rekreacji dla ludności całego miasta, w szczególności mieszkańców centrum, w tym członków i sympatyków B.,
2. z terenu tego korzystają i powinni nadal korzystać studenci pobliskiej Akademii [...] i uczniowie wielu okolicznych szkół średnich i podstawowych, nieposiadających bazy sportowej,
3. zabudowanie terenów przy ul. [...] w celach handlowych i usługowych pogorszy jeszcze bardziej trudną sytuację parkingową i komunikacyjną w centrum miasta,
4. znaczne zwiększenie ruchu samochodowego w okolicach przedmiotowego terenu bardzo pogorszy warunki mieszkaniowe okolicznym mieszkańcom,
5. lokalizacja wielkopowierzchniowego obiektu handlowo-usługowego w pobliżu centrum miasta spowoduje likwidację wielu tradycyjnych małych i średnich podmiotów handlowych, co za tym idzie znacznie powiększy bezrobocie,
6. obiekt sportowy przy ul. [...] ma swoją bogatą historię, jest tradycją S., organizowano na nim wiele imprez sportowych jeszcze przez drugą wojną światową.
W ocenie skarżącego, oczywiste jest i konieczne zachowanie dotychczasowego przeznaczenia terenu, a także budynku sportowego i hotelu, które znajdują się na tym terenie.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie, podnosząc między innymi, że skarżące Stowarzyszenie nie wykazało jakiegokolwiek związku między jego sytuacją prawną a zaskarżoną uchwałą, polegającego na tym, że uchwała ta narusza interes prawny lub uprawnienie B. Rada Miasta S. wskazała, iż skarżący nie powołuje się na własny interes prawny lub uprawnienie, jak również nie działa w imieniu grupy mieszkańców, którzy wyrazili na to zgodę. B. powołuje się jedynie na abstrakcyjnie pojęty interes mieszkańców S. Nie legitymuje się ono tytułem własności i nie posiada praw rzeczowych na nieruchomościach znajdujących się na terenie, którego przeznaczenie kwestionuje.
Pismem z dnia 16 marca 2010 r. wezwano stowarzyszenie B. z siedzibą w S. do wykazania w terminie 14 dni legitymacji procesowej do wniesienia skargi na przedmiotową uchwałę. W wezwaniu zawarto pouczenie o treści art. 101 ust. 1 i ust. 2a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Pismo z dnia 16 marca 2010 r. doręczono skarżącemu w dniu 18 marca 2010 r. (k. 69 akt sprawy). Pozostało ono bez odpowiedzi.
Z kolei pismem dnia 20 kwietnia 2010 r. wezwano B. do wykazania w terminie 7 dni, właścicielem (współwłaścicielem), bądź użytkownikiem (współużytkownikiem) wieczystym, jakich działek na terenie objętym zaskarżoną uchwałą, bądź też jakich działek sąsiadujących z tym terenem jest skarżący. Pismo z dnia 20 kwietnia 2010 r. doręczono Stowarzyszeniu w dniu 23 kwietnia 2010 r. (k. 74 akt sprawy).
W dniu 6 maja 2010 r. (data stempla pocztowego) Stowarzyszenie zwróciło się o przedłużenie terminu na złożenie odpisów ksiąg wieczystych dotyczących działek objętych zaskarżoną uchwałą lub działek sąsiadujących, wskazując, że uzyskanie odpisów w Sądzie Rejonowym w S. w wyznaczonym terminie jest niemożliwe.
W piśmie z dnia 20 maja 2010 r. poinformowano skarżącego, że nie zachodzi potrzeba składania do akt sprawy odpisów ksiąg wieczystych prowadzonych dla nieruchomości, których właścicielami (współwłaścicielami), bądź użytkownikami (współużytkownikami) wieczystymi, są inne podmioty niż stowarzyszenie B. z siedzibą w S., bowiem wezwanie Sądu dotyczyło wykazania, właścicielem (współwłaścicielem), bądź użytkownikiem (współużytkownikiem) wieczystym, jakich działek na terenie objętym zaskarżoną uchwałą Rady Miasta S. lub działek sąsiadujących z tym terenem jest skarżący. Pismo z dnia 20 maja 2010 r. doręczono skarżącemu w dniu 24 maja 2010 r. (k. 81).
Do dnia rozpoznania sprawy Stowarzyszenie nie wykazało, aby było właścicielem (współwłaścicielem), bądź użytkownikiem (współużytkownikiem) wieczystym, działki (działek) położonej na terenie, którego przeznaczenie kwestionuje lub sąsiadującej z tym terenem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem legalności.
Stosownie natomiast do treści art. 3 § 1 i § 2 ppsa sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne,
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
4) inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach,
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej,
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej,
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego
8) oraz bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a.
Z kolei zgodnie z art. 3 § 3 tej samej ustawy sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, na podstawie którego B. z siedzibą w S. zaskarżyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uchwałę Rady Miasta S. stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Z kolei stosownie do treści ustępu 2a tego artykułu skargę można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę.
