IV SA/Wa 690/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2010 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa A. Sp. z o. o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy - oddala skargę - Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., zwane dalej "SKO", po rozpatrzeniu odwołania A. Sp. z o.o. z siedzibą w W., zwanej dalej "skarżącą", od decyzji Prezydenta W., zwanego dalej "Prezydentem", z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], na podstawie art.138§1 pkt 3 k.p.a., umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia SKO wskazało, iż decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. Prezydent ustalił warunki zabudowy i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na rekultywacji S. z ustaleniem docelowej linii brzegowej, z elementami zagospodarowania terenu, przewidzianej do realizacji w [...] w rejonie ul. [...] na części działki ew. nr [...] z obrębu [...] oraz na działkach ew. nr [...] zobrębu [...]. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła skarżąca, podnosząc, iż jej zdaniem, jako korzystającej z części powyższego terenu, decyzja Prezydenta narusza przepisy prawa i interes społeczny. Rozpoznawszy odwołanie, SKO wskazało, iż w postępowaniu pierwszoinstancyjnym Prezydent doręczył wydaną prze siebie decyzję skarżącej, niemniej jednak z akt sprawy bezspornie wynika, iż skarżąca nie legitymuje się przymiotem strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, dotyczącym części działek ew. nr [...] z obrębu [...] oraz działek ew. nr [...] z obrębu [...] na terenie [...]. Skarżąca nie posiada bowiem żadnego tytułu prawnego do przedmiotowych nieruchomości. SKO podniosło również, że pismem z dnia 15 grudnia 2009 r. zwróciło się do skarżącej o wykazanie przez nią interesu prawnego w sprawie oraz o nadesłanie aktualnego odpisu z KRS. Pismo to zostało doręczone skarżącej w dniu 21 grudnia 2009 r., niemniej pozostało bez odpowiedzi. Skarżąca wniosła skargę na decyzję SKO, zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie art. 28 kpa oraz art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.). 1 Sygn. akt IV SA/Wa 690/10 W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w 1988 r. weszła w posiadanie nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] przy ul. [...] w W. wraz z nabyciem nakładów na tej nieruchomości, na podstawie umowy zawartej z C. w W. jako dotychczasowym posiadaczem nieruchomości od lat 40-tych XX w. Od 1988 r. skarżąca nieprzerwanie włada nieruchomością, ponosząc dalsze nakłady na jej utrzymanie. W celu uregulowania stanu prawnego nieruchomości zostało wszczęte postępowanie sądowe o zobowiązanie Gminy do oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste, a następnie postępowanie o stwierdzenie zasiedzenia. Oba te postępowania zostały zawieszone ze względu na postępowanie przed Komisją majątkową powołaną do rozpatrywania spraw dotyczących nieruchomości kościelnych. Mimo ewidentnego braku podstaw do uznania nieruchomości za byłe mienie kościelne postępowanie przed powyższą Komisją trwa latami. Hamuje to wszelkie inne sprawy przed sądami dotyczące nieruchomości, choć toczące się między innymi stronami. W powyższym stanie rzeczy skarżąca, będąc od 20 lat w nieprzerwanym posiadaniu przedmiotowej nieruchomości nie może z przyczyn od siebie niezależnych, pomimo podejmowanych od wielu lat starań o uregulowanie tytułu prawnego do nieruchomości i istnienia podstaw do uzyskania takiego tytułu, przedstawić orzeczenia sądowego potwierdzającego jego prawa do nieruchomości, Sytuacja taka narusza prawa skarżącej w zakresie ochrony jej praw, w tym także w niniejszym postępowaniu. W skardze podniesiono również, iż zamierzona inwestycja ma być zlokalizowana w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości zajmowanej przez skarżąca a częściowo w jej obrębie. Inwestycja ta narusza prawa skarżącej i interes publiczny. Zdaniem skarżącej nie ma podstaw do przyjęcia, że interes prawny w niniejszym postępowaniu ma tylko właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości. Takie ograniczenie nie wynika z żadnego przepisu prawa. W zakresie niniejszej sprawy odnośne przepisy prawa materialnego zawiera ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przepisy tej ustawy przyznają uprawnienia w sprawach w niej uregulowanych szerokiemu kręgowi osób. W szczególności zgodnie z art.18 ust.1 tej ustawy uwagi do projektu planu miejscowego może wnieść każdy, kto kwestionuje ustalenia przyjęte w projekcie planu, wyłożonym do publicznego wglądu. Stosownie zaś do art.6 ust. 2 pkt 2 ustawy każdy ma prawo w granicach określonych ustawą do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek 2 Sygn. akt IV SA/Wa 690/10 organizacyjnych. Wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy może wnieść także każdy podmiot, w tym nie mający prawa do terenu. W związku z powyższymi przepisami art.28 k.p.a. pozwala na uznanie skarżąca za stronę postępowania mającą interes prawny w tym postępowaniu przy