IV SA/Wa 741/13
WyrokWSA w Warszawie2013-09-18
Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła miejsce zameldowania na skutek konfliktu rodzinnego i próbowała odzyskać posiadanie lokalu na drodze sądowej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta trwale i dobrowolnie opuściła miejsce zameldowania, a postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania jest niezależne od postępowania cywilnego o przywrócenie posiadania lokalu. Długotrwałe nieprzebywanie w miejscu zameldowania, nawet jeśli wynika z konfliktu rodzinnego i utrudnień w dostępie do lokalu, może stanowić podstawę do wymeldowania, jeśli nie jest związane z zamiarem powrotu i koncentracją życiowych interesów w danym miejscu.Stan faktyczny
Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Burmistrza o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z budynku mieszkalnego. Skarżący opuścił budynek w lipcu 2009 r. w wyniku konfliktu rodzinnego i próbował odzyskać posiadanie lokalu na drodze sądowej, uzyskując wyrok nakazujący wydanie kluczy do bramy. Skarżący zarzucił organom wadliwe ustalenie stanu faktycznego i naruszenie przepisów postępowania, twierdząc, że nie miał zamiaru trwale opuścić miejsca zameldowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2013 r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę
IV SA/Wa 741/13
U Z A S A D N I E N I E
I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Wojewoda [...] (dalej "Wojewoda"), po rozpatrzeniu odwołania W. Z. (dalej "skarżącego") od decyzji Burmistrza Gminy K. (dalej "Burmistrza") z dnia [...] września 2012 r. nr [...], orzekającej o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z budynku położonego przy ulicy O. w miejscowości B., gmina K. (dalej "sporny budynek", "wymeldowanie ze spornego budynku"), utrzymał decyzję Burmistrza w mocy.
II. Zaskarżona decyzja Wojewody zapadła w następującym stanie faktycznym:
1. Na wniosek D. M. (dalej "wnioskodawczyni"), współwłaścicielki spornego budynku, Burmistrz wszczął postępowanie w sprawie wymeldowania skarżącego z miejsca stałego pobytu.
2. Decyzją z dnia [...] września 2012 r. Burmistrz orzekł o wymeldowaniu skarżącego ze spornego budynku. W ocenie organu w sprawie wystąpiły ustawowe przesłanki do wymeldowania, albowiem skarżący trwale i dobrowolnie opuścił sporny budynek.
3. Skarżący wniósł do Wojewody odwołanie od decyzji Burmistrza.
III. Rozpatrzywszy zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. odwołanie od decyzji Burmistrza, Wojewoda utrzymał decyzję Burmistrza w mocy.
Uzasadniając własne rozstrzygnięcie, Wojewoda wskazał w szczególności, co następuje:
1. Stosownie do wyjaśnień wnioskodawczyni skarżący opuścił sporny budynek w dniu [...] lipca 2009 r. (dzień śmierci córki wnioskodawczyni, a żony skarżącego). W tym dniu skarżący poprosił o swoje rzeczy i odjechał w nieznane miejsce. Od tego dnia nie pojawił się w spornym budynku.
2. Zeznając w sprawie, skarżący podniósł następujące okoliczności faktyczne:
(-) w dniu [...] lipca 2009 r. skarżący opuścił sporny budynek na skutek gróźb syna i szwagra,
(-) do dnia opuszczenia budynku skarżący stale w nim zamieszkiwał,
(-) pomimo przymusowego opuszczenia budynku skarżący pozostawił w nim swoje rzeczy,
(-) w dniach [...] lipca, [...] i [...] sierpnia 2009 r. skarżący, w towarzystwie brata i bratanka, próbował wejść na teren posesji w asyście Policji celem zamieszkania w spornym budynku, jednakże zamieszkujący na niej członkowie rodziny uniemożliwili mu to,
(-) syn skarżącego oddał skarżącemu jedynie należące do niego stare gazety i ubrania,
(-) w spornym budynku zostały zmienione zamki,
(-) w dniu [...] października 2009 r. skarżący podjął kolejną, bezskuteczną próbę wejścia na teren nieruchomości,
(-) pod koniec sierpnia 2009 r. skarżący złożył pozew o przywrócenie naruszonego posiadania.
3. Celem wyjaśnienia sprzecznych oświadczeń stron postępowania w dniu [...] listopada 2009 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną z udziałem stron i świadków.
4. W toku postępowania odwoławczego pełnomocnik skarżącego poinformował, że wyrokiem z dnia [...] października 2012 r., sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w [...] (dalej "Sąd Okręgowy", "wyrok Sądu Okręgowego") uwzględnił powództwo posesoryjne skarżącego i nakazał pozwanym, tj.: wnioskodawczyni, szwagrowi skarżącego oraz synowi skarżącego wydanie powodowi kluczy do bramy wejściowej na posesję, na której znajduje się sporny budynek (dalej "sporna posesja").
Pismem z dnia [...] listopada 2012 r. pełnomocnik skarżącego poinformował Wojewodę, że skarżący złożył do komornika sądowego wniosek o wszczęcie egzekucji wyroku Sądu Okręgowego.
Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że komornik sądowy zwrócił wniosek o wszczęcie egzekucji wyroku. Skarżący złożył skargę na działanie komornika do Prezesa Sądu Rejonowego dla [...]. Komornik odmówił jednak potwierdzenia powyższych informacji (odpowiedź z dnia [...] stycznia 2013 r. na pisma Wojewody [...] z dnia [...] i [...] grudnia 2012 r. w aktach sprawy).
Dnia [...] stycznia 2013 r. do Wojewody wpłynęło kolejne pismo pełnomocnika skarżącego, który wyjaśnił, że skarżący złożył do sądu skargę na czynności komornika w związku ze zwróceniem mu podania o wszczęcie egzekucji komorniczej wyroku Sądu Okręgowego.
Pełnomocnik skarżącego poinformował jednocześnie, że w grudniu 2012 r. skarżący próbował bezskutecznie samodzielnie zamieszkać w miejscu stałego zameldowania. Syn skarżącego wydał skarżącemu, zgodnie z orzeczeniem Sądu Okręgowego klucze do bramy wejściowej, lecz odmówił udostępnienia kluczy do garażu i budynku mieszkalnego.
5. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że skarżący nie mieszka obecnie w miejscu, pod adresem którego jest zameldowany na pobyt stały. Okoliczność tę potwierdziły strony postępowania, przesłuchani w sprawie świadkowie oraz informacje z Komisariatu Policji w K.
6. Oceniając materiał dowodowy, Wojewoda nie wziął pod uwagę zeznań E. G. i A. M., ponieważ osoby te nie mają wiedzy co do okoliczności opuszczenia miejsca pobytu stałego przez skarżącego. Organ pominął również zeznania: P. Z. z dnia [...] lipca 2009 r., K. M. z dnia [...] października 2009 r. oraz L. M. z dnia [...] sierpnia 2009 r. z uwagi na brak mocy dowodowej.
7. Wojewoda podziela ocenę prawną ustalonego w sprawie stanu faktycznego, że skarżący opuścił miejsce pobytu stałego trwale i dobrowolnie. Podstawą do sformułowania takiej oceny jest fakt długotrwałego przebywania skarżącego poza spornym budynkiem. Upływ bowiem ponad trzech lat od wyprowadzki zameldowanego z budynku jest wystarczająco długim okresem czasu, ażeby móc uznać ją za okoliczność o charakterze trwałym.
8. Wbrew zapewnieniom skarżącego nie można uznać, że ma on zamiar powrócić do miejsca stałego pobytu. Jakkolwiek wyrokiem Sądu Okręgowego nakazano wydanie skarżącemu kluczy do bramy wejściowej na posesję, na której znajduje się sporny budynek, to jednak wniosek skarżącego o wszczęcie przez komornika egzekucji orzeczenia Sądu został zwrócony.
W piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że syn skarżącego wydał skarżącemu klucze do bramy, stosownie do wyroku Sądu Okręgowego. Pomimo powyższego faktu skarżący nie podjął skutecznych prób powrotu do miejsca stałego zamieszkania. W orzecznictwie sądów administracyjnych natomiast taka sytuacja jest traktowana na równi z trwałym i dobrowolnym opuszczeniem miejsca pobytu stałego, pozbawiająca podstaw prawnych dalszego utrzymywania fikcyjnego zameldowania osoby w ewidencji ludności (por. wyroki NSA w sprawach o sygn. akt: V SA 1424/99, V SA 108/00, V SA 3078/00).
9. Zachowanie skarżącego świadczy o zamiarze definitywnego zerwania przez niego związków z miejscem stałego zameldowania. Z materiału dowodowego sprawy (wyjaśnienia stron postępowania, zeznania świadków, informacje przekazane przez Policję) wynika, że powodem przyjazdów skarżącego do spornego budynku była wola zabrania wszystkich swoich rzeczy. Dodatkowo, jak oświadczyła wnioskodawczyni, w latach 2010 - 2012 (poza jedną wizytą w grudniu 2012 r.) skarżący nie pojawił się miejscu zameldowania. Powyższe dowodzi zamiaru opuszczenia miejsca pobytu stałego i przeniesienia ośrodka spraw życiowych w inne miejsce.
10. Niewątpliwie zaistniała sytuacja wiąże się z głębokim konfliktem, zaistniałym pomiędzy skarżącym a jego synem i wnioskodawczynią. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się jednak, że gdy osoba zainteresowana sama opuszcza miejsce pobytu stałego uznając, że ze względu na różne okoliczności, np. sporne, złe stosunki w rodzinie, powinna zmienić miejsce zamieszkania, nie można mówić o przymusowej rezygnacji z zamieszkiwania w miejscu zameldowania (wyrok NSA z 6 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 401/06).
11. Nie można także uznać za udowodnione twierdzeń skarżącego o opuszczeniu spornego budynku na skutek gróźb syna skarżącego oraz wnioskodawczyni. Z akt postępowania nie wynika bowiem, aby przeciwko tym osobom toczyło się postępowanie karne.
IV. Skarżący wniósł do Sądu skargę na decyzję Wojewody, zarzucając orzeczeniu odwoławczemu:
Naruszenie art.7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez wadliwie ustalenie stanu faktycznego oraz niedokonanie wszechstronnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, a ponadto:
1) czynienie ustaleń w sposób sprzeczny z zasadami doświadczenie życiowego i logiki;
2) naruszenie art.107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie przyczyn, dla których organ odwoławczy odmówił wiarygodności i mocy dowodowej twierdzeniom skarżącego,
3) błędne ustalenie treści niektórych zeznań, np. świadka S. Z.,
4) przeoczenie, że postępowanie egzekucyjne w przedmiocie przywrócenia posiadania spornego budynku jest nadal w toku oraz, że skarżący korzysta ze wszystkich dostępnych środków prawnych, zmierzających do umożliwienia zamieszkania w miejscu zameldowania, a także niezasadne zwrócenie się do komornika o udzielenie informacji o stanie postępowania egzekucyjnego, pomimo tego, że skarżący przekazał organowi zarządzenie sędziego Przewodniczącego Wydziału Sądu Rejonowego dla [...], z którego wynikało, że wniesiona przez skarżącego skarga na postanowienie komornika została przekazana według właściwości Sądowi Rejonowemu w [...]. Zatem to do tego Sądu, a nie do komornika organ odwoławczy powinien kierować pytanie związane ze skargą na czynności komornika.
5) uznanie oświadczenia wnioskodawczyni z [...] maja 2012 r. za prawdziwe i nierozważnie okoliczności, że wnioskodawczyni nie zawsze wiedziała kiedy skarżący przyjeżdżał pod zamkniętą bramę w ogrodzeniu nieruchomości, do której kluczy nie posiadał, a na podwórku biegały trzy psy, prawdopodobnie będące własnością synowej skarżącego, żony P. Z., który na początku 2011 r. zawarł związek małżeński i sprowadził na nieruchomość żonę wraz inwentarzem (zwierzęta i dzieci z jej poprzedniego związku);
6) niewzięcie pod uwagę faktu, że od sierpnia 2011 r. skarżący nie wzywał Policji, gdyż został przez ten organ na piśmie ostrzeżony, że w przypadku pojawienia się na przedmiotowej nieruchomości narazi się na postępowanie karne i zostanie mu przedstawiony zarzut naruszenia miru domowego;
7) wskazywanie orzeczeń sądów administracyjnych, które tylko potwierdzają stanowisko skarżącego, a podważają wywody organów;
8) błędne ustalenie, że wyrok Sądu Okręgowego został wykonany przez syna skarżącego.
Naruszenie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie wszystkich istotnych zarzutów odwołania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy: np., w sytuacji, gdy większości przesłuchanych świadków przysługiwało prawo odmowy zeznań i prawo odmowy odpowiedzi na pytania (por. art. 85 § 1 zdanie drugie i § 2 k.p.a.) a żadna z tych osób nie została przed odebraniem zeznania o tym pouczona zgodnie z wymogiem art. 83 § 3 k.p.a., to należało decyzję organu i instancji uchylić, zobowiązując ten organ do dokonania ponownych przesłuchań zgodnie z tym przepisem.
Naruszenie art.15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez jego błędne zastosowanie.
Uzasadniając zarzuty skargi, skarżący wskazał w szczególności, co następuje:
1. Wojewoda, nie powołując wprawdzie wprost znajdującego się w aktach sprawy wyroku Sądu Rejonowego w [...] z [...] kwietnia 2012 r., faktycznie powielił jego wadliwe ustalenia, odnoszące się do okoliczności opuszczenia spornego budynku przez skarżącego. Wojewoda nie wziął zatem pod uwagę, że wyrok Sądu Rejonowego został zmieniony wyrokiem Sądu Okręgowego. W wyroku tym Sąd Okręgowy zakwestionował w sposób jednoznaczny prawidłowość ustaleń Sądu Rejonowego.
2. Nietrafnie uznał Wojewoda, że opuszczenie przez skarżącego spornego budynku w dniu [...] lipca 2009 r. wyniknęło z powzięcia zamiaru opuszczenia tego budynku w sposób trwały.
Brak takiego zamiaru po stronie skarżącego jest oczywisty w świetle następujących przesłanek:
(-) Opuszczając budynek, skarżący nie zabrał wszystkich swoich rzeczy, stanowiących niemal trzydziestoletni dorobek życia, w tym narzędzi do pracy zawodowej;
(-) Skarżący nie dokonał likwidacji własnych interesów życiowych w miejscu zameldowania. W szczególności, w miejscu zamieszkania skarżący wykonywał bowiem działalność zarobkową, tj. pracował dorywczo jako murarz i technik budowlany. W dniu wyjazdu skarżący był samodzielny finansowo, miał do dyspozycji samodzielny lokal mieszkalny, który po śmierci żony skarżącego byłby do jego wyłącznej dyspozycji. Skarżący nie miał w tej sytuacji żadnego interesu w tym, aby dobrowolnie opuścić loka mieszkalny, garaż, pomieszczenia gospodarcze;
(-) Głęboki konflikt rodzinny przemawia za tym, że opuszczenie spornego budynku przez skarżącego nie było dobrowolne a wymuszone agresją członków jego rodziny;
(-) Skarżący nie składał nikomu deklaracji o zamiarze zmiany centrum życiowego.
(-) Postawa skarżącego wskazywała jednoznacznie na jego całkowicie odmienne intencje, związane ze spornym budynkiem. Zewnętrznym przejawem istnienia po stronie skarżącego zamiaru dalszego zamieszkiwania w spornym budynku, były kilkakrotne próby powrotu do budynku. Szybkie i wielokierunkowe działania skarżącego dowodzą tego, że skarżący nigdy nie utracił woli dalszego zamieszkiwania w miejscu stałego zameldowania oraz że nie czynił żadnych planów co do ułożenia sobie życia w innej miejscowości.
3. Orzekające w sprawie organy w zasadzie nie dokonały oceny przeprowadzonych dowodów, ograniczając się jedynie do opisu złożonych zeznań i przesłuchań w charakterze strony.
4. W sposób nieprawidłowy przesłuchano na rozprawie administracyjnej świadka E. G. Przy orzekaniu w sprawie nie wzięto pod uwagę zeznań A. M. Wojewoda nie wyjaśnił również, dlaczego pominął zeznania: P. Z. z dnia [...] lipca 2009 r., K. M. z dnia [...] października 2009 r. oraz L. M. z dnia [...] sierpnia 2009 r.
5. Sentencja wyroku Sądu Okręgowego została przytoczona przez Wojewodę w sposób niepełny, jak też nie została we właściwy sposób zrozumiana. Wykonanie wyroku nie polega na wydaniu kluczy do bramy, lecz na przywróceniu utraconego posiadania domu i znajdującego się pod nim garażu. Z wyroku tego nie można wnosić, że skarżącemu nie towarzyszy jemu zamiar powrotu do miejsca pobytu stałego. Gdyby tak było jak rozumie to organ odwoławczy, to powództwo zostałoby w całości oddalone.
6. Fakt długotrwałego nieprzebywania w miejscu stałego zameldowania jest wynikiem ponad trzyletniego trwania procesu sądowego o przywrócenie naruszonego posiadania.
7. Wbrew ustaleniom organu odwoławczego, syn skarżącego wyroku Sądu Okręgowego nie wykonał, skoro z jego winy skarżący nie może wejść do domu i w nim zamieszkać.
8. W odwołaniu od decyzji Burmistrza skarżący podniósł – w odniesieniu do tej decyzji - liczne zarzuty, do których nie odniósł się organ odwoławczy albo uczynił to w sposób niedostateczny.
V. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Wojewody [...]z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").
Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja Wojewody jest zgodna z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jej wydania.
Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.
W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
W ocenie Sądu naruszenia, o których mowa powyżej nie wystąpiły w niniejszej sprawie.
VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Wojewody prowadzi do następujących wniosków:
1. Przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną obecnie decyzją Wojewody było wymeldowanie skarżącego ze spornego lokalu na podstawie art.15 ust.2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), dalej "ustawy meldunkowej".
Zwrócić uwagę należy na następujące uwarunkowania prawne, regulujące kwestie wymeldowywania z pobytu w lokalu mieszkalnym osób w tym lokalu zameldowanych, wynikające zarówno z przepisów ustawy meldunkowej, jak i z utrwalonego orzecznictwa sądowego:
(1). W pierwszej kolejności należy podkreślić, że w świetle art.9 ust.2b ustawy meldunkowej zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Z powyższego wynika, że ewidencja ludności służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie rozstrzyga zatem ani o prawie do lokalu, ani o uprawnieniu do przebywania w nim.
(2). Z art.15 ust.2 ustawy wynika, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przepis ten służy eliminowaniu fikcji meldunkowej, tj. stanu, w którym ewidencja meldunkowa potwierdza zameldowanie w danym lokalu osoby, która faktycznie miejsce to opuściła.
(3). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust.2 ustawy jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00).
(4). W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 14 maja 2001 r., sygn.akt V SA 1496/00, publ. LEX nr 54454) pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów (art.10 ust. 1 w zw. z art.6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz w zw. z art. 25 k.c.).
Miejscem koncentracji życiowych interesów zameldowanego jest miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję. Miejscem stałego pobytu jest jednocześnie miejsce, w pobliżu którego lub w możliwie jak najmniejszym oddaleniu od którego zameldowany stara się koncentrować miejsce pracy lub nauki (ewentualnie miejsce dojazdu do miejsc pracy lub nauki), miejsca robienia zakupów i korzystania z usług, opieki medycznej, itd.
(5). O istnieniu przesłanki opuszczenia, czy też nie opuszczenia miejsca stałego pobytu, można mówić wtedy, gdy całokształt zachowań zainteresowanej osoby będzie wskazywał, iż lokal, w którym była na stałe zameldowana jest nadal miejscem koncentracji jej interesów życiowych lub przestał być tego rodzaju miejscem.
(6). Organy orzekające w sprawach o wymeldowanie, zobowiązane są do wzięcia pod uwagę nie pojedynczych, jednostkowych faktów związanych z funkcjonowaniem osoby zameldowanej w lokalu, a powinny dążyć do ustalenia możliwie szerokiego (uzasadnionego jednakże przedmiotem postępowania) kontekstu zachowań i działań zameldowanego, mających związek z lokalem. W nieunikniony sposób powyższe powoduje konieczność badania niektórych istotnych aspektów sytuacji osobistej zameldowanego (charakteru jego związków rodzinnych, majątkowych, trybu życia, itd.).
2. Odnosząc powyższe uwarunkowania prawne do niniejszej sprawy należy wskazać, co następuje:
(1). W ocenie Sądu Wojewoda, podobnie jak i wcześniej Burmistrz trafnie uznali, że skarżący opuścił sporny budynek, w związku z czym zaszły przesłanki do wymeldowania skarżącego z pobytu stałego w tym lokalu na podstawie art.15 ust.2 ustawy meldunkowej. Przy orzekaniu w sprawie organy dochowały obowiązków wynikających z art.7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., tj. w wyczerpujący sposób wyjaśniły stan faktyczny sprawy, zebrał i rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy, a także uzasadniły faktyczne i prawne przesłanki wydania rozstrzygnięcia.
(2). Nie ulega wątpliwości, że stan faktyczny niniejszej sprawy jest złożony i wiąże się z koniecznością oceny okoliczności, mających miejsce na przestrzeni kliku lat. Istotnym elementem sprawy jest niewątpliwie trwały i intensywny konflikt pomiędzy stronami postępowania, który potęguje trudności w ustaleniu w sposób obiektywny faktów istotnych z punktu widzenia jej rozstrzygnięcia. Bezspornym jest jednakże to, że od lipca 2009 r. skarżący nie zamieszkuje w spornym budynku. Zasadnicza różnica stanowisk w sprawie sprowadza się do oceny okoliczności zaprzestania przez skarżącego zamieszkiwania w spornym budynku (kwestia, czy opuszczenie to było dobrowolne, czy też wymuszone przez członków rodzony skarżącego) oraz intencji skarżącego odnośnie powrotu do budynku.
(3). Nie ulega wątpliwości, że bezpośrednio po wydarzeniach mających miejsce w dniu [...] lipca 2009 r. skarżący kilkakrotnie podjął próbę uzyskania dostępu do lokalu (w asyście Policji), a niedługo po tym wniósł do sądu powszechnego o przywrócenie utraconego posiadania. W efekcie powyższych działań skarżący uzyskał korzystny dla siebie wyrok Sądu Okręgowego. Podkreślenia wymaga jednakże, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, że postępowanie administracyjne o wymeldowanie oraz postępowanie przed sądem powszechnym w przedmiocie przywrócenia utraconego posiadania mają w stosunku do siebie charakter całkowicie niezależny. Oznacza to, że wynik jednego z tych postępowań nie ma bezpośrednio wpływu na wynik drugiego z nich. W postępowaniu administracyjnym o wymeldowanie z pobytu stałego właściwy organ jest zatem zobowiązany do dokonania własnych ustaleń w przedmiocie tego, czy do opuszczeniu miejsca zameldowania doszło, czy też nie, niezależnie od ustaleń poczynionych przez sąd powszechny.
(4). W ocenie Sądu zasadnie uznał Wojewoda za okoliczność rozstrzygającą w sprawie fakt niekwestionowanego przez skarżącego, długotrwałego (ściśle mówiąc kilkuletniego, zważywszy na zaprzestanie zamieszkiwania w lipcu 2009 r.) nieprzebywania skarżącego w spornym budynku). Oceniając tę okoliczność w świetle art.15 ust.2 ustawy meldunkowej, słusznie przyjął Wojewoda, że dotychczasowy stan ewidencyjny (zameldowanie skarżącego w spornym budynku) nie daje się pogodzić istotą meldunku, wyrażoną w art.9 ust.2b ustawy, stosownie do którego to przepisu, zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu.
(5). Podkreślenia wymaga, że w razie doprowadzenia przez skarżącego (za pośrednictwem właściwych procedur prawnych) do wykonania wyroku Sądu Okręgowego i w efekcie w razie ponownego zamieszkania w spornym budynku skarżący uzyska uprawnienie do ponownego zameldowania się w lokalu.
(6). Takie okoliczności sprawy jak utrudnienia związane z brakiem stałego zameldowania nie mogą rzutować na ocenę istnienia podstaw prawnych do wymeldowania.
W świetle powyższych okoliczności uznać należy, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, w konsekwencji czego podlega oddaleniu.
Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło