IV SA/Wa 720/18
WyrokWSA w Warszawie2018-05-18
Skład orzekający: Kaja Angerman, Aneta Dąbrowska, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał sprawę dotyczącą zgody na nabycie nieruchomości rolnej, gdy wnioskodawca twierdzi, że jego małżonka jedynie podpisała wniosek wyrażając zgodę na jego złożenie, a nie była współwnioskodawcą?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została uchylona z powodu naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy w sposób merytoryczny, nie ustosunkował się do zarzutów odwołania i nie poczynił wszechstronnych ustaleń faktycznych, w szczególności nie wyjaśnił charakteru występowania małżonki wnioskodawcy w postępowaniu i skutków jej podpisu na wniosku. Naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego miało istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
W. M. złożył wniosek o zgodę na nabycie nieruchomości rolnej, dołączając podpis swojej żony R. M. Organy administracji uznały, że oboje małżonkowie są wnioskodawcami i odmówiły zgody z powodu braku kwalifikacji rolniczych R. M. W. M. w skardze podniósł, że jego żona jedynie podpisała wniosek wyrażając zgodę na jego złożenie przez męża do majątku wspólnego, a on sam jest wyłącznym wnioskodawcą. Sąd administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2017 r. i zasądził od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz W. M. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kaja Angerman, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant ref. Marta Pachulska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2018 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na nabycie nieruchomości rolnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz W. M. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
1 U Z A S A D N I E N I E
W. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: Minister) z [...] grudnia 2017 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z [...] września 2017 r. o niewyrażeniu zgody na nabycie przez R. M. i W. M. nieruchomości rolnej zabudowanej stanowiącej własność Rolniczej Korporacji Spółdzielczej w [...] z siedzibą w [...], stanowiącej działkę położoną w obrębie [...], gmina [...], o numerze ewidencyjnym [...], o powierzchni 3,8290 ha.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
W dniu 13 kwietnia 2017 r. R. M. i W. M. wystąpili do Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych z wnioskiem o wyrażenie zgody na nabycie przez nich nieruchomości rolnej położonej w obrębie [...], gmina [...] stanowiącej działkę oznaczoną nr [...], arkusz mapy 1, o powierzchni 3,8290 ha, dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...[ będącej własnością Rolniczej Korporacji Spółdzielczej w [...] z siedzibą w [...]. Do wniosku dołączyli świadectwo uzyskania przez W. M. tytułu zawodowego w zawodzie rolnik, potwierdzające posiadane kwalifikacje rolnicze, zaświadczenie z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 23 lutego 2011 r. o nadanym W. M. numerze identyfikacyjnym producenta. Do wniosku W. M. załączył zobowiązanie do zamieszkiwania w okresie 5 lat od nabycia nieruchomości na terenie gminy, na obszarze której położona jest jedna z nieruchomości rolnych, która wejdzie w skład tworzonego gospodarstwa rodzinnego oraz oświadczenie o powierzchni posiadanych użytków rolnych (1,61275 ha) i nieprzekroczeniu powierzchni 300 ha użytków rolnych po nabyciu działki nr [...]. W. M. oświadczył, że na zakupionym gruncie zamierza zwiększyć prowadzoną przez siebie produkcję rolną w zakresie hodowli tuczników, co daje rękojmię należytego prowadzenia działalności rolniczej.
Działka gruntu nr [...] stanowi grunt orny i grunt rolny zabudowany. Nieruchomość nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wydano dla niej decyzję o warunkach zabudowy z [...] listopada 2016r. dla inwestycji polegającej na przebudowie obory na halę udojową z częścią socjalno – bytową oraz rozbudowie obory o dwie wiaty i okólnik.
Pismem z 19 kwietnia 2017 r. Prezes Agencji Nieruchomości Rolnych wezwał R. M. do przedłożenia dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji rolniczych oraz oświadczenia w przedmiocie zobowiązania się do zamieszkiwania w okresie 5 lat od dnia nabycia nieruchomości na terenie gminy, na obszarze której położona jest jedna z nieruchomości rolnych, która wejdzie w skład tworzonego gospodarstwa rodzinnego.
