IV SA/Wa 694/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 7 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. W. i M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. Po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 24 czerwca 2010 r. wyroku oddalającego skargę M. W. i J. W. skarżący M. W. zwrócił się o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Ze złożonego w dniu 12 lipca 2010 r. formularza PPF wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz małoletnim synem i córką. W rubryce 7 wniosku, zatytułowanej majątek wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, skarżący wskazał, iż jest właścicielem domu o pow. 100 m2, mieszkania o pow. 100 m2 oraz działki o pow. 1038 m2. Jako źródło miesięcznych dochodów skarżący wymienił dochód z działalności gospodarczej w wysokości 5000 zł. Ponieważ złożone przez wnioskodawcę oświadczenie nie zawierało pełnych informacji co do źródeł dochodu rodziny skarżącego oraz wielkości wydatków ponoszonych miesięcznie na bieżące utrzymanie, wnioskodawca pismem Sądu z dnia 20 lipca 2010 r. został wezwany do uzupełnienia, w terminie 14 dni przedmiotowego wniosku poprzez nadesłanie: - wyciągów z posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę kont bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, za ostatnie trzy miesiące rozliczeniowe, - odpisów zeznań podatkowych skarżącego oraz jego żony za 2009 r., - kopii umowy kredytu zaciągniętego na zakup nieruchomości wraz z harmonogramem spłat tego kredytu, - oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym skarżącego ze wskazaniem źródeł tych wydatków oraz ich miesięcznej wysokości, - dokumentów potwierdzających dochód z działalności gospodarczej wskazanych w rubryce 10 formularza PPF, - oświadczenia wyjaśniającego, czy skarżący i jego żona są właścicielami zarówno domu o pow. 100 m2 i mieszkania o tej samem powierzchni, czy też dom, który skarżący posiadają ma powierzchnię mieszkalną 100 m2. Wezwanie do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy doręczono skarżącemu w dniu 26 lipca 2010 r. Termin do uzupełnienia braków przedmiotowego wniosku upłynął zatem bezskutecznie w dniu 9 sierpnia 2010 r. Skarżący w zakreślonym terminie nie wykonał wezwania Sądu. Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje: W postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostały wyjaśnione podstawowe okoliczności dotyczące ponoszonych przez wnioskodawcę kosztów utrzymania oraz źródeł ich finansowania. Informacje, do których udzielenia zobowiązano skarżącego, a które nadal pozostały niewyjaśnione miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego przez niego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, rzutując przede wszystkim na prawidłową ocenę jego sytuacji materialno – bytowej i możliwości płatniczych. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania ze strony Sądu, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowej ze środków publicznych. Rodzi to obowiązek wszechstronnego ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy informacje udzielone przez osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy budzą wątpliwości lub są rozbieżne z posiadanymi już przez Sąd, albo po prostu okazują się niewystarczające dla dokonania tej oceny. W niniejszej sprawie skarżący wnioskował o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika (wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym), na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej jako P.p.s.a. ) jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nieudzielanie wymaganych informacji powoduje, iż brak jest możliwości ustalenia, czy skarżący spełnia tę przesłankę. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeżeli strona pomimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji – do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Jak wskazano powyżej, referendarz sądowy uznał zawarte w urzędowym formularzu PPF z dnia 12 lipca 2010 r. oświadczenie skarżącego za niewystarczające dla dokonania oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, szczególnie przy braku jakiejkolwiek informacji odnośnie wysokości miesięcznych wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym skarżącego oraz pełnej informacji odnośnie źródeł ich finansowania, a w szczególności dokumentów wskazujących na rzeczywisty dochód z prowadzonej przez skarżącego oraz jego małżonkę działalności gospodarczej. Przedłożenie przez skarżącego żądanych dokumentów i oświadczeń pozwoliłoby nie tylko na weryfikację dochodów uzyskiwanych przez skarżącego, wskazanych w rubryce 10 formularza PPF ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej skarżący się znajduje. Wnioskodawca na skierowane do niego w dniu 20 lipca 2010 r. wezwanie nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. Za wystarczające dla merytorycznej oceny wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie mogą natomiast być uznać dane zawarte w formularzu wniosku. Okoliczności te powodują ostatecznie, iż brak jest podstaw aby przyjąć, że wnioskodawca uprawdopodobnił, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Dodatkowo należy podkreślić, iż zarówno Sąd jak i referendarz sądowy rozpoznając wniosek o prawo pomocy nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów i oświadczeń w tym przedmiocie. Jak już bowiem wyjaśniono sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. post. Sądu Apelacyjnego [...] z dnia [...] stycznia 2003 r., [...]). Jednocześnie należy mieć na uwadze, iż skarżący, wezwany do uzupełniania braków wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie wykonał przedmiotowego wezwania, natomiast w dniu 19 sierpnia 2010 r. ustanowił adw. D. B.- pełnomocnikiem z wyboru do reprezentowania go w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 246 § 3 P.p.s.a. adwokata, radcę prawnego, (doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego) można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym (doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym). Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego (doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Jak wskazano powyżej z akt sprawy wynika, że w dniu 19 sierpnia 2010 r. skarżący ustanowił pełnomocnika procesowego (z wyboru), o czym świadczy złożony przez skarżącego w dniu 23 sierpnia 2010 r. do akt sprawy dokument pełnomocnictwa, wskazujący na umocowanie wyżej wymienionego adwokata do reprezentowania skarżącego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 694/10 oraz przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Okoliczność ta – w świetle art. 246 § 3 P.p.s.a. - ma decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiocie udzielenia skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika procesowego z urzędu. Umocowanie przez skarżącego profesjonalnego pełnomocnika z wyboru oznacza bowiem, iż w rozważanym przypadku spełniona została negatywna przesłanka przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego (art. 246 § 3 P.p.s.a.), a tym samym złożony wniosek nie mógł być uwzględniony. W świetle brzmienia art. 246 § 3 P.p.s.a. pozostawanie przez stronę w stosunku prawnym z profesjonalnym pełnomocnikiem, wyklucza pozytywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia takiego pełnomocnika, niezależnie od rzeczywistych możliwości finansowych wnioskodawcy (por. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt I FZ 160/08 i postanowieniu z dnia 24 stycznia 2008 r., sygn. akt I GZ 228/07). W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 246 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.