IV SA/Wa 686/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi T. Z. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia 1) zwolnić skarżącą T. Z. od kosztów sądowych ponad kwotę 200 (dwustu) zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi, 2) ustanowić dla T. Z. adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej. T. Z. po wezwaniu jej do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł w sprawie ze skargi na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lutego 2013 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zwróciła się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, jednocześnie uiszczając wymagany wpis. Z informacji zawartych we wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF z dnia 21 maja 2013 r. oraz oświadczeń i dokumentów nadesłanych w uzupełnieniu wniosku w dniu 1 sierpnia 2013 r. wynika, że skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z pełnoletnim synem. Podała, ze w domu zameldowany jest również mąż, jednak prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, skarżąca jest z nim w separacji faktycznej. Wnioskodawczyni uzyskuje dochód w wysokości 986,54 zł netto (emerytura), zaś jej syn – rentę w wysokości 597,23 zł netto. Skarżąca przedstawiła wyciąg z rachunku bankowego z saldem początkowym ( z dnia 12 kwietnia 2013 r.) 2049,72 i saldem końcowym (1 lipca 2013 r.) w wysokości 2931,51. Skarżąca oświadczyła, że poza środkami na rachunku bankowym nie posiada innych środków pieniężnych. Z uzyskiwanych dochodów musi odłożyć na opał w sezonie zimowym – około 3000 zł. Rozpoznając wniosek zważono co następuje: Przede wszystkim zaznaczyć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11). Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Występując z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, skarżący powinien wykazać, że jego sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W rozpatrywanej sprawie, należy mieć na względzie, że skarżąca oraz jej syn uzyskują dochód (łącznie) w wysokości około 1583 zł netto. Z wyciągów z rachunków bankowych za kwiecień i czerwiec 2013 r. wynika, że najwyższe saldo w analizowanych okresie wyniosło 2938, 40 zł, zaś najniższe 1532,86 zł. W ocenie referendarza sądowego w rozpoznawanej sprawie nie można uznać, mając na uwadze złożone przez skarżącą informacje i dokumenty, że skarżąca nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, co zresztą zostało potwierdzone poprzez uiszczenie przez nią wpisu od skargi w wysokości 200 zł. W tej sytuacji, referendarz sądowy doszedł do wniosku, że skarżąca jest w stanie uiścić 200 zł tytułem wpisu od skargi. Natomiast mając na uwadze całokształt okoliczności należało dojść do wniosku, że w sprawie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym – zwolnienia od pozostałych kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata - bowiem skarżąca wykazała, że uiszczenie kosztów w pełnej wysokości i mogłoby narazić ją oraz jej syna na uszczerbek utrzymania koniecznego. Powyższe oznacza, że po uiszczeniu wpisu w wysokości 200 zł skarżąca nie będzie obciążona innymi kosztami postępowania, tj. nie będzie musiała uiścić ewentualnych przyszłych kosztów (np. opłaty kancelaryjnej -100 zł, wpisu od skargi kasacyjnej – 100 zł) oraz kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika (nie mniej niż 240 zł). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.