W odpowiedzi na wezwanie z 19 kwietnia 2017 r. R. M. zobowiązała się do zamieszkiwania w okresie 5 lat od dnia nabycia nieruchomości na terenie gminy [...], na terenie której położona jest nieruchomość rolna wchodząca w skład tworzonego gospodarstwa rolnego. W. M. złożył oświadczenie z 8 maja 2017r. o osobistym prowadzeniu od 2012 r. gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,1575 ha potwierdzone przez Burmistrza Gminy [...] oraz z 11 maja 2017r. o osobistym prowadzeniu od 2011 r. gospodarstwa rolnego o powierzchni 0,4600 ha potwierdzone przez Burmistrza [...]. W. M. oświadczył, że nie jest rolnikiem indywidualnym. Natomiast od 2011 r. prowadził działalność rolniczą na posiadanych nieruchomościach rolnych.
Wezwaniem z 31 maja 2017 r. Prezes Agencji Nieruchomości Rolnych wezwał W. M. do złożenia wyjaśnień przez przedstawienie dokumentów potwierdzających posiadanie przez R. M. kwalifikacji rolniczych.
W odpowiedzi na wezwanie z 31 maja 2017 r., w piśmie z 12 czerwca 2017 r. W. M. wskazał, że R. M, złożyła podpis na wniosku z 13 kwietnia 2017 r. celem wyrażenia zgody na nabycie nieruchomości rolnej przez jej męża do majątku wspólnego małżonków. Podpis współmałżonka wnioskodawcy na wniosku nie spowodował, że stał się on również wnioskodawcą.
Dyrektor Generalny Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa decyzją z [...] września 2017 r. nie wyraził zgody na nabycie przez W. i R. małż. M. prawa własności nieruchomości rolnej wskazując na brak kwalifikacji zawodowych R. M.. Organ I instancji wskazał, że W. M. posiada kwalifikacje rolnicze oraz daje rękojmię należytego prowadzenia działalności rolniczej, przy czym jego żona R. M. nie spełnia wskazanych warunków. Organ I instancji wskazał, że gdy wnioskodawcą jest małżeństwo obydwoje małżonkowie muszą spełniać warunki wskazane w art. 2a ust. 4 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego.
Odwołanie od decyzji Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z [...] września 2017 roku wnieśli W. M. i R. M., podnosząc, że R. M. podpisała wniosek z 13 kwietnia 2017 r. wyrażając zgodę na nabycie gospodarstwa rolnego do majątku wspólnego małżonków, albowiem z takim wnioskiem wystąpił jej mąż W. M..
Po rozpatrzeniu odwołania R. M. W. M. - Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] grudnia 2017 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z [...] września 2017r. wskazując, że R. M. – wnioskodawca w sprawie nie posiada kwalifikacji rolniczych i nie daje rękojmi należytego prowadzenia działalności rolniczej.
W. M w skardze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący podniósł, że jest wyłącznym wnioskodawcą występującym o wyrażenie zgody na nabycie nieruchomości rolnej w celu stworzenia gospodarstwa rodzinnego. Wobec faktu pozostawania w związku małżeńskim z R. M. i obowiązującą w tym małżeństwie ustawową wspólnością majątkową małżeńską oraz w związku z pouczeniem do formularza wniosku, dostępnego w kwietniu 2017 r. na stronie internetowej Agencji Nieruchomości Rolnych informującym, iż jeżeli wnioskodawca pozostaje w związku małżeńskim, to wniosek powinien podpisać także współmałżonek. Skarżący w treści wniosku złożył stosowne oświadczenie o pozostawaniu w związku małżeńskim i jednocześnie jego żona R. M. złożyła podpis na wniosku z 13 kwietnia 2017 r. Treść wniosku oraz dołączone do niego dokumenty wskazują, że skarżący samodzielnie złożył wniosek o wyrażenie zgody na nabycie nieruchomości rolnej. Podpis R. M. na wniosku z 13 kwietnia 2017 r. stanowi wyraz zgody na złożenie takiego wniosku przez męża oraz nabycie nieruchomości rolnej do majątku wspólnego małżonków.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi - w odpowiedzi na skargę - wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Uczestnik postępowania R. M. oświadczyła, że złożyła podpis na wniosku z 13 kwietnia 2017r. postępując zgodnie z wymogiem formalnym do formularza wniosku, przyjmując do wiadomości fakt złożenia przez małżonka wniosku o nabycie nieruchomości rolnej i wyrażając zgodę na jego złożenie przez męża.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017, poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle art. 1 § 2 w/w ustawy kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawie skarg na decyzje administracyjne zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017, poz. 1369, ze zm.) – dalej w skrócie: "P.p.s.a.". Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania jej z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny uchyla akt administracyjny, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.), względnie naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdzić należy, iż skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, zapadła z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia (wynik sprawy).
Zgodnie z art. 2a ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 2196, ze zm.) nabycie nieruchomości rolnej przez inne podmioty niż rolnika indywidualnego i podmioty wymienione ust. 3 pkt 1 oraz w innych przypadkach niż wymienione w ust. 3 pkt 2-4, może nastąpić za zgodą Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka, wyrażoną w drodze decyzji administracyjnej, wydanej na wniosek osoby fizycznej zamierzającej utworzyć gospodarstwo rodzinne, która posiada kwalifikacje rolnicze albo której, pod warunkiem uzupełnienia kwalifikacji zawodowych, przyznano pomoc, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2017 r. poz. 1856) albo w art. 3 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 562, 624, 892, 935 i 1475), a termin na uzupełnienie tych kwalifikacji jeszcze nie upłynął, daje rękojmię należytego prowadzenia działalności rolniczej, zobowiąże się do zamieszkiwania w okresie 5 lat od dnia nabycia nieruchomości na terenie gminy, na obszarze której położona jest jedna z nieruchomości rolnych, która wejdzie w skład tworzonego gospodarstwa rodzinnego.
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że skarżący spełnia przesłanki z art. 2a ust. 4 pkt 2 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, a w konsekwencji na jego rzecz może być wydana zgoda na nabycie nieruchomości rolnej. Poza sporem pozostaje również okoliczność braku kwalifikacji rolniczych R. M.. Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia - czy wniosek z 13 kwietnia 2017r. został złożony wyłącznie przez skarżącego za zgodą i wiedzą jego małżonki wyrażoną poprzez osobiste złożenie przez nią podpisu na wniosku czy też wniosek został złożony przez oboje małżonków – skarżącego i R. M.. A w konsekwencji ustalenie czy organ w sposób prawidłowy ustalił osobę wnioskodawcy.
Zasadniczą przesłanką faktyczną wydania rozstrzygnięcia wyrażenia zgody lub nie wyrażenia zgody na nabycie nieruchomości rolnej jest – jak wynika z art. 61 § 1 K.p.a. prawidłowe ustalenie podmiotu, od którego pochodzi podanie. Ustalenie to jest bowiem warunkiem zgodnego z prawem procedowania w sprawie. Prawidłowe określenie strony składającej podanie może mieć także wpływ na ustalenie stanu zawisłości danej sprawy administracyjnej, względnie występowania w niej prawomocnego rozstrzygnięcia.
Zauważyć w tym miejscu trzeba, iż przesłanką wszelkich rozstrzygnięć organów administracji winny być kompletne ustalenia faktyczne. Zasada powyższa wynika wprost z art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego [(Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, ze zm.) – dalej w skrócie: "K.p.a."] i znajduje zastosowanie do wydawanych w toku postępowania administracyjnego decyzji.
Z wydanych w toku postępowania administracyjnego decyzji Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa oraz Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wynika, że organy te uznały, iż wniosek o wszczęcie postępowania w zakresie wyrażenia zgody na nabycie nieruchomości rolnej pochodzi od skarżącego i od jego małżonki R. M..
Takie stanowisko organu odwoławczego w kontekście argumentacji przedstawionej w odwołaniu od decyzji oraz skardze, a w szczególności przedłożonego przez uczestniczkę postępowania oświadczenia z 21 marca 2018 r. uznać należy za przedwczesne.
Zauważyć w tym miejscu trzeba, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący wskazał jednoznacznie, że podpis współmałżonka złożony na wniosku z 13 kwietnia 2017 r. stanowił wyłącznie "wyraz zgody na złożenie wniosku przez małżonka", zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2017 r., poz. 682, j.t.).
Charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego w sposób bezpośredni zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 K.p.a. Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy zawisłej przed organem I instancji. Dlatego rola organu odwoławczego nie ogranicza się tylko do kontroli instancyjnej decyzji organu I instancji, lecz organ odwoławczy obowiązany jest ponownie sprawę rozpatrzyć i rozstrzygnąć w jej całokształcie, według stanu prawnego i faktycznego aktualnego na datę orzekania przez ten organ.
Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja wydana została z naruszeniem tej zasady. Zasada dwuinstancyjności jest zasadą konstytucyjną ustanowioną w art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej który stanowi: "Każda ze stron ma prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa". Ustanowiona w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasada dwuinstancyjności jest realizowana w postępowaniu administracyjnym, które przyjmuje w art. 15 K.p.a. jako zasadę ogólną. Zgodnie z tą zasadą każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania, przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Sprawa administracyjna jest zatem dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta, po raz pierwszy w I instancji, a następnie w II instancji. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej (B. Adamiak, Odwołanie w polskim systemie postępowania administracyjnego, Wrocław 1980, s. 144 i nast.). A zatem ponownie rozpoznając i rozstrzygając sprawę organ odwoławczy obowiązany jest przede wszystkim ustalić osobę wnioskodawcy, zakres postępowania wyjaśniającego niezbędnego do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (załatwienia wniosku), później poddać ocenie materiał dowodowy zebrany i zbadany przez organ I instancji oraz dokonane przez ten organ ustalenia, a następnie usunąć stwierdzone naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego, których dopuścił się organ niższej instancji (B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wydawnictwo C. H. Beck Warszawa 2006, s. 606 oraz powołane tam orzecznictwo). Obowiązkiem organu odwoławczego jest także ustosunkowanie się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu tak w sensie pozytywnym jak i negatywnym, tj. wskazanie odwołującej się stronie dokonanej przez organ odwoławczy prawnej oceny podnoszonych w odwołaniu zarzutów.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że działanie organu odwoławczego naruszyło zasadę dwuinstancyjności postępowania, która wymaga aby postępowanie przed organem drugiej instancji miało wymiar w pełni merytoryczny, a nie tylko kontrolny. Organ II instancji jest bowiem zobowiązany rozpoznać i ustalić we własnym zakresie prawidłowe rozstrzygnięcie w sprawie. Do realizacji tej zasady nie wystarczy przytoczenie przepisów prawa, zwięzłe opisanie przebiegu przeprowadzonego dotychczas przez organ I instancji postępowania, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji do tego właśnie się sprowadza. Analizując treść decyzji należy stwierdzić, że organ odwoławczy nie odniósł się w żaden sposób do zarzutów odwołania, pomijając w ten sposób w całości konsekwencje dla sposobu rozpoznania wniosku. Podkreślenia wymaga również fakt, że akta sprawy nie zawierają żadnych dokumentów pozwalających stwierdzić, aby organ odwoławczy poczynił ustalenia kto jest wnioskodawcą w sprawie. W świetle oświadczeń złożonych przez małżonków M. w odwołaniu od decyzji organ odwoławczy powinien w pierwszej kolejności poczynić ustalenia czy R. M. była inicjatorką postępowania administracyjnego czy też, jak wskazuje w treści odwołania jedynie złożyła osobisty podpis pod wnioskiem męża celem jego akceptacji w świetle przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Okoliczność ta wymaga przy tym zweryfikowania przez organ administracji II instancji, przez uzyskanie od małżonki skarżącego stosownego, jednoznacznego oświadczenia na piśmie w zakresie charakteru w jakim występuje w toku postępowania administracyjnego, ewentualnie również jednoznacznego stanowiska skarżącego w tej kwestii. Podkreślić przy tym należy, iż przy ustaleniu wnioskodawców nie mają decydującego znaczenia podpisy na piśmie, czy wskazanie w nagłówku pisma ani nawet dosłowne powołanie poszczególnych zawartych w nim zwrotów, ale ocena intencji strony dokonana w oparciu o całokształt podniesionych okoliczności, a o tym, jaki charakter ma mieć ostateczne pismo decyduje strona, a w razie wątpliwości w tym zakresie obowiązkiem organu administracji publicznej jest przekazanie stronie informacji o jej sytuacji procesowej, tak aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości praw. Wszystkie te okoliczności rozpatrywane w ich wzajemnym powiązaniu i w kontekście podniesionego w odwołaniu oraz skardze zarzutu podpisania wniosku przez małżonkę skarżącego wyłącznie celem wyrażenia zgody na złożenie wniosku przez męża pozwalają na stwierdzenie, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów postępowania, albowiem organ odwoławczy nie dokonał wszechstronnych ustaleń faktycznych, w tym w szczególności nie wyjaśnił w jakim charakterze małżonka skarżącego występuje w postępowaniu administracyjnym, jaki skutek wywołuje złożenie przez nią podpisu na wniosku z 13 kwietnia 2017 r.
Dokonując weryfikacji stanowiska zawartego przez stronę skarżącą w skardze w kontekście wyżej opisanych działań należy stwierdzić, że sprawa nie została rozpoznana przez organ odwoławczy w sposób właściwy w zakresie ustaleń stanu faktycznego sprawy. Takie działanie organu odwoławczego godzi w podstawowe prawa i gwarancje procesowe obywatela. Z jednej strony organ odwoławczy w zasadzie nie zajmuje własnego stanowiska w rozpoznawanej sprawie ograniczając się do opisu przebiegu postępowania i przytoczenia przepisów a z drugiej strony nie ustosunkowuje się do zgłoszonych w odwołaniu zarzutów. Brak ustosunkowania się przez organ II instancji do podnoszonych w odwołaniu kwestii jest uchybieniem noszącym cechę uchybienia mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Konsekwencją naruszenia w rozpoznawanej sprawie zasady dwuinstancyjności postępowania jest naruszenie przez organ odwoławczy także zasady prawdy obiektywnej, zasad postępowania dowodowego oraz reguł prawidłowego uzasadnienia decyzji, które powinno w sposób pełny wyjaśniać motywy i przesłanki, którymi kierował się organ rozstrzygając sprawę. Zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie natomiast do treści art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. A zatem prawidłowe uzasadnienie, to takie które zawiera ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa, oraz wskazuje, jaki zachodzi związek między tą oceną, a treścią rozstrzygnięcia. Organ powinien zatem należycie uzasadnić, jak rozumie przepisy mające zastosowanie w rozpoznawanej sprawie i dlaczego należy je zastosować do konkretnych warunków stanu faktycznego danej sprawy. W uzasadnieniu organ powinien także wskazać wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy fakty, które uznał za udowodnione. Brak w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji ustaleń oraz rozważenia okoliczności związanych z przedmiotem postępowania stanowi naruszenie dyspozycji art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wadliwe uzasadnienie decyzji nie pozwala na również na ocenę, czy organ dopuścił się zaniechania przy wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy.
Odnosząc się do wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka R. M., ostatecznie cofniętego (protokół rozprawy k. 35), należy wskazać, że procedura sądowoadministracyjna nie przewiduje możliwości przeprowadzania przed sądem administracyjnym postępowania takiego dowodu. Wynika to z art. 106 § 3 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów (co należy podkreślić), jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd administracyjny orzeka bowiem na podstawie materiału faktycznego i dowodowego sprawy zgromadzonego w postępowaniu przed organami administracji. Zakres postępowania dowodowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest dostosowany do funkcji tego postępowania, której celem jest ocena zgodności z prawem procesu zastosowania norm prawa do określonego stanu faktycznego. Tak więc postępowanie dowodowe i dokonywanie w jego trakcie ustaleń faktycznych przez sąd administracyjny jest dopuszczalne jedynie w powyższym zakresie. Oznacza to, że sąd administracyjny nie może prowadzić postępowania dowodowego i dokonywać ustaleń, celem merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z 8 grudnia 2016r., II GSK 1345/15, LEX nr 2227786). Rozstrzygając ponownie sprawę organ powinien wydać decyzję eliminującą wymienione uchybienia, tj. rozpoznać ponownie sprawę merytorycznie oraz ustosunkować się do stawianych przez skarżącego zarzutów.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że organ II instancji, nie rozpoznając należycie sprawy i sporządzając nieprawidłowe uzasadnienie decyzji, naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., a także art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy i z tych też przyczyn na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 § 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Na koszty postępowania składają się wpis od skargi – 200 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego ustalone w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2018, poz. 265 j.t.) – 480 zł.
-----------------------
4
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło