IV SA/Wa 743/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Wykowski Sędziowie: Sędzia WSA Anna Sękowska Asesor WSA Agnieszka Wąsikowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi W. P. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. Wojewoda [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania W. P. od decyzji Starosty Powiatu P. Nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. orzekającej o odmowie uwzględnienia wniosku dotyczącego ustalenia odszkodowania z tytułu nabycia przez Gminę R., z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ul. [...] we wsi J. gm. R., oznaczonej jako działka nr ew. [...] o pow. 0,0633 ha, pochodzącej z księgi wieczystej Nr [...]. Organ powołując się na art. 129 § 2 k.p.a. oraz art. 40 § 2 k.p.a. wskazał, że powyższa decyzja została doręczona A. T. - pełnomocnikowi W. P. w dniu 20 lutego 2017 r. (zwrotne potwierdzenia odbioru decyzji). Zatem termin do wniesienia odwołania od decyzji dla W. P. upłynął z dniem 6 marca 2017 r. Odwołanie wniesione zostało przez niego natomiast w dniu 17 marca 2017 r. (pieczątka urzędu pocztowego na kopercie - data nadania pisma na poczcie), a więc po upływie wyżej określonego terminu. Organ dodał, że zainteresowany nie złożył prośby o przywrócenie terminu, wobec tego niniejszym postanowieniem stwierdzono na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pismem z 1 lutego 2018 r.: 1. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Powiatu P. z dnia [...] lutego 2017 r., wskazując, iż do uchybienia terminu doszło tylko i wyłącznie z powodu, iż po pierwsze udzielone pełnomocnictwo cofnął A. T. w dniu 18 lutego 2017 r., a pismo z decyzją od Starosty zostało pełnomocnikowi doręczone w dniu 20 lutego 2017 r., a tym samym nie miałem możliwości otrzymania ww. decyzji, aby móc w terminie ustawowym złożyć odwołanie, dlatego prosi o przywrócenie terminu i zarazem ponownie składa odwołanie od decyzji. 2. Jednocześnie złożył skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I Instancji. Nie zgodził się z merytorycznym rozstrzygnięciem Wojewody, który w ogóle nie rozpatrzył jego odwołania, a jedynie stwierdził uchybienie terminu do jego złożenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Dodał także, że postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu wniosku W. P. z dnia [...] lutego 2018 r., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty P. Nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. W niniejszej sprawie korzystając z uprawnienia przewidzianego w art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) dalej p.p.s.a., Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzona przez Sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola we wskazanym wyżej zakresie nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania W. P. od decyzji Starosty Powiatu P. z dnia [...] lutego 2017 r. zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procedury administracyjnej w stopniu, który uzasadniałby jego uchylenie. Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. W myśl art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Z regulacji art. 40 § 1 k.p.a. wynika zasada formułująca obowiązek organu doręczania pisma stronie postępowania, a gdy strona działa przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi. Nie ma ona jednakże charakteru bezwzględnego, bowiem § 2 powołanego przepisu dopuszcza wyjątek dotyczący wypadku, gdy strona ustanowiła pełnomocnika. Wówczas to istnieje wymóg doręczenia pism pełnomocnikowi. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 9 września 1993 r., sygn. akt III ARN 45/93 (OSNCP 1994, nr 5, poz. 112) Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 40 § 2 k.p.a. "nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą w K.p.a. zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy administracyjne prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych, w tym orzeczeń (decyzji, postanowień), pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie". Zasadniczą kwestią, wymagającą rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie, było zatem ustalenie, w jakiej dacie doszło do skutecznego doręczenia decyzji Starosty osobie do tego upoważnionej. Ocena skuteczności czynności doręczenia ma bowiem istotne znaczenie dla stwierdzenia, czy odwołanie od decyzji organu I instancji zostało wniesione w ustawowym terminie, czy też z jego uchybieniem, jak stwierdził to organ odwoławczy w zakwestionowanym przez skarżącego postanowieniu. Zgodnie z art. 32 k.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. W niniejszej sprawie Skarżący udzielił pełnomocnictwa A. T. do reprezentowania go "przed wszystkimi sądami, urzędami, osobami prawnymi lub fizycznymi w jego wszystkich sprawach osobistych". Pisemne pełnomocnictwo znajduje się w aktach administracyjnych (k. 1, teczka 2/2.). W toku postępowania administracyjnego – jak wynika z akt sprawy – pełnomocnik skarżącego czynnie brał udział i składał pisma procesowe. Poza tym z akt sprawy wynika, co także nie jest przez Stronę kwestionowane, że decyzja Starosty została doręczona pełnomocnikowi w dniu 20 lutego 2017 r. Dwa dni wcześniej, tj. w dniu 18 lutego 2017 r. - jak podniesiono w skardze - pełnomocnictwo udzielone A. T. zostało przez Skarżącego wypowiedziane. Wyjaśnić należy, że zagadnienie cofnięcia pełnomocnictwa nie zostało w pełni uregulowane w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 941/05 wskazał, że "uregulowania prawne w zakresie pełnomocnictwa zawarte w k.p.a. nie są kompletne, stąd przy wyjaśnianiu sytuacji odnoszącej się do tej instytucji należy posiłkowo stosować zasady wyrażone w Kodeksie cywilnym". Zgodnie z art. 94 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego wypowiedzenie pełnomocnictwa procesowego przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu z chwilą zawiadomienia go o tym, w stosunku zaś do przeciwnika i innych uczestników - z chwilą doręczenia im tego zawiadomienia przez sąd. Mając na uwadze powyższą zasadę, na gruncie procedury administracyjnej należy odpowiednio przyjąć, że w przypadku cofnięcia przez stronę pełnomocnictwa pełnomocnikowi występującemu w jej imieniu w postępowaniu administracyjnym, takie cofnięcie jest skuteczne wobec organu dopiero w dniu poinformowania go o tej czynności. Stanowisko to znajduje pełne i jednoznaczne potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyrok NSA z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt I OSK 2793/13 wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 października 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1958/08, Lex 523874). W niniejszej sprawie Starosta nie został powiadomiony o wypowiedzeniu przez skarżącego pełnomocnictwa, tym samym wypowiedzenie to nie było prawnie skuteczne w stosunku do organu. Nie ulega zatem wątpliwości, że Starosta prawidłowo doręczył decyzję z dnia [...] lutego 2017 r. pełnomocnikowi skarżącego, skoro w dacie wydania rozstrzygnięcia organ ten nie posiadał informacji o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. W sytuacji doręczenia pełnomocnikowi decyzji organu pierwszej instancji w dniu 20 lutego 2017 r., 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 6 marca 2017 r. Skoro więc Skarżący odwołanie od ww. decyzji nadał w urzędzie pocztowym w dniu 17 marca 2017 r., to prawidłowo Wojewoda stwierdził na podstawie art. 134 k.p.a., że zostało ono złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Dodatkowo należy wyjaśnić, że zawarty w skardze wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, nie mógł być przez Sąd rozpoznany, bowiem Sąd nie ma kompetencji do przywrócenia skarżącemu tego terminu. Kontroluje bowiem jedynie legalność działania organu odwoławczego. Bezskuteczne są w tej sytuacji wywody skarżącego, kierowane pod adresem Sądu, że uchybił on terminowi do wniesienia odwołania bez swojej winy. Poza tym jak wynika z odpowiedzi na skargę Wojewoda postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty P. z dnia [...] lutego 2017 r., a następnie – co jest wiadome Sądowi z urzędu - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 listopada 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 1257/18 odrzucił skargę na powyższe postanowienie Wojewody z powodu nieuiszczenia wpisu od skargi. Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że kontrolowane postanowienie jest zgodne z prawem, ponieważ Skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.