Wniesienie skargi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest zatem dopuszczalne, jeżeli skarżący działa w przekonaniu, iż został naruszony jego interes prawny lub uprawnienie i na ten interes prawny lub uprawnienie się powołuje. Zaś według art. 101 ust. 2a podmiot występujący w interesie mieszkańców gminy musi powołać się na zgodę poszczególnych mieszkańców do ich reprezentowania we wniesieniu skargi.
W tym kontekście należy stwierdzić, że skarga wniesiona przez B. z siedzibą w S. jest niedopuszczalna.
Po pierwsze należy wskazać, że interes prawny i uprawnienie, o których mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym powinny wynikać z przepisów prawa materialnego. Te bowiem są źródłem uprawnień oraz interesów prawnych; one kształtują sytuację prawną wnoszącego skargę.
Powoływane w skardze B. z siedzibą w S.: potrzeba zachowania istniejącego miejsca rekreacji mieszkańców S., w tym członków stowarzyszenia B., pogorszenie "sytuacji parkingowej" na terenie, którego przeznaczenie kwestionuje, zwiększenie tam ruchu samochodowego, sprzeciw wobec planów budowy wielkopowierzchniowego obiektu handlowego i jego wpływ na funkcjonowanie istniejących już sklepów i zakładów usługowych, nie są okolicznościami, które mogłyby stanowić o naruszeniu interesu prawnego lub uprawnienia, a w konsekwencji czyniłyby dopuszczalną skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Okoliczności te wskazują jedynie na istnienie interesu faktycznego.
Po drugie, z akt sprawy nie wynika, że skarżący działa w imieniu grupy mieszkańców miasta S., czy nawet poszczególnych członków Stowarzyszenia, którzy wyrazili pisemną zgodę na zaskarżenie przedmiotowej uchwały. W skierowanym do Rady Miasta S. wezwaniu Stowarzyszenie wzywa "do usunięcia naruszenia naszego interesu prawnego i uprawnień". Przy czym, zarówno w wezwaniu, jak i w skardze wskazuje, że realizacja postanowień zaskarżonej uchwały jest niekorzystna dla mieszkańców S., a w tym członków Stowarzyszenia. Zatem, w skardze oraz poprzedzającym ją wezwaniu do usunięcia naruszenia interesu prawnego Stowarzyszenie powołuje się na interesy bliżej nieokreślonej grupy osób. Na tę okoliczność zasadnie zwrócono uwagę w odpowiedzi na skargę podnosząc, że B. powołuje się w skardze na abstrakcyjnie pojęty interes mieszkańców S.
Powyższe wyklucza dopuszczalność przyjęcia, że Stowarzyszenie B. z siedzibą w S., wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, działało jako reprezentant grupy mieszkańców S., którzy wyrazili na to pisemną zgodę. Należy przy tym podkreślić, że o zgodzie na wniesienie skargi, wymaganej przez art. 101 ust. 2a ustawy o samorządzie gminnym, nie stanowi sam fakt bycia członkiem skarżącego Stowarzyszenia - podmiotu posiadającego osobowość prawną, a tym samym zdolność do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona (art. 25 § 1 ppsa).
Mając powyższe ustalenia na względzie oraz biorąc pod uwagę, że z nadesłanych przez organ administracji wypisów z ewidencji gruntów i wyrysu z mapy ewidencyjnej, a także z treści odpowiedzi na skargę wynikało, iż skarżący nie jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym żadnej z działek ewidencyjnych znajdujących się na terenie, którego przeznaczenie kwestionuje, opisanymi wyżej pismami z 16 marca 2010 r. i 20 kwietnia 2010 r., wezwano skarżące Stowarzyszenie do wykazania legitymacji procesowej do wniesienia skargi na przedmiotową uchwałę. Przy czym zważając, że skarga dotyczy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta S., w piśmie z dnia 20 kwietnia 2010 r. wezwano wprost do wykazania prawa własności lub użytkowania wieczystego działek znajdujących się na terenie objętym zaskarżoną uchwałą lub działek sąsiednich. Takie prawa mogłyby bowiem świadczyć o ewentualnym naruszeniu interesu prawnego skarżącego przez zaskarżony akt Rady Miasta S., stanowiąc tym samym o legitymacji Stowarzyszenia do zaskarżenia tej uchwały, a w konsekwencji o dopuszczalności przedmiotowej skargi.
Do dnia rozpoznania skargi wezwania Sądu nie zostały wykonane przez Stowarzyszenie. Od doręczenia drugiego z nich minęło ponad półtora miesiąca, a od doręczenia pisma wyjaśniającego Sądu z dnia 20 maja 2010 r. - prawie miesiąc. Mimo to, skarżący nie wykazał legitymacji do wniesienia skargi na wskazaną na wstępie uchwałę Rady Miasta S.
W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, orzekł jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło