IV SA/Wa 730/15

WyrokWSA w Warszawie2015-05-25

Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Anita Wielopolska-Fonfara, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 i 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami może obejmować obowiązek udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z eksploatacją linii elektroenergetycznej oraz do korzystania z pasa technologicznego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zakres ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, wynikający z art. 124 ust. 1 i 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest wyczerpująco określony przez ustawę i nie obejmuje obowiązku udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z eksploatacją linii elektroenergetycznej ani do korzystania z pasa technologicznego. Przepisy te upoważniają jedynie do założenia, przeprowadzenia, konserwacji i usuwania awarii urządzeń przesyłowych. W związku z tym, zaskarżona decyzja, która rozszerzała ten zakres, została uchylona w tej części jako naruszająca prawo materialne.
Stan faktyczny
Skarżąca J. K. wniosła skargę na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na potrzeby przeprowadzenia napowietrznej linii elektroenergetycznej. Skarżąca zarzuciła, że zakres ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości został ustalony z przekroczeniem upoważnienia zawartego w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez nałożenie obowiązku udostępnienia nieruchomości do eksploatacji linii i korzystania z pasa technologicznego. Sąd uznał ten zarzut za zasadny.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody w części utrzymującej w mocy decyzję Starosty w zakresie nakładającym na właścicieli nieruchomości obowiązek jej udostępnienia w celu wykonania czynności związanych z eksploatacją linii elektroenergetycznej oraz do korzystania z pasa technologicznego. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja w tej części nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2015 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Starosty Powiatu Z. z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w zakresie w jakim decyzja ta nakłada na właścicieli nieruchomości obowiązek jej udostępnienia w celu wykonania czynności związanych z eksploatacją linii elektroenergetycznej oraz do korzystania z pasa technologicznego linii elektroenergetycznej przy uwzględnieniu zakazów i nakazów wynikających z przepisów prawa; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części określonej w pkt 1 wyroku nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej J. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 j. t., ze zm.), dalej zwanej "k.p.a.", Wojewoda [...] (dalej "Wojewoda") po rozpatrzeniu odwołania J. K. (dalej "skarżącej") od decyzji Starosty Z. (dalej "Starosty") z dnia [...] października 2014 r., znak: [...], orzekającej o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, utrzymał decyzję Starosty w mocy. II. Przebieg postępowania administracyjnego, poprzedzający wydanie przez Wojewodę zaskarżonej obecnie decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r., przedstawia się w następujący sposób: 1. Decyzją z dnia [...] października 2014 r., wydaną na podstawie art.124 ustawy o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz.518), dalej "u.g.n.", na wniosek spółki P. S.A. z siedzibą w L. Oddział [...] (dalej "uczestnik") Starosta orzekł o: (1). ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obrębie K., gmina R., oznaczonej w ewidencji gruntów, jako działki ewidencyjne Nr [...]o powierzchni 2,84 ha, Nr [...] o powierzchni 0,65 ha oraz Nr [...] o powierzchni 0,9336 ha, stanowiącej własność A. K. oraz J. K., dla której Sąd Rejonowy w Z., Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW Nr [...], poprzez udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez działki napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV Z. – M., w tym demontaż starego słupa i posadowienie nowego na działce Nr [...], a także podwieszenie przewodów linii elektroenergetycznej nad działkami Nr [...] oraz Nr [...], zgodnie z trasą oznaczoną na załączniku mapowym, stanowiącym integralną część niniejszej decyzji, w pasie technologicznym o szerokości 18 m (po 9 m od osi linii w każdą stronę), którego łączna powierzchnia wynosi 0,2041 ha, w tym na działce Nr [...] 0,1539 ha, na działce Nr [...] 0,0380 ha oraz na działce Nr [...] 0,0122 ha; (2). zobowiązaniu właścicieli nieruchomości do jej udostępnienia w celu wykonania w obszarze pasa technologicznego prac budowlano - montażowych związanych z przebudową napowierzchnej linii elektroenergetycznej 110 kV Z. – M., a także w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, usuwaniem awarii i eksploatacją przedmiotowej linii elektroenergetycznej oraz do korzystania z pasa technologicznego linii elektroenergetycznej przy uwzględnianiu zakazów i nakazów wynikających z przepisów prawa; (3). zobowiązaniu P. S.A. z siedzibą w L., Oddział [...] do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po wykonaniu inwestycji, a jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, do ustalenia odszkodowania odpowiadającego wartości poniesionych szkód. Jeżeli na skutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększy się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu; (4). ostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej. 2. Pismem z dnia 15 października 2014 r. skarżąca wniosła do Wojewody odwołanie od decyzji Starosty, zarzucając organowi: - ustalenie zakresu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przez jej właścicieli z przekroczeniem upoważnienia zawartego w art.124 u.g.n. poprzez udzielenie zezwolenia na wykonania czynności związanych z eksploatacją przedmiotowej linii elektroenergetycznej oraz do korzystania z pasa technologicznego linii elektroenergetycznej przy uwzględnianiu zakazów i nakazów wynikających z przepisów prawa; - uwzględnienie przy orzekaniu pisma z dnia 2 października 2013 r., potraktowanego jako pismo uczestnika, a złożonego przez osobę, nie legitymującą się stosownym upoważnieniem od uczestnika, - nieuwzględnienie zawinionej przez uczestnika wadliwości rokowań w sprawie udostępnienia nieruchomości w trybie cywilnoprawnym, które toczyły się pomiędzy uczestnikiem a właścicielami nieruchomości. III. Zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. Wojewoda rozpatrzył odwołanie skarżącej od decyzji Starosty z dnia [...] października 2014 r., utrzymując decyzję Starosty w mocy. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, Wojewoda wskazał w szczególności, co następuje: 1. W dniu 10 listopada 2014 r. do Wojewody wpłynęło pismo pełnomocnika uczestnika, ustosunkowujące się do zarzutów odwołania, przy którym przedłożono stosowne pełnomocnictwo udzielone osobie, która w imieniu uczestnika wniosła do Starosty pismo z dnia 2 października 2014 r. 2. Ponowne rozpoznanie sprawy prowadzi do wniosku, że zostały w niej spełnione wszystkie przesłanki warunkujące dopuszczalność ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, przewidziane w art.124 u.g.n., w konsekwencji czego należało orzec o takim ograniczeniu. W szczególności stwierdzić należy, że ograniczenie następuje na potrzeby realizacji celu publicznego, który został wymieniony w art.124 ust.1 ustawy i przewidziany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. 3. Postępowanie administracyjne w przedmiocie ograniczenia sposobu ograniczenia przedmiotowej nieruchomości zostało poprzedzone stosownymi rokowaniami pomiędzy uczestnikiem a właścicielami nieruchomości, mającymi na celu udostępnienie uczestnikowi nieruchomości na zasadach cywilnoprawnych. Rokowania te nie doprowadziły do porozumienia stron, w następstwie czego zaistniała konieczność ustanowienia dochodzonego przez uczestnika ograniczenia na drodze administracyjnoprawnej. Zgodnie z aktami postępowania administracyjnego, rokowania przeprowadzone z właścicielami działek ewidencyjnych Nr Nr [...], [...], [...]nie zakończyły się podpisaniem umowy cywilnoprawnej. Zgodnie z protokołem z negocjacji z dnia [...] kwietnia 2012 r. właściciele przedmiotowych działek nie wyrazili zgody na posadowienie słupa na nowym miejscu oraz ustanowienie służebności przesyłu, a także stwierdzili, że kwota wynagrodzenia w wysokości 1.500,00 zł jest za niska. Również protokół z negocjacji z dnia [...] listopada 2012 r. wskazuje, że stosowna zgoda nie została wyrażona przez J. K. oraz A. K. Natomiast zgodnie z protokołem z negocjacji z dnia [...] lutego 2013 r. z właścicielami działek omówiono warunki budowy linii energetycznej, lokalizację nowego słupa oraz zaproponowano wynagrodzenie w wysokości 2.000,00 zł. Właściciele na te warunki nie wyrażają zgody, twierdzą, że kwota jest śmiesznie niska swojej nie podają. Wg właścicieli jest fizyczna możliwość posadowienia nowego słupa w granicy działek [...], [...] i jest to dla nich jedyna możliwa do przyjęcia lokalizacja. Przed wejściem na działki oczekują zapłaty z góry za szkody (na działkach rosną porzeczki i drzewa owocowe). Pismem z dnia 8 marca 2013 r. inwestor ponowił propozycję ustanowienia służebności przesyłu. W odpowiedzi wystąpieniem z dnia 18 marca 2013 r. właściciele ww. działek ewidencyjnych oświadczyli, że przedstawione przez inwestora warunki ustanowienia służebności przesyłu nie mogą być zaakceptowane, ponieważ są dla nich niekorzystne. Pismem z dnia 28 marca 2013 r. inwestor podtrzymał złożoną ofertę oraz zakończył prowadzone rokowania. Ponadto poinformował, że zostanie wszczęta przed Starostą Z. procedura administracyjna, w przedmiocie zezwolenia na zajęcie przedmiotowej nieruchomości. Należy podkreślić, że organ pierwszej instancji przeprowadził w dniu [...] września 2013 r. rozprawę administracyjną, na której właściciele działek ewidencyjnych oświadczyli, że prowadzone negocjacje z inwestorem były niewłaściwie. Wnioskodawca świadomie prowadzi negocjację w taki sposób, aby uzyskać dla siebie pozytywną decyzję administracyjną, co będzie dla niego znacznie bardzie korzystne finansowo. Uważam, że do negocjacji niezbędny jest operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego, w którym określona byłaby wartość przesyłu, którą to chce nabyć wnioskodawca jeszcze przed rozpoczęciem prac. Natomiast pełnomocnik inwestora wyjaśnił, że przepisy prawa nie regulują formy i sposoby przeprowadzenia negocjacji oraz oświadczył, że w ciągu 20 dni przedstawi stanowiska w kwestii podtrzymania łub wycofania wniosku. Następnie wystąpieniem z dnia 2 października 2013 r. inwestor przekazał korespondencje wraz z operatem szacunkowym określającym wartość służebności przesyłu skierowaną do właścicieli nieruchomości. Wystąpieniem z dnia 1 października 2013 r. J. K. potrzymała zarzut, że rokowania prowadzone są w sposób niewłaściwy oraz wniosła o odrzucenie wniosku inwestora. Kolejnym wystąpieniem z dnia 23 maja 2014 r. inwestor poinformował o sporządzeniu nowego operatu szacunkowego oraz, że nie będzie konieczna wycinka wszystkich drzewek owocowych w pasie technologicznym. Tym samym należy uznać, że nie było możliwe zawarcie umowy cywilnoprawnej umożliwiającej zajęcie części nieruchomości objętej wnioskiem inwestora, ponieważ strony nie doszły do wspólnego porozumienia. 4. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 marca 2006 r., sygn. akt II SA/Wr 570/04 podmiotami uprawnionymi do uzyskania zezwolenia (art.124 ust.1 u.g.n.) będą, oprócz jednostek samorządu terytorialnego, także zakłady i przedsiębiorstwa użyteczności publicznej, których celem jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług publicznych. Nawiązując do powyższego, zgodnie z aktami organu pierwszej instancji K. A., reprezentująca P. Spółka Akcyjna wnioskiem z dnia 8 kwietnia 2013 r. zwróciła się do Starosty Z. o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obrębie K., oznaczonej w ewidencji gruntów, jako działki Nr Nr [...], [...] oraz [...] stanowiącej własność J. K. oraz A. K. Zgodnie z pełnomocnictwem z dnia [...] stycznia 2013 r. Zarząd Spółki P. S. A. upoważnił S. L. do wykonywania wszelkich czynności faktycznych i prawnych w imieniu i na rzecz spółki w tym m. in. do reprezentowania jej przed organami administracji publicznej. Należy podkreślić, że pełnomocnik miał prawo powoływania dalszych pełnomocników, w zakresie obejmującym całość lub cześć ww. pełnomocnictwa. Następnie w związku z realizacją zadania inwestycyjnego Przebudowa napowietrznej linii 110 kV Z. – M. pełnomocnictwem z dnia [...] lutego 2013 r. S. L. udzielił pełnomocnictwa K. A. do występowania w imieniu i na rzecz inwestora, tj. P. S. A. w L. w sprawach dotyczących Oddziału [...], w postępowaniach przed organami administracji publicznej, państwowej, rządowej, samorządu terytorialnego, osób prawnych i fizycznych, w zakresie związanym z wykonaniem czynności i postępowaniem administracyjno - prawnym wykonania dokumentacji technicznej i dokumentacji prawnej dla ww. zadania. Zgodnie z ww. pełnomocnictwem K. A. została także umocowana do występowania w imieniu spółki ze stosownymi wnioskami na podstawie u.g.n., w szczególności art. 124, art. 124 a, art. 124 b oraz art. 128, co do gruntów przebiegających pod linią 110 kV, jak również występowania w charakterze pełnomocnika w postępowaniach administracyjnych. Należy również zauważyć, że zgodnie z jego treścią Pełnomocnictwo obejmuje również umocowanie do negocjowania, zawierania i podpisywania umów pomiędzy Wykonawcą robót, a właścicielami lub posiadaczami nieruchomości na trasie Unii 110 kV w celu uzyskania na rzecz P. S, A., Odział prawa do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane w tym ustalenia i zapłaty za uzyskania tego prawa, przy czym ogranicza się umocowanie pełnomocnika w ten sposób, że określa maksymalna stawkę wynagrodzenia za uzyskane prawo do terenu w kwocie 10.000,00 zł. Odpowiadając na zarzut D. K. dotyczący przekroczenia ww. pełnomocnictwa w związku z zaproponowaną kwotą odszkodowania w wysokości 19.800,00 zł, należy zwrócić uwagę, że zgodnie z pismem z dnia 18 lipca 2014 r. powyższa kwota jest łączną wartością służebności przesyłu dla wszystkich trzech działek. W związku z powyższym należy uznać, że zarzut dotyczący przekroczenia umocowania za nieuzasadniony. 5. Pismem z dnia 18 listopada 2014 r. K. A. sprecyzowała żądanie, wnosząc o ograniczenie sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości poprzez udzielenie P. S. A. zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez działkę napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV Z. – M., polegające na zdemontowaniu istniejącej linii oraz podwieszenie przewodów i osprzętu nowej linii elektroenergetycznej, a także na funkcjonowanie linii elektroenergetycznej po jej wybudowaniu w obszarze pasa technologicznego. W uzasadnieniu wnioskodawca podkreślił, że zakres prac budowlano - montażowych związanych z realizacją inwestycji celu publicznego polega na demontażu istniejącej linii energetycznych oraz podwieszeniu w jej miejscu nowych przewodów linii i osprzętu. Zakres prac związanych z realizacją przedmiotowej inwestycji nie jest remontem, a przebudową, która zgodnie z rozumieniem Prawa Budowlanego jest wykonaniem prac powodujących możliwości zmiany parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu. Remont zaś to zgodnie z przywołanymi powyżej przepisami prace polegające na odtworzeniu stanu pierwotnego. Należy podkreślić, że przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. ma zastosowanie wyłącznie w sytuacjach, gdy ograniczenie przez organ nieruchomości następuje w wyniku przeprowadzenia nowych instalacji liniowych. Zgodnie z art. 124 ust. 6 u.g.n. zakres dopuszczalnych działań przedsiębiorcy został ograniczony bowiem do konserwacji oraz usuwania awarii. Konserwacja polega na utrzymywaniu przedmiotu w odpowiednim stanie, w związku z tym w zakresie tego pojęcia nie mieszczą się działania związane z niewymuszoną awarią wymianą składników całej linii. Wniosek taki potwierdzałaby także treść art. 124 b ust. 1 u.g.n., gdzie rozróżnia się konserwację, remonty i usuwanie awarii. W związku z powyższym, dysponując decyzją o objęciu nieruchomości, uprawniony może wejść na nieruchomość, w przestrzeni której znajdują się urządzenia przesyłowe oraz dokonywać prac związanych z usuwaniem awarii (większych i mniejszych, tj. nie zawsze skutkujących przerwaniem dostaw mediów) oraz wykonywać prace konserwacyjne (malowanie, uszczelnianie, wymiana drobnych podzespołów lub elementów zużywających się w toku eksploatacji, ocieplanie, izolowanie, regulacja, itp.). W pojęciu konserwacji nie mieszczą się innego rodzaju działania, jak tylko takie, których celem jest zachowanie funkcjonowania urządzenia infrastrukturalnego w dotychczasowy sposób, zgodny z dotychczasową technologią. W przedmiotowej sprawie zgodnie z załącznikiem mapowym do kwestionowanej decyzji organu pierwszej instancji mamy do czynienia z zdemontowaniem istniejącej linii elektroenergetycznej 110 kV i słupa, w tym posadowienie w nowej lokalizacji słupa oraz podwieszeniu nad nieruchomością przewodów i osprzętu nowej linii elektroenergetycznej, a także na funkcjonowanie linii elektroenergetycznej 110 kV po jej wybudowaniu w obszarze pasa technologicznego o szerokości 18 m. Zdaniem wnioskodawcy działania P. S. A. polegające na zdemontowanie istniejącej linii oraz słupa, a także posadowieniem nowego słupa i podwieszenie przewodów linii elektroenergetycznej, mają charakter planowego działania zmierzającego do wybudowania nowej linii elektroenergetycznej w pobliżu dotychczas istniejącej. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 września 2010 r., sygn. akt. II SA/Lu 278/10 przebudowa linii to nowe roboty budowlane, dla wykonania których niezbędne jest - wobec braku zgody właścicieli nieruchomości - uzyskanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. Nie można przyjmować, że fakt istnienia napowietrznej linii energetycznej oznacza, iż inwestycja celu publicznego została już zrealizowana, co uniemożliwia zastosowanie art. 124 ust. 1 u.g.n. Cel publiczny to nie tylko budowa obiektów lub urządzeń lecz również ich utrzymywanie, przez co należy rozumieć ich przebudowę, remont i modernizację w celu zapewnienia możności ich ciągłej, niezakłóconej eksploatacji. 6. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego zobowiązania właściciela przedmiotowej nieruchomości do jej udostępnienia inwestorowi, należy podkreślić, że przepis art. 124 ust. 6 u.g.n. stanowi podstawę prawną wyłącznie do określenia ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości ściśle wskazanych w tej normie prawnej. W myśl art. 124 ust. 6 u.g.n. właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości jest obowiązany udostępnić nieruchomość w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1, a więc służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Przepis art. 124 ust. 6 u.g.n. ma charakter uregulowania szczególnego, które - tak jak pozostałe przepisy ustaw przewidujących ograniczanie bądź pozbawianie praw do nieruchomości dla celów publicznych - muszą być interpretowane dosłownie. Niedopuszczalne jest formułowanie innych niż ustanowione w ustawie przesłanek umożliwiających zastosowanie ograniczeń, o jakich mowa w tym przepisie. Zastosowane w sentencji organu pierwszej instancji sformułowanie dotyczące zobowiązania właściciela nieruchomości do jej udostępnienia (...) przy uwzględnianiu zakazów i nakazów wynikających z przepisów prawa, nie należy interpretować rozszerzająco. Dotyczą one bowiem jedynie zakazów i nakazów wynikających z aktualnych przepisów prawa oraz norm dotyczących budowy, konserwacji, usuwania awarii a także eksploatacji przedmiotowej linii elektroenergetycznej. IV. Skarżąca wniosła do Sądu skargę na decyzję Wojewody, zarzucając orzeczeniu: - naruszenie prawa materialnego, tj. art. 124 § 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami; - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 §3 kodeksu postępowania administracyjnego. Uzasadniając zarzuty skargi skarżąca podtrzymała zarzut odwołania, że ustalenie zakresu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przez jej właścicieli nastąpiło z przekroczeniem upoważnienia zawartego w art.124 u.g.n. Przepis ten nie przewiduje bowiem możliwości udzielenia zezwolenia również na wykonywanie czynności związanych z eksploatacją linii elektroenergetycznej oraz na korzystanie z pasa technologicznego linii elektroenergetycznej przy uwzględnianiu zakazów i nakazów wynikających z przepisów prawa. W myśl art. 124 § 6 u.g.n. obowiązek udostępnienia nieruchomości po wykonaniu prac budowlanych rozciąga się bowiem wyłącznie na czynności związane z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust 1. V. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: VI. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. prowadzi do następujących wniosków: 1. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W myśl tego przepisu starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. 2. Zasadniczymi przesłankami wydania decyzji o ograniczeniu korzystania z nieruchomości są zatem: realizacja celu publicznego wynikającego z planu miejscowego albo decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz brak zgody właściciela lub wieczystego użytkownika nieruchomości na takie ograniczenie. Oceniając spełnienie się wskazanych wyżej przesłanek w rozpoznawanej sprawie, stwierdzić należy, że ograniczenie sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości było co do zasady uzasadnione. 3. Wprawdzie w toku postępowania administracyjnego skarżąca podnosiła, że ograniczenie sposobu korzystania z jej nieruchomości jest wadliwie zarówno z racji niedopełnienia wymogu poprzedzenia postępowania administracyjnego prawidłowo przeprowadzonymi rokowaniami miedzy stronami, jak i z racji przekroczenia przez organ ustalonego w art.124 ustawy dopuszczalnego zakresu wskazanego wyżej ograniczenia, niemniej ostatecznie w skardze podtrzymano wyłącznie drugi z tych zarzutów. Niezależnie od powyższego Sąd, badając z urzędu także i kwestię przeprowadzenia w sprawie wymaganych przepisami rokowań, stwierdza iż rokowania takie miały miejsce, nie przynosząc w efekcie porozumienia między stronami. Sytuacja ta wywołała zatem konieczność przeprowadzenia kontrolowanego obecnie postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, że w decyzji odwoławczej odniesiono się do zarzutów odwołania, kwestionujących dopuszczalność uznania przeprowadzonych w sprawie rokowań za przeprowadzone prawidłowo. Stanowisko organu, nie podzielające zastrzeżeń skarżącej, Sąd w całości podziela. 4. Sąd przychyla się natomiast do zarzutu skargi, że ustalony w decyzji Starosty, a zaaprobowany następnie w decyzji odwoławczej, zakres ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości wykracza w części poza dopuszczalne granice takiego ograniczenia, wynikające z art.124 ust.1 i 6 u.g.n. Z art.124 ust.1 ustawy wynika, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości polega na udzieleniu zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Przepis art.124 ust.6 zobowiązuje natomiast właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości do jej udostępniania w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust.1. Nie ulega wątpliwości, że instytucja prawna przewidziana w art.124 u.g.n. ingeruje we władczy, daleko idący sposób w prawo własności nieruchomości, albowiem upoważnia podmiot, nie będący właścicielem danej nieruchomości, do korzystania z niej. Z powyższym automatycznie łączy się ograniczenie w takim korzystaniu, dotykające właściciela. Z racji konstytucyjnej ochrony prawa własności (art.64 Konstytucji RP) wskazana wyżej ingerencja może przybrać wyłącznie ramy przewidziane w ustawie. Ramy takie, w odniesieniu do instytucji ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, zakreśla w skonkretyzowany i co najistotniejsze wyczerpujący sposób art.124 ust.1 i 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Trafnie w tej sytuacji podnosi skarga, że przywołane przepisy nie nakładają na właściciela nieruchomości obowiązku jej udostępniania beneficjentowi decyzji w celu wykonania przez ten podmiot czynności związanych z eksploatacją ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust.1 (w niniejszej sprawie linii elektroenergetycznej) oraz do korzystania z pasa technologicznego wyznaczonego na potrzeby funkcjonowania tychże ciągów, przewodów i urządzeń. Zestawienie art.124 ust.1 i 6 ustawy wskazuje bowiem jasno, że beneficjent decyzji upoważniony jest wyłącznie do założenia i przeprowadzenia na nieruchomości ciągów, przewodów i urządzeń oraz do wstępu na nieruchomość celem wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii tychże. W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odwoławcza w części utrzymującej w mocy decyzję Starosty w zakresie nakładającym na właścicieli nieruchomości obowiązek jej udostępnienia nie tylko celem wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii linii elektroenergetycznej ale również w celu wykonania czynności związanych z eksploatacją przedmiotowej linii elektroenergetycznej oraz do korzystania z pasa technologicznego linii elektroenergetycznej przy uwzględnianiu zakazów i nakazów wynikających z przepisów prawa, wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art.124 ust.1 i 6 u.g.n. poprzez błędną wykładnię tych przepisów, wadliwie dopuszczającą ograniczanie sposobu korzystania z nieruchomości w zakresie szerszym, aniżeli wynikający z literalnego brzmienia regulacji. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, w konsekwencji czego decyzję odwoławczą należało w stosownej części uchylić. 5. W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku Wojewoda ponownie rozpatrzy odwołanie skarżącej od decyzji Starosty w części odnoszącej się do kwestii wskazanej w pkt 1 wyroku, uchyli decyzję Starosty w tej części oraz umorzy w tym zakresie postępowanie pierwszej instancji na podstawie art.138 § 1 pkt 2 k.p.a. Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. (punkt 2 wyroku), a o zwrocie kosztów postępowania sądowego na podstawie art.200 p.p.s.a. (punkt 3 wyroku).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło