IV SA/Wa 70/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi L. L. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., sygn. akt [...], Minister Infrastruktury i Rozwoju umorzył wszczęte z wniosku L.L. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] sierpnia 1972 r, nr [...] w części dotyczącej odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w B. przy ulicy [...] o pow. 27928m 2 w części dotyczącej przyznanego odszkodowania w udziałach dotyczących H.S., B.L., W.K., E.B., S.P., A.P., F.C., W.C., A.J., W.J., S.W., F.D. oraz spadkobierców E.S., M.P. i W.W. Stan sprawy przedstawiał się następująco. Orzeczeniem z dnia [...].08.1972 r., nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. orzekło o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w B. przy ul. [...], o pow. 27928 m2 posiadającej złożony zbiór dokumentów nr zd. [...], oznaczonej numerami [...] i [...] na wyrysie geodezyjnym sporządzonym przez Miejską Pracownię Geodezyjną w B., stanowiącej współwłasność H.S., B.L., L.L., W.K., E.B., S.P., A.P., F.C., W.C., A.J., W.J., S.W., F.D. oraz spadkobierców E.S., M.P. i W.W.  Pismem z dnia 13.04,2008 r. Pani L.L., wystąpiła o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...],08.1972 r., nr [...] w części dotyczącej przyznanego jej odszkodowania. Postanowieniem z dnia [...].07.2010 r., nr [...] Minister Infrastruktury zawiesił postępowanie do czasu przedłożenia prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po F.D., T.D., W.K., A.W., S.W. i W.C. Postanowieniem z dnia [...].04.2012, nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odmówił podjęcia zawieszonego postanowieniem z dnia [...].07.2010 r., nr [...] postępowania w przedmiotowej sprawie. Postanowieniem z dnia [...].03.2013 r., nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej podjął zawieszone postępowanie, bowiem ustąpiła przyczyna zawieszania. Organ podjął czynności w celu ustalenia pozostałych spadkobierców byłych właścicieli. W toku postępowania organ ustalił na podstawie wniosku strony skarżącej, że L.L. domaga się także stwierdzenia nieważności decyzji działając również w imieniu pozostałych współwłaścicieli wywłaszczonej nieruchomości. Organ w takim wypadku uznał, że nie przysługuje jej legitymacja do wystąpienia w ich imieniu z tym żądaniem. W związku z tym organ wszczął postępowanie co do całości orzeczenia PWRN w B. w stosunku do podmiotu, który nie był objęty tym żądaniem. Skutkować to musiało umorzeniem postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiodła skarżąca L.L. Decyzji zarzuciła naruszenie: -art. 7, 8, 10, 11, 12, 15, 76, 77 § 1, 78, 80, 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i brak dostatecznego uzasadnienia prawnego rozstrzygnięcia; -art. 28 i 105 K.p.a. poprzez wadliwe uznanie, że skarżąca nie posiada interesu prawnego do występowania w niniejszej sprawie oraz uznania, że w świetle istniejących okoliczności zostały spełnione przesłanki do umorzenia postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że organ przez 6 lat prowadził postępowanie, zobowiązywał ją do wskazywania następców prawnych dawnych właścicieli nieruchomości po czym ostatecznie wadliwie, jej zdaniem uznał, że nie ma ona interesu prawnego do występowania w imieniu pozostałych uczestników tego postępowania. Działania organu są w jej ocenie niezrozumiałe i niekonsekwentne zważywszy na wieloletni prowadzenie niniejszego postępowania. Wydane rozstrzygnięcie stanowi nadmierne ograniczenie praw poszczególnych byłych właścicieli wywłaszczonej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia. Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803). Sąd w pełni podziela ustalenia organu z których wynika, że skarżąca nie ma interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności orzeczenia odszkodowawczego w imieniu pozostałych dawnych właścicieli wywłaszczonej nieruchomości i ich spadkobierców. Status strony w postępowaniu administracyjnym reguluje art. 28 k.p.a. Zgodnie z jego brzmieniem stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowania czy też ten kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny jest konkretnym interesem indywidualnym, którego istnienie musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych konkretnej sprawy i w określonych przepisach prawa materialnego.(por. wyrok NSA z 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2035/11 LEX nr 1121192). Za stronę, najogólniej, będzie uważana osoba fizyczna czy prawna, która na podstawie obowiązującego prawa może uzyskać określone korzyści lub może być zobowiązana do określonego zachowania, które wyznacza konkretna decyzja administracyjna wydana przez organ administracji publicznej. Domagając się dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze strony, strona ta musi wykazać przysługujący jej interes prawny a więc wskazać normę prawa materialnego z której wywodzi swe uprawnienie do bycia stroną. Jak wynika z kwestionowanej decyzji wywłaszczeniowej uprawnionymi do uzyskania odszkodowania była sama skarżąca oraz pozostali współwłaściciele lub ich spadkobiercy w określonych w tej decyzji udziałach. Co prawda prawo do żądania odszkodowania było ściśle związane z decyzją wywłaszczeniową to jednak prawo to jest prawem podzielnym. Co za tym idzie, każdy z uprawnionych miał prawo we własnym imieniu i granicach przysługującego mu udziału, do żądania stwierdzenia nieważności decyzji odszkodowawczej. W związku z tym skarżąca nie miała legitymacji czynnej do domagania się stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej w imieniu pozostałych osób wywłaszczonych. Nie wykazała także w toku postępowania aby pozostali uprawnieni udzielili jej pełnomocnictwa do działania w ich imieniu. Zgodnie z art. 61 § 1 K.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na wniosek strony lub z urzędu. Za stronę uznaje się się podmiot określony w art. 28 K.p.a. W związku z tym organ prawidłowo przyjął, że skarżąca nie ma interesu prawnego do żądania wszczęcia postępowania nieważnościowego w imieniu pozostałych podmiotów wskazanych w decyzji odszkodowawczej (lub ich spadkobierców). Na marginesie wskazać można, że zupełnie czym innym jest, wynikająca z art. 61 § 4 K.p.a. konieczność zawiadomienia o wszczęciu postępowania wszystkich osób będących stroną w sprawie a czym innym możliwość zainicjowania postępowania administracyjnego. Jako zainteresowane biorą one udział w postępowaniu ale nie są one w takiej jak w tej sprawie konfiguracji wnioskodawcami czyli inicjatorami toczącego się postępowania. W związku z tym organ w sposób prawidłowy umorzył wszczęte postępowanie z wniosku innych niż skarżąca osób, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Sąd w związku z tym uznał brak podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza wskazane w skardze przepisy postępowania administracyjnego. Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. z 2012 r. poz. 270) orzekł jak w sentencji wyroku.