uwzględnieniu jego sytuacji prawnej związanej z wieloletnim posiadaniem nieruchomości. Skarżąca wskazała ponadto, iż uzasadnienie decyzji SKO zawiera jedynie ogólne rozważania dotyczące kwestii interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym bez odniesienia się do sytuacji skarżącej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd rozpoznał skargę na decyzję SKO na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r, Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. - zwanej dalej "p.p.s.a."). Zasadnie SKO umorzyło postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniem skarżącej spółki, albowiem nie posiada ona interesu prawnego w sprawie. Zgodnie z art.28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Podkreślić należy, że art. 28 k.p.a. nie stanowi samoistnej normy prawnej, a to z tego względu, że ustalenie interesu prawnego lub obowiązku prawnego może nastąpić tylko w związku z normą prawa materialnego. Pojęcie "interes prawny", na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego, a mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązujący, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1559/06). 3 Sygn. akt IV SA/Wa 690/10 Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymaga ustalenia, jakim pomiotom może przysługiwać interes prawny w postępowaniu administracyjnym o ustalenie warunków zabudowy, prowadzonym na podstawie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ustawa ta nie reguluje tej kwestii wprost, jednakże kryteria ustalania kręgu podmiotowego wspomnianego wyżej postępowania zostały rozstrzygnięte w orzecznictwie. Orzecznictwo to zostało ukształtowane jeszcze przed wejściem w życie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tj. pod rządem poprzednio regulującej kwestie lokalizacji inwestycji ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity - Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz.139 z późn.zm.), niemniej zachowuje ono pełną aktualność w obecnym stanie prawnym. Zgodnie zatem z utrwalonym stanowiskiem sądownictwa administracyjnego interes prawny w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy posiadają, oprócz wnioskodawcy (inwestora), ubiegającego się o wydanie decyzji także właściciele lub użytkownicy wieczyści działek stanowiących teren inwestycji lub też nieruchomości sąsiednich (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 1995 r., sygn. akt VI S.A. 13/95, publ. ONSA 1995/4/154 oraz późniejsze, oparte na niej orzeczenia). Interes prawny w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy wynika zatem, poza faktem wystąpienia z wnioskiem o ustalanie takich warunków (z czym, jak trafnie zauważyła skarżąca, nie łączy się wymóg posiadania jakichkolwiek praw do terenu inwestycji), z tytułu posiadania prawa rzeczowego do nieruchomości, która bądź to stanowi teren planowanej inwestycji, bądź to sąsiaduje z tym terenem (prawa własności albo prawa użytkowania wieczystego). W konsekwencji nie wystarcza do wywiedzenia takiego interesu posiadanie innego rodzaju praw do nieruchomości (np. obligacyjnego prawa dzierżawy), czy też sam fakt posiadania roszczeń o prawa rzeczowe do nieruchomości. Skarżąca nie kwestionuje, że nie posiada tytułu prawnego do działki numer [...], położonej w W. [...] w obrębie [...], w części sąsiadującej z terenem inwestycji a w części stanowiącej część tego terenu, podkreśla natomiast, że dysponuje tą nieruchomością od wielu lat i że podjęła kroki prawne do nabycia jej własności albo użytkowania wieczystego. Z załączonego do skargi wypisu z rejestru gruntów istotnie wynika, że skarżąca jest podmiotem 4 Sygn. akt IV SA/Wa 690/10 władającym przedmiotową nieruchomością, wynika jednakże również i to, że właściciel nieruchomości jest ustalony i jest nim Miasto [...] W. W świetle poczynionych wcześniej uwag nie może ulegać wątpliwości, że wyłącznie aktualnemu właścicielowi gruntu, tj. Miastu [...] W. przysługuje w niniejszej sprawie interes prawny, wiążący się z jednej strony z sąsiadowaniem przez działkę nr [...] z terenem inwestycji, a z drugiej strony z faktem, że część tej działki stanowi teren inwestycji (w tym zakresie interes ten przysługuje również inwestorowi, który określił teren inwestycji). Wyłącznie ten podmiot legitymowany jest do tego, aby w postępowaniu administracyjnym, korzystając z przysługujących mu praw procesowych, czuwać nad tym, aby ustalenie warunków zabudowy dla planowanej inwestycji nie pogorszyło warunków zagospodarowania na działce zajmowanej przez skarżącą. Obiektywny interes, jaki skarżąca niewątpliwie posiada w niniejszej sprawie, sprowadzający się również do zapobieżenia negatywnemu oddziaływaniu planowanej inwestycji na zajmowaną przez skarżącą działkę, ma jednakże - z racji nieuregulowania praw rzeczowych skarżącej do nieruchomości - wymiar wyłącznie faktyczny, a nie prawny, co nie daje wystarczających podstaw do uzyskania przez skarżącą statusu strony postępowania. Skarga